Imam Bukhari : 1441
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يَقُولُمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ عِنْدِ الْمَسْجِدِ يَعْنِي مَسْجِدَ ذِي الْحُلَيْفَةِ
Atwebele [‘Ali bin ‘Abdullah] atushimikile [Sufani] atushimikile [Musa na Uqba]; Naumfwile [Salim bin Abdullah] alelanda ukuti; Naumfwile [Ibn 'Umar ''anhuma''. Kabili na kabili calilandwapo, calitushimikilwe [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Musa bin ‘Uqbah] ukufuma kuli [Salim bin ‘Abdullah] ukuti aumfwile [wishi] alelanda ukuti: ‘Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) tatendeke ukubeba ukuti: “ Ukusefya kwa Dzul'.
Imam Bukhari : 1442
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنْ الثِّيَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَلْبَسُ الْقُمُصَ وَلَا الْعَمَائِمَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا أَحَدٌ لَا يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَلَا تَلْبَسُوا مِنْ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ أَوْ وَرْسٌ
Calitwebelwe [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar radliallahu ‘anhua] ukuti kwali umuntu uwatile, ku Mutumwa wa kwa Lesa: ‘Ni fya kufwala nshi umuntu afwile ukufwala - uuli mu i? Ayaswike ati: “Te kuti afwele ifya kufwala, indyato, ifipe fya kufwala, amapantalo, amakoti kano fye umuntu uushakwata insapato, kuti afwala insapato lelo ukufiputula mwi samba lya fipimo kabili te kuti afwele ne fya kufwala ifyanunkila amafuta nelyo amafuta yanunkila ukufuma ku plan.”
Imam Bukhari : 1443
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ الْأَيْلِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ أُسَامَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنْ الْمزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى قَالَ فَكِلَاهُمَا قَالَ لَمْ يَزَلْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
Atwebele [‘Abdullah bin Muhammad] atwebele [‘Wahab bin Jarir] atwebele [tata] ukufuma kuli [Yunus Al Ailiyya] ukufuma kuli [Az Zuhriy] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] Kasesema ukufuma ku Arafah afikile ku Al Muzdalifa, lyena aingile mu motoka ukufuma ku Al Muzdalifa ukuya ku Mina. Atile; Pa lwendo lonse lubili, Kasesema lyonse alecita ifya kusekesha ukufika na lintu apoosele jumrah wa Al ‘Aqabah.
Imam Bukhari : 1444
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ بَعْدَ مَا تَرَجَّلَ وَادَّهَنَ وَلَبِسَ إِزَارَهُ وَرِدَاءَهُ هُوَ وَأَصْحَابُهُ فَلَمْ يَنْهَ عَنْ شَيْءٍ مِنْ الْأَرْدِيَةِ وَالْأُزُرِ تُلْبَسُ إِلَّا الْمُزَعْفَرَةَ الَّتِي تَرْدَعُ عَلَى الْجِلْدِ فَأَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ حَتَّى اسْتَوَى عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَلَّدَ بَدَنَتَهُ وَذَلِكَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَقَدِمَ مَكَّةَ لِأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ أَجْلِ بُدْنِهِ لِأَنَّهُ قَلَّدَهَا ثُمَّ نَزَلَ بِأَعْلَى مَكَّةَ عِنْدَ الْحَجُونِ وَهُوَ مُهِلٌّ بِالْحَجِّ وَلَمْ يَقْرَبْ الْكَعْبَةَ بَعْدَ طَوَافِهِ بِهَا حَتَّى رَجَعَ مِنْ عَرَفَةَ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ يُقَصِّرُوا مِنْ رُءُوسِهِمْ ثُمَّ يَحِلُّوا وَذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ بَدَنَةٌ قَلَّدَهَا وَمَنْ كَانَتْ مَعَهُ امْرَأَتُهُ فَهِيَ لَهُ حَلَالٌ وَالطِّيبُ وَالثِّيَابُ
