Imam Bukhari : 1621
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَجَعَلُوا يَسْأَلُونَهُ فَقَالَ رَجُلٌ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ قَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
Camwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Isa bin Tholhah] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Amru] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa ilyo ali mu wuquf mu nshita ya Wada Hajj wene, abantu nga. Atile, umwaume: 'Nshaumfwikisha nomba eico ndasala umutwe wandi ilyo nshilaipaya inama ya mutuulo?'. Ayaswike ati: ‘Ipaya kabili wicita ulubembu’. Lyena umuntu umbi aishile, atile: ‘Nshaumfwikisha nomba eico naipeye qurban ilyo nshatala napoosa ubulendo’. Ayaswike ati: ‘Poosa kabili tapali ulubembu’. Kabili taipwishiwe pali bulya bushiku nga cakuti icintu cimo caishile intanshi nangu ica kulekelesha lelo lyonse alelanda ukuti: ‘Citeni kabili mwicita ulubembu’.
Imam Bukhari : 1622
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ شَهِدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ كُنْتُ أَحْسِبُ أَنَّ كَذَا قَبْلَ كَذَا ثُمَّ قَامَ آخَرُ فَقَالَ كُنْتُ أَحْسِبُ أَنَّ كَذَا قَبْلَ كَذَا حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ وَأَشْبَاهَ ذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ لَهُنَّ كُلِّهِنَّ فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَيْءٍ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نَاقَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ تَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Atwebele [Sa’id bin Yahya bin Sa’id] atwebele [tata] atwebele [Ibn Juraij] amwebele [Az Zuhriy] ukufuma kuli [‘Isa bin Tholhah] ukuti [‘Abdullah bin ‘Amru bin Al’Ash’ ali no kumweba ukuti ilyashi lya pa bushiku bwa kwa Nahar, umwaume umo aishile aiminine pa ntanshi yakwe no kutila: ‘Natontonkenye pali ici cicitwa kale’. Lyena umuntu umbi aishile no kutila: ‘Natontonkenye pali ici cicitwa ilyo ici tacalipo, e kutila ukuti nalifushishe umutwe wandi ilyo nshatala naipaya inama ya mutuulo, kabili naipaile ilambo lya mutuulo ilyo nshatala napoosa umupingushi ne fintu ifya musango yo’. E ico Kasesema atile: ‘Citeni kabili mwicita ulubembu’, kuli bonse. Kabili taipwishiwe pali bulya bushiku pa lwa cintu icili conse lelo lyonse ayaswike ati: ‘Citeni kabili mwicita ulubembu’. Atile [Ishaq] atile, atile [Ya’qub bin Ibrahim] atwebele [tata] ukufuma kuli [Salih] ukufuma kuli [Ibn Shihab] atile kuli ine [‘Isa bin Tholhah bin ‘Ubaidullah] ukuti aumfwile [‘Abdullah bin ‘Amru bin Rahullah’ atile: ''Alaihi waiminine pa ngamila Wene'' Lyena asosele iyi hadith. Ici na co calishininkishiwe kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhriy].
