Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 1561

حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَجَمَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا بِإِقَامَةٍ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَلَا عَلَى إِثْرِ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا

Atwebele [Adamu] atwebele [Ibn Abu Dza’bi] ukufuma kuli [Az Zuhriy] ukufuma kuli [Salim bin Abdullah] ukufuma kuli [Ibn’Umar radliallahu ‘anhuma] atile; 'Kasesema apepele amapepo ya Maghrib na Isha pa Jama' -Muzdalifah-, pa mapepo yonse iqamat yalebelengwa lelo tapepele ipepo lya sunnah pa kati ka babili kabili na kabili te pa numa ya babili'.

Hadith

Imam Bukhari : 1562

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْخَطْمِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ

Calondolwelwe kuli ifwe [Khalid bin Mukhallad] ukuti [Sulaiman bin Bilal] ukuti [Yahya bin Sa’id] atile, calilondolwelwe kuli ine [‘Adiy bin Thabit] atile, calilondolwelwe kuli ine [‘Abdullah bin Yazid Al Khaththomi] atile, calilondolwelwe kuli ine ukuti amapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) asangile amapepo ya Maghrib na ya ‘Isha’ mu nshita ya Hajj wa Kulekelesha mu Muzdalifah.

Hadith

Imam Bukhari : 1563

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ حَجَّ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُفَأَتَيْنَا الْمُزْدَلِفَةَ حِينَ الْأَذَانِ بِالْعَتَمَةِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَأَمَرَ رَجُلًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ وَصَلَّى بَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ دَعَا بِعَشَائِهِ فَتَعَشَّى ثُمَّ أَمَرَ أُرَى فَأَذَّنَ وَأَقَامَ قَالَ عَمْرٌو لَا أَعْلَمُ الشَّكَّ إِلَّا مِنْ زُهَيْرٍ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ رَكْعَتَيْنِ فَلَمَّا طَلَعَ الْفَجْرُ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُصَلِّي هَذِهِ السَّاعَةَ إِلَّا هَذِهِ الصَّلَاةَ فِي هَذَا الْمَكَانِ مِنْ هَذَا الْيَوْمِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ هُمَا صَلَاتَانِ تُحَوَّلَانِ عَنْ وَقْتِهِمَا صَلَاةُ الْمَغْرِبِ بَعْدَ مَا يَأْتِي النَّاسُ الْمُزْدَلِفَةَ وَالْفَجْرُ حِينَ يَبْزُغُ الْفَجْرُ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ

Atwebele ukuti [‘Amru bin Khalid] atushimikile [Zuhair] atushimikile [Abu Ishaq] atile; Naumfwile [‘Abdullah bin Yazid] atile: ‘[‘Abdullah] -bin Mas’ud- radliallahu ‘anhu acitile Hajj kabili twafikile ku Muzdalifah ilyo ukubilisha kwa kupepa kwaumfwikilwe ku kulanga inshita ya ‘Isha’ nelyo mupepi na iyo. Eico alandile umuntu umo ukulanda ukubilisha kwa kupepa kabili lyene iqamat, lyene apepele ipepo lya Maghrib, lyene apepele ipepo lya sunnah rak’ah shibili pa numa ya ico, lyene amwitile ku ca kulya ca cungulo, lyene asekelele mu ca kulya cakwe lyene alandile umuntu umo, natontonkanya ukuti alandile umuntu ukucita ukubilisha kwa kupepa ukuli konse atile: ukutwishika ukufumyako fye ukufuma kuli Zuhair, lyene apepele ipepo lya ‘Isha’ ilya ma raka yabili. Ilyo akasuba kafikile atile: ‘Mu cine cine Kasesema tapepelepo kano fye pa nshita nga iyi, muli ici cifulo - ilyo ali mu Muzdalifah na pali ubu bushiku’. Atile: “Ayo e mapepo yabili ayo inshita ya kufikilisha ya iko yasuntinkanishiwa, e kutila ipepo lya Maghrib ilyacitwa pa numa ya bantu ukufika ku Al Muzdalifah ne pepo lya Fajr ilyo akasuba kafuma.” Atile: ‘Namwene Kasesema alecita ifyo fine’.

