Imam Bukhari : 1541
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ ح وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأَهَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ وَلَيْسَ مَعَ أَحَدٍ مِنْهُمْ هَدْيٌ غَيْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَلْحَةَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَمَعَهُ هَدْيٌ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً وَيَطُوفُوا ثُمَّ يُقَصِّرُوا وَيَحِلُّوا إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَالُوا نَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى وَذَكَرُ أَحَدِنَا يَقْطُرُ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ وَلَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لَأَحْلَلْتُ وَحَاضَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَنَسَكَتْ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنَّهَا لَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَنْطَلِقُونَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَنْطَلِقُ بِحَجٍّ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ
Esan zigun [Muhammad bin AL Mutsannak] esan zigun ['Abdul Wahhabek] esan zuela. Eta kontatu da ere, esan didatela [Kalifa] esan zigula ['Abdul Wahhabek] esan zigula [Habib Al Mu'allimek] ['Atho'-tik] [Jabir bin 'Abdullah radliallahu 'anhua]-k esan zuela: 'Profeta sallallaahu'alaihiwasallam eta bere lagunek ihrama egin zuten Hajj-erako eta inork ez zuen Al Hadyu -sakrifizio-animaliak ekarri- Shallallahu'alaihiwasallam profeta eta Tholhah izan ezik. Bitartean, 'Ali Yemenetik etorri berria zen Al Hadyurekin, eta esan zuen: Ni ihrama naiz - Hajji egiteko asmoa dut - Profeta sallallaahu'alaihiwasallam ihrama zen bezala. Beraz, Profeta, sallallaahu'alaihiwasallam-ek, bere lagunei agindu zien ihram 'umrah bezala egiteko, gero tawaf egiteko, gero burua moztu eta tahallul egiteko, Al Hadyu ekarri zutenek izan ezik. Beraz, esan zuten: 'Minarengana joan ginen eta batzuek esan zuten erretiratzen ari zela. Hau Profeta, sallallaahu'alaihiwasallam-engana etorri zen, eta esan zuen: 'Gertatutakoa errepikatu ahal izango banu, ez nuke hilko, eta Al Hadyu ekarri ez banu, zalantzarik gabe iraungo nuke'. Orduan, 'Aisyah radiallahu 'anhak hilekoa izan zuen, Baitullah Kaaba-ko tawaf izan ezik erritual guztiak bete zituenean. Garbia zenean, Tawaf egin zuen Baitullah Kaaba-n. Esan zuen: 'Alaren Mezularia, Hajji eta 'Umrah egiteko asmoarekin abiatu zinen, nik Hajji egiteko asmoa dudan bitartean'. Beraz, 'Abdurrahman bin Abu Bakr-ek 'Aisyah radiallahu 'anha-rekin Tan'im-era joateko agindu zion. Beraz, 'Aisyah-ek, Ala pozik egon dadila berarekin, Umrah egin zuen Hajj errituak egin ondoren.
