Imam Bukhari : 1361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ أَنَّ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُ فَرِيضَةَ الصَّدَقَةِ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ مِنْ الْإِبِلِ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْحِقَّةُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ الْحِقَّةُ وَعِنْدَهُ الْجَذَعَةُ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْجَذَعَةُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا بِنْتُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ بِنْتُ لَبُونٍ وَيُعْطِي شَاتَيْنِ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْحِقَّةُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ وَعِنْدَهُ بِنْتُ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ بِنْتُ مَخَاضٍ وَيُعْطِي مَعَهَا عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ
Esan digu [Muhammad bin 'Abdullah-ek] esan zuela, esan dit [nire aitak] esan diola, esan diola [Tsumaamah-ek] [Anas radliallahu 'anhu-k] esan ziola Abu Bakr radliallahu 'anhu-k gutun bat idatzi ziola -zakat-aren arauei buruz- Ala-k eta Bere Mezulariak, sallallaahu'alaihiwasallam-ek, agindu bezala, hots; "Gamelu bat duenak eta zakat jadza'ah betebeharraren menpe dagoenak, baina jadza'ah ez badu eta hiqqah besterik ez badu, orduan baimenduta dago hiqqah zakat gisa ordaintzea, baina bi ahuntz edo hogei dirham ere eman behar ditu berarekin, eta zakat hiqqah betebeharra lortu duenak, hiqqah ez badu baina jadza'ah badu, orduan zakat onartzen zaio jadza'ah moduan eta hogei dirham edo bi ahuntz onartzen ditu -emanak-, eta hiqqah-ean zakat betebeharra lortu duenak, baina bintu Labun izan ezik beste bat ez badu, orduan zakat jasoko du harengandik bintu Labun moduan, baina bi ahuntz edo hogei dirham eman behar ditu berarekin, eta bintu Labun-ean zakat betebeharra lortu duenak eta hiqqah bakarrik badu, zakat jasoko du harengandik hiqqah moduan eta hogei dirham jasoko ditu." edo bi ahuntz, eta lortu duen edonork. zakat betebeharra Bintu Labun eta Bintu Makhadh izan ezik bat ere ez badu, zakat onartzen zaio Bintu Makhadh moduan, baina bi piluh dirham edo bi ahuntz eman behar ditu berarekin.
Imam Bukhari : 1362
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الْأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُ هَذَا الْكِتَابَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْبَحْرَيْنِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذِهِ فَرِيضَةُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ وَالَّتِي أَمَرَ اللَّهُ بِهَا رَسُولَهُ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلَا يُعْطِ فِي أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَمَا دُونَهَا مِنْ الْغَنَمِ مِنْ كُلِّ خَمْسٍ شَاةٌ إِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ أُنْثَى فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَثَلَاثِينَ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ أُنْثَى فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَأَرْبَعِينَ إِلَى سِتِّينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ فَإِذَا بَلَغَتْ وَاحِدَةً وَسِتِّينَ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ يَعْنِي سِتًّا وَسَبْعِينَ إِلَى تِسْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْجَمَلِ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ إِلَّا أَرْبَعٌ مِنْ الْإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا شَاةٌ وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ شَاةٌ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ إِلَى مِائَتَيْنِ شَاتَانِ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى مِائَتَيْنِ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ فَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَّةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا
[Muhammad bin 'Abdullah bin Al Mutsanna Al Ansariy-k] esan zigun, esan zidan [nire aitak] esan zidan, esan zidan [Tsumamah bin 'Abdullah bin Anas] [Anasek] esan ziola Abu Bakr radliallahu 'anhu-k gutun hau idatzi ziola -zakat arauei buruz- Bahrainera bidali zuenean: 'Bismillahir rahmaanir rahim. Hau da sallallaahu'alaihiwasallam Profetak musulmanentzat eskatutako zakat betebeharra, eta Ala-k eta bere Mezulariak agindu bezala, musulmanengandik xedapenen arabera zakat eskatzen zaion edonork eman dezala, eta xedapen baino gehiago eskatzen bazaio, ez eman, hots, gamelu zakat-ean - hogeita lau gamelu bakoitzeko eta zakat hori baino gutxiago ahuntzekin. Bost gamelu bakoitzeko zakat ahuntz bat da. Hogeita