Banye n'Islam, pịa ebe a
Islam Al-Haq: Quran na Hadith
(Ezi Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 1

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ

Ọ gwara anyị [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair], o kwuru, sị, Ọ gwara anyị [Sufyan] onye kwuru, nke ahụ Ọ gwara anyị [Yahya bin Sa'id Al Ansari], gwara anyị [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], na ọ nụrụ [Alqamah bin Waqash Al Laitsi] ka ọ na-ekwu; Anụrụ m otu mgbe [Umar bin Al Khaththab] n'elu ikpo okwu na-ekwu; Anụrụ m ka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na-ekwu, sị: 'Ihe niile dabere n'ebumnobi, ụgwọ ọrụ maka onye ọ bụla dabere n'ihe e bu n'obi; Onye ọ bụla bu n'obi ịkwaga mba ọzọ n'ihi ụwa ọ chọrọ iru ma ọ bụ n'ihi nwanyị ọ chọrọ ịlụ, mgbe ahụ njem ya ga-abụ ihe o bu n'obi.'

Hadith

Imam Bukhari : 2

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا

kọrọ anyị na [Abdullah bin Yusuf] kwuru, [Malik] kọọrọ anyị site n'aka [Hisham bin 'Urwah] site n'aka [nna ya] site n'aka [Aisha] Nne nke Ndị Kwere Ekwe, na Al Harith bin Hisham jụrụ Onye Ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya): 'O Onye Ozi Allah, kedu ka mkpughe si agbadata n'ebe ị nọ?' Onye Ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) zara, sị: 'Mgbe ụfọdụ, ọ na-abịakwute m dị ka ụda mgbịrịgba na-ada, nke a bụkwa ụzọ kachasị sie ike nye m, mgbe ahụ ọ na-akwụsị ka m wee ghọta ihe a na-ezitere m. Mgbe ụfọdụ, mmụọ ozi na-abịa n'ụdị mmadụ wee gwa m okwu, yabụ m na-agbaso ihe ọ na-ekwu.' Aisha kwuru, sị: 'N'ezie, ahụrụ m mkpughe ka ọ na-agbadata n'ebe ọ nọ (udo na ngọzi Allah dịrị ya) n'ụbọchị oyi na-atụ nke ukwuu, mgbe ahụ ọ kwụsịrị, ahụrụ m ọsụsọ ka ọ na-awụsa n'egedege ihu ya.'