Calitwebelwe [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddamiy] atwebele [Fudhail bin Sulaiman] atile, anjebele [Musa bin 'Uqbah] atile, anjebele [Kuraib] ukufuma kuli ['Abdullah bin 'Abbas RAa] atile: 'Kasesema ali pa numa ya kufwa kwakwe. ukucipoosa na mafuta ya muolife. Kabili afwele ifya kufwala fyakwe ne fya kufwala fya kukwelapo, na banankwe na bo bene. Tacikanishe nangu cimo icakuma rida’ - amashalu ayatali - ne fya kufwala ifya kufwala ukufumyako fye amafuta yanunkila - za'faran - ayashala pa nkanda ya mubili. Ilyo ali mu Dzul Hulaifah mu nshita ya cungulo, atendeke ukupita pa kabalwe kakwe ukufika fye na ku mpanga ya Sahara mu nshita ya kasuba. Eico e ko atendekele ihram na talbiyyah kabili e fyo na balupwa lwakwe bacitile. Lyene alebika icishibilo pa nama ya mutuulo. Ici cicitika mu nshiku shisano isha kulekelesha isha mweshi wa Dzul Qa’dah. Lyene afikile mu Mecca ubushiku bwalenga bune ubwa mweshi wa Dzul Hijjah, lyena acitile ukusefya ku Baitulloh, lyena acitile ukusefya pa kati ka mpili sha Shafaa na Marwah kabili tacili apwishishe Tahallul pantu alesenda inama ya mutuulo iyo abikilepo icishibilo. Lyena aiminine pa cifulo ca pa muulu mu musumba wa Makka ku Al Hajjun, ukufuma apo alefwaya ukutendeka ubuhaji. Tapalamine kuli Kaaba pa numa ya kucita ukufuuta kwakwe kulya ukufikila abwelele ukufuma ku ‘Arafah, lyena alandile kuli banankwe ukubomba ukufuuta ku Baitulloh na sa’iy pa kati ka mpili sha Shafaa na Marwah, lyena na kabili abakonkomeshe ukuputula inkanda shabo kabili lyene ukupepa. Uku kupekanya kulabomba kuli abo abashaleta ifyuni ifyaipaiwa -qurban-. Eico onse uuli no mukashi wakwe, alisuminishiwa ukufwala amafuta yanunkila ne fya kufwala.
Imam Bukhari : 1445
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ بَاتَ حَتَّى أَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَلَمَّا رَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَاسْتَوَتْ بِهِ أَهَلَّ
Atile [‘Abdullah bin Muhammad] atubuulile [Hisamu bin Yusuf] atubuulile [Ibn Juraij] atubuulile [Muhamadi bin Al Munkadir] ukufuma kuli [Anas bin Malik radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema apepele ama rakaat yane mu Medina na ama rakaat yabili mu Dzul Hulaifah kabili lyene alele ubushiku mu Dzul Hulaifah ukufika ku cungulo. Ilyo atendeke ukukwela pa kabalwe kakwe no kufika pa nshita ya kasuba, atendeke ihram’.
Imam Bukhari : 1446
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ قَالَ وَأَحْسِبُهُ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ
Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdul Wahhab] cashimikilwe kuli ifwe [‘Ayyub] ukufuma kuli [Abu Qalabah] ukufuma kuli [Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene] ukuti Kasesema acitile ama raka’at yane aya mapepo yabili aya mu ‘Zhuna’ ipepo mu nshita ya kusefya. Wene -Abu Qalaba- atile: ‘Ndesubila ukuti atile; Aali kulya ubushiku ukufika ku cungulo'.
Imam Bukhari : 1447
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ وَسَمِعْتُهُمْ يَصْرُخُونَ بِهِمَا جَمِيعًا
Atwebele [Sulaiman bin Harb] atwebele [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Abu Qalabah] ukufuma kuli [Anas radliallahu 'anhu] atile; Kasesema acitile amapepo yane aya kasuba mu Medina kabili amapepo yabili aya Asr mu Dzul Hulaifah. Kabili naumfwile balecita talbiya pa kusansabika amashiwi yabo pali bonse babili - Haji na Umra -.
Imam Bukhari : 1448
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ تَلْبِيَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Caebelwe kuli ifwe ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar radlialahu ‘anhua] ukuti inshila ya kulanshanya kwa kwa Shikulu wa Mulungu ni iyi: ‘Ukucindika. Ukubepesha kwaba ukwabipa. Innal hamda alefwaya ukupita mu mulk. Laa shariika lak'. -'Naisa ku kufikilisha ukuita Kwenu, mwe Allah. Naisa ku kufikilisha ukuita Kwenu kabili nshakwata abakubombela pamo kuli Wene. Mu cine cine, ukulumbanya konse ne fipaalo fya mwe bene pamo pene no bufumu. Takuli umunankwe kuli Wene'-.