bost eta hogeita hamabost gameluetara iristen bada, zakat-a Bintu Makhadh eme bat da. Hogeita hamasei eta berrogeita bost gameluetara iristen bada, zakat-a bintu labun eme bat da; berrogeita sei eta hirurogei gameluetara iristen bada, zakat-a gamelu ar batek ernaltzeko prest dagoen hiqqah bat da. Hirurogeita bat eta hirurogeita hamabost gameluetara iristen bazara, zakat-a jadza'ah bat da. Hirurogeita hamasei eta laurogeita hamar gameluetara iristen bazara, zakat-a bi bintu labun da. Laurogeita hamaika eta ehun eta hogei gameluetara iristen bazara, zakat-a gamelu arrekin ernaltzeko prest dauden bi hiqqah izango dira. Ehun eta hogei baino gehiago bada, araua da berrogei bururen multiplo bakoitzeko, zakat-a bintu labun isats bat dela eta berrogeita hamar isatsen multiplo bakoitzeko, zakat-a hiqqah isats bat dela. Eta lau gamelu baino ez dituenak, ez du zakat-ik ordaindu beharrik, jabeak zakat ordaintzeko prest ez badago, bost gamelu bakoitzeko zakat bat baitago, hau da, ahuntz bat. Eta ea radliallahu 'anhu-n larrean ez dauden ahuntzen zakat-arentzat, honako hau da: berrogei eta ehun eta hogei arteko kopurura iristen badira, zakat-a ahuntz bat da; ehun eta berrehun baino gehiago badira, zakat-a bi ahuntz; berrehun eta hirurehun baino gehiago badira, zakat-a hiru ahuntz; hirurehun baino gehiago badira, ehunen multiplo bakoitzeko, zakat-a ahuntz bat da. Eta artzain batek berrogei ahuntz baino gutxiago baditu, ez du zakat-ik ordaindu beharrik, jabeak ordaintzeko prest ez badago. Eta zilarrezko txanponen zakatarentzat - dirhamak - hornidura berrogeigarren bat da - berrehun dirhametara iritsi bada - eta kopuru horretara ez bada iristen, ehun eta laurogeita hamarreraino bakarrik, ez dago zakat-aren betebeharrik jabea ordaintzeko prest ez badago.
Imam Bukhari : 1363
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ أَنَّ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُ الصَّدَقَةَ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُخْرَجُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ وَلَا تَيْسٌ إِلَّا مَا شَاءَ الْمُصَدِّقُ
[Muhammad bin 'Abdullah-ek] esan zigun, [nire aitari] esan zidan, esan zidan [Tsumamah-ek] [Anas] radliallahu 'anhu-k esan ziola Abu Bakr radliallahu 'anhu-k zakat-ari buruz idatzi zuela, Ala-k eta Bere Mezulariak, sallallaahu'alaihiwasallam-ek, agindu bezala -hau da-: 'Ez eman zakat ahuntz zaharrei, alde bakarreko itsuei - elbarrituei - eta ezta hazi-ahuntzei ere, zakat-a ematen duen pertsonak eman nahi ez baditu behintzat'.
Imam Bukhari : 1364
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَاقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ أَنَّ اللَّهَ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِالْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
[Abu Al Yamanek] [Syu'aibek] [Az Zuhriytik] esan zigun. Eta [Al Laitsek] ere esan zuela kontatu da, niri ['Abdurrahman bin Khalidek] [Ibn Shihabek] ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud-ek] esan zidala: [Abu Hurairah radliallahu 'anhuk] esan zuen: [Abu Bakr Ash-Shidiq radliallahu 'anhuk] esan zuen: 'Alaren izenean, 'inaqa' moduan zakat eman nahi ez badute, lehen Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-i eman zioten bitartean, zalantzarik gabe borrokatuko naiz haien aurka, zakat emateko borondaterik ez dutelako'. Esan zuen, 'Umar bin Al Khaththab radliallahu 'anhuk: 'Bere irmotasuna ez da ezer, baina ikusten dut Alak Abu Bakr radliallahu 'anhuren bihotza ireki duela gerra egiteko eta konturatzen naiz benetan arrazoi duela'.
Imam Bukhari : 1365
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِ النَّاسِ
Esan digu [Umayyah bin Bistham]-ek [Yazid bin Zurai'-k] esan digu [Rauh bin Al Qasim]-ek [Isma'il bin Umayyah-rengandik] [Yahya bin 'Abdullah bin Shayfiy-rengandik] [Abu Ma'bad]-ek [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]-rengandik, sallallaahu'alaihiwasallam Profetak Mu'adz radiallahu 'anhu Yemengo lurraldera bidali zuenean, esan zuela: 'Liburuaren Jendearengana etorriko zarete, beraz, egin behar diezun lehenengo da'wah Ala gurtzera gonbidatzea da. Ala ezagutzen badute, esan iezaiezu Ala-k derrigorrezkoa egin diela egunean eta gauean bost aldiz otoitz egitea. Eta hala egin badute, esan iezaiezu Ala-k derrigorrezkoa egin diela haien aberastasunetik sadaqah - zakat - haien artean pobreei emango zaiela. Obeditu badiote, hartu haiengandik -bere xedapenen arabera- eta zaindu giza ondasunen santutasuna.
