Imam Bukhari : 1761
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصِّيَامُ جُنَّةٌ فَلَا يَرْفُثْ وَلَا يَجْهَلْ وَإِنْ امْرُؤٌ قَاتَلَهُ أَوْ شَاتَمَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ مَرَّتَيْنِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ يَتْرُكُ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ وَشَهْوَتَهُ مِنْ أَجْلِي الصِّيَامُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَالْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا
Atwebele ukuti [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zanad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah]; Kuti Kasesema atile: ‘Shaum ni cibumba, eico - abo abacitwala - tabacita ifintu ifya bufunushi - rafats - kabili tabacita ifintu ifya buwelewele. Nga ca kuti umuntu amwita ukulwa nelyo ukumutuka lyena atila ndefunga -abwekeshapo amashiwi yakwe imiku ibili-. Kabili kuli Uyo Uo umweo wandi uli mu Minwe Yakwe, ukununkila kwa mu kanwa ka muntu uuleisala kwalicilapo ukununkila mu menso ya kwa Allah Ta’ala ukucila ukununkila kwa mafuta ya musk, pantu aleka ifya kulya fyakwe, ifya kunwa no kufwaisha kwakwe pa mulandu wandi. Shaum ni kuli ine kabili nine eka nkacilipila kabili icintu conse icisuma cilapeelwa icilambu ne milimo ikumi iyapalana’.
Imam Bukhari : 1762
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا جَامِعٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَنْ يَحْفَظُ حَدِيثًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ قَالَ لَيْسَ أَسْأَلُ عَنْ ذِهِ إِنَّمَا أَسْأَلُ عَنْ الَّتِي تَمُوجُ كَمَا يَمُوجُ الْبَحْرُ قَالَ وَإِنَّ دُونَ ذَلِكَ بَابًا مُغْلَقًا قَالَ فَيُفْتَحُ أَوْ يُكْسَرُ قَالَ يُكْسَرُ قَالَ ذَاكَ أَجْدَرُ أَنْ لَا يُغْلَقَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ مَنْ الْبَابُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ كَمَا يَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ
Atwebele [‘Ali bin ‘Abdullah] atwebele [‘Sufyan] atwebele [Jami’] ukufuma kuli [Abu Wa’il] ukufuma kuli [Hudzaifah radliallahu ‘anhu] atile; 'Ubushiku bumo Umar atile: 'Nani acili alesunga mu mutwe hadith ukufuma kuli Kasesema pa lwa mulandu wa bufi? Hudzaifah atile: ‘Naumfwile ilyo atile: ‘Ico ca bufi ku muntu umo mu lupwa lwakwe, ifikwatwa, abana na ba mupepi. Lelo, ukubepesha kukafumiishiwapo ku pepo, shaum. ubupe'. Umar atile: ‘Nshaipusha ubwafya ubo. Lelo naipushe pa lwa kufilwa ukubepesha ukwasalanganine nga fintu amenshi ya muli bemba yafulisha. Hudzaifah atile: ‘Mu cine cine ukufumya pali ifyo kuli umulyango umo’. Umar aipwishe ukuti: ‘Bushe umulyango waliisuka nelyo walionaika?’. Hudzaifah atile: ‘Umulyango walionaika’. Umar atile: ‘E lyo umulyango taukashingulwikwe ukufika pa bushiku bwa qiyamat’. E ico twatile, kuli Masruq: ‘Mumwipushe nga ca kuti ‘Umar alishiba uo balepilibula kuli uyo mwinshi’. Hudzaifa atile: ‘Ee, alishiba. Nga fintu aumfwikisha ukuti pa numa ya mailo mu kushininkisha kukaba ubushiku.’
Imam Bukhari : 1763
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ يُقَالُ أَيْنَ الصَّائِمُونَ فَيَقُومُونَ لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ فَإِذَا دَخَلُوا أُغْلِقَ فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ أَحَدٌ
Calishimikilwe kuli ifwe ukuti [Khalid bin Mukhallad] atwebele [Sulaiman bin Bilal] atile, cashimikilwe kuli ine [Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahal Radliallahu 'anhu] ukufuma kuli Kasesema Sallallaahu 'Alaihi wasallam atile: 'Mu mulu muli umulyango uo beta ati pa bushiku bumo ubwa Ar-Rayyan, ukufumyako fye aba shaimun -abo abafunga ifya kulya-. Takuli nangu umo uwingila muli ulya mwinshi kano fye bene. Lyene bamwebele ukuti; Ni kwi kuli abashaimun, abashaimun baiminina ukulolesha. Takuli nangu umo uwingila muli ulya mwinshi kano fye bene. Nga bonse baingila, umulyango ukaisalwa kabili tapali uukaingilamo.’