Hadith

Imam Bukhari : 3

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ

Agwara anyị [Yahya bin Bukair], sị, “Agwarala anyị site n'aka [Al Laits] site n'aka [Uqail] site n'aka [Ibn Shihab] site n'aka [Urwah bin Az Zubair] site n'aka [Aisyah] - Nne nke ndị Mu'minin - na ọ sịrị: 'Mmalite nke mkpughe nke bịakwutere Ozizi Eluigwe na Ala bụ nrọ n'ụra. Ọ naghịkwa arọ nrọ ma ọ bụrụ na ọ bịara dị ka ìhè nke ụtụtụ. Mgbe ahụ, ọ hụrụ ịnọ naanị ya n'anya, ya mere ọ họọrọ ọgba Hiro wee nagide ya, ya bụ, ife ofufe n'abalị ruo oge ụfọdụ tupu ọ laghachi n'ezinụlọ ya ịkwadebe ihe oriri maka ịlanarị ọzọ. Mgbe ahụ, ọ zutere Khadijah iji kwadebe ihe oriri. Ruo mgbe Al Haq bịara mgbe ọ nọ n'ọgba Hiro, otu mmụọ ozi bịara wee sị: 'Gụọ?' Ọ zara, sị: 'Amaghị m agụ akwụkwọ'. Onye Amụma Sallalahu 'alaihi wasallam kọwara: Mmụọ ozi ahụ jidere m ma makụọ m nke ukwuu wee hapụ m wee sị ọzọ: 'Gụọ!' Ọ zara, sị: 'Amaghị m agụ'. Mmụọ ozi ahụ jidere m makụọ m nke ukwuu wee hapụ m wee sị ọzọ: 'Gụọ!'. Ọ zara, sị: 'Amaghị m agụ'. Mmụọ ozi ahụ jidere m ọzọ ma makụọ m nke ugboro atọ nke ukwuu wee hapụ m, wee sị ọzọ: 'Gụọ!'. Ọ zara, sị: 'Amaghị m agụ'. Mmụọ ozi ahụ jidere m ọzọ ma makụọ m nke ugboro atọ nke ukwuu wee hapụ m, wee sị ọzọ: -Gụọ site n'ikwu maka aha Chineke gị onye kere ihe, O kere ụmụ mmadụ site na mkpụkọ ọbara. Gụọ, Onyenwe gị bụkwa Onye Kasị Amara-'. Onye Amụma Sallalahu 'alaihi wasallam' laghachiri n'ezinụlọ ya na okwu nke mkpughe ahụ n'ọnọdụ nchekasị. Ọ zutere Khadijah bint Khawailidh wee sị: 'Kpuchie m, kpuchie m!'. E kpuchiri ya ruo mgbe ọ tụfuru egwu ya. Mgbe ahụ, ọ gwara Khadija ihe merenụ: 'Ana m echegbu onwe m maka onwe m'. Khadijah wee sị: 'Site n'aka Allah, Allah agaghị emerụ gị ahụ ruo mgbe ebighị ebi, n'ihi na ị bụ onye na-anọgide na-abụ enyi'. Khadijah kpọrọ ya òkù ka ọ zute Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, nwa nwanne nna Khadijah, onye bụ Onye Kraịst n'oge Jahiliyyah. O dekwara akwụkwọ n'asụsụ Hibru, deekwa Baịbụl n'asụsụ Hibru site n'ikike Allah. N'oge ahụ Waroqoh emeela agadi, anya ya kpuru ìsì. Khadijah kwuru, sị: 'Nwa nwanne nna m, gee ntị n'ihe nwa nwanne gị nwoke kwuru'. Waroqoh kwuru, sị: 'Nwa nwanne m nwoke, gịnị ka ị hụrụ'. Ya mere, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gwara ya ihe merenụ. Waroqoh kwuru, sị: 'Nke a bụ Namus, dịka Allah kpugheere Mozis. Ọ dị m ka m ka dị obere ma m ka dị ndụ mgbe ndị gị chụpụrụ gị'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jụrụ, sị: 'Ha ga-achụpụ m?' Waroqoh zara, sị: 'Ee. N'ihi na ọ dịghị onye ga-abịa na ihe ị na-eweta ma ọ gwụla ma a ga-emerụ ha ahụ - mee ka ha bụrụ ndị iro -.' A sị na m nọ ebe ahụ n'oge ihe ahụ mere, m gaara enyere gị aka ruo n'ókè m nwere ike. Waroqoh ahụghị ihe merenụ o kwenyere na ya n'ihi na ọ nwụrụ n'oge mbụ n'oge fatroh - efu - nke mkpughe. [Ibn Syihab] kwuru; agwaala m [Abu Salamah bin Abdurrahman] na [Jabir bin Abdullah Al Anshari] kwuru maka efu nke mkpughe, dịka onye ozi Allah Sallallahu 'alaihi wasallam si kwuo: 'Mgbe m na-eje ije, anụrụ m olu si n'eluigwe, elegidere m anya n'ebe ọ nọ, ọ bụkwa Mmụọ Ozi ahụ bịakwutere m n'ọgba Hiro, nọ ọdụ n'oche dị n'etiti eluigwe na ụwa. Egwu tụrụ m wee laa n'ụlọ, wee sị: 'Kpuchie m. Kpuchie m.' Ya mere, Allah Ta'ala kpughere mkpughe ahụ: -Unu ndị a kpuchiri ekpuchi - ruo mgbe okwu Allah - hapụkwa arụsị -. Kemgbe ahụ, mkpughe ahụ anọgidewo na-agbadata mgbe niile.' [Abdullah bin Yusuf] na [Abu Salih] kọkwara site n'aka [Hilal bin Raddad] site n'aka [Az Zuhri]. [Yunus] wee sị; [Ma'mar] wee kweta na o nwetara ya n'aka Az Zuhri.

