Imam Bukhari : 161
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
Sa tukuni vei keda [Abdullah bin Yusuf] e kaya, sa tukuni vei keda [Malik] mai vei [E kaya o Al Maqbari] mai vei ['Ubaid bin Juraij] ni a kaya vei [Abdullah bin Umar], 'O Abu Abdurrahman, au a raica ni o cakava tiko e va na ka au sega ni raica e dua vei ira na nomu itokani ni cakava!' E kaya o Abdullah bin Umar, ‘Na cava oqori, kemuni na Ibn Juraij?’ E kaya o Ibn Juraij, 'Au raica ni o sega ni tara na duru ni Kaaba vakavo ga na duru ni Yamani, au raica ni o dara tiko na ivava e caka mai na kulinimanumanu, au raica ni o boroya na drauniulumu dromodromo, kei na gauna era vakayacora kina na tamata e Mecca na talbiyah ni oti na nodra raica na vula vou, au raica ni o sega ni cakava na tarwiyah vakavo ga ena days'? E kaya talega o Abdullah bin Umar, ‘Me baleta na duru ni Kaaba, au se bera vakadua ni raica me bokoca vakavo ga na duru ni Yamani. Me baleta na ivava kulinimanumanu, au a raica dina ni daramaka talega o Rasulullah na ivava kulinimanumanu sega ni drauniuluna, ka vakayacora na veivakasavasavataki ni se daramaka tikoga, ka’u taleitaka ni’u daramaka tikoga. Me baleta na roka dromodromo, au a raica dina o Rasulullah Salawalawa Alahi Wasallam ni boroya na roka oya ka'u taleitaka talega na cakava. Ka me baleta na talbiyah, au se bera vakadua ni raica vakaidina na Rasulullah Alahi Wasallam ni vakayacora tiko na talbiyah vakavo ga ni sa draiva tiko na nona motoka -ki Mina-'.
Imam Bukhari : 162
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
Sa tukuni vei keda [Musaddad] kaya, sa tukuni vei keda [Isimeli] kaya, sa tukuni vei keda [Khalid] mai [Hafshah] mai [Ummu 'Athiyah] kaya, 'Na Parofita sallallaahu alaihi Wasallam a kaya vei ira ena gauna era sili kina na luvedra yalewa: 'E dodonu mo tekivu mai na yasana imatau ni nona ablu kei na'
Imam Bukhari : 163
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ
Sa tukuna vei keimami [Hafsh bin Umar] kaya, sa tukuna vei keimami [Syubah] kaya, sa tukuna vei au [Ash'ath bin Sulaim] kaya, Au rogoca [na tamaqu] mai vei [Masruq] mai [Aisyah] ni kaya, 'Na Parofita e dau taleitaka me tekivu mai na yasana imatau vua, ka daramaka na nona isulu.
Imam Bukhari : 164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
Sa tukuni vei keda [Abdullah bin Yusuf] kaya, sa ripotetaki vei keda [Malik] mai vei [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] mai vei [Anas bin Malik] kaya, ‘Ni sa yaco mai na gauna ni masu ni Asr, era sa vakasaqara na tamata na wai ni veivakasavasavataki ia era sega ni kunea. Au qai raica ni sa soli tiko vua na wai ni veivakasavasavataki, sa qai biuta na ligana o Rasula ena waqa ka vakaroti ira na tamata me ra veivakasavasavataki mai kina'. E kaya o Anas, ‘Au raica na wai e lako mai na nona iqaqalo me rawa kina vei ira kece me yacova na iotioti me ra vakayacora na ablution’.
Imam Bukhari : 165
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Sa tukuni vei keda [Malik bin Ismail] e kaya, sa tukuni vei keda [Isireli] mai vei [‘Asimi] mai vei [Ibn Sirin] e kaya, ‘Au a kaya vei Apita, ‘E tiko vei keda na drauniulu ni Parofita ka da rawata mai vei [Anasa], se na matavuvale nei Anasa’. E qai kaya, ‘Kevaka e dua na drauniuluqu ni italatala ni Allah, sa na qai taleitaki cake vei au oqori mai na vuravura kei na veika kece e tu kina’.
Imam Bukhari : 166
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ
Sa tukuni vei keda [Muhammad bin 'Abdurrahim] kaya, sa tukuni vei keda [E kaya o Bin Sulaiman] kaya, sa tukuni vei keda ['Abbad] mai [Ibn 'Aun] mai vei [Ibn Sirin] mai [Anas], ni gauna e taura taumada kina o Rasulullah Sallallahu Alain Wasallam na nona ha.