Imam Bukhari : 1764
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى مَنْ دُعِيَ مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
Caebelwe kuli ifwe [Ibrahim bin Al Mundzir] atile, caebelwe kuli ine [Ma'an] atile, caebelwe kuli ine [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Humaid bin 'Abdur Rahman] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa ali uwa cikuuku -mu babili babili- ukufuma ku bunonshi bwakwe mu nshila ya kwa Allah, lyena akaitwa ukufuma ku mpongolo sha mu mulu; -e lyo bamwebele-: 'O Abdullah, ubu e busuma -ubwa ifyo wacitile-. Eico onse uwafuma pa ba ahlu ba mapepo akaitwa ukufuma pa mwinshi wa mapepo kabili onse uwafuma pa ba ahlu ba jihad akaitwa ukufuma pa mwinshi wa jihad kabili onse uwafuma pa ba ahlu ba shiyam - ukufunga ifya kulya - akaitwa ukufuma pa mwinshi wa ar-Rayyan kabili onse uufuma pa ba ahlu ba sadaqad ukufuma pa mwinshi wa mapepo . ubupe'. Lyena Abu Bakr Ash-Siddiq, Lesa asekelele kuli wene: 'Kuli tata na banyina - nga cilubula - kuli imwe, mwe Mutumwa wa kwa Lesa, kuli batata na banyina, nga ca kuti umuntu aitwa pa kati ka milyango iilipo, ico ca cine, lelo bushe kuti cacitika ukuti umuntu akaitwa ukufuma ku milyango yonse?' Ayaswike ukuti: ‘E fyo caba, kabili ndesubila ukuti muli pa kati kabo’.
Imam Bukhari : 1765
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ
Camwebele ukuti [Qutaibah] atwebele [Isma’il bin Ja’far] ukufuma kuli [Abu Suhail] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Ilyo umweshi wa Ramadhah waisa, imilyango ya kwa wene yaliisuka.
Imam Bukhari : 1766
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي أَنَسٍ مَوْلَى التَّيْمِيِّينَ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتْ الشَّيَاطِينُ
Atile, anjebele ukuti: umweshi Ramadhah waisa, lyene imilyango ya mu mulu ilafunguluka lintu imilyango ya Jahannam yaisalwa kabili ifibanda fyalibikwa mu minyololo’.
Imam Bukhari : 1767
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُوَقَالَ غَيْرُهُ عَنْ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ وَيُونُسُ لِهِلَالِ رَمَضَانَ
Atwebele [Yahya bin Bukair] atile, anjebele [Al Laits] ukufuma kuli [‘Uqail] ukufuma kuli [Ibn Shihab] atile, anjebele [Salim bin ‘Abdullah bin ‘Umar] ukuti [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] atile; Naumfwile Kasesema atila: ‘Nga mwamona, lyene mufume ifya kulya kabili nga mwamona na kabili, mufume ifya kulya. Nga mwacingililwa ne kumbi lyena penda impendwa -impendwa ya nshiku shapwililika-'. Kabili atile, [ukufumyako] [Al Laits] ukunjeba [‘Uqail] na [‘Yunus]: ‘Ubu e bupilibulo bwa mweshi upya uwa mweshi wa Ramadan’.
Imam Bukhari : 1768
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Atwebele [Umusulumi bin Ibrahim] atwebele [Hsyyam] atwebele [Yahya] ukufuma kuli [Abu Salamah] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema atile: 'Uuli onse uusuminisha lailatul qadarly -ukususha mu citetekelo ukufuma ku kupepa- ifyo acitile akalekelelwa, kabili onse uucita ukufunga Ramadhan ni pa mulandu wa citetekelo muli Allah no kusubila icilambu - ukufuma kuli Wene fye - lyena imembu ifyo acitile shikalekelelwa'.