Hadith

Imam Bukhari : 4

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ

Ọ gwara anyị [Musa bin Isma'il], o kwuru, sị, Ọ gwara anyị [Abu 'Awanah], nke ahụ Ọ gwara anyị [Musa bin Abu Aisyah], sị, Ọ gwara anyị [Sa'id bin Jubair] site na [Ibn 'Abbas] gbasara okwu Allah Ta'ala: -Emegharịla ire gị ka ị gụọ - Koran n'ihi na ị ga-achọ ngwa ngwa - ịmụta ya -'. Ibn 'Abbas kwuru, sị: 'Onye ozi Allah Sallalahu 'alaihi wasallam' nwere nnukwu ọchịchọ iburu ihe e kpughere - Koran - ma megharịa egbugbere ọnụ ya'. Ibn 'Abbas kwuru, sị: 'M ga-emegharị egbugbere ọnụ m - ịgụrụ gị ya - dịka Onye ozi Allah Sallalahu 'alaihi wasallam mere m'. Sa'id kwuru, sị: 'M ga-emegharị egbugbere ọnụ m - ịgụrụ gị ya - dịka m hụrụ Ibn 'Abbas ka ọ na-eme ya. Ya mere, Onye Amụma Sallalahu 'alaihi wasallam kpaliri egbugbere ọnụ ya.' Mgbe ahụ, okwu Allah Ta'ala dara: Emegharịla ire gị ịgụ Koran n'ihi na ị ga-eme ngwa ngwa - mụta ya. N'ezie, ọ bụ anyị ga-anakọta ha - n'obi gị - ma mee ka ị mara ihe - n'ịgụ ha'. Ihe nke a pụtara bụ na Allah na-anakọta ya n'obi gị - iburu ya n'isi - wee gụọ ya: 'Mgbe anyị gụchara ya, soro ihe a na-agụ'. Ọ pụtara: 'Nụrụnụ ma gbachi nkịtị'. Mgbe ahụ Allah Ta'ala kwuru, sị: 'Mgbe ahụ, n'ezie, ọ bụ ọrụ anyị ịkọwa ya. Ọ pụtara: 'Ọ bụkwa ọrụ anyị ịgụ ya' Onye ozi Allah Sallalahu Alaihi Wasallam site n'oge ahụ Jibril 'Alaihis Salam bịakwutere ya, o gere ya ntị. Mgbe Jibril 'Alaihis Salam' lara, Onye Amụma Sallaluhu Alaihissalam gụrụ ya - nye ndị enyi ya - ka Jibril 'Alaihis Salam gụrụ ya Sallaluhu Alaihissalam

Hadith

Imam Bukhari : 5

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ

Ọ gwara anyị [Abdan], o kwuru, gwa anyị [Abdullah] agwaala anyị [Yunus] site na [Az Zuhri], tinyere otu akụkọ ahụ, gwakwara anyị [Bisyir bin Muhammad], gwakwara anyị [Abdullah] kwuru, gwa anyị [Yunus] na [Ma'mar] site na [Az Zuhri] dịka ndị ọzọ kwuru, gwakwara anyị [Ubaidullah bin Abdullah] site na [Ibn 'Abbas], na Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bụ mmadụ kacha nwee obiọma, ọkachasị n'ọnwa Ramadlan mgbe mmụọ ozi Jibril 'Alaihis Salam zutere ya, ọ bụkwa Jibril 'Alaihis Salam na-abịakwute ya kwa abalị n'ọnwa Ramadlan, ebe Jibril 'Alaihis Salam na-akụzi Qur'an. N'ezie, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dị nwayọọ karịa ifufe na-efe efe.

