Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 121
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْجَمْرَةِ وَهُوَ يُسْأَلُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ قَالَ آخَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ قَالَ انْحَرْ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ނޫޢިމްއަށް] ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަބޫ ސަލާމާ] އަށް [ޢަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ޢިސާ ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، ‘އަޅުގަނޑަށް ޖަމްރާގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލު ކުރެވުނުތަން ފެނުނު ކަމަށެވެ. މީހަކު ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން އުކާލުމުގެ ކުރިން ޖަނަވާރެއް ކަތިލަންވީ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ މިހާރު އުކާލާ، ފާފައެއް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. ދެން އެހެން މީހަކު އައިސް ބުންޏެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަތިލުމުގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ބޯ ބުރިކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، މިހާރު ކަތިލާ، ފާފައެއް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ކުރެވުނު އެއްވެސް ކަމެއް ނުވަތަ ފަހުން ކުރި ކަމެއްގެ ވާހަކަ އޭނާއާ ސުވާލު ނުކުރެވުނީ، 'އެކަން ކުރާށެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 122
حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خَرِبِ الْمَدِينَةِ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ مَعَهُ فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنْ الْيَهُودِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنْ الرُّوحِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَسْأَلُوهُ لَا يَجِيءُ فِيهِ بِشَيْءٍ تَكْرَهُونَهُ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَنَسْأَلَنَّهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ مَا الرُّوحُ فَسَكَتَ فَقُلْتُ إِنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ فَقُمْتُ فَلَمَّا انْجَلَى عَنْهُ قَالَ{ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الرُّوحِ قُلْ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي }وَمَا أُوتُوا مِنْ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًاقَالَ الْأَعْمَشُ هَكَذَا فِي قِرَاءَتِنَا
[ޤައިޞް ބިން ޙަފްޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަލްއަޢްމާސީ ސުލައިމާން ބިން މިޙްރާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ޚުދުމުޚުތާރު ދަނޑިއެކެވެ. އޭނާ ޔަހޫދީންގެ ޖަމާޢަތެއްގެ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، އެމީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ބުނީ، 'ރޫޙުގެ ވާހަކަ އޭނާއާ ސުވާލުކޮށްލާށެވެ!' އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބުނީ، 'ތިބާއަށް ކަމުނުދާ އެއްޗެއް ބުނާހާ ހިނދަކު އޭނާއާ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ.' ދެން ބައެއް މީހުން ބުނީ ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑުމެން ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާއާ ސުވާލުކުރާނަމެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ތެދުވެ، އޭ އަބުލް ޤާސިމް، ރޫޙަކީ ކޮބައިތޯ އަހާލިއެވެ. އޭނާ ހިމޭނުން ހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ގިސްލަމުން ބުނީމެވެ، 'ހަމަކަށަވަރުން އޭނާއަށް ވަޙީ ލިބެމުންދެއެވެ. އެމީހާ ފަސްއެނބުރި ހިނދު އޭނާ ކިޔަނީ: '-އަދި އެމީހުން ކަލޭގެފާނުން ރޫޙާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރެއެވެ. ބުނާށެވެ: 'ރޫޙަކީ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ކުޑަކުޑަ އެއްޗެއް މެނުވީ ތިބާއަށް ޢިލްމު ލިބިވަޑައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ-' -Qs. އަލް އިސްރާ`: 85-. އަލް އަޢުމާސީ ވިދާޅުވީ 'އަހަރެމެންގެ ޤިރާޢަތުގައި މިހެން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 123
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ الزُّبَيْرِ كَانَتْ عَائِشَةُ تُسِرُّ إِلَيْكَ كَثِيرًا فَمَا حَدَّثَتْكَ فِي الْكَعْبَةِ قُلْتُ قَالَتْ لِيقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ لَوْلَا قَوْمُكِ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ بِكُفْرٍ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ فَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ بَابٌ يَدْخُلُ النَّاسُ وَبَابٌ يَخْرُجُونَفَفَعَلَهُ ابْنُ الزُّبَيْرِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މޫސާ] [އިސްރާޢީލް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [އަލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އިބްނު އަޒް ޒުބައިރު އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އެކަމަނާ ދުވަހަކުވެސް ކަލޭގެފާނަށް ކަޢުބާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟' އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ، ޢާއިޝާ އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހުން މިކަން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އިބްނު ޒުބައިރެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 124
وَقَالَ عَلِيٌّحَدِّثُوا النَّاسَ بِمَا يَعْرِفُونَ أَتُحِبُّونَ أَنْ يُكَذَّبَ اللَّهُ وَرَسُولُهُحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ عَلِيٍّ بِذَلِكَ
އަދި އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވީ، މީސްތަކުންގެ ވިސްނުމުގެ ފެންވަރަށް ބަލައިގެން މީސްތަކުންނާ ވާހަކަ ދައްކާށެވެ، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް އިންކާރު ކުރެވެން ބޭނުން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މޫސާ] [މަޢުރޫފް ބިން ޚައްރާބޫދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫޢަތު ޠޫފައިލް] ގެ އަރިހުން [‘ޢަލީ] ގެ ކިބައިން އެގޮތަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ'.