Hadith

Imam Bukhari : 1564

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَالِمٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَايُقَدِّمُ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ فَيَقِفُونَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِلَيْلٍ فَيَذْكُرُونَ اللَّهَ مَا بَدَا لَهُمْ ثُمَّ يَرْجِعُونَ قَبْلَ أَنْ يَقِفَ الْإِمَامُ وَقَبْلَ أَنْ يَدْفَعَ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ مِنًى لِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ بَعْدَ ذَلِكَ فَإِذَا قَدِمُوا رَمَوْا الْجَمْرَةَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُ أَرْخَصَ فِي أُولَئِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atwebele [Yahya bin Bukair] atwebele [Al Laits] ukufuma kuli [Yunus] ukufuma kuli [Ibn Shihab], [Salim] atile; ’ [‘Abdullah bin ’Umar ’anhua] abikile abantu abakosa aba mu lupwa lwakwe pa ntanshi kabili baikele -wuquf- mu Al Masy’aril Haram mu Muzdalifah ubushiku. Kwena bala dhikr -ukuibukisha- nga fintu bengacita lyena balabwelela ilyo imam talaleka -wuquf- kabili ilyo bashilaya. Pa kati kabo pali abaya ku Mina ku kupepa Fajr kulya kabili pa kati kabo pali abaya kulya pa numa ya mapepo ya Fajr. Ilyo bafikile, bapoosele amabwe. Lyena Ibn’Umar, Lesa asekelele kuli wene, atile: ‘Lesa alibapeele ukutuusha’.

Hadith

Imam Bukhari : 1565

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ

Calondolwelwe kuli ifwe [Sulaiman bin Harb] ukuti [Hammad bin Zaid] atulondolwele ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [‘Ikrimah] ukufuma kuli [‘Ibn ‘Abbas’ uwatile: ‘Umutumwa wa kwa Lesa alitumine ukufuma ku Jama’ ubushiku’.

Hadith

Imam Bukhari : 1566

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُأَنَا مِمَّنْ قَدَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ

[Sufyan] atwebele ukuti, [‘Ubaidullah bin Abu Yazid] anjebele ukuti aumfwile [Ibn ‘Abbas (Lesa asekelele kuli wene)] alelanda ukuti: ‘Nali pa ba kubalilapo ukutendeka ukuya ku Muzdalifah ukufuma pa ba mu lupwa lwakwe abakosa.’

Hadith

Imam Bukhari : 1567

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ عَنْ أَسْمَاءَأَنَّهَا نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ عِنْدَ الْمُزْدَلِفَةِ فَقَامَتْ تُصَلِّي فَصَلَّتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ يَا بُنَيَّ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْتُ لَا فَصَلَّتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ يَا بُنَيَّ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْت نَعَمْ قَالَتْ فَارْتَحِلُوا فَارْتَحَلْنَا وَمَضَيْنَا حَتَّى رَمَتْ الْجَمْرَةَ ثُمَّ رَجَعَتْ فَصَلَّتْ الصُّبْحَ فِي مَنْزِلِهَا فَقُلْتُ لَهَا يَا هَنْتَاهُ مَا أُرَانَا إِلَّا قَدْ غَلَّسْنَا قَالَتْ يَا بُنَيَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَذِنَ لِلظُّعُنِ

Atwebele [Musaddad] ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [Ibn Juraij] atile, anjebele [‘Abdullah, maula Asma’] ukufuma kuli [Asma’] ukuti aiminine mu cifulo ca Jama’ ubushiku mu Muzdalifah lyena apepele pa kashita kanono kabili lyene atile; 'O mwana wandi, bushe umweshi walipwa?'. Nayaswike ukuti: ‘Tacili’. Eico apepele na kabili pa kashita kamo kabili lyene atile; 'O mwana wandi, bushe umweshi walipwa?'. Nayaswike ukuti: ‘Ee, ee’. Lyene atile: ‘Ipekanishisheni ukuya’. Twafumineko no kwenda nankwe ukufuma ku Muzdalifah ukufika fye na lintu twafikile pa ncende apo bapoose amabwe. Lyene abweleele no kucita ipepo lya Fajr pa ncende aleikala. Nalipushe ukuti: 'O helo, nshakamone kano fye nga ca kuti kwacili icififi -ubushiku-'. Atile: ‘O mwana wandi, Lesa Lesa alisuminishe abanakashi abaleenda -ukuba mu cipe/icipe-’.