Imam Bukhari : 1623
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا يَوْمٌ حَرَامٌ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فَأَعَادَهَا مِرَارًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَوَصِيَّتُهُ إِلَى أُمَّتِهِ فَلْيُبْلِغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Calitwebelwe ['Ali bin 'Abdullah'' anjebele ['Yahya bin 'Abdullah'' atwebele [''Ikrimah ]' ukufuma kuli ['Ibn ''Abbas'' anhuma] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa, pa bushiku bwa kwa Lesa, nga fintu caba ku bantu, ni bushiku nshi ubu? Baswike ukuti: ‘Ilelo ni bushiku bwa haram -ubwa mushilo-’. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Ni calo nshi ici?’. Baswike ukuti: ‘Ici calo - ica mushilo - icabula ukusuminishiwa '. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Ni mweshi nshi uyu?’. Baswike ukuti: ‘Uyu mweshi wa -mushilo- wa haram’. Atile: ‘Mu cine cine, umulopa obe, ubunonshi bobe no bucindami bobe, fyalikanishiwa kuli iwe nga fintu ubushiku bobe mu calo cobe no mweshi obe’. Abwelelemo muli ici cikomo imiku iingi lyena pa numa ya ico aimishe umutwe wakwe no kutila: ‘O Lesa, bushe namwebele?, Oh Lesa, bushe namwebele?. Ibn Abas atile: ‘Eico kuli Uyo umweo wandi uli mu minwe yakwe, ico cine cine e kufwaya Kwakwe ku ummah Wakwe. -Amashiwi yakwe ayakonkapo-: 'Eico lekeni abo abashininkisha bafikilishe ici kuli abo abashasangwako, kabili mwibwelela ku kuba abafiita panuma ya mfwa yandi, mwaumana pa numa ya nshingo -mwipayana-'.
Imam Bukhari : 1624
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍتَابَعَهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو
Atwebele [Hafsh bin Umar] atwebele [Syuba] atile, atile kuli ine [Amru] atile; Naumfwile [Jabir] atila; Naumfwile [Ibn 'Abbas' atile: Naumfwile Kasesema alelanda ilyashi ku 'Arafah'. Iyi hadith na kabili yashininkishiwe na [Ibn 'Uyaina] ukufuma kuli ['Amru ].
Imam Bukhari : 1625
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ وَرَجُلٌ أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَخَطَبَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ ذُو الْحَجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ الْحَرَامِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Atile [‘Abdullah bin Muhammad] anjebele [Abu ‘Amir] atushimikile [Qurrah] ukufuma kuli [Muhammad bin Sirin] atile, anjebele [‘Abdurrahman bin Abu Bakrah] ukufuma kuli [Abu Bakrah] kabili ukufuma kuli abo abacilapo ukucindama, ukufuma kuli ‘Abdurrahman’ 'anhu atile: Kasesema atupeele ilyashi pa bushiku bwa kwa Nahar, aipwishe ukuti: 'Bushe mwalishiba ubushiku ubu?' Twaliswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Pa kashita akanono ali fye tondolo ica kuti twacetekelele ukutila kuti aciita te mwi shina - ilyo twaishibe kale - '. Atile: ‘Bushe lelo te bushiku bwa Nahar?’. Twaliswike ukuti: ‘E fyo caba’. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Ni mweshi nshi uyu?’. Twaliswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Pa kashita kamo ali fye uwafuuka na kabili ica kuti twacetekelele ukutila kuti aciita te mwi shina - ilyo twaishibe kale - '. Atile: ‘Bushe uyu te mweshi wa kwa Juli?’. Twaliswike ukuti: ‘E fyo caba’. Lyene aipwishe na kabili ukuti: ‘Ni calo nshi ici?’. Twaliswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Pa kashita kamo ali fye uwafuuka na kabili ica kuti na kabili twacetekele ukutila kuti aciita te mwi shina lyakwe - ilyo twaishibe kale -'. Atile: ‘Bushe ici te calo ca haram?’. Twaliswike ukuti: ‘E fyo caba’. Lyene atile: ‘Mu cine cine, umulopa obe ne fyuma fyobe fyali haram kuli iwe nga fintu fya haram pa bushiku bobe, mu mweshi obe na mu calo cobe ukufika ku bushiku ukakumanya Rabb obe. Bushe nshacitwala?'. Baswike ukuti: Ee, nalikwata’. Lyena atwalilile ukuti: ‘O Lesa, bumboni. E ico lekeni abo abashimikilako balefishimikilako abo abashasangwako, pantu abantu abengi abashimikilwa kuti baumfwikisha ukucila abo abaumfwa. Kabili mwibwelela ku kuba abafiita pa numa ya mfwa yandi, mwaumana pa numa ya nshingo - ukuipayana -'.