Imam Bukhari : 167
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا
Sa tukuni vei keda ni [Abdullah bin Yusuf] mai [Malik] mai [Abu Az Zinad] mai [Al Araj] mai [Abu Hurairah] e kaya, 'E dina sara na italai i Allah sallallaahu alaihi Wasallam e kaya: 'Kevaka e dua na koli e lick na tavaya ni dua vei kemuni, me qai savata me yacova na vitu.'
Imam Bukhari : 168
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Sa tukuna vei keda [Ishaq] sa tukuna vei keda ['Abdush Shamad] sa tukuna vei keda [Abdurrahman bin Abdullah bin Dinar] Au a rogoca [na tamaqu] mai vei [Abu Salih] mai vei [Abu Hurairah] mai na Parofita sallallaahu alaihi Wasallam, ni a tiko e dua na tamata ka a raica e dua na koli me lica na nona, ka vakasinaita ena wai ka qai gunuva na koli me yacova ni sa sinai. Sa qai vakavinavinakataki koya o Allah ka vakacurumi koya ki lomalagi'. E kaya o [Ahmad bin Syabib], sa tukuna vei keitou [na tamaqu] mai vei [Yunus] mai vei [Ibn Shihab] e kaya, sa tukuna vei au [o Hamzah bin Abdullah] mai vei [tamana], ni ena gauna i Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam e vica na koli era dau gunu ka gunu vata kei ira, ia e sega ni dua na koli era dau gunu vata kei ira.
Imam Bukhari : 169
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ
Sa tukuni vei keda [Hafsh bin Umar] e kaya, sa tukuni vei keda [Syubah] mai vei [Ibn Abu As Safar] mai vei [Asi Sya’bi] mai vei [‘Adi bin Hatim] e kaya, ‘Au a taroga na Parofita, sa qai sauma o koya: ‘Kevaka o sa sereka na nomu vakatovotovo, manumanu. Kevaka e kania na koli, kakua ni kania, baleta ni a taura me baleti koya'. Au qai taroga tale, 'Au sereka na noqu koli ni vakasasa, au qai kunea e dua tale na koli kei na noqu koli?' E sauma mai: ‘Kakua ni kania, baleta ni o wilika na veivakabulai vua na nomu koli ka sega vei ira na koli tale eso’.
Imam Bukhari : 170
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ
Sa tukuni vei keda [Atama bin Abu Iyas] e kaya, sa tukuni vei keda [Ibn Abu Dzi'b] sa tukuna vei keda [E kaya o Al Maqburi] mai vei [Abu Hurairah] e kaya, 'E kaya na Parofita: 'E dua na dauveiqaravi ena dau wili me masu tikoga me vaka ga ni sa tiko ena masumasu.' Sa qai kaya e dua na tamata sega ni Arapea, ‘Na cava na ibalebale ni hadats, kemuni Abu Uraira?’ A sauma o Apu Uraira, ‘Vosa’. Na kena ibalebale.
Imam Bukhari : 171
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
Sa tukuna vei keimami [Abu Al Walid] kaya, sa tukuna vei keimami [Sufyan bin 'Uyainah] mai [Az Zuhri] mai ['Abbad bin Tamim] mai vei [tukana] mai vua na Parofita sallallaahu alaihi Wasallam, e kaya: 'Kakua ni biubiu me yacova ni o sa rogoca e dua na rorogo se boica e dua na iboi'.
Imam Bukhari : 172
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Sa tukuna vei keda [Qutaibah bin Said] kaya, sa tukuna vei keda [Jarir] mai [Al Amasy] mai [Mundzir Abu Ya'la Ats Tsauri] mai [Muhammad bin Al Hanafiyah] e kaya, [Ali] kaya, 'Au sa dua na tamata ka rawarawa sara na kena caka na madzi, baleta ni'u a madua me vaka, Miqdad bin Al Aswad me taroga. Sa qai taroga, sa qai sauma: ‘Sa rauta me vakayacora na ablution’. E tukuna tale ga o [Siba] mai vei [Ali Amasi]’.
Imam Bukhari : 173
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
Sa tukuna vei keda [Sa'd bin Hafsh] sa tukuna vei keda [Syaiban] mai [Yahya] mai [Abu Salamah] ni ['Ata bin Yasar] a vakaraitaka vua, ni [Zaid bin Khalid] a ripotetaka vua, ni a tarogi koya ena dua na gauna [Usimani bin 'Affan] Radliallahu tagane, o sa cakava me vaka ' watina ia e sega ni lako mai na watina?’ E sauma o Uthman, ‘E dodonu me vakayacora na veivakasavasavataki me vaka na nona veivakasavasavataki me baleta na masu, oti me qai savata na nona yago vakatagane se vakayalewa’. A tomana o Uthman, 'Au a rogoca mai vei Rasula, au a tarogi Ali, Zubair, Talha, kei Ubay bin Ka'b me baleta na ka oqori? Vinaka vakalevu Anhum. Era kaya kece me ra cakava'.