Hadith

Imam Bukhari : 6

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ

Ọ gwara anyị [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'], o kwuru, gwara anyị [Syu'aib] si [Az Zuhri] gwara m [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] na [Abdullah bin 'Abbas] agwala ya na [Abu Sufyan bin Harb] agwala ya; na Heraclius natara otu azụmaahịa Quraish, bụ ndị nọ na njem azụmaahịa gaa Ala Siria n'oge nkwekọrịta dị n'etiti Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasalam na Abu Sufyan na ndị na-ekweghị ekwe Quraish malitere ịrụ ọrụ. Mgbe ha kwụsịrị na Iliya, ha zutere Heraclius na òkù Heraclius ka a kpọọ ya òkù mkparịta ụka na nzukọ ya, n'oge ahụ Heraclius nọ na ndị isi Rom. Heraclius gwara ha okwu site n'aka onye ntụgharị okwu. Heraclius kwuru, sị: 'Ònye n'ime unu nwere mmekọrịta ezinụlọ kacha nso na onye na-ekwu na ọ bụ onye amụma?'. Abu Sufyan kwuru; ya mere m zara; 'Abụ m onye nwere mmekọrịta ezinụlọ kacha nso ya'. Heraclius kwuru sị; 'Kpọta ya nso mụ na ndị enyi ya'. Ha wee tinye ndị Quraysh n'azụ Abu Sufyan. Heraclius wee sị site n'aka onye ntụgharị okwu ya: 'Gwa ya na m jụrụ ya gbasara nwoke ahụ kwuru na ya bụ onye amụma. Ọ bụrụ na ọ ghaara m ụgha, ị ga-aghakwara ya ụgha'. Site n'aka Allah, ọ bụrụ na ọ bụghị maka ihere nke ebubo ụgha kpatara ha ga-eme ka m ghara ụgha, m gaara agha ya ụgha.' Abu Sufyan kwuru; Ya mere, ihe mbụ ọ jụrụ m gbasara ya - Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama - bụ: 'Kedu ọnọdụ agbụrụ ya n'etiti unu?' M zara, sị: 'Ọ bụ onye sitere n'agbụrụ dị mma'. Ọ jụrụ ọzọ, sị: 'Ò nwere onye ọzọ kwuru ya tupu ya?' M zara, sị: 'Ọ dịghị ihe ọ bụla.' Ọ jụrụ ọzọ, sị: 'Nna ya ọ̀ bụ eze?' M zara, sị: 'Mba'. Ndị na-eso ya ọ̀ bụ ndị dị elu ka ọ̀ bụ ndị dị ala?' M zara, sị: 'Ọbụna ndị na-eso ya bụ ndị dị ala'. Ọ jụrụ ọzọ, sị: 'Ndị na-eso ya hà na-amụba ma ọ bụ na-ebelata?' M zara: 'Mbawanye'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Ò nwere onye si n'ezi ofufe dapụ n'ihi na o were iwe maka okpukpe ya?' M zara: 'Ọ dịghị ihe'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Ị hụtụla ya ka ọ na-agha ụgha tupu o kwuo ihe o kwuru?' M zara: 'Ọ dịghị mgbe'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Ò nwetụla mgbe o ghọgburu?' M zara: 'Ọ dịghị mgbe. Mgbe anyị na ya nọkọrọ, ọ dịghị mgbe o mere nke ahụ. Abu Sufyan kwuru, sị: 'Enweghị m ike ikwu ihe ọ bụla ma e wezụga okwu dị otu a'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Ị̀ na-alụso ya ọgụ?' M zara: 'Ee'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Olee otú agha ahụ si kwụsị?' M zara: 'Agha dị n'etiti anyị na ya dị oke ukwuu. Mgbe ụfọdụ ọ na-eti anyị ihe, mgbe ụfọdụ anyị na-eti ya ihe'. Ọ jụrụ ọzọ: 'Gịnị ka o nyere unu iwu ka unu mee?' M zara: 'O nyere anyị iwu; 'Fee Allah ofufe n'ejikọtaghị ihe ọ bụla