Imam Bukhari : 1626
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَقَالَ فَإِنَّ هَذَا يَوْمٌ حَرَامٌ أَفَتَدْرُونَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ بَلَدٌ حَرَامٌ أَفَتَدْرُونَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَاوَقَالَ هِشَامُ بْنُ الْغَازِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاوَقَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ بَيْنَ الْجَمَرَاتِ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي حَجَّ بِهَذَا وَقَالَ هَذَا يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ فَطَفِقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اشْهَدْ وَوَدَّعَ النَّاسَ فَقَالُوا هَذِهِ حَجَّةُ الْوَدَاعِ
Nga ca kuti [Muhammad bin Al Mutsanna] anjebele [Yazid bin Harun] atwebele [‘Ashim bin Muhamadi bin Zaid] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Ibnu’Umar Lesa asekelele kuli wene] atile: Kasesema sallallahu ‘alaihi wasallam atile ilyo ali mu Mina ubushiku. Abantu basukile ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Atile: ‘Ubu bushiku bwa haram -ubwa mushilo-’. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Bushe mwalishiba icalo nshi ici?’. Baswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Atile: ‘Ici calo ca haram’. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Bushe mwalishiba uyu mweshi?’. Baswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Atile: ‘Uyu mweshi wa bufunushi. Mucine cine, Allah alikanishe umulopa wenu, ubunonshi bwenu no bucindami bwenu nga fintu cakanishiwa pa bushiku bwenu, muli uyu mweshi na mu calo cenu'. Atile, “Kasesema wuquf pa bushiku bwa Nahar pa kati ka fifulo fya kupoosa amabwe pa lwendo lwa kupepa ulwacitile ukulingana na iyi hadith.” E ico Kasesema atile apo pene: ‘O Lesa, kambone’. E ico abantu balifuupukile. Batile: ‘Uyu e wada wa hajj’.
Imam Bukhari : 1627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا رَخَّصَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَذِنَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ الْعَبَّاسَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَبِيتَ بِمَكَّةَ لَيَالِيَ مِنًى مِنْ أَجْلِ سِقَايَتِهِ فَأَذِنَ لَهُتَابَعَهُ أَبُو أُسَامَةَ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ وَأَبُو ضَمْرَةَ
Atwebele [Muhammad bin 'Ubaid bin Maimun] atwebele ['Isa bin Yunus] ukufuma kuli [Ubaidullah] ukufuma kuli [Nafi'] ukufuma kuli [Ibn'Umar radlialahu 'anhuma]: Kasesema sallallaahu 'alaihi wasallah apeele ukutuusha'. Kabili na kabili calilandwapo, calitwebelwe [Yahya bin Musa] atwebele [Muhammad bin Bakr] atwebele [Ibn Juraij] anjebele [‘Ubaidullah] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn’Umar radliallahu ‘anhuma] ukuti Kasesema ali uwa nsansa. Kabili na kabili calandwapo, atwebele [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atwebele [tata] atwebele [‘Ubaidullah] atile, atwebele [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn’Umar radliallahu ‘anhuma] ukuti; 'Al 'Abbas Radhiyalhu aipwishe insambu kuli Lesa Nabi Nabi Sallallahu 'Alaishi Wasalama ukulaala ubushiku mu Mecca mu nshita ya bushiku bwa Mina ku -kubombela- ukumupeela ifya kunwa. Eico Alisuminishe’. Iyi hadith yashininkishiwe na [Abu Usamah], [Uqba bin Khalid] na [Abu Dhamrah].