Imam Bukhari : 1449
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْإِنِّي لَأَعْلَمُ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَتَابَعَهُ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ وَقَالَ شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
Atile [Muhammad bin Yusuf] atile [Sufyan] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Umarah] ukufuma kuli [Abu’Athiyah] ukufuma kuli [Aisyah radliallahu ‘anha] atile; Mu cine cine, nalishiba ifyo Kasesema acitile talbiyah wakwe: ukuti inshila ya talbiyah iya Kasesema Saw yali: ‘Labaikalahuma labbaik. Ukubepesha kwaba ukwabipa. Innali hamda wa 'mata'. -'Naisa ku kufikilisha ukuita Kwenu, mwe Allah. Naisa ku kufikilisha ukuita Kwenu kabili nshakwata abakubombela pamo kuli Wene. Mu cine cine, ukulumbanya konse ne fipaalo fyakwe. Iyi hadith na kabili yashininkishiwe na [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Al’Amasy] kabili atile, [Syu’bah] atushimikiile [Sulaiman] ukuti naumfwile [Khaitsamah] ukufuma kuli [Abu’Athiyya] naumfwile ukufuma kuli [Aisyah].
Imam Bukhari : 1450
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ مَعَهُ بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ حَمِدَ اللَّهَ وَسَبَّحَ وَكَبَّرَ ثُمَّ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهِمَا فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَ النَّاسَ فَحَلُّوا حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ قَالَ وَنَحَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًا وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ بَعْضُهُمْ هَذَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَنَسٍ
Atwebele [Musa bin Isma’il] atwebele [Wuhaib] atwebele [Ayyub] ukufuma kuli [Abu Qalaba] ukufuma kuli [Anas radliallahu 'anhu] atile; Ukutila Kasesema alicitile ipepo lya Dhuhr, ilyo twali nankwe, amaraka yane mu Medina na amaraka yabili aya pepo lya Asr mu Dzul Hulaifah. Lyene alele kulya ubushiku ukufika ku cungulo. Lyena aendele pa kabalwe kakwe ukufika ku nshita ya kasuba ilyo afikile ku Sahara, lyena alumbanya Lesa, acitile tasbih na takbir, lyena acitile ihram - alefwaya ukucita haji na umrah pamo nga abantu abasangilwe ku ihran. Ilyo twafikile -mu Mecca-, alandile abantu ukuti baleikala mu mutende ukufika ku bushiku bwa tarwiah - ubushiku bwalenga 8 ubwa mweshi wa mweshi -, ilyo abantu bacitile ihram ku mulandu wa Hajj. Anas kuti asekelela muli wene atile: ‘E lyo Kasesema atuulile ing’ombe shibili ku minwe yakwe umwine ilyo aiminine. Na o wine aipeye imbushi shibili isha mafuta. Atile, Abu ‘Abdullah Al Bukhari; Bamo pali bene batile, iyi hadith yafumine kuli Ayyub ukufuma ku muntu ukufuma kuli Anas, Lesa asekelele kuli wene.
Imam Bukhari : 1451
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأَهَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً
Atwebele [Abu ‘Ashim] atwebele [Ibn Juraij] atile, atile [Salih bin Kaisan] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar’ atile; 'Kasesema acitile ihram ilyo inama yakwe iya kukwela yaliminine iyalungama'.
Imam Bukhari : 1452
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ نَافِعٍ قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاإِذَا أَرَادَ الْخُرُوجَ إِلَى مَكَّةَ ادَّهَنَ بِدُهْنٍ لَيْسَ لَهُ رَائِحَةٌ طَيِّبَةٌ ثُمَّ يَأْتِي مَسْجِدَ ذِي الْحُلَيْفَةِ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَرْكَبُ وَإِذَا اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً أَحْرَمَ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ
Atwebele ukuti [Suleman bin Daud Abu Ar-Rabi’] atushimikile [Filaih] ukufuma kuli [Nafi’] atile; 'Cali [Ibn Umar Lesa asekelele kuli wene] ukuti ilyo alefwaya ukufuma ku Mecca - ukucita Hajj - afwele ifya kufwala ifishanunkila, lyena aingile mu muputule wa mapepo uwa Dhul Halaifah, apepa, lyena akwelele pa kabalwe kakwe.' Kabili ilyo ulupili lwakwe lwaiminine bwino bwino atendeke ihram lyena atile: ‘Ifi efyo namwene Kasesema alecicita’ - ukutendeka ihram kuli Hajji -.