Imam Bukhari : 174
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ
Sa tukuna vei keda [Ishaq] kaya, sa tukuna vei keda [E dua na Nadlr] kaya, sa tukuna vei keda [Syubah] mai [Al Hakam] mai [Dzakwan Abu Salih] mai [Abu Said Al Khudri], ni a tala o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam e dua na italai vua e dua na tamata mai vei ira na Ansar. E mani lako mai na turaga ni Ansar ni sa suasua tu na uluna. Sa qai taroga na Parofita: 'E vaka me keitou sa vakatotolotaki iko?' E sauma na turaga ni Ansar, ‘Sa dodonu oqori’. Sa qai kaya o Rasulullah: 'Kevaka o sa vakayacori mo totolo se o sa tarovi -sega ni vakatubura na wai ni tagane-, sa rauta mo cakava na ablution'. Na hadith oqo e vakadeitaka talega o [Wahhab] e kaya, e a tukuna vei keitou [Syubah]. E kaya o Abu Abdullah, na itukutuku nei [Gundar] kei [Yahya] mai vei [Syubah] e sega ni cavuta na "wudlu".
Imam Bukhari : 175
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ
Sa tukuni vei au [Muhammad bin Salam] kaya, sa ripotetaki vei keda [Yazid bin Harun] mai vei [Yahya] mai vei [Musa bin 'Uqbah] mai vei [Kuraib] na bobula makawa nei Ibn Abbas, mai vei [Usamah bin Zaid], ni gauna o Rasulullah Sallafallahuh o koya e vakayacora na nona gagadre’. E kaya o Usamah bin Zaid, ‘Au qai sova vua na wai me yacova ni sa vakasavasavataki koya. Au qai kaya, 'Oi kemuni na italatala i Allah, me keitou masu beka eke?' E sauma o koya: ‘Na vanua ni masu e tu e matamuni’.
Imam Bukhari : 176
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Sa tukuna vei keda [Amru bin Ali] kaya, sa tukuna vei keda [Abdul Wahhab] kaya, Au rogoca [Yahya bin Said] kaya, sa tukuna vei au [Sa'd bin Ibrahim] ni [Nafi bin Jubair bin Muth'im] a tukuna vua, ni a rogoca [Urwah bin Al Mughirah bin] mai vei [Al Mughirah bin], vata kei Rasulullah Salaalahu Alahi Wasallam ena dua na ilakolako. Sa qai lako me vakacegui koya, ka sova tiko vua o Al Mughirah na wai me yacova ni sa savasava, savata na matana, savata na uluna kei na dua na ivava.'
Imam Bukhari : 177
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
Sa tukuna vei keitou o [Isimeli] e kaya, sa tukuna vei au o [Malik] mai vei [Makhramah bin Sulaiman] mai vei [Kuraib] e dua na bobula makawa nei Ibn Abbas, ni a tukuna vua o [Abdullah bin Abbas], ni dua na bogi a vakayagataka na bogi ena vale nei Maimunah, na watina na nona Parofita. E kaya, 'Au a davo ena yasa ni pillow ni rau davo na Parofita sallallaahu alaihi wasallam kei na watina ena yasana balavu - na lomadonu -. Sa qai moce o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam me yacova na lomaloma ni bogi, se lailai sobu vakalailai, se ni oti vakalailai, sa yadra mai ka dabe cake, ka savata na vo ni moce ena matana ena ligana. E qai wilika na iotioti ni tini na tikina ni Surah Ali 'Imran. Sa qai tucake ki na vanua ni veivakasavasavataki, sa qai vakayacora na nona veivakasavasavataki ena nona vakavinakataka na nona veivakasavasavataki, sa qai masu. E kaya o Ibn Abbas, ‘Au sa qai muria ka cakava me vaka e cakava, au sa qai tu e yasana. E qai biuta na ligana imatau e uluqu ni taura tiko na daligaqu ka vakasukai au ki na nona imatau. Sa qai masu e rua na raka, oti e rua na raka, oti e rua na raka, oti e rua na raka, oti e witr. Ni oti oya e moce davo sobu me yacova ni sa lako mai vua o koya e kacivi koya, sa qai tucake ka masulaka e rua na rak’ah mamada, sa qai lako yani me vakayacora na masu ni Fajr.