Hadith

Imam Bukhari : 1568

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْاسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَكَانَتْ ثَقِيلَةً ثَبْطَةً فَأَذِنَ لَهَا

Atwebele [Muhammad bin Kathir] atwebele [Sufyan] atwebele [‘Abdurrahman] wene ni Ibn Al Qasim ukufuma kuli [Al Qasim] ukufuma kuli [‘Aisyah radliallahu ‘anha] atile: ‘Saudah radliallahu ‘anha aipwishe insambu kuli Kasesema sallallahu’. -Muzdalifah- ukufumapo intanshi, pantu wene ukubikako na banakashi abacepesha, lyena Wene alesuminisha'.

Hadith

Imam Bukhari : 1569

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْنَزَلْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَاسْتَأْذَنَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَوْدَةُ أَنْ تَدْفَعَ قَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ وَكَانَتْ امْرَأَةً بَطِيئَةً فَأَذِنَ لَهَا فَدَفَعَتْ قَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ وَأَقَمْنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا نَحْنُ ثُمَّ دَفَعْنَا بِدَفْعِهِ فَلَأَنْ أَكُونَ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ مَفْرُوحٍ بِهِ

Camwebele ukuti [Abu Nu’aim] atwebele ukuti [Aflah bin Humaid] ukufuma kuli [Al Qasim bin Muhammad] ukufuma kuli [‘Aisyah Radlialah ‘anha] atile: ‘Twaiminine pa Muzdalifah, lyene Saudah Radlialah’anhu ashilalomba insambu kuli Kasesema pa kubala. abantu balefuma, pantu ali mwanakashi uwaleenda panono panono, kabili Wene asuminishe. E ico afuminepo ilyo abantu bashilalongana ilyo twashele kulya ukufika ku cungulo. Lyene twaile nankwe ku Jumra. Mu cine cine, kuli ine, nalipepele insambu kuli Sukulu Lesa nga fintu Sauda acitile ‘anha iyo natemwa ukucila icintu conse ica nsansa’.

Hadith

Imam Bukhari : 1570

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى صَلَاةً بِغَيْرِ مِيقَاتِهَا إِلَّا صَلَاتَيْنِ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَصَلَّى الْفَجْرَ قَبْلَ مِيقَاتِهَا

Umar bin Hafsh bin Ghiyats atile: 'Nshatala namonapo Umutumwa wakwa Lesa alelanda pa nshita shibili.' amapepo, e kutila Alisangilwe ku mapepo ya Maghrib na ‘Isha’ no kucita ipepo lya kasuba ilyo inshita ya iko tailafika’.

Hadith

Imam Bukhari : 1571

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى مَكَّةَ ثُمَّ قَدِمْنَا جَمْعًا فَصَلَّى الصَّلَاتَيْنِ كُلَّ صَلَاةٍ وَحْدَهَا بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ وَالْعَشَاءُ بَيْنَهُمَا ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ قَائِلٌ يَقُولُ طَلَعَ الْفَجْرُ وَقَائِلٌ يَقُولُ لَمْ يَطْلُعْ الْفَجْرُثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلَاتَيْنِ حُوِّلَتَا عَنْ وَقْتِهِمَا فِي هَذَا الْمَكَانِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ فَلَا يَقْدَمُ النَّاسُ جَمْعًا حَتَّى يُعْتِمُوا وَصَلَاةَ الْفَجْرِ هَذِهِ السَّاعَةَثُمَّ وَقَفَ حَتَّى أَسْفَرَ ثُمَّ قَالَ لَوْ أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَاضَ الْآنَ أَصَابَ السُّنَّةَ فَمَا أَدْرِي أَقَوْلُهُ كَانَ أَسْرَعَ أَمْ دَفْعُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ

Atwebele [‘Abdullah bin Raja’] atwebele [Israele] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Yazid] atile; 'Twafumine na ['Abdullah] 'anhu ukulola ku Makkah lyena twafikile ku Jama', lyene apepele imiku ibili, pa pepo limo limo alelanda ukubilisha ku kupepa na iqamat kabili aleipakisha ica kulya ca cungulo pa kati ka mapepo yabili. Lyene apepele ipepo lya Fajr ilyo akasuba kafikile. Umo atile: ‘Ubushiku bwabuuka’. Umbi atile: ‘Ubushiku tabwacili bwafuma’. Lyene -'Abdullah ''anhu-' atile; 'Mu cine cine, umukalamba wa citungu atile: 'Aya e mapepo yabili ayo inshita ya iko yasuntinkanishiwa, muli ici cifulo, e kutila amapepo ya Maghrib na 'Isha', eico mwileka abantu bafike ku Jama' - Muzdalifah - kano fye nga bapepa 'Isha' na Fajr pali iyi nshita, na Fajr.' Lyena awuquf kulya ukufika ilyo imyulu yalemoneka iyafiita - mu nshita ya kasuba - lyena atile: 'Nga ca kuti Amiril Mu'minin afuma nomba - mu nshita ya kasuba - lyena ukulingana na - apoka - sunnah'. ''Nshishibe nga ca kuti amashiwi yakwe yali ya kuti 'Uthman Radliallah 'anhu abutukile bwangu nelyo ''Uthman Radliallah 'Anhu' afume ukufuma kulya no kucita talbiyah lyonse ukufika na ku kupoosa umupingushi wa 'Aqabah pa bushiku bwa Nahar'.

Hadith

Imam Bukhari : 1572

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ يَقُولُ شَهِدْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُصَلَّى بِجَمْعٍ الصُّبْحَ ثُمَّ وَقَفَ فَقَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَيَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ ثُمَّ أَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ

Naumfwile [Amru bin Maimun] alelanda ukuti: ‘Namwene [‘Umar] alepepa kwa Fajr mu Jama. 'Ukubuuka - akasuba -, We lupili lwa Tsabir'. Kabili Kasesema lyene abapaatulako eico afuminepo ilyo akasuba takalafuma’.

Hadith

Imam Bukhari : 1573

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْدَفَ الْفَضْلَ فَأَخْبَرَ الْفَضْلُ أَنَّهُ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ

Camwebele ukuti [Abu ‘Ashim Adh-Dhahhak bin Mukhallad] atwebele [Ibnu Juraij] ukufuma kuli [‘Atho’] ukufuma kuli [‘Ibnu ‘Abbas’ anhuma] ukuti Kasesema aleenda pali Al Fadhal pa nsengo ya nkumba kabili lyonse alenina Al Fadhal pa nkumbabulili. ukufika na lintu apoosele amabwe.

Hadith

Imam Bukhari : 1574

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ الْأَيْلِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنْ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى قَالَ فَكِلَاهُمَا قَالَا لَمْ يَزَلْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ

Atwebele [Zuhair bin Harb] atwebele [Wahb bin Jarir] atwebele [tata] ukufuma kuli [Yunus Al Ailiy] ukufuma kuli [Az Zuhriy] ukufuma kuli ['Ubaidullah bin Abdullah] ukufuma kuli ['Ibn 'Abbas'' uwaletwa na Kasesema uukalamba ukufuma ku Arafah ukuya ku Muzdalifa lyena aile pa motoka ukufuma ku Muzdalifa ukuya ku Mina. Yatile: ‘Mu lwendo lwalya lubili lyonse alecita talbiyah ukufika na lintu apoosele ulwendo lwa ‘Aqabah’.

Hadith

Imam Bukhari : 1575

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ الْمُتْعَةِ فَأَمَرَنِي بِهَا وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْهَدْيِ فَقَالَ فِيهَا جَزُورٌ أَوْ بَقَرَةٌ أَوْ شَاةٌ أَوْ شِرْكٌ فِي دَمٍ قَالَ وَكَأَنَّ نَاسًا كَرِهُوهَا فَنِمْتُ فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ إِنْسَانًا يُنَادِي حَجٌّ مَبْرُورٌ وَمُتْعَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَقَالَ آدَمُ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ وَغُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عُمْرَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ وَحَجٌّ مَبْرُورٌ