na Ya, ma hapụ ihe ndị nna nna unu kwuru.' O nyekwara anyị iwu ka anyị kpee ekpere, kwụọ zakat, kwuo eziokwu, gbaghara ibe anyị, ma nọgide na-enwe mmekọrịta.' Heraclius wee sị onye ntụgharị okwu ya, 'Gwa ya, ajụrụ m gị gbasara agbụrụ nwoke ahụ, ị gwakwara m na ọ bụ onye a ma ama. A zụlitere ya n'etiti ụmụ nke ndị ya. Ajụrụ m gị ma onye ọ bụla kwuru ihe o kwuru na mbụ, ị sị mba. Ọ bụrụ na onye ọ bụla ekwuo ya na mbụ, m gaara ewere ya dị ka onye na-eṅomi onye kwuru otu ihe ahụ na mbụ. Ajụrụ m gị ma onye ọ bụla n'ime nna ya si n'agbụrụ eze, ị sị mba. Asị m na ọ bụrụ na nna ya si n'agbụrụ eze, ọ gaara achọ alaeze nna ya. Ajụrụ m gị ma ị hụtụla ya ka ọ na-agha ụgha tupu o kwuo ihe o kwuru, ị sị mba. Aghọtara m na ọ bụrụ na ọ naghị anwa anwa ịgha ụgha nye ndị mmadụ, ma ọ bụghị ya nye Allah. Ajụrụkwa m gị, ndị na-eso ya hà bụ ndị a ma ama ka hà bụ ndị a ma ama?' Ị zara ndị dị ala so ya. N'ezie, ha bụ ndị na-eso ụzọ onye amụma. Ajụrụ m gị ma ọnụọgụgụ ndị na-eso ụzọ mụbara ma ọ bụ belata, ị zara na ọ mụbara. Ọ bụkwa otú ahụ ka okwukwe si dị ruo mgbe ọ zuru oke. Ajụọkwala m gị ma onye ọ bụla ahapụla okpukpe ya n'ihi na o were iwe n'okpukpe ya. Ị zara mba. Ọ bụkwa otú ahụ ka okwukwe dị mgbe ọ na-etolite ma na-etolite n'obi. Ajụrụ m gị ma ọ dịtụla mgbe o ghọgburu, ị zaraghị ya ma ọlị. Ọ bụkwa otú ahụ ka Ndịozi enweghị ike ịghọgbu. Ajụrụkwa m gị ihe o nyere gị iwu ka i mee, ị zara na o nyere gị iwu ka ị fee Allah site n'ịghara ijikọ ihe ọ bụla na Ya, ma gbochie gị ife arụsị, o nyekwara gị iwu ka ị na-ekpe ekpere, kwụọ zak, kwuo eziokwu, gbaghara ibe gị ma nọgide na-abụ enyi. Ọ bụrụ na ihe niile ị na-ekwu bụ eziokwu, ọ ga-achị alaeze ahụ n'okpuru ụkwụ m. N'ezie, echere m na ọ nọghị n'etiti unu ugbu a, ọ bụrụ na m maara ụzọ m ga-esi zute ya, m ga-agbalịsi ike izute ya ruo mgbe m nọ n'akụkụ ya, m ga-asa ụkwụ ya. Mgbe ahụ, Heraclius rịọrọ maka akwụkwọ ozi nke onye ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nke Dihyah wetara ndị ọchịchị Basrah, wee nye Heraclius ya, wee gụọ ya wee sị: 'Bismillahir rahmanir rahim. Site n'aka Muhammad, ohu Allah na onye ozi Ya nye Heraclius. Onye ọchịchị Rom, Udo dịrị onye na-agbaso nduzi. Site na nke ahụ, ana m akpọ unu òkù nke Islam; nabata unu Islam, mgbe ahụ unu ga-adị nchebe, Allah ga-enye unu ụgwọ ọrụ okpukpu abụọ. Ma ọ bụrụ na unu atụgharịa, mgbe ahụ unu ga-ebu mmehie nke ndị unu, na: Ndị nwe akwụkwọ, bịanụ - jide - okwu - mkpebi - n'etiti anyị na unu enweghị ihe dị iche, na anyị na-efe onye ọ bụla ma e wezụga Allah na anyị na-ejikọghị ihe ọ bụla na Ya na na anyị anaghị - kwa - ụfọdụ n'ime anyị na-ewere ndị ọzọ dị ka ndị nwe ala ma e wezụga Allah.' Ọ bụrụ na ha atụgharịa, sị ha: 'Gbaaranụ akaebe na anyị bụ ndị na-edo onwe ha n'okpuru Allah.' Abu Sufyan kwuru, sị: 'Mgbe Heraclius kwuchara ihe o kwuru ma