Imam Bukhari : 1769
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ بِالْخَيْرِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يَلْقَاهُ كُلَّ لَيْلَةٍ فِي رَمَضَانَ حَتَّى يَنْسَلِخَ يَعْرِضُ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقُرْآنَ فَإِذَا لَقِيَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ أَجْوَدَ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Calitwebelwe [Musa bin Isma’il] atwebele [Ibrahim bin Sa’ad] atwebele [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Ubaidallah bin ‘Uqbah] ukuti [‘Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] atile: ‘Kasesema umusuma sana ali Kabili ukutemwa Kwakwe ukwacilapo kwali mu mweshi wa Ramadan ilyo Jibril aishile ku kumukumanya. Kabili Jibril Alaihisalam aleisa ku kumumona cila bushiku mu mweshi wa Ramadan - ukubelenga Qur’an - ukufika ilyo Qur’an apwishishe ukubelenga kuli Kasesema. Ilyo Jibril Alaihisalam aishile ku kumukumanya, lyene ali muntu uwafuuka sana mu busuma bonse, ukucila pa mupashi wafuuka uupupuka’.
Imam Bukhari : 1770
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ
Atwebele [Adamu bin Abu Iyas] atwebele [Ibn Abu Dza’bi] atwebele [Sa’id Al Maqbariy] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema atile: ‘Umuntu onse uushaleka ukulanda ububi no kucita imilimo yabipa, Allah takabila uyo muntu ukuleka ukulya no kunwa’.
Imam Bukhari : 1771
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ وَإِذَا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحَدِكُمْ فَلَا يَرْفُثْ وَلَا يَصْخَبْ فَإِنْ سَابَّهُ أَحَدٌ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ فَرِحَ بِصَوْمِهِ
Atile [Ibrahimu bin Musa] atile [Hisyam bun Yusuf] ukufuma kuli [Ibn Juraij] atile, anjebele [‘Atho’] ukufuma kuli [Abu Salih Az Zayyat] ukuti aumfwile [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] alelanda; Lesa atile: ‘Lesa Ta’ala atile: ‘Imilimo yonse iya mwana wa kwa Adamu yali kuli wene ukufumyako fye ukufunga, mu cine cine ukufunga ni kuli Ine kabili nine eka nkacilipila. Kabili ukufunga ni cibumba, kanshi nga ca kuti ubushiku bumo umo pali imwe alecita ukufunga, lyene mwileka alelanda ama rafats no kulwana ilyo alebilikisha. Nga ca kuti umbi amutuka nelyo amwita ukuti balwane, alelanda ukuti, ‘Ndi muntu uwa kufunga. Kabili kuli Uyo uo umupashi wa kwa Muhamadi uli mu minwe yakwe, ukununkila kwa mu kanwa ka muntu uuleisala mu cine cine kwalicilapo ukununkila mu menso ya kwa Allah Ta’ala ukucila ukununkila kwa mafuta ya musk. Kabili ku muntu uufunga, akakwata insansa shibili, shonse shibili akasekelelamo, e kutila ilyo apwisha ukufunga ali ne nsansa kabili ilyo akumanya Shikulu wakwe aba ne nsansa pa mulandu wa ‘kufunga’ kwakwe.
Imam Bukhari : 1772
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ اسْتَطَاعَ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ
Caebelwe kuli ifwe ukuti [Abdan] ukufuma kuli [Abu Hamza] ukufuma kuli [Alamasi] ukufuma kuli [Ibrahimu] ukufuma kuli [Alqama] atile; Ilyo naleenda na [‘Abdullah radliallahu ‘anhu], atile: Twali na Kasesema ilyo atile: ‘Uuli onse uwakwata amaka ya kusakamana ulupwa lwakwe, lekeni aupe pantu ukuupwa kwawama ku kucefyako amenso yakwe kabili kwawama ku kucingilila ifiputulwa fyakwe ifya pa nse. Uuli onse uushakwata amaka - ukuupwa - aleka ukufunga pantu ukufunga kukaba icakucingilila kuli wene'.
Imam Bukhari : 1773
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ رَمَضَانَ فَقَالَ لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْا الْهِلَالَ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ
Calitwebelwe [‘Abdullah bin Maslamah] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar radliallahu ‘anhu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atwebele pa lwa mweshi wa Ramadan kabili lyene atile: ‘Mwilafuuta ukufikila mwamona. Nga mwacingililwa ne kumbi lyena penda impendwa -impendwa ya nshiku shapwililika-'.
Imam Bukhari : 1774
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلَاثِينَ
Camwebele ukuti [Abdullah bin Maslamah] atwebele [Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Dinar] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Umar radliallahu ‘anhu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Kuli amakumi yabili na cinekonsekonse (99) ubushiku bumo - ukufika ku nshiku imwe. Nga mwacingililwa ku makumbi lyena muletele impendwa kuli amakumi yatatu'.