Imam Bukhari : 1628
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ وَبَرَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَامَتَى أَرْمِي الْجِمَارَ قَالَ إِذَا رَمَى إِمَامُكَ فَارْمِهْ فَأَعَدْتُ عَلَيْهِ الْمَسْأَلَةَ قَالَ كُنَّا نَتَحَيَّنُ فَإِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ رَمَيْنَا
Atwebele [Abu Nu’aim] atwebele [Mis’ar] ukufuma [Wabara] atile; Nalipwishe ukuti ni lilali ukupoosa amabwe kukacitwa? Ayaswike ati: ‘Nga ca kuti intungulushi yenu yalipoosa lyena poosa’. Lyena nabwekeshepo icipusho, atile: ‘Twalelolela inshita kabili ilyo akasuba kaleshintilila -pa nshita ya kasuba-, lyene twalepoosa fye’.
Imam Bukhari : 1629
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِمِنْ بَطْنِ الْوَادِي فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا فَقَالَ وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا
Catwebelwe ukuti [Muhammad bin Kathir] atwebele ukuti [Sufyan] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [‘Abdurahman bin Yazid] atile: ‘ -umupokapoka-?'. Eico atile: ‘Kuli Uyo uushakwata lesa kano Wene, ici cifulo ni cifulo ca muntu uo surah Al Baqarah yasokolwelwe kuli wene, e kutila Muhammad. Kabili atile, [‘Abdullah bin Al Walid] atwebele [Sufyan] atwebele [Al’Amasy] nga iyi hadith’.
Imam Bukhari : 1630
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ انْتَهَى إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى جَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَرَمَى بِسَبْعٍ وَقَالَ هَكَذَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Hafsh bin 'Umar] atwebele [Syu'bah] ukufuma kuli [Al Hakam] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli ['Abdurrahman bin Yazid] ukufuma kuli ['Abdullah Radliallahu 'anhu] ukuti alilekele ukufika ku Al Jumrah Al Kubra -Al 'Aqabahn-, apo ali ku kulyo kwakwe ukwa Baitullah Kaba. apoosele -amabwe cinelubali-, lyene atile; 'Uyu e musango wa kupoosa umuntu uo surah Al Baqarah yasokolwelwe kuli wene, e kutila Muhammad, 'Alihi'.'
Imam Bukhari : 1631
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُفَرَآهُ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْكُبْرَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ فَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ قَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
Atwebele [Adamu] atwebele [Syu’bah] atwebele [Al Hakam] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [‘Abdurrahman bin Yazid] ukuti acitile Hajj na [Ibnu Mas’ud Radliallahu ‘anhu] lyena amwene Ibnu Mas’ud radliallahu ‘anhu ’anhu . Kaaba ali ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo ilyo Mina ali ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo lyena atile; 'Ici e cifulo uko umuntu aposelwe kuli wene Sura Al Baqarah yasokolwelwe, e kutila Muhammad.'
Imam Bukhari : 1632
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُحِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ حَتَّى إِذَا حَاذَى بِالشَّجَرَةِ اعْتَرَضَهَا فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ قَامَ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Musaddad] ukufuma kuli [‘Abdul Wahid] atwebele [Al’Amasy] atile; Naumfwile Al Hajjaj alelanda, ukufuma pa cipuna ca kusambililamo ukuti: ‘Icitabo icalumbulwa muli ci ni Al Baqarah kabili icitabo icalumbulwa muli ci ni Ali ‘Imran kabili icitabo icalumbulwa muli ci cilanda pa banakashi’. Wene -Al A’masi- atile: ‘E lyo nafikilishe ici kuli [Ibrahimu], eico atile; 10:10, 11. 10 Lintu alepoosa umupingushi wa Al’Aqabah, aile mu cishima ukufika ilyo afikile pa muti, aiminine kabili ukufuma kulya apoosele amabwe cinelubali ayakwata takbir pali cila cipe kabili atile: ukupoosa uyo uwatumine surah Al Baqarah, e kutila Muhammad, Saw.