gụchaa akwụkwọ ozi ahụ, e nwere mkpọtụ na oké mkpọtụ, nke mere ka ha chụpụ anyị. Agwara m ndị enyi m mgbe a chụpụrụ anyị: 'N'ezie, a kpọrọ ya òkù n'okwu nwa Abu Kabsyah. Heraclius nwere nchegbu maka alaeze ukwu Rom.' N'oge ahụ, enwere m nchegbu na Muhammad ga-emeri, ruo mgbe n'ikpeazụ - mmetụta ahụ kwụsịrị - Allah mere ka m nabata Islam. E nwekwara Ibn An Nazhur, onye isi Iliya' na Heraclius bụ bishọp Ndị Kraịst, o kwuru na otu ụbọchị mgbe Heraclius gara Iliya, ọ nọ na-echegbu onwe ya nke ukwuu, wee sị ụfọdụ n'ime ndị isi agha ya: 'N'ezie, anyị na-agọnarị ọnọdụ gị.' Ibn Nazhur wee sị, 'Heraclius bụ onye na-agụ kpakpando nke na-elebara njem kpakpando anya mgbe niile. O zara ajụjụ ndị nchụàjà jụrụ ya otu ugboro: 'Otu abalị mgbe m na-ekiri njem kpakpando, ahụrụ m na a mụrụ eze Khitan, ònye n'ime ndị a ka e biri úgwù?' Zaa ndị nchụàjà; 'Naanị ndị Juu na-ebi úgwù bụ ndị Juu, echegbula onwe gị maka ndị Juu. Nye iwu ka mba niile dị n'alaeze gị, ka e gbuo ndị Juu nọ na mba ndị ahụ'. N'oge ahụ, onye ozi sitere n'aka eze Bani Ghassan kpọpụtara Heraclius ka ọ gwa ya gbasara onye ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya), mgbe nwoke ahụ kọchara akụkọ ahụ, Heraclius nyere iwu ka a nyochaa ya iji hụ ma o bi úgwù ma ọ bụ na o bighị. Mgbe o lechara anya, o mechara pụta ìhè na ọ bụ onye isi ojii. Mgbe ahụ, ndị mmadụ gwara Heraclius. Heraclius jụrụ nwoke ahụ gbasara ndị Arab ndị ọzọ, hà bi úgwù ma ọ bụ na e bighị?' Ọ zara; 'Ndị Arab niile bi úgwù'. Heraclius kwuru; 'Nke a bụ eze nke Umma, n'ezie a mụrụ ya'. Mgbe ahụ Heraclisu zigara otu enyi ya na Rom onye ihe ọmụma ya hà nhata nke Heraclisu - ka ọ gwa ya gbasara ọmụmụ nke onye amụma Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Ka ọ dị ugbu a, ọ gara n'ihu na njem ya gaa obodo Himsha, mana tupu ọ rute Himsha, azịza nye akwụkwọ ozi enyi ya erutela mbụ. Enyi ya kwetara na echiche Heraclius bụ na a mụrụ Muhammad na ọ bụ onye amụma n'ezie. Heraclius kpọziri ndị ọrụ Rom ka ha bịa n'ụlọ ya na Himsha, mgbe mmadụ niile nọ na nzukọ ahụ, Heraclius nyere iwu ka akpọchie ọnụ ụzọ niile. Mgbe ahụ, ọ sịrị: 'Unu mba rum, unu niile ga-enweta mmeri na ọganihu dị ebube, ebe alaeze ahụ ka dị n'aka anyị? Ọ bụrụ na ịchọrọ, nabata Muhammad dị ka onye amụma!'. Mgbe ha nụrụ okwu ndị a, ha gbara ọsọ dị ka ịnyịnya ibu ọhịa, n'agbanyeghị na a kpọchiri ọnụ ụzọ niile. Mgbe Heraclius hụrụ ọnọdụ dị otú ahụ, o nwere olileanya na ha ga-ekwere na amụma Muhammad. Mgbe ahụ, o nyere iwu ka mmadụ niile laghachi n'ebe ha nọ wee sị: 'N'eziokwu, ihe m kwuru ugbu a bụ naanị iji nwalee iguzosi ike nke unu niile. Ugbu a ahụla m mkpebi siri ike ahụ'. Mgbe ahụ, ha kpọrọ isiala n'ihu Heraclius, obi dịkwa ha ụtọ maka ya. Otú a ka akụkọ Heraclius si kwụsị. [Salih bin Kaisan] na [Yunus] na [Ma'mar] sitere na [Az Zuhri] kọrọ ya.