Atwebele ukuti [Ishaq bin Manshur] atushimikile [An-Nadhar] atushimikile [Syu’ba] atushimikile [Abu Jamrah] atile; Nalipwishe [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] pa lwa muth’ah -hajji tamattu’-, eico anjebele ukucicita. Kabili na kabili namwipwishe pa lwa Al Hadyu - inama ya mutuulo -, eico atile: 'Kuli Al Hadyu kuti caba ngamila, ing'ombe nelyo imbushi nelyo umunankwe mu mulopa wa iko - ukulonganika mu kwipaya kwa iko -. Yatile: ‘Caba kwati abantu tabacitemwa. Lyena nalele kabili lyene nalotele kwati umuntu aleita ukuti: ‘Haji mabrur na tamattu’ fyasuminishiwa’. Lyena nakumanya Ibn ‘Abbas kabili namushimikiile pa ciloto candi, eico atile: ‘Lesa Akbar, ici e sunnah ca kwa Abu Al Qasim’. Atile; Kabili atile, [Adamu], [Wahb bin Jarir] na [Gundar] ukufuma kuli [Syu'ba] pamo na kalemba: ''Umrah alisuminishiwe - na Hajji mabrur''.

Hadith

Imam Bukhari : 1576

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ ارْكَبْهَا فَقَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ فَقَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الثَّانِيَةِ

Camwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zanad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa amwene umuntu aletungulula ingamila yakwe, eico atile: ‘Fumyeni iyo ngamila.’ Uyu muntu ayaswike ati: ‘Iyi ngamila ya kupeela ilambo’. E ico, Abwelelepo ukukonka ifunde lyakwe ukuti: ‘Kandeleni pa ngamila’. Uyu mwaume ayaswike na kabili ati: ‘Iyi ngamila ya kupeela ilambo’. Lyene atile: ‘Kandeleni pa ngamila, ubulanda kuli imwe!’ Alandile ici cikomo mu mashiwi yakwe ayalenga butatu nelyo aya bubili.

Hadith

Imam Bukhari : 1577

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَشُعْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا ثَلَاثًا

Atwebele [Umusulumi bin Ibrahimu] atwebele [Hishamu] na [Syuba] bonse babili batile; atile: ‘Fumyeni iyo ngamila’. Uyu muntu ayaswike ati: ‘Iyi ngamila ya kupeela ilambo’. E ico Wene, kabili, apilibwile ifunde lyakwe ilya kuti: ‘Kanda pa ngamila’, imiku itatu.