Hadith
Imam Bukhari : 125
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعاذٌ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثَلَاثًا قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صِدْقًا مِنْ قَلْبِهِ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا وَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޤަތަދާއިން] އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަނަސް ބިން މާލިކަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ފަހަތުގައި އަސް ދުއްވާފައި ހުންނެވި ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މުޢާޛު ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަ ކޮށްފިން. އޭނާ އަނެއްކާވެސް ގޮވާލިއެވެ: 'އޭ މުޢާޟް!' މުޢާޛު ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަ ކޮށްފިން. މިކަން ތިން ފަހަރު ތަކުރާރުކޮށް، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމާއި، މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމުގައި އެއްވެސް މީހަކު ޝަހާދަތެއް ނުކުރެއެވެ. މުޢާޛު ދެން ސުވާލު ކުރެއްވީ، މީސްތަކުން އެކަމުގައި އުފާކޮށްލުމަށްޓަކައި އެކަން މީސްތަކުންނަށް އަންގަވާނަން ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެމީހުން ލަސްވާނެ - ހެޔޮ އަމަލުތައް ކުރުމަށް-'. އެއަށްފަހު މުޢާޟް ޙަދީޘް ޙަދީޘް ކުރެއްވީ ފާފައަށް ބިރުން މަރުވާން އުޅެނިކޮށެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 126
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذُكِرَ لِيأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَّكِلُوا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޢުތަމިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑަށް [ބައްޕައަށް] ވިދާޅުވާ އަޑު، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަނަސް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ ސުވަރުގެ.' މުޢާޛު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން، ސަބަބަކީ އަހަރެން ބިރުގަންނަނީ އެމީހުން ލަސްވެދާނެތީ - ހެޔޮ އަމަލުތައް ކުރުމަށް-'.
Hadith
Imam Bukhari : 127
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ مِنْ غُسْلٍ إِذَا احْتَلَمَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَتْ الْمَاءَ فَغَطَّتْ أُمُّ سَلَمَةَ تَعْنِي وَجْهَهَا وَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَتَحْتَلِمُ الْمَرْأَةُ قَالَ نَعَمْ تَرِبَتْ يَمِينُكِ فَبِمَ يُشْبِهُهَا وَلَدُهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ] އަތުން [ޒައިނަބު] ގެ އަރިހުން، އުއްމު ސަލާމާގެ ދަރިކަނބަލުންގެ އަރިހުން، [އުއްމު ސަލާމް] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، އުންމު ސުލައިމް الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވި ކަމަށެވެ اللَّه اللَّه ގެ މައްޗަށް ޙަޟްރަތުގައި ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހުވަފެން ފެނިއްޖެނަމަ އަންހެނަކު ފެންވަރާލުން ލާޒިމު ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ އާދެ، ފެން ފެނިއްޖެނަމައެވެ. އުއްމު ސަލާމާ ދެން މޫނު ފޮރުވާލަމުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަންހެނަކު ހުވަފެން ފެނުނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. ވޭ ޓު ޔޫ. -ނުވާނަމަ- ދެން ކުޑަކުއްޖެއްގެ ވައްތަރުކަން އައީ ކޮންތާކުން ހެއްޔެވެ؟'
Hadith
Imam Bukhari : 128
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَهِيَ مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَادِيَةِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاسْتَحْيَيْتُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنَا بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ أَبِي بِمَا وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް] ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [މާލިކަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއީ ކޮން ގަހެއްކަން ބުނެދީބަލަ؟' އެހެންވީމާ ރައްޔިތުން ހީކުރީ އެއީ ވާދީގެ ގަސްތަކެއް ކަމަށް، އެކަމަކު އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އެއީ ޚުދުމުރު ގަހެއް ކަމަށް. ޢަބްދުالله ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން މީސްތަކުން ބުންޏެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: އެއީ ޚުދުމުޚުތާރު ގަހެކެވެ. ޢަބްދުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ބައްޕަ ބުނީ، 'އަހަރެންގެ ކިބައިގައި އެކަހަލަ އެފަދަ އެއްޗެއް ހުރުމަށްވުރެ، އެވަގުތު ކަލޭ އެކަން ހާމަކުރިނަމަ އަހަރެން އިސްކަންދިނީސް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 129