Imam Bukhari : 1542
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ قَالَتْكُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ فَقَدِمَتْ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَحَدَّثَتْ أَنَّ أُخْتَهَا كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ غَزْوَةً وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى فَسَأَلَتْ أُخْتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ هَلْ عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لَا تَخْرُجَ قَالَ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا وَلْتَشْهَدْ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا سَأَلْنَهَا أَوْ قَالَتْ سَأَلْنَاهَا فَقَالَتْ وَكَانَتْ لَا تَذْكُرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَدًا إِلَّا قَالَتْ بِأَبِي فَقُلْنَا أَسَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ بِأَبِي فَقَالَ لِتَخْرُجْ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ أَوْ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ فَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى فَقُلْتُ أَالْحَائِضُ فَقَالَتْ أَوَلَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا
[Mu'ammal bin Hisham]-ek [Ayyub-ek] [Hafshah-ek] esan zigun [Isma'il]-ek esan zuela: "Gure nerabe neskei etxetik irtetea debekatzen genien", emakume bat Qashra Banu Khalafera etorri eta berarekin topo egin nuen arte. Orduan, bere arrebari buruz hitz egin zidan, Shallallahu'alaihiwasallam profetaren lagunetako baten senarra zena, hamabi gerratan Shallallahu'alaihiwasallam profetarekin borrokatu zena, eta bere anaiak sei gerratan lagundu zion senarrari. Bere arrebak esan zuen: "Beraz, gerra horretan, askotan gaixoak zaintzen eta zaurituak sendatzen genituen. Nire anaiak sallallaahu'alaihiwasallam profetari galdetu zion: "Alaren Mezularia, bekatua al da gure artean batek etxetik ez irtetea zapirik ez duelako?". Sallallaahu'alaihiwasallam-ek erantzun zuen: "Utzi bere lagunei hijaba uzten, ontasunaren lekuko izan daitezen eta musulmanen alde otoitz egin dezaten". Hafshah-ek esanez: «[Ummu 'Athiyah] etorri zenean, harekin topo egin nuen eta gero galdetu nion edo berak esan zuen, eta gero galdetu genion. Eta Shallallahu'alaihiwasallam-i buruz hitz egiten duen bakoitzean, beti nire aitaren alde esaten du. Galdetu genion: «Entzun al duzue inoiz Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam honi eta honi buruz esaten?». Hark erantzun zuen: «Bai, nire aitaren alde». Esan zuen: «Atera etxean dauden nerabeak eta emakumeak eta hilekoa duten emakumeak, ontasunaren lekuko izan daitezen eta musulmanen alde otoitz egin dezaten, baina hilekoa duten emakumeak otoitz lekutik urrun eduki behar dira». Nik -Hafshah-ek galdetu nuen: «Hilekoan dauden emakumeak ere bai?». Hark esan zuen: «Ez al zeuden 'Arafat-en ere, eta hau eta hura ikusi?»
Imam Bukhari : 1543
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْأَزْرَقُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُأَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ
Esan dit ['Abdullah bin Muhammad]-ek [Ishaq Al Azraq-ek] [Sufyan-ek] ['Abdul 'Aziz bin Rufai'-k] esan digula; [Anas bin Malik-i, Ala pozik egon bedi berarekin] galdetu nion, eta esan nion: 'Esadazu zerbait gogoratzen duzuna Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-engandik, non egin zituen Zhuhr eta 'Asr otoitzak Tarwiyah egunean?'. Esan zuen: 'Minan'. Berriro galdetu nion: 'Non egiten du 'Asr otoitz egiten Nafar egunean?'. Erantzun zuen: 'Al Abthoh -Al Bathha'-n'. Gero esan zuen: 'Egin -manasik- buruzagiek bezala, egin duzu'.
Imam Bukhari : 1544
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ لَقِيتُ أَنَسًا ح و حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَخَرَجْتُ إِلَى مِنًى يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَلَقِيتُ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَاهِبًا عَلَى حِمَارٍ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْيَوْمَ الظُّهْرَ فَقَالَ انْظُرْ حَيْثُ يُصَلِّي أُمَرَاؤُكَ فَصَلِّ
Esan dit ['Ali] nebdebgarrek [Abu Bakr 'Ayyasy] esan zigula ['Abdul 'Aziz]; [Anas radiallahu 'anhu] ezagutu nuela. Eta kontatu da, kontatu didate [Isma'il bin Aban] esan zigula [Abu Bakr]-ek ['Abdul 'Aziz] esan zuela: 'Tarwiyah egunean Minara joan nintzen, eta gero [Anas] radiallahu 'anhurekin topo egin nuen, asto gainean zihoana ere. Galdetu nion: 'Non egin zuen gaur Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ek eguerdiko otoitza?'. Beraz, erantzun zuen: 'Kontuz ibili zure buruzagiek non otoitz egiten duten eta gero otoitz egin -han-'.