Imam Bukhari : 1453
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافَذَكَرُوا الدَّجَّالَ أَنَّهُ قَالَ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ أَسْمَعْهُ وَلَكِنَّهُ قَالَ أَمَّا مُوسَى كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ إِذْ انْحَدَرَ فِي الْوَادِي يُلَبِّي
Atile [Muhammad bin Al Mutsannaa] atile, anjebele ukuti [Ibn Abu Adiy] ukufuma kuli [Ibn Aun] ukufuma kuli [Mujahid] atile; Twali inshita imo na [Ibn Abbas] kabili abantu balandilepo pali Dajjal ukuti wene atile pa kati ka menso yabili aya kwa ad-Dajjal palilembelwe ishiwi lya kuti ‘uwa bufi’. E ico Ibn Abas Lesa asekelele kuli wene atile: ‘Nshatala mumfwapo pali ici. Lelo, atile: ‘Nga ca kutila Musa, cali kwati namumwene ilyo aletentemukila mu cishima, alecita talbiyah’.
Imam Bukhari : 1454
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لَا يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلَا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ كَانُوا أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا
Calembwa kuli ifwe ukuti [‘Abdullah bin Maslamah] atwebele [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [‘Aishah radliallahu ‘anha]], umukashi wa kwa Kasesema atile: ‘Twalifumine pamo na Kasesema’. twacitile ihram iya 'Umra'. Kasesema lyena atile: 'Umuntu onse uuleta inyama iyapeelwa ilambo, alecita ihram kuli fyonse fibili Hajj na Umrah lyena tekuti acite ihram ku fyonse fibili -hajji na umrah-'. E ico nafikile mu Mecca ilyo nali mu mweshi, eico nshacitile Tawaf ku Baitulloh kabili nshacitile Sa’iy pa kati ka mpili sha Ash-Shafa na Al Marwah. Lyena nailishenye pa lwa mibele yandi kuli Kasesema. E ico atile: ‘Fumyapo inkanda yobe no kuisala no kucita ihram ku Hajj no kuleka ‘Umrah’. E ico lyene nalicitile. Pa numa ya kupwisha ukucita imipepele ya kwa Hajji, Kasesema alitumine na Abdurrahman bin Abu Bakr ukuya ku Tan’im, ukufuma uko nali no kutendeka Umrah. Atile: ‘Ici ca kupilibula ‘umrah’ wenu. 10:10, 11. 10 Eico abo abacita ihram ku umrah balacita ukufuuta mu Baitulloh na Sa’iy pa kati ka mpili sha Ash-Shafa na Al Marwah lyena balacita Tahallul lyena balacita ukufuuta kumbi pa numa ya kubwelela ukufuma ku Mina. Nga ca kuti abantu abasankanya Hajj na Umrah, bacita fye Tawaf umuku umo.
Imam Bukhari : 1455
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِوَذَكَرَ قَوْلَ سُرَاقَةَ وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا أَهْلَلْتَ يَا عَلِيُّ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ
Caba icapalana na ifwe [Al Makkiy bin Ibrahim] ukufuma kuli [Ibn Juraij], [‘Atho’] atile, [Jabir radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema alandile ukuti ali no kusunga ihram yakwe, lyene asosele amashiwi ya kuti Suraqah. [Muhammad bin Bakr] ailundapo ukuti ukufuma kuli [Ibn Juraij] Kasesema Sallallahu Sallahu amwipwishe -'Ali-: 'O 'Ali, bushe ucita shani ihram -ukutendeka Haji-?' Ayaswike ati: ‘Ndi mu ihram nga fintu Kasesema ali mu ihram’. Eico Atile: ‘Ilambo no kuisunga we mwine mu cifulo ca ihram’.