Hadith

Imam Bukhari : 7

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Ọ gwara anyị [Abdullah bin Musa], o kwuru, gwakwara anyị [Hanzhalah bin Abu Sufyan] site n'aka [Ikrimah bin Khalid] site n'aka [Ibn Umar], sị: "Onyeozi Chineke, Sallallaahu Alaihi Wasallam, kwuru sị: 'E wuru Islam n'elu ntọala ise; ihe akaebe na ọ dịghị chi ma e wezụga Allah na Muhammad bụ onye ozi Allah, ikpe ekpere, ịkwụ zak, hajj na ibu ọnụ n'oge Ramadan."

Hadith

Imam Bukhari : 8

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

Ọ gwara anyị [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi], o kwuru, sị, Ọ gwara anyị [Abu 'Amir Al 'Aqadi] onye kwuru, nke ahụ Ọ gwara anyị [Sulaiman bin Bilal] site na [Abdullah bin Dinar] site na [Abu Salih] site na [Abu Hurairah] site na onye amụma Sallallahu 'alaihi wasallam, sị: 'Okwukwe nwere ihe karịrị alaka iri isii, ihere bụkwa akụkụ nke okwukwe'.

Hadith

Imam Bukhari : 9

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Akọrọla anyị [Adam bin Abu Iyas], sị, "Akọrọla anyị [Syu'bah] site n'aka [Abdullah bin Abu As Safar] na [Isma'il bin Abu Khalid] site n'aka [Asy Sya'bi] site n'aka [Abdullah bin 'Amru] site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, sị: 'Onye Alakụba bụ onye okwu ya na aka ya dị nchebe nye ndị Alakụba, Muhajir bụkwa onye hapụrụ ihe Allah machibidoro iwu.' Abu Abdullah kwuru; Abu Mu'awiyah kwuru sị; Ọ gwara anyị [Daud], ọ bụ nwa Ibn Hind, nke [Amir] kwuru sị; Anụrụ m [Abdullah], nke pụtara ibn 'Amru, site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, O kwuru sị [Abdullah] site n'aka [Daud] site n'aka [Amir] site n'aka [Abdullah] site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama.

Hadith

Imam Bukhari : 10

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

Ọ gwara anyị [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi], o kwuru, sị, "A gwara anyị [nna m], nke ahụ Ọ gwara anyị [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] site na [Abu Burdah] site na [Abu Musa] sị: 'O onye ozi Allah, nke Islam kacha mkpa?' Onye ozi Allah Sallallahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Ònye ka ndị Alakụba nọ n'udo n'ọnụ na aka ha'?

Hadith

Imam Bukhari : 11

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

Ọ gwara anyị ['Amru bin Khalid'] sị, 'Ọ gwala anyị [Al Laits] site na [Yazid] site na [Abu Al Khair] site na [Abdullah bin 'Amru]; E nwere onye jụrụ onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama; 'Olee Islam kacha mma?' Onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama zara, sị: 'Unu na-enye nri, na-ekele ndị ị maara na ndị ị na-amaghị'.

Hadith

Imam Bukhari : 12

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

[Musaddad] kọrọ anyị, sị, “Yahya” kọrọ anyị site na [Syu'bah] site na [Qotadah] site na [Anas] site na [Husain Al Mu'alim] kwuru, sị, “Kọtadah” kọrọ anyị site na [Anas] site na [Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, sị: “Ọ dịghị onye n'ime unu kwere ruo mgbe ọ hụrụ nwanne ya n'anya dịka ọ hụrụ onwe ya n'anya.”

Hadith

Imam Bukhari : 13

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ

Agwara anyị [Abu Al Yaman], a kọọrọ anyị [Syu'aib], agwara anyị [Abu Az Zanad] sitere na [Al A'raj] site na [Abu Hurairah], na Onye Ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) kwuru, sị: 'Ya mere, site n'aka Onye mkpụrụ obi m dị n'aka ya, ọ dịghị onye n'ime unu ga-ekwere ruo mgbe a hụrụ m n'anya karịa ndị mụrụ ya na ụmụ ya'.

Hadith

Imam Bukhari : 14

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

kọọrọ anyị [Ya'qub bin Ibrahim], sị, ọ kọọrọ anyị [Ibn Ulayyah] site na [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] site na [Anas] site na Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam. Ọ kọọrọkwa anyị [Adam], sị, ọ kọọrọ anyị [Syu'bah] site na [Qotadah] site na [Anas] sị, Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam kwuru, sị: 'Ọ dịghị onye n'ime unu ga-ekwere ruo mgbe m hụrụ ya n'anya karịa ndị mụrụ ya, ụmụ ya na ụmụ mmadụ niile.'

Hadith

Imam Bukhari : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ

Agwara anyị [Muhammad bin Al Mutsanna], agwara anyị [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi], agwara anyị [Ayyub] site n'aka [Abu Qilabah] site n'aka [Anas bin Malik] site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam, o kwuru, sị: 'Ihe atọ ọ bụrụ na mmadụ enwee, ọ ga-enweta ụtọ okwukwe: O mere ka Allah na onye ozi Ya hụ ya n'anya karịa ndị ọzọ karịa abụọ a. Ọ bụrụ na ọ hụrụ mmadụ n'anya, ọ hụghị ya n'anya ma e wezụga maka Allah. Ọ na-akpọkwa ịlaghachi n'ekweghị ekwe asị dịka ọ kpọrọ asị ịtụba ya n'ọkụ ala mmụọ.'