Imam Bukhari : 1545
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ صَدْرًا مِنْ خِلَافَتِهِ
Esan digu [Ibrahim bin Al Mundzir]-ek esan digu [Ibnu Wahb]-ek esan didala [Yunus] [Ibn Shihab]-ek esan duela, esan didala ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Umarrek] [bere aitak] esan duela; Profeta, sallallaahu'alaihiwasallam-ek, bi rak'ah otoitz egin zituen Minan. Era berean, Abu Bakr, 'Umarrek eta 'Uthmanek beren kalifatoaren hasieran.
Imam Bukhari : 1546
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ الْخُزَاعِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَكْثَرُ مَا كُنَّا قَطُّ وَآمَنُهُ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ
Esan digutenez, [Adamek] [Syu'bah]-ek [Abu Ishaq Al Hamdaniy-k] [Haritsah bin Wahb Al Akhza'iy radliallahu 'anhu]-k esan zuen: 'Profeta sallallaahu'alaihiwasallam gurekin otoitz egin zuen, garai hartan ez ginen hainbeste, beti egiten zuen bezala, Minan bi rak'ah bakarrik'.
Imam Bukhari : 1547
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ تَفَرَّقَتْ بِكُمْ الطُّرُقُ فَيَا لَيْتَ حَظِّي مِنْ أَرْبَعٍ رَكْعَتَانِ مُتَقَبَّلَتَانِ
[Qabishah bin 'Uqbah]-ek esan digu [Sufyan]-ek [Al A'masy]-tik [Ibrahim]-etik ['Abdurrahman bin Yazid]-etik ['Abdullah radliallahu 'anhu]-ek esan duela: 'Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ekin bi raka'at otoitz egin nuen, Abu Bakr radliallahu 'anhu-rekin bi raka'at eta 'Umar radliallahu 'anhu-rekin bi raka'at. Gero, bide askok iritzi desberdinak izatera eraman zaituzte. Hala ere, espero dut lau rak'ah eta bi rak'ah dituzten otoitzak onargarriak izatea'.
Imam Bukhari : 1548
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا سَالِمٌ قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِشَكَّ النَّاسُ يَوْمَ عَرَفَةَ فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَهُ
['Ali bin 'Abdullah]-ek esan digu [Sufyan]-ek [Az Zuhriy-tik] esan duela [Salim]-ek esan duela: Entzun dut ['Umair], maula Umm Al Fadhal [Ummu Al Fadhal]-engandik; 'Jendeak zalantzan jartzen du Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ek 'Arafah egunean barau egin zuen ala ez. Beraz, norbait bidali nuen edaria ekartzera, eta gero edan egin zuen.'
Imam Bukhari : 1549
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيِّ أَنَّهُ سَأَلَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍوَهُمَا غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُهِلُّ مِنَّا الْمُهِلُّ فَلَا يُنْكِرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ مِنَّا الْمُكَبِّرُ فَلَا يُنْكِرُ عَلَيْهِ
Esan digute ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik] [Muhammad bin Abu Bakr Ats-Tsaqafiy]-rengandik jakinarazi digula [Anas bin Malik] biak Minatik 'Arafat-era joan zirenean galdetu ziola: 'Zer egin duzu gaur Allahren Mezulariaren, sallallaahu'alaihiwasallam-ekin?' Hark erantzun zuen: 'Gure artean talbiyyah errezitatzen duen pertsona bat dago, ez du ukatzen eta takbir errezitatzen duen pertsona bat ere badago, baina berak ere ez du ukatzen'.