Imam Bukhari : 1633
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّهُ كَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ يَتَقَدَّمُ حَتَّى يُسْهِلَ فَيَقُومَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلًا وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْوُسْطَى ثُمَّ يَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيَسْتَهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلًا وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ وَيَقُومُ طَوِيلًا ثُمَّ يَرْمِي جَمْرَةَ ذَاتِ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ
Uyunus ukufuma kuli Az Zuhriy ukufuma kuli Salim ukufuma kuli Ibnu Umar, alipooseleko Al Jumrah Ad-Dunya, Ukupoosa, lyene aendele ku ntanshi ukufika pa cifulo icapapatala aiminine ukulolesha ku Qibla pa nshita iinono, lyene apepele ukupitila mu kwimya iminwe yonse ibili lyena apoosele Al Wustho jumrah lyena abuulile inshila ya ku kulyo pa mpanga yapapatala lyene aiminine ukulolesha ku Qibla pa nshita iinono lyene apepele ne minwe yonse ibili iyaimikwa pa nshita imo. 'Aqabah jumrah ukufuma pa nshi ya cishima kabili talekele kulya, lyene apo pene aile no kusosa ukuti: 'Efyo namwene Kasesema alecita'.
Imam Bukhari : 1634
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاكَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ ثُمَّ يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ يَتَقَدَّمُ فَيُسْهِلُ فَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلًا فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْوُسْطَى كَذَلِكَ فَيَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيُسْهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلًا فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ ذَاتَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا وَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ
Caebelwe kuli ifwe [Isma’il bin ‘Abdullah] atile, caebelwe kuli ine [umunyina] ukufuma kuli [Sulaiman] ukufuma kuli [Yunus bin Yazid] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Salim bin ‘Abdullah] ukuti [‘Abdullah bin ‘Abdullah] ali no kuba, Na mabwe cinelubali lyene atile takbir na cila kupoosa, lyena aendele ku ntanshi ukufika pa muulu pa mpanga iyapapatala, aiminine ukulolesha ku Qibla pa nshita iinono, lyene apepele ne minwe yonse ibili iyaimikwa, lyene apoosele Al Wustho jumrah nga cimo cine, abuulile inshila ya ku kulyo pa cishiba icapapatala. amaboko yaimikwe, lyene apoosele jumrah wa Al 'Aqabah ukufuma pa nshi ya cishima kabili talekele fye kulya no kutila: 'Efyo namwene Kasesema alecita'.
Imam Bukhari : 1635
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ وَكَانَ أَفْضَلَ أَهْلِ زَمَانِهِ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَقُولُطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيَّ هَاتَيْنِ حِينَ أَحْرَمَ وَلِحِلِّهِ حِينَ أَحَلَّ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ وَبَسَطَتْ يَدَيْهَا
Atwebele [‘Ali bin Abdullah] atwebele [Sufyan] atwebele [‘Abdurahman bin Al Qasim] ukuti aumfwile [wishi] uwali muntu uwacindama sana mu nshita yakwe alelanda ukuti; Naumfwile [‘Aisyah Radlialhu ‘anha] atila: ‘Nabikile amafuta yanunkila pa Mutumwa wa kwa Lesa ne minwe yandi ibili ilyo ali mu ihram kabili ilyo ali mu tahallul ilyo ashilacita Tawaf’. Kabili 'Aisyah 'anha' alifungulwile iminwe yakwe.
Imam Bukhari : 1636
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ إِلَّا أَنَّهُ خُفِّفَ عَنْ الْحَائِضِ
Atile: “Abantu balailwa ukucita ukupwa kwa lwendo lwabo ulwa ku Tawaf ku Baitullah Kaaba. Lelo uku kufunda kwalyafya ku banakashi abakwata inshita ya ku mweshi.