Hadith

Imam Bukhari : 16

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ

Ọ gwara anyị [Abu Al Walid], sị, “Syu’bah gwara m [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], sị; Anụrụ m [Anas] n’ọnụ onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam, sị: ‘Ihe ịrịba ama nke okwukwe bụ ịhụ Ansar n’anya, ihe ịrịba ama nke nifaq bụkwa ịkpọ Ansar asị.

Hadith

Imam Bukhari : 17

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك

Ọ gwara anyị [Abu Al Yaman], sị, “Syu'aib” si [Az Zuhri] kwuru, sị, “Abu Idris ‘Aidzullah bin Abdullah] gwara anyị [Abu Idris ‘Aidzullah bin Abdullah], na [Ubadah bin Ash Shamit] bụ enyi ya sonyere n'agha Badr ma bụrụkwa otu n'ime ndị ṅụrụ iyi n'abalị Aqobah,” ka o kwuru; na onye ozi Allah, Sallallaahu Alaihi Wasallam, kwuru mgbe ọ nọ n'etiti ụfọdụ ndị enyi ya: “Kwerenụ ntụkwasị obi nye m na ị gaghị ejikọta Allah na ihe ọ bụla, ị gaghị ezu ohi, ị gaghị akwa iko, ị gaghị egbu ụmụ unu, ị gaghị echepụta ụgha unu chepụtara n'etiti aka na ụkwụ unu, ị gaghị enupụrụ ihe ọ bụla ziri ezi isi.” Onye ọ bụla n'ime unu mezuru ha, ụgwọ ọrụ ya dị n'aka Allah, onye ọ bụla mejọrọ ihe ndị a wee Allah taa ya ahụhụ n'ụwa a, ọ bụ kafarat nye ya, onye ọ bụla mejọrọ ihe ndị a wee Allah kpuchie ha - anaghị ata ya ahụhụ n'ụwa a - mgbe ahụ azụmahịa ya na-alaghachikwuru Allah, ọ bụrụ na Ọ chọrọ, Ọ ga-agbaghara ya ma ọ bụ Ọ ga-ata ya ahụhụ'. Ya mere, anyị kwere nkwa ịkwado ya maka ihe ndị a.

Hadith

Imam Bukhari : 18

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ

[Abdullah bin Maslamah] agwaala anyị site n'aka [Malik] site n'aka [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] site n'aka [nna ya] site n'aka [Abu Sa'id Al Khudri] na o kwuru, sị, "Onyeozi Allahu alihi wasallam kwuru," sị: "O fọrọ nke nta ka ọ bụrụ - otu ugboro - na akụ kacha mma nke onye Alakụba bụ ewu ọ na-ata nri n'elu ugwu na ebe ndị dịpụrụ adịpụ, ọ hapụrụ ya. Okpukpe ya bụ n'ihi egwu nke ịbụ onye a ga-ekwutọ."

Hadith

Imam Bukhari : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا

Ọ gwara anyị [Muhammad bin Salam], sị, “Abdah” si [Hism] si [nna ya] si [Aisha] sị, “Onye ozi Allah, mgbe o nyere ndị enyi iwu, o nyere ha iwu ka ha mee ihe ha nwere ike ime, ndị enyi wee sị, “Anyị adịghị ka gị, O onye ozi Allah, n'ihi na a gbagharala gị mmehie gị gara aga na nke ga-eme n'ọdịnihu.” Ya mere, iwe were ya nke a pụrụ ịhụ n'ihu ya, wee sị: “N'ezie, onye kacha nsọpụrụ ma ghọta Allah nke ọma n'etiti unu bụ m”.

Hadith

Imam Bukhari : 20

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ

Agwara anyị [Sulaiman bin Harb], sị, agwara anyị [Syu'bah] site na [Qotadah] site na [Anas bin Malik] site na onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam, sị: 'Ihe atọ - nke ọ bụrụ na mmadụ nwere, ọ ga-enweta ụtọ okwukwe: Allah na onye ozi Ya bụ ndị a hụrụ n'anya karịa ndị ọzọ karịa abụọ a. Onye, ọ bụrụ na ọ hụrụ mmadụ n'anya, na-anaghị ahụ onye ahụ n'anya ma e wezụga Allah 'azza wajalla. Onye na-akpọkwa asị ịlaghachi n'ekweghị ekwe dịka ọ kpọrọ asị ịtụba ya n'ọkụ ala mmụọ'.