Hadith

Imam Bukhari : 1578

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atwebele [Yahya bin Bukair] atwebele [Al Laits] ukufuma kuli [‘Uqail] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Salim bin ‘Abdullah] ukuti [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] atile; Kasesema alicitile ubupe bwa haji mu nshita ya haji wada’ ukupitila mu kusankanya amatontonkanyo yakwe -berihram-’umrah na haji kabili aletele inama ya mutuulo. Yatungulwile inama ya iko iya lambo ukufuma ku Dzul Hulaifah lyena yatendeke ukuilama ne nshita ya kufwaya ukuilama lyena yacitile ihram kuli Hajji. Mu nshita ilya ine, abantu balacita ubupe bwa Hajji pamo na Kasesema ne nshita ya kufwaya ukucita ihram pa kuti bafikilishe ubupe bwabo. Pa kati kabo pali abaleta ifyuni fya mutuulo kabili pali abashaleta ifyuni fya mutuulo. Ilyo Kasesema afikile mu Mecca, atile, ku cintubwingi: ‘Uuli onse pali imwe uuleta inyama ya mutuulo, lyene te halal kuli wene, icintu conse icakanishiwa kuli wene ukufikila apwisha imipepele yonse iya Hajj kabili onse uwa imwe uwaleta inyama ya mutuulo ku Kaaba te kuti alete ilambo lya Kaaba. Baitullah na Sa’iy pa kati ka mpili sha Shafaa na Marwah lyena aputula inkanda yakwe kabili lyene acita Tahalul. Lyena acitile ihram kuli Haji. Kabili onse uushakwata inama ya mutuulo afwile ukufunga inshiku shitatu mu nshita ya Hajj ne nshiku cinelubali ilyo abwelela ku lupwa lwakwe. Icintu cimo ico afwile ukucita ilyo afikile mu Makkah, ukucita Tawaf ukunwa Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- uuli e Tawaf wakwe ukupitila mu kwenda bwangu pa miku itatu no kwenda bwino pa miku imbi ine, lyena panuma ya kupwisha Tawaf wakwe ku Baitullah Kaaba, afwile ukupepa ama rak'ahs yabili ilyo atile. ukupwisha, afwile ukuya ku lupili lwa Ash-Shafaa no kucita sa’iy pa kati ka lupili lwa Shafaa na Marwah pa miku cinelubali, lyene ukukanacita icasuminishiwa kuli wene, ukufika ku kupwisha ulwendo lwakwe ulwa kupepa no kwipaya inama ya mutuulo pa bushiku bwa kwa Nahar. Pa numa ya ico aile ku Mecca, lyene acitile tawaf, lyene fyonse ifyo alekanishiwa kale fyaishileba halal. Eico abo abapeela ilambo no kuleta ifyuni fya lambo balacita nga fintu Kasesema acitile’. Kabili ukufuma kuli [‘Urwah] ukuti [‘Aisyah radliallahu ‘anha] alishimikile ukufuma kuli Kasesema sallallaahu’alaihiwasallam mu nshita ya Hajj Tamattu’ ne nshita ya ‘Umrah mu nshita ya Hajj Tamattu’ ne nshita ya Hajj Tamattu, eico abantu bacitile Hajji Tamattu’ pamo Na Wene nga fintu alishimikilwe kuli ine kuli Salim ukufuma kuli Ibn’U’U Mutufwililwe kuli bonse.

Hadith

Imam Bukhari : 1579

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ لِأَبِيهِأَقِمْ فَإِنِّي لَا آمَنُهَا أَنْ سَتُصَدُّ عَنْ الْبَيْتِ قَالَ إِذًا أَفْعَلُ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ{ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }فَأَنَا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عَلَى نَفْسِي الْعُمْرَةَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ مِنْ الدَّارِ قَالَ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ وَقَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلَّا وَاحِدٌ ثُمَّ اشْتَرَى الْهَدْيَ مِنْ قُدَيْدٍ ثُمَّ قَدِمَ فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا فَلَمْ يَحِلَّ حَتَّى حَلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا

Atwebele [Abu An-Numani] atwebele [Hamad] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Nafi] atile; [‘Abdullah bin ‘Abdullah bin ‘Umar Radliallahu ‘anhum] atile, kuli [wishi]: ‘Buuka pantu te kuti nshininkishe ukuti taukakanishiwe ukucita Tawaf ku Kaaba wa Baitullah’. E ico atile: ‘Citeni ifyo Lesa acitile pantu Lesa atile: -‘Cine cine kuli imwe kuli ica kumwenako cisuma mu Mutumwa wa kwa Lesa’-. Kabili ndemupeela ubunte ukutila naliipeelesha ukucita Umrah kabili lyene nacitile ihram ku Umrah ukufuma ku ŋanda. Atile: ‘Takuli Hajj na Umrah kano fye umo’. Lyena alishitile inama ya mutuulo mu Qudaid kabili lyene aingile mu Makka no kucita Tawaf ku Hajj na Umrah mu Tawaf onse kabili te Tahallul ukufika ku kupwisha fyonse fibili.

Hadith

Imam Bukhari : 1580

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَمَرْوَانَ قَالَاخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ مِنْ الْمَدِينَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْهَدْيَ وَأَشْعَرَ وَأَحْرَمَ بِالْعُمْرَةِ

Atwebele [Ahmad bin Muhammad] atwebele [‘Abdullah] atushimikile [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhriy] ukufuma kuli [‘Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [Al Miswar bin Makhramah] kabili [Marwan] bonse babili batile: ‘Kasesema alisuminishenye pa lwa nshita ya mfwa ikana limo ilya banankwe ukufika ilyo afikile ku Dzul Hulaifah, Kasesema alimukakatile no kubika icishibilo pa nama yakwe iya mutuulo, lyene acitile ihram ku ‘umrah’.