Imam Bukhari : 1456
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ مَرْوَانَ الْأَصْفَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ بِمَا أَهْلَلْتَ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لَأَحْلَلْتُ
Atwebele [Al Hasan bin’Ali Al Khallal Al Hudzliy] atwebele [‘Adush Shamad] atwebele [Salim bin Hayan] atile; Naumfwile [Marwan Al Ashfar] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile: ‘Ali afikile mu Makkah ukufuma ku Yemen pa ntanshi ya Kasesema. Amwipwishe ukuti: ‘Bushe ulecita shani ihram -ukutendeka Hajj-?’. Ayaswike ati: ‘Ndi mu ihram nga fintu Kasesema ali mu ihram’. E ico atile: ‘Nga ca kuti nshaletele inama ya mutuulo, nga nalishipikishe kale’.
Imam Bukhari : 1457
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى قَوْمٍ بِالْيَمَنِ فَجِئْتُ وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ بِمَا أَهْلَلْتَ قُلْتُ أَهْلَلْتُ كَإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَلْ مَعَكَ مِنْ هَدْيٍ قُلْتُ لَا فَأَمَرَنِي فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَمَرَنِي فَأَحْلَلْتُ فَأَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي أَوْ غَسَلَتْ رَأْسِي فَقَدِمَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ قَالَ اللَّهُ{ وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ }وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْيَ
Atile [Muhammad bin Yusuf] atubuulile [Sufyan] ukufuma kuli [Qais bin Muslim] ukufuma kuli [Thoriq bin Shihab] ukufuma kuli [Abu Musa radliallahu 'anhu] atile; Kasesema alintumine ku bantu mu calo ca Yemen. Ilyo nabwelele nasangene nankwe ilyo ali mu Batha’. Atile kuli ine: ‘Bushe ulecita shani ihram -ukutendeka Hajj-?’. Nayaswike ukuti: ‘Ndi mu ihram nga fintu Kasesema ali mu ihram’. Aipwishe na kabili ukuti: ‘Bushe mwaletele ifyuni fya mutuulo? Nayaswike ukuti: ‘Awe’. Eico anjebele ukucita twaf mu Baituloh na Sa’iy pa kati ka mpili sha As-Shafa na Al Marwah kabili lyene anjebele ukucita tawaf. Lyene nasangile umwanakashi uwa mu lupwa lwandi kabili alimpeele inkanda nelyo ukunsamba umutwe. Lyena Umar aishile no kutila: “Nga twapoka ubutungulushi ukufuma mu Citabo ca kwa Lesa, mu cine cine atukonkomeshe ukuti tufwile ukufipwisha -hajji na umrah-. 196- icipilibula ukuti: -'Kabili mupwishe Hajj wenu na Umrah wenu pa mulandu wa kwa Lesa-', kabili nga twapoka ubutungulushi ukufuma ku sunnah wa kwa Kasesema, mu cine cine tacitile Tahallul kano fye pa numa ya kwipaya inyama.