Imam Bukhari : 1637
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ ثُمَّ رَقَدَ رَقْدَةً بِالْمُحَصَّبِ ثُمَّ رَكِبَ إِلَى الْبَيْتِ فَطَافَ بِهِتَابَعَهُ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Ashbagh bin Al Faraj] atwebele [Ibnu Wahb] ukufuma kuli [‘Amru bin Al Harith] ukufuma ku [Qatadah] ukuti [Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene] amwebele ukuti Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam acitile ifya kulya fya pa kati ka kasuba, ilyo alepepa pa ‘Asr, Mashab’. Al Muhashib - icifulo ca kupoosa amabwe mu Mina - lyena akwelele kabalwe wakwe ukulola ku kuya ku Baitullah Kaaba no kucita Tawaf kulya'. Iyi hadith na kabili yashininkishiwa na [Al Laits] uwanjebele [Khalid] ukufuma kuli [Sa’id] ukufuma kuli [Qatadah] ukuti [Anas bin Malik] amwebele ukufuma kuli Kasesema.
Imam Bukhari : 1638
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاضَتْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَابِسَتُنَا هِيَ قَالُوا إِنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ قَالَ فَلَا إِذًا
Atwebele [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Al Qasim] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aisyah radliallahu ‘anha]; ukuti Shafiyah bint Huyay, umukashi wa kwa Kasesema, ali no kufika ku mweshi. Ilyashi lyene lyafikilishiwe ku Mutumwa wa kwa Lesa, eico atile: ‘Bushe akatuletela amafya?’. Abantu batile: ‘Afumine pa bushiku bwa kwa Nahar -ku kulya tawaf-’. Eico Atile: ‘Nga ca kuti iyo’.
Imam Bukhari : 1639
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ سَأَلُوا ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ امْرَأَةٍ طَافَتْ ثُمَّ حَاضَتْ قَالَ لَهُمْ تَنْفِرُ قَالُوا لَا نَأْخُذُ بِقَوْلِكَ وَنَدَعُ قَوْلَ زَيْدٍ قَالَ إِذَا قَدِمْتُمْ الْمَدِينَةَ فَسَلُوا فَقَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَسَأَلُوا فَكَانَ فِيمَنْ سَأَلُوا أُمُّ سُلَيْمٍ فَذَكَرَتْ حَدِيثَ صَفِيَّةَرَوَاهُ خَالِدٌ وَقَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ
Camwebele ukuti [Abu An-Nu’man] atwebele [Hamad] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [‘Ikrimah] ukuti bamo aba mu Medina baipwishe [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] pa lwa mwanakashi uwacitile Tawaf kabili lyene amwene ukuya ku mweshi. Atile, kuli bene: 'Ali no kuya -ku ŋanda-'. Batile: ‘Tatulepoka amano yenu lelo tulepoka amano ya kwa Zaid’. Ibn 'Abbas' atile: 'Ilyo mwafika ku Medina, ipusheni?' Ilyo bafikile ku Medina baipwishe kabili pa bantu abo baipwishe pali Ummu Sulaim. Lyena Ummu Sulaim alandile pa hadith wa Shafiyah uwalondolwelwe na [Khalid] na [Katadah] ukufuma kuli ['Ikrimah].
Imam Bukhari : 1640
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَرُخِّصَ لِلْحَائِضِ أَنْ تَنْفِرَ إِذَا أَفَاضَتْقَالَ وَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ إِنَّهَا لَا تَنْفِرُ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعْدُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ لَهُنَّ
Calishimikilwe kuli ifwe [AbaMuslim] icashimikilwe kuli ifwe [Wuhaib] cashimikilwe kuli ifwe [Ibn Thawus] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Ibn 'Abbas] atile: Capeelwa ukutuusha ku banakashi abakwata inshita ya ku mweshi ukufuma -ku ŋanda - ilyo bakwata. Wene -Ibn Abasi Lesa asekelele kuli wene- atile; 'Kabili naumfwa [Ibn 'Umar Radlialhu 'anhuma] atila: 'Talingile ukuya ku ng'anda -ukufikila acita tawaf wada'-.' Lyene pa numa ya ico naumfwile alelanda ukuti: ‘Kasesema alibapeele ubusanso’.