Imam Bukhari : 1775
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَخَنَسَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ
Atile, Naumfwile Ibnu Umar, Kasesema atile: ‘Umweshi uli nga uyu kabili nga uyu’. Lyene alipapile icikumo cakwe ilyo asosele ukupenda kwa fitatu.
Imam Bukhari : 1776
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلَاثِينَ
Atwebele [Adamu] atwebele [Syu’ba] atwebele [Muhammad bin Ziyad] atile, Naumfwile [Abu Hurairah] atila; Kasesema atile, nelyo atile Abu Al Qasim atile: ‘Ifushisheni pa kucimona -hilal- kabili fumyeni ukufunga kwenu pa kucimona na co. Nga ca kuti mwacingililwa ku makumbi lyena mupwishe impendwa ya nshiku sha mweshi wa Sha’ban ukufika kuli amakumi yatatu’.
Imam Bukhari : 1777
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آلَى مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ شَهْرًا فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا
Catushimikilwe kuli [Abu ‘Ashim] ukufuma kuli [Ibn Juraij] ukufuma kuli [Yahya biun ‘Abdullah bin Shayfiy] ukufuma kuli [‘Ikrimah bin ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [Ummu Salamah Radlialah ‘anha] ukuti Kasesema sallalahu ‘alaihi wasallam umo alapile ukuti te kuti aise pa mweshi wakwe. Ilyo inshiku amakumi yabili na cinekonsekonse shapitile, Afumine ku kubatandalila ulucelo nelyo akasuba. Lyene calembwa kuli Wene ukuti; ‘Nga ca kuti, imfumu yalilapile ukuti tayakaisa kuli bene pa mweshi umo. Eico wene atile: ‘Umweshi umo kuti waba ne nshiku amakumi yabili na cinekonsekonse’.
Imam Bukhari : 1778
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَآلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نِسَائِهِ وَكَانَتْ انْفَكَّتْ رِجْلُهُ فَأَقَامَ فِي مَشْرُبَةٍ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً ثُمَّ نَزَلَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ آلَيْتَ شَهْرًا فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ
Ici cishinka ca kuti: “Abdul’Aziz bin ‘Abdullah] atwebele ukuti [Sulaiman bin Bilal] ukufuma kuli [Humaid] ukufuma kuli [Anas Radliallahu ‘anhu] atile: “Umusalu wa kwa Lesa, inshita imo, alapile ukuti takaishile ku bakashi bakwe kabili amakasa yakwe yali pa muulu pa kuti aikele pa nshi. panshi. Abantu batile: ‘We Mutumwa wa kwa Lesa, walapa umulapo pa mweshi umo. Eico wene atile: ‘Umweshi umo kuti waba ne nshiku amakumi yabili na cinekonsekonse’.
Imam Bukhari : 1779
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ إِسْحَاقَ بْنَ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدَّثَنِي مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهْرَانِ لَا يَنْقُصَانِ شَهْرَا عِيدٍ رَمَضَانُ وَذُو الْحَجَّةِ
Atile [Musaddad] atile [Mu’tamir] atile, Naumfwile [Ishaq bin Suwaid] ukufuma kuli [‘Abdurrahman bin Abu Bakrah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli Kasesema sallau. Kabili calishimikilwe kuli ine ukuti [Musaddad] atwebele [Mu’tamir] ukufuma kuli [Khalid Al Hadzdza’] atile, anjebele [‘Abdurrahman bin Abu Bakrah] ukufuma kuli [wishi Raallahu ‘anhu] ukufuma kuli Kasesema Sallallaahu ‘alaihi wasallam atile: ‘Kuli imyeshi ibili iyabula imyeshi iya kuti umweshi wa Ramadan no mweshi wa kwa Hijja’.
Imam Bukhari : 1780
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ قَيْسٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا يَعْنِي مَرَّةً تِسْعَةً وَعِشْرِينَ وَمَرَّةً ثَلَاثِينَ
[Adamu] atubuulile [Syu’bah] atubuulile [Al Aswad bin Qais] atwebele [Sa’id bin ‘Amru] ukuti aumfwile [Ibnu’Umar Radliallahu ‘anhuma] ukufuma kuli Kasesema Sallallahu na kabili atile: ‘Ifwe tuli ulupwa lwa ba ummah ulwabula ukupenda. inshiku nga iyi na iyi, e kutila, lintu fye kuli shibili. amakumi yatatu na cinekonsekonse kabili na kabili inshiku amakumi yatatu’.