Imam Bukhari : 1458
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَلَيَالِي الْحَجِّ وَحُرُمِ الْحَجِّ فَنَزَلْنَا بِسَرِفَ قَالَتْ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ مَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ مَعَهُ هَدْيٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَلَا قَالَتْ فَالْآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَتْ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَانُوا أَهْلَ قُوَّةٍ وَكَانَ مَعَهُمْ الْهَدْيُ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى الْعُمْرَةِ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ يَا هَنْتَاهُ قُلْتُ سَمِعْتُ قَوْلَكَ لِأَصْحَابِكَ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ قَالَ وَمَا شَأْنُكِ قُلْتُ لَا أُصَلِّي قَالَ فَلَا يَضِيرُكِ إِنَّمَا أَنْتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ فَكُونِي فِي حَجَّتِكِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا قَالَتْ فَخَرَجْنَا فِي حَجَّتِهِ حَتَّى قَدِمْنَا مِنًى فَطَهَرْتُ ثُمَّ خَرَجْتُ مِنْ مِنًى فَأَفَضْتُ بِالْبَيْتِ قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَتْ مَعَهُ فِي النَّفْرِ الْآخِرِ حَتَّى نَزَلَ الْمُحَصَّبَ وَنَزَلْنَا مَعَهُ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنْ الْحَرَمِ فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ افْرُغَا ثُمَّ ائْتِيَا هَا هُنَا فَإِنِّي أَنْظُرُكُمَا حَتَّى تَأْتِيَانِي قَالَتْ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغْتُ وَفَرَغْتُ مِنْ الطَّوَافِ ثُمَّ جِئْتُهُ بِسَحَرَ فَقَالَ هَلْ فَرَغْتُمْ فَقُلْتُ نَعَمْ فَآذَنَ بِالرَّحِيلِ فِي أَصْحَابِهِ فَارْتَحَلَ النَّاسُ فَمَرَّ مُتَوَجِّهًا إِلَى الْمَدِينَةِضَيْرِ مِنْ ضَارَ يَضِيرُ ضَيْرًا وَيُقَالُ ضَارَ يَضُورُ ضَوْرًا وَضَرَّ يَضُرُّ ضَرًّا
Atwebele [Muhammad bin Basyyar] atile, atile kuli ine [Abu Bakr Al Hanafiy] atwebele [Aflah bin Humaid]; Naumfwile [Al Qasim bin Muhammad] ukufuma kuli [‘Aisyah Raallahu ‘anha] atile: ‘Twafumine pamo na Rasulullah mu mweshi wa Hajj na bushiku bwa mweshi wa Hajj ne nshiku sha haram isha Hajj ukufika na lintu twaiminine mu cifulo ca Saraf. 'Aishah, Lesa asekelele kuli wene, atile: 'Eico afumine ku kukumanya ifibusa fyakwe no kutila: 'Uuli onse uwa imwe uushaleta inama ya mutuulo kabili atemwa ukulenga ihram yakwe ukuba 'Umrah, lyena citeni ifyo kabili onse uwaleta inama ya mutuulo ali bwino'. 'Aisyah radiallah 'anha atile: 'Eico pa fibusa fya kwa Kasesema pali abo abacipokele - ifyo aitile - kabili kwali na balya abacishile'. ''Aishah Lesa asekelele kuli wene atile: ''Nga ca kuti Kasesema na bambi aba mu fibusa fyakwe, bali abantu abakosa kabili baletele ifyuni fya mutuulo, eico tabapokele ihram yabo nga ''Umrah''. Aisyah atile: “E lyo Umutumwa wa kwa Lesa alisangile ilyo nali no kulila, e co aipwishe ukuti: ‘O lesa, cinshi cilenga ukuti ulile?’ Nayaswike ukuti: ‘Naumfwa ifyo walandile ifibusa fyobe ica kuti nacingililwe ukucita ‘Umrah’. Aipwishe ukuti: ‘Cinshi mulepitamo?’. Nayaswike ukuti: ‘Nshipepa’. Atile: ‘Tacikweete incito, pantu uli fye umwanakashi ukufuma ku bana banakashi ba kwa Adamu abo Lesa apingwilepo ukuti bapeele ifya kulya -ukupilibula ukuya ku mweshi-, kanshi cita Hajj yobe, Lesa akupeele icilambu na co’. Aisyah, Lesa asekelele kuli wene, atile: ‘Lyene twafumine pa Hajj wakwe ukufika na lintu twafikile ku Mina, pali ilya nshita nali uwa busaka na kabili. Lyene nafumine ku Mina no kupwisha imipepele ku Baitulo. 'Aisyah, Lesa asekelele kuli wene, atile: 'Lyene nafumine nankwe pa mpela ya mwela wakwe ukufika apo afikile pa ncende ya kupoosa Jumrah kabili na ifwe twaiminine nankwe.' Lyena aitile ‘Abdurrahman bin Abu Bakr no kutila: ‘Fuma no munyina ukufuma ku calo icakanishiwa no kucita ihram ku ‘Umrah lyena pwisha imipepele lyena iseni imwe bonse babili kuno pantu nkamulolela ukufika ilyo mukaisa’. 'Aisyah umutuntulu 'anha atile; 'Eico bonse babili twafumine ukufika ilyo napwishishe - ukufuma ku 'umrah wandi - no kupwisha Tawaf wandi naishile ku kumumona pa nshita ya sahar - ica butatu ica kulekelesha ica bushiku - lyena aipwishe ukuti: 'Bushe mwapwisha?'.' Nayaswike ukuti: ‘Ee, ee’. E ico abilishe ukuya kwakwe ku banankwe. E ico abantu bafumine no kuya ku Medina’. Amashiwi ya kwa Kasesema 'dhair':. Amashiwi kuti yafuma ku 'dhaoro-yadhiiru' ayo yonse yakwata ubupilibulo: 'ukukalipa' nangu 'ukukalifya'.