Imam Bukhari : 1550
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ قَالَكَتَبَ عَبْدُ الْمَلِكِ إِلَى الْحَجَّاجِ أَنْ لَا يُخَالِفَ ابْنَ عُمَرَ فِي الْحَجِّ فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَ عَرَفَةَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَاحَ عِنْدَ سُرَادِقِ الْحَجَّاجِ فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ مِلْحَفَةٌ مُعَصْفَرَةٌ فَقَالَ مَا لَكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَ الرَّوَاحَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ قَالَ هَذِهِ السَّاعَةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَنْظِرْنِي حَتَّى أُفِيضَ عَلَى رَأْسِي ثُمَّ أَخْرُجُ فَنَزَلَ حَتَّى خَرَجَ الْحَجَّاجُ فَسَارَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي فَقُلْتُ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ فَاقْصُرْ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلْ الْوُقُوفَ فَجَعَلَ يَنْظُرُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ صَدَقَ
[Abdullah bin Yusuf]-ek kontatu zigun [Malik]-ek [Ibn Syihab]-engandik [Salim]-engandik jakinarazi zigula, eta honek esan zuen: "Abdul Malik-ek Al-Hajjaj-i idatzi zion [Ibn 'Umar]-ekin ez desadosteko Hajj-aren gaian. Orduan, Ibn 'Umar etorri zen ni berarekin nengoela Arafah egunean, eguzkia sartu ondoren, eta Al-Hajjaj-en guardiari oihu egin zien. Beraz, berak - Al-Hajjaj - beroki horia jantzita atera zen eta esan zuen: 'Zer gertatzen zaizu, Abu 'Abdur-Rahman?'. Hark erantzun zuen: 'Zoaz egunaren amaieran Sunna jarraitu nahi baduzu'. Galdetu zuen: 'Ordu honetan izan behar al du?'. Hark erantzun zuen: 'Bai, hala da'. Esan zuen: 'Itxaron burua busti arte, gero aterako naiz'. Orduan bera - Abdullah - gelditu egin zen Al-Hajjaj atera arte, eta gero nire eta nire aitaren artean ibili zen. Nik esan nion -Al Hajjaj-: 'Sunnah jarraitu nahi baduzu, laburtu sermoia eta bizkortu wukuf-a'. Orduan 'Abdullah ikusi zuen. 'Abdullahk hau ikusi zuenean, esan zuen: 'Zuzen du'.
Imam Bukhari : 1551
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِأَنَّ نَاسًا اخْتَلَفُوا عِنْدَهَا يَوْمَ عَرَفَةَ فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ هُوَ صَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ بِصَائِمٍ فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ بِقَدَحِ لَبَنٍ وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى بَعِيرِهِ فَشَرِبَهُ
['Abdullah bin Maslamah]-ek [Malik]-ek [Abu An-Nadhar]-ek ['Umair]-ek, Maula Ibn 'Abbas radliallahu 'anhu-k [Ummu Al Fadhal bint Al Harith]-ek esan digute: 'Jendeak zalantzak zituen Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-en baraualdiari buruz 'Arafah egunean. Batzuek esan zuten baraurik zegoela, beste batzuek ezetz. Orduan, norbait bidali nuen esne baso bat ekartzera wuquf-en zegoenean, eta edan egin zuen'.
Imam Bukhari : 1552
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ كَتَبَ إِلَى الْحَجَّاجِ أَنْ يَأْتَمَّ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فِي الْحَجِّ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ جَاءَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَأَنَا مَعَهُ حِينَ زَاغَتْ الشَّمْسُ أَوْ زَالَتْ فَصَاحَ عِنْدَ فُسْطَاطِهِ أَيْنَ هَذَا فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ الرَّوَاحَ فَقَالَ الْآنَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَنْظِرْنِي أُفِيضُ عَلَيَّ مَاءً فَنَزَلَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَتَّى خَرَجَ فَسَارَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي فَقُلْتُ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُصِيبَ السُّنَّةَ الْيَوْمَ فَاقْصُرْ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلْ الْوُقُوفَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ صَدَقَ
Esan digu ['Abdullah bin Maslamah-k] [Ibn Shihab-ek] [Salim bin 'Abdullah-ek] esan duela: ''Abdul Malik-ek gutun bat idatzi zion Al Hajjaj-i ['Abdullah bin 'Umar] jarraitzeko Hajj erritualen ezarpenari buruz. 'Arafat eguna iritsi zenean, Ibn 'Umar, Ala pozik egon bedi berarekin, eguzkia sartu ondoren edo eguerdiaren ondoren berarekin nengoela, orduan bere dendaren aurrean oihu egin zuen: 'Non dago?'. Orduan bera - Al Hajjaj - atera zitzaion bila. Ibn 'Umar, Ala pozik egon bedi berarekin: 'Zoaz egunaren amaieran'. Galdetu zuen: 'Orain al da?'. Hark erantzun zuen: 'Bai, hala da'. Esan zuen: 'Itxaron burua busti arte'. Orduan bera - 'Abdullah - gelditu egin zen Al Hajjaj atera zen arte, eta gero nire eta nire aitaren artean ibili zen. Esan nion -Al Hajjaj-: 'Gaur sunnah lortu nahi baduzu, laburtu sermoia eta bizkortu wukuf-a'. Orduan Ibn'Umarrek, Ala pozik egon dadila berarekin, esan zuen: 'Zuzen du'.