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ أَنْ يَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ދާއުދު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [މުންދިރު އަތުސް ތައުރީ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު އަލް ޙަނަފިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ އަދި اللَّه صلى الله عليه وسلم) އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނާއި އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ވަޟުކުރުން އޭނާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 130
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا قَامَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ تَأْمُرُنَا أَنْ نُهِلَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ الشَّأْمِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَيَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ لَمْ أَفْقَهْ هَذِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އަލްލައިތު ބިން ސަޢްދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބުގެ ކުރީގެ އަޅާ ނާފިޢު، ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ އަރިހުން، މީހަކު އައިސް މިސްކިތުގައި ހުއްޓިގެން ސުވާލު ކުރިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'މަދީނާގެ މީހުން ތަލްބިއްޔާ ކުރަނީ ޛުލްހުލައިފާއިންނާއި، ސީރިޔާގެ މީހުން އަލް ޖުހުފާއިންނާއި، ނަޖުދުގެ މީހުން ޤަރުނުންނެވެ.' އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވީ، 'ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާނެ ކަމަށް މީސްތަކުން ދަޢުވާކުރާ ގޮތުގައި ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުން ޔަލަމްލަމް އިން ތަލްބިޔާ އަދާކުރެއެވެ.' އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 131
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ فَقَالَ لَا يَلْبَسُ الْقَمِيصَ وَلَا الْعِمَامَةَ وَلَا السَّرَاوِيلَ وَلَا الْبُرْنُسَ وَلَا ثَوْبًا مَسَّهُ الْوَرْسُ أَوْ الزَّعْفَرَانُ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا تَحْتَ الْكَعْبَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އާދަމް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު އަބޫ ޟިޢުބު] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން، الله ތަޢާލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އަދި [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން، މާތްﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާ ޞަލަވާތް ދެއްވާށި، އެމީހަކު އެދުނު ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. 'އިހުރާމްގައި ހުންނަ މީހަކު ލާންވީ ކޮންއެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ސެންޑަލް ނުފެނިއްޖެނަމަ، ދެން ފައިގެ ކަކުލުގެ ތިރީގައި ކަނޑާފައި ހުންނަ ބޫޓެއް ލައިގެން ހުރެދާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 132
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ مَنْ أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް އަލް ޙަންޒާލީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޙައްމާމް ބިން މުނައްބިޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިގެންނެވެ ގެ ނަޖިސް ވުޟޫ ނުކުރާހާ ހިނދަކު ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ.' ހަދުލްރަމައުތުގެ މީހަކު ބުންޏެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަޑަކުން ވިޔަސް ނުވިޔަސް ފާރުކުރުން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 133
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ قَالَرَقِيتُ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَى ظَهْرِ الْمَسْجِدِ فَتَوَضَّأَ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޔަޙްޔާ ބިން ބުކައިރު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތުސް] އަށް [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ހިލާލް] ގެ އަރިހުން [ނުޢަޢިމް ބިން އަލް މުޖްމީރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެންގެ އުންމަތް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ޙަޟްރަތު ކުރެވޭނީ ބާކީ ހުރި ފެނުން ވިދާ މޫނުތަކަކާއެކުގައެވެ. ވުޟޫކުރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އަލިކަން ދިގުކޮށްލެވޭ މީހަކަށް އެކަން ކޮށްދޭށެވެ'.