Imam Bukhari : 178
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Sa tukuni vei keda [Ismail] e kaya, sa tukuni vei au [Malik] mai vei [Hisyam bin Urwah] mai vei watina [Fatimah] mai vei nona tubuna [Asma` bin Abu Bakr] ni a kaya, 'Au a sotavi Aisyah ena dua na gauna, na watina na Parofita, ni sa yaco e dua na eclipse. Ena gauna oya era sa masu tiko na tamata ka ena gauna oya sa tucake o koya me masu. Ni oti o ya au sa qai kaya vua, 'Na cava era cakava tiko na tamata?' Sa qai vakaraitaka o Aisyah na ligana ki lomalagi ka kaya, 'Me vakalagilagi o Allah'. Au qai kaya, ‘E dua na ivakatakilakila ni kaukauwa i Allah’. Sa qai vakadonuya ena dua na ivakaraitaki. Au mani tomani au ena masu ni tubu tiko e dua na ka e veilecayaki vei au, me yacova niu sa vakasuasuataka na uluqu ena wai. Ni oti na masu, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a kaya na puja kei na veivakacaucautaki vei Allah, oti sa qai kaya: ‘E sega ni dua na ka e sega ni vakaraitaki vei au, vakavo ga kevaka au sa raica mai na vanua au tiko kina ki lomalagi kei eli. Ka sa vakatakilai mai vei au ni ko ni na vakaraitaki ki na veivakacacani ena nomuni ibulubulu me vaka, se voleka ni tautauvata kei na veivakacacani ni Dajjal, ka'u sega ni kila vakataki au se cava na veivakacacani oqori'. E kaya o Asma`, ‘Oi kemuni yadua ena kau mai -ena mataveilewai-, ka kaya vua, ‘Na cava o kila me baleta na tamata oqo -Rasulullah-? ' Me baleta na tamata vakabauta se na tamata e vakadeitaka - Au sega ni kila se o cei e kaya o Asma -, sa na qai sauma na tamata oya, 'O koya o Muhammad, na italai nei Allah. E lako mai vei keitou ena veivakamacala kei na veidusimaki. Keitou sa qai kidavaki koya, vakabauta ka muria na nona kaci'. Sa qai tukuni vua na tamata, ‘Moce vinaka, dina sara keitou sa kila tu ni o sa tamata vakabauta’. Me baleta na Dauveivakaisini se dau vakayacora e dua na ivalavala ca levu - au sega ni kila se o cei e tukuna o Asma - ena sauma, 'Au sega ni kila se o cei o koya, au rogoca na nodra tukuna na tamata e dua na ka au mani muria kina na ka era tukuna'.
Imam Bukhari : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
Sa tukuna vei keda o [Abdullah bin Yusuf] e kaya, sa tukuna vei keda o [Malik] mai vei [Amru bin Yahya Al Mazini] mai vei [tamana] ni a tiko e dua na tamata ka kaya vei [Abdullah bin Zaid] - o koya na makubuna o Amru bin Yahya -, 'E rawa ni o vakaraitaka vei au na sala cava? A qai sauma o Abdullah bin Zaid, "E dina sara." Abdullah sa qai kerea na wai ni ablution, sa qai sova na wai ena ligana ka savati ira vakarua, sa qai savata na gusuna ka kauta laivi na wai mai na nona iqaqalo ena vica vata na gauna, sa qai savata na matana vakatolu, sa qai savata na ligana vakarua, vakarua me yacova na duruduru, sa qai rubbe na nona uluna mai na nona rubbe na nona . nape ni domona, qai dreta lesu tale ina kena vanua taumada. Ni oti o ya, savata na yavana.
Imam Bukhari : 180
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
Sa tukuna vei keda o [Mosese] e kaya, sa tukuna vei keda o [Wuhhaib] mai vei [Amru] mai vei [tamana] e kaya, ‘Au a vakadinadinataka ena dua na gauna ni tarogi [Abdullah bin Zaid] o Amru bin Abu Hasan me baleta na nona savasava na Parofita. Sa qai kerea e dua na bilo wai, sa qai vakaraitaka vei ira na sala me vakayacori kina na veivakasavasavataki ni Parofita. E sova na wai mai na bilo ki na iqaqalo ni ligana ka savata vakatolu, oti sa qai biuta na ligana ena bilo, qai savata na gusuna, qai biuta na wai ena nona iqaqalo ka qai kauta tale mai ena tolu na gunu, oti sa qai biuta na ligana ena bilo, oti sa qai savata na ligana eltn cake na tolu na gauna. Sa qai biuta na ligana ki na bilo, sa qai vakamamacataka na uluna ena ligana; tekivu mai na mua ki muri ka dreta lesu vakadua, qai savata na yava ruarua me yacova na yava’.