Imam Bukhari : 1553
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرٌو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ كُنْتُ أَطْلُبُ بَعِيرًا لِي ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَأَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ يَوْمَ عَرَفَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفًا بِعَرَفَةَ فَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ مِنْ الْحُمْسِ فَمَا شَأْنُهُ هَا هُنَا
Esan digu ['Ali bin 'Abdullah]-ek [Sufyanek] esan digu ['Amruk] esan digu [Muhammad bin Jubair bin Muth'imek] [bere aitagandik]: 'Nire gamelu baten bila nabil'. Eta baita ere kontatu da, esan digu [Musaddad]-ek [Sufyanek] ['Amruk] esan zigula [Muhammad bin Jubair] bere aitagandik [Jabir bin Muth'imek] esan zuela: 'Nire gamelu bat galdu nuen, beraz, bilatzera joan nintzen 'Arafah egunean. Han ikusi nuen sallallaahu'alaihiwasallam Profeta wuquf egiten 'Arafah-n. Esan nuen: 'Allahren izenean, Al Humus-eko -Quraish-ekoa da, zer egiten du hemen?'.
Imam Bukhari : 1554
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَ النَّاسُ يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عُرَاةً إِلَّا الْحُمْسَ وَالْحُمْسُ قُرَيْشٌ وَمَا وَلَدَتْ وَكَانَتْ الْحُمْسُ يَحْتَسِبُونَ عَلَى النَّاسِ يُعْطِي الرَّجُلُ الرَّجُلَ الثِّيَابَ يَطُوفُ فِيهَا وَتُعْطِي الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ الثِّيَابَ تَطُوفُ فِيهَا فَمَنْ لَمْ يُعْطِهِ الْحُمْسُ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانًا وَكَانَ يُفِيضُ جَمَاعَةُ النَّاسِ مِنْ عَرَفَاتٍ وَيُفِيضُ الْحُمْسُ مِنْ جَمْعٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْحُمْسِ{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }قَالَ كَانُوا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ فَدُفِعُوا إِلَى عَرَفَاتٍ
Esan digutenez, [Farwah bin Abu Al Maghra'-k] [Ali bin Mushir]-ek [Hisyam bin 'Urwah'-engandik] esan digu, [Urwah'-ek] esan zuen: 'Jahiliyah garaian, jendeak Tawaf egiten zuen biluzik, Al Humus izan ezik, eta Al Humus terminoa Quraish herria eta haien ondorengoak ziren. Iraganean, Al Humus-ek gizakien artean bereizketa egiten zuen; gizonen artean, gizonei arropa ematen zietenak zeuden, arropak jantzita Tawaf egiteko, eta emakumeen artean, emakumeei arropa ematen zietenak, arropa horiekin Tawaf egiteko. Bitartean, Al Humus-ek -quraysh-ek- arroparik ematen ez dienentzat, Tawaf biluzik egiten du. Jende taldeak normalean 'Arafah-tik alde egiten du, eta Al Humus-ek -quraysh-ek- Jama' edo Muzdalifah-tik. Dio; Nire aitak ['Aisyah radiallahu 'anha]-tik jakinarazi dit bertso hau -QS Al Baqarah 199. bertsoa- Al Humus-i buruz agertu zela -hau da-: -'Orduan, alde egin jendetza joan zen lekutik'-. 'Urwah-k esan zuen: 'Hasieran beti Jama-tik abiatzen ziren', gero 'Arafah-tik' abiatzeko agindua eman zitzaien.