Hadith
Imam Bukhari : 134
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ ح وَعَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِأَنَّهُ شَكَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلُ الَّذِي يُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ يَجِدُ الشَّيْءَ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ لَا يَنْفَتِلْ أَوْ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީއަށް] ރިވާވެގެންވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. -އަނެއްކާ ސަފުހާގައި ފާހަގަކޮށްފައި- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައްބާދު ބިން ތަމީމް] [އޭނާގެ ދޮންބައްޕަގެ ފަރާތުން] ރިވާވެފައި އޮތީ، މީހަކު އޭނާގެ ޝައްކުގެ ޝަކުވާ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް ކުރުމުން އޭނާގެ ދުޢާއިން އެއްޗެއް ހޯދިހެން ހީވިއެވެ. އެއަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭގެ އަޑު އިވޭހާ ހިނދަކު ނުވަތަ އޭގެ ވަސް ދުވާހާ ހިނދަކު ހަރަކާތެއް ނުވަތަ ނުދާށެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 135
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍقَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْقُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ ثُمَّ قَرَأَ{ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ }
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން] [ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ކުރައިބު] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހޮޑުލައްވަންދެން ނިދާފައި، ދެން ތެދުވެ ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. ނުވަތަ ރަސޫލާ ހޮޑުލަވަންދެން އޮށޯވެލެއްވުމަށްފަހު ތެދުވެ ނަމާދުކުރެއްވިއެވެ. ދެން [ސުފްޔާން] މި ޙަދީޘް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތަރުތީބުން ރިވާކުރެއްވި، [ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން [ކުރެއިބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އެއްރެޔަކާ ހަމައަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތެދުވެ ކުޑަ އުނދުން މަތިން ލުއި ވުޟޫއަކުން ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު ތެދުވެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ދެން ވުޟޫ ކުރީ އޭނާ ވުޟޫ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުން، ދެން އަހަރެން އޭނާއާ ކައިރިވެ އޭނާގެ ކަނާތްފަރާތުން ނަމާދު ކުރިން - ސުފްޔާން ވެސް ކަނާތު ފަރާތުގެ ވާހަކަ ދެއްކި -، ދެން އޭނާ އަހަރެން އޭނާގެ ވާތްފަރާތަށް ގެންދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ބޭނުން ގޮތަކަށް ނަމާދު ކުރުމުން ދެން އޮށޯވެ ނިދާފައި އޮތީ ނޭވާ ހާސްވާންދެންނެވެ. ދެން އަދާން އައީ ނަމާދު ވަގުތު ޖެހިއްޖެކަން އަންގާފައި ކަމުން އޭނާއާއެކު ގޮސް އަނެއްކާވެސް ވުޟޫ ނުކޮށް ނަމާދު ކުރިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދެން އަމްރޫއަށް ބުނީމެވެ، 'މީހުން ބުނަނީ މާތްރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާގެ ލޮލުން އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި، ނިދި ދެއްވާށި، އެކަމަކު އޭނާގެ ހިތަށް ނޫން'. ދެން އަމްރޫ ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު އުބައިދު ބިން އުމައިރު ވިދާޅުވި އަޑު އިވިފައި އޮތީ، 'ރަސޫލުބޭކަލުންގެ ހުވަފެންތަކަކީ ވަޙީތަކެއް' ކަމަށެވެ. ދެން އޭނާ ކިޔައިދިނީ: '-ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ހުވަފެނުގައި ފެނުނީ ކަލޭ ކަތިލާނަމޭ..- ' -Qs. އޭޝް ޝައްފަތު: 102-.
Hadith
Imam Bukhari : 136
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغْ الْوُضُوءَ فَقُلْتُ الصَّلَاةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ فَرَكِبَ فَلَمَّا جَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ نَزَلَ فَتَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ ثُمَّ أُقِيمَتْ الْعِشَاءُ فَصَلَّى وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] ރިވާވެގެންވަނީ [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސްގެ ކުރީގެ އަޅާ [ކުރައިބު] ގެ އަރިހުން، [އުސާމަތު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަރަފާއިން ވާދީއަށް ވާޞިލްވެވަޑައިގަންނަވަންދެން ނިކުމެވަޑައިގެންނެވި ވާހަކަ - އެއްފަރާތުގައިވާ މަގަށް ފަރުބަދަ - ކުޑަކަމުދާން ތިރިއަށް ފޭބިއިރު، ދެން ވުޟޫ ކުރި ނަމަވެސް ލުއި ވުޟޫއަކުންނެވެ. އަހަރެން ދެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ ނަމާދު ކުރަން އުޅެނީ ހެއްޔެވެ؟ ' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ނަމާދު އަދިވެސް ތިބާގެ ކުރިމަތީގައި އެބައޮތެވެ.' އެއަށްފަހު އޭނާގެ ފަރުބަދައަށް އަރައި މުޒްދަލިފާއަށް ވާސިލްވާންދެން އެތަނުން ތިރިވެ ފުރިހަމައަށް ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު އިޤްމާތް ގޮވައި، މަޣްރިބް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން މީސްތަކުން އެމީހުންގެ ޖަމަލުތައް އެމީހުންގެ ތަންތަނުގައި ބަނދެ، ދެން އިޤާމާތް ގޮވައި، އެދެމީހުންގެ މެދުގައި އެހެން ނަމާދެއް ނުކޮށް ޢިޝާ ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 137