Imam Bukhari : 1459
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نُرَى إِلَّا أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا قَدِمْنَا تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ أَنْ يَحِلَّ فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ فَأَحْلَلْنَ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ قَالَ وَمَا طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ قُلْتُ لَا قَالَ فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلَّا حَابِسَتَهُمْ قَالَ عَقْرَى حَلْقَى أَوَ مَا طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَتْ قُلْتُ بَلَى قَالَ لَا بَأْسَ انْفِرِي قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُصْعِدٌ مِنْ مَكَّةَ وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ عَلَيْهَا أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ وَهُوَ مُنْهَبِطٌ مِنْهَا
Atwebele ukuti [Uthman] atile, atushimikile [Jarir] ukufuma kuli [Mansur] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Al Aswad] ukufuma kuli [Aisyah]; 'Twafumineko na Kasesema kabili ukulingana na fintu twaishiba, tafuminepo lelo ku kucita Hajji.' Ilyo twafikile -mu Mecca-, twacitile twaf mu Baitulloh, lyene Kasesema alandile ukuti onse uushaletele inama ya mutuulo acite Tahallul. Eico abo abashaleta ifyuni fya mutuulo bali mu Tahalul, nga fintu abakashi Bakwe abashaleta ifyuni fyabo ifya mutuulo bali mu Tahalul’. 'Elyo naumfwile ukuya ku mweshi ilyo nshatala nacita Tawaf mu Baitulloh.' Ilyo ubushiku bwafumine ku Makkah pa numa ya nshiku sha Tasyriq, Aisyah atile: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, abantu babwelele ne umrah na hajji ilyo ine nabwelele fye na hajji’. Atile: ‘Bushe mwacitile Tawaf ubushiku bwa mweshi wa Hajj ilyo twafikile ku Mecca?’. Nayaswike ukuti: ‘Awe’. Atile: ‘Kabiyeni na bamunyinanu ku Tan’im no kutendeka ukufuma kulya ukucita ihram ku ‘Umrah lyena icifulo cenu cikaba nga ici’. Shafiyah atile: 'Nshimona lelo ukuti wene -'Aisyah 'anha- alengele abantu ukufuupulwa -mu nshila yabo iya kuya ku ŋanda-'. Atile: ‘Ubulanda’ nelyo ‘Bushe tamulecita Tawaf pa bushiku bwa Nahar’. 'Aisyah ayaswike ati: ''Efyo cili bwino'' Atile: ''Takuli bwafya, nafarlah -afumine mu Mina pa numa ya kupwisha imipepele ya Hajji-'. 'Aisyah Raallahu 'Anha atile: 'E lyo nakumanya Kasesema ilyo afikile ukufuma ku Makkah, lintu ine nali no kwiminina kale nelyo nali no kufika fye ilyo wene ali no kwiminina kale ukufuma ku Makkah.'
Imam Bukhari : 1460
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ فَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ أَوْ جَمَعَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لَمْ يَحِلُّوا حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ
Calitwebelwe ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [Malik] ukufuma kuli [‘Abu Al Aswad Muhammad bin ‘Abdullah bin Naufal] ukufuma kuli [‘Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [‘Aisyah radliallahu ‘anha] atile: ‘Twatendeke ukupita pamo na ‘Kasesema wa kwa Lesa’. -ukwaluka-. Pa kati kesu pali abacita ihram ku Umrah, pali abacita ihram ku Haji na Umrah kabili kuli na bacita ihram ku Hajji. Mu nshita ilya ine, Kasesema alicitile ihram ku Hajj. Nga ca kuti abantu abacita ihram kuli Haji nelyo ukubika pamo Haji na Umra lyene tabaikala mu Tahalul ukufika ku bushiku bwa Nahar - ubwalenga 10 ubwa mweshi wa Hijja - '.