Imam Bukhari : 1555
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ سُئِلَ أُسَامَةُوَأَنَا جَالِسٌ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حِينَ دَفَعَ قَالَ كَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّقَالَ هِشَامٌ وَالنَّصُّ فَوْقَ الْعَنَقِ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ فَجْوَةٌ مُتَّسَعٌ وَالْجَمِيعُ فَجَوَاتٌ وَفِجَاءٌ وَكَذَلِكَ رَكْوَةٌ وَرِكَاءٌ مَنَاصٌ لَيْسَ حِينَ فِرَارٍ
['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik] esan digu [Hisyam bin 'Urwah]-engandik [bere aita]-rengandik, esanez; [Usamah]-ri galdetu zioten ondoan eseri nintzenean: 'Nola ibiltzen zen Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam Hajj Wada-n 'Arafah-tik irtetean?'. Hark erantzun zuen: ''Anaq-ekin ibiltzen zen - 'anaq' esan nahi du, moderatua, ez motela ez azkarra - eta lautada zabal batera iristean nashsh-ekin ibiltzen zen. Hisyam-ek esan zuen: nash terminoa 'anaq' baino azkarragoa da. Abu 'Abdullah Al Bukhariy-k esan zuen: fajwat-en esanahia lautada zabala da, jama' fajawaat edo fijaa'. Rikwat hitza bezala, plurala 'rika' da. Eta Manash-ek ez zuen ulertu korrika egitearen esanahia.
Imam Bukhari : 1556
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ مَالَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ
Esan dit [Musaddadek] [Hammad bin Zaid]-ek [Yahya bin Sa'id]-ek [Musa bin 'Uqbah]-ek [Kuraib]-ek bere maula Ibn 'Abbas-ek [Usamah bin Zaid radliallahu 'anhuma]-engandik esan zigula, Profeta, sallallaahu'alaihiwasallam, 'Arafah utzi zuenean, Ash-Syi'ib muinora joan zela bere nahiak betetzera, eta gero, sallallaahu'alaihiwasallam, abluzioa egin zuela. Galdetu nion: 'Alaren Mezularia, hemen otoitz egiten ari gara -orain-?'. Hark, sallallaahu'alaihiwasallam-ek erantzun zidan: 'Aurrealdean otoitz egin besterik ez'.
Imam Bukhari : 1557
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ نَافِعٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَايَجْمَعُ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ غَيْرَ أَنَّهُ يَمُرُّ بِالشِّعْبِ الَّذِي أَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَدْخُلُ فَيَنْتَفِضُ وَيَتَوَضَّأُ وَلَا يُصَلِّي حَتَّى يُصَلِّيَ بِجَمْعٍ
[Musa bin Isma'il]-ek [Juwairiyah]-k [Nafi'-k] esan zigun: 'Iraganean, ['Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhua] Maghrib eta 'Isha' otoitzen artean parte hartzen zuen Jama' eremuan - Muzdalifah -, nahiz eta muinoa - Asy-Syi'ib - igaro, zeina sallallaahu'alaihiwasallam profetak ere igaro zuen. Beraz, muinora joan eta harri batekin otoitz egin zuen, gero abluzioa egin zuen eta ez zuen otoitz egin Jama' eremuan otoitz egin arte.'