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ بِلَالٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَمَضْمَضَ بِهَا وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَجَعَلَ بِهَا هَكَذَا أَضَافَهَا إِلَى يَدِهِ الْأُخْرَى فَغَسَلَ بِهِمَا وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَرَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى حَتَّى غَسَلَهَا ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا رِجْلَهُ يَعْنِي الْيُسْرَى ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަބޫ ސަލާމަތު އަލް ޚަޒާޢީ މަންސޫރު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ބިލާލް] - އެއީ ސުލައިމާން - [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތާޢު ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވުޟޫކޮށް، މޫނު ދޮވެ، ދެން އަތްތިލަ ފެން ނަގައިގެން އޭނާގެ ދޮވެލިއެވެ އަނގަ އާއި އިސްޓިންސަކް ކުރިއަށް ގެންގޮސް، ދެން އަނެއްކާވެސް އަތްތިލަ ފެން ނަގައިގެން މިގޮތަށް ކަންތައް ކުރީ - އަނެއް އަތަށް އުކާލަމުން -، ދެން ދެއަތުން މޫނު ދޮވެ، ދެން އަތްތިލަ ފެން ނަގައި ކަނާތް އަތް ދޮވެ، ދެން އިތުރު އަތްތިލަ ފެން ނަގައި ކަނާތު އަތް ދޮވެލިއެވެ. ދެން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު، ފެން އަތްތިލައެއް ނަގައިގެން ކަނާތު ފައި ދޮވެންދެން ދޮވެލުމަށްފަހު، އިތުރު އަތްތިލަ ފެން ހިފައިގެން ކަނާތު ފައި ދޮވެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 138
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍيَبْلُغُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ وَجَنِّبْ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فَقُضِيَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ لَمْ يَضُرُّهُ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން ޢަބްދުﷲ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން އަބޫ އަލްޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [ކުރައިބް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ ޖިމާޢުވުން -، ދެން އޭނާ ބުނަންޖެހޭނީ: 'الله ޢަލައިހިއްސަލާމް ޖަންނިބްނާސީ ޝައިޠާނާ ވާ ޖަންނިބިޝް ޝައިޠާނާ މާ ރަޟާޤުތަނާ - އޭ الله، ޝައިޠާނާ އާއި ދުރުކޮށް، ޝައިޠާނާ އަހަރެމެންނަށް - ދަރިން - ދެއްވި އެއްޗަކުން ދުރުކޮށްދެއްވާށެވެ. އެދެމީހުންގެ ގުޅުމުން ކުއްޖަކު އުފަންވެއްޖެނަމަ ޝައިޠާނާއަށް އެދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއް ނުދެވޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 139
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِتَابَعَهُ ابْنُ عَرْعَرَةَ عَنْ شُعْبَةَ وَقَالَ غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ إِذَا أَتَى الْخَلَاءَ وَقَالَ مُوسَى عَنْ حَمَّادٍ إِذَا دَخَلَ وَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އާދަމްގެފާނަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ސުހައިބް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އަނަސް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައި ވެއެވެ الله، ފިރިހެން ޝައިޠާނުންނާއި އަންހެން ޝައިޠާނުންގެ ކިބައިން އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ހިމާޔަތް ހޯދަމެވެ.' މި ޙަދީޘް ކަށަވަރުކޮށްދެއްވީ [ޝުޢުބާ] އިން [އިބްނު ޢަރުޢަރާ]، އަދި [ޣުންދަރު] [ޝުޢުބާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ފާޚާނާއަށް ދާއިރު ވިދާޅުވާ ކަމަށެވެ. އަދި [މޫސާ] [ހައްމާދު] ގެ އަރިހުން، 'އެކަލޭގެފާނު ވަދެވަޑައިގަންނަވާއިރު' އެވެ. އަދި [ސަޢީދު ބިން ޒައިދު] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 140
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْخَلَاءَ فَوَضَعْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَ مَنْ وَضَعَ هَذَا فَأُخْبِرَ فَقَالَ اللَّهُمَّ فَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙާޝިމް ބިން އަލް ޤާސިމް] [ޢުބައިދުالله ބިން އަބޫ ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ޢިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވަރްޤާ’] އަންގަވާފައި ވަނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފާޚާނާއަށް ވަދެ، ފެން ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް އެތަނަށް ލެއްވި ކަމަށެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'މި ބެހެއްޓީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވީމެވެ، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