Imam Bukhari : 1558
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَرَدِفْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَاتٍ فَلَمَّا بَلَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشِّعْبَ الْأَيْسَرَ الَّذِي دُونَ الْمُزْدَلِفَةِ أَنَاخَ فَبَالَ ثُمَّ جَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ الْوَضُوءَ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا فَقُلْتُ الصَّلَاةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى ثُمَّ رَدِفَ الْفَضْلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدَاةَ جَمْعٍقَالَ كُرَيْبٌ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ الْفَضْلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى بَلَغَ الْجَمْرَةَ
Esan digutenez, [Qutaibah]-ek [Isma'il bin Ja'far]-ek [Muhammad bin Abu Harmalah-engandik] [Kuraib, Ibn 'Abbasen maula]-tik [Usamah bin Zaid radliallahu 'anhuma]-engandik esan digu, hau esan zuen: 'Arafah-ko Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-en bizkarrean joan nintzen. Muzdalifah-tik gertu dagoen ezkerreko muinora - Asy-Syi'ib - iritsi zenean, gelditu egin zen, eta gero pixa egin zuen. Amaitu zuenean, etorri zen eta ur ontzi bat eman nion garbiketarako. Beraz, garbiketa arin batekin egin zuen. Gero galdetu nion: 'Alaren Mezularia, hemen otoitz egiten ari gara?'. Erantzun zuen: 'Otoitz egin geroago'. Beraz, Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam bere zaldiz ibili zen Muzdalifah-ra iritsi arte, eta gero han otoitz egin zuen. Ondoren, goizean Al Fadhal-ek sallallaahu'alaihiwasallam profeta piggyback egin zuen Jama' eremuan. [Kuraib]-ek esan zuen: "Orduan ['Abdullah bin 'Abbas radliallahu 'anhuma] [Al Fadhal]-etik jakinarazi zidan Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallamek beti irakurtzen zuela talbiyah-a jamarara iritsi arte -Jumrah-a botatzeko tokira-.
Imam Bukhari : 1559
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سُوَيْدٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ مَوْلَى وَالِبَةَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّهُ دَفَعَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَرَفَةَ فَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَاءَهُ زَجْرًا شَدِيدًا وَضَرْبًا وَصَوْتًا لِلْإِبِلِ فَأَشَارَ بِسَوْطِهِ إِلَيْهِمْ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِالْإِيضَاعِأَوْضَعُوا أَسْرَعُوا{ خِلَالَكُمْ }مِنْ التَّخَلُّلِ بَيْنَكُمْ{ وَفَجَّرْنَا خِلَالَهُمَا }بَيْنَهُمَا
Esan digu [Sa'id bin Abu Maryam] esan digu [Ibrahim bin Suwaid] esan didala ['Amru bin Abu 'Amru, Maula Al Muththolib] esan didala [Sa'id bin Jubair, maula Walibah AL Kuwfiy] esan didala [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma] Profetarekin joan zela 'Arafah egunean. Orduan, sallallaahu'alaihiwasallam Profetak ahots ozen bat eta oihuak eta gameluari kolpeak entzun zituen atzetik. Beraz, zigorrarekin lasaitzeko keinua egin zien. Esan zuen: 'Jendeok, lasai egon behar duzue, ontasuna ez baita presaka egiten'. Audho'uu hitzak asro'uu hitzaren esanahi bera du, eta horrek presaka ibili esan nahi du. Khilaalakum hitza "takhallul bainakum" hitzetik dator, eta "zuen artean" esan nahi du, Allah Ta'ala Qs Al Kahfi 33. bertsoan adierazten den bezala, eta "eta bien artean irradiatu ginen" esan nahi du.
Imam Bukhari : 1560
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ فَنَزَلَ الشِّعْبَ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغْ الْوُضُوءَ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلَاةُ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ فَجَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ فَتَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا
Esan digu ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik]-ek [Musa bin 'Uqbah]-etik [Kuraib]-etik [Usamah bin Zaid radliallahu 'anhuma]-etik esan digu entzun zuela esaten: 'Alaren Mezularia, sallallaahu'alaihiwasallam, Arafah-tik abiatu zen, gero muinoan gelditu zen -Ash-Syi'ib-, gero pixa egin zuen eta gero abluzioa egin zuen', amaitu gabeko abluzioa. Perfektua. Orduan galdetu nion: 'Zatoz, otoitz egin!'. Erantzun zuen: 'Otoitz egin gero'. Gero Muzdalifah-era iritsi zen, abluzioa perfektuki egin zuen, eta gero bere otoitzaren iqamat errezitatu zuen. Maghrib otoitza egin zuen. Gero, pertsona bakoitzak bere gamelua amarratze-lekuan lotu zuen, gero otoitz-iqamat esan zuen, gero otoitz egin zuen eta ez zuen bien artean otoitz egin'.