Imam Bukhari : 1366
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ مِنْ التَّمْرِ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ مِنْ الْوَرِقِ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ مِنْ الْإِبِلِ صَدَقَةٌ
Esan digutenez, ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik]-ek [Muhammad bin 'Abdurrahman]-ek [Abu Sha'sha'ah Al Maziniy]-k, bere aitagandik [Abu Sa'id Al Khudriy]-k, jakinarazi digu: sallallaahu'alaihiwasallam Profetak esan zuen: 'Ez dago zakatrik bost wasaq baino gutxiagoko datiletan, ez dago zakatrik bost wasaq baino gutxiagoko lurretan eta ez dago zakatrik bost gamelu baino gutxiagokoetan'.
Imam Bukhari : 1367
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَانْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَوْ وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ أَوْ كَمَا حَلَفَ مَا مِنْ رَجُلٍ تَكُونُ لَهُ إِبِلٌ أَوْ بَقَرٌ أَوْ غَنَمٌ لَا يُؤَدِّي حَقَّهَا إِلَّا أُتِيَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْظَمَ مَا تَكُونُ وَأَسْمَنَهُ تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا كُلَّمَا جَازَتْ أُخْرَاهَا رُدَّتْ عَلَيْهِ أُولَاهَا حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِرَوَاهُ بُكَيْرٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digute ['Umar bin Hafsh bin Ghiyats]-ek [nire aitak] [Al A'masy-k] [Al Ma'rur bin Suwaid-ek] [Abu Dzar radliallahu 'anhu]-ek esan zuela: 'Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-en ondora hurbildu nintzen zin egiten ari zela: 'Nire arima duenaren eskuan edo Harengan beste jainkorik ez dagoenaren izenean, edo zin egin zuen bezala, inork ez du gamelurik, behirik edo ahuntzik eta ez du bere zorra ordaintzen - zakat - baina animalia hauek eskainiko zaizkio qiyamat egunean handienak eta lodienak direnen moduan, eta gero animaliak hankekin zapalduko ditu eta adarrekin joko du. Beste animaliak amaitzen duen bakoitzean, lehenengo animaliak gauza bera egingo du gizakientzat erabakia iritsi arte'. Eta [Bukair]-ek [Abu Salih]-tik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] sallallaahu'alaihiwasallam Profetatik ere kontatu zuen.
Imam Bukhari : 1368
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ الْأَنْصَارِ بِالْمَدِينَةِ مَالًا مِنْ نَخْلٍ وَكَانَ أَحَبُّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءَ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخٍ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِتَابَعَهُ رَوْحٌ وَقَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَإِسْمَاعِيلُ عَنْ مَالِكٍ رَايِحٌ
Esan digu ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Ishaq bin 'Abdullah bin Abu Talhah-engandik] esan digu [Anas bin Malik radliallahu 'anhu]-ek esaten entzun zuela; Abu Talhah zen Medina hiriko Ansarren artean aberastasun handiena zuen pertsona, palmondo lorategi baten moduan, eta gehien maite zuen jabetza Bairuha' zela -lorategiko putzua-, meskitaren aurrean zegoena, eta sallallaahu'alaihiwasallam profeta sarritan sartzen zen lorategira eta ur ona edaten zuen. Anasek esan zuen: Allah Ta'alaren hitza jaitsi zenean -QS Alu 'Imran: 92, hau da,-: 'Inoiz ez duzu bertute perfektua lortuko, maite duzun aberastasunaren zati bat gastatu arte', Abu Talhah Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-engana joan zen eta esan zion; «Alaren Mezularia, egiaz Ala Ta'alak esan du: 'Inoiz ez duzu bertute perfektua lortuko, maite duzun aberastasun guztia gastatu arte', eta, hain zuzen ere, gehien maite dudan altxorra Bairuha da eta Ala bidean ematen dut ontasunaren eta Harekin sari-biltegi baten itxaropenarekin, beraz, hartu, Alaaren Mezularia, Ala-k agindu dizun bezala». Hark - Anasek - esan zuen: «Orduan, Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: Harrigarria, hau altxor errentagarria da, hau altxor errentagarria da. Egia esan, entzun dut esandakoa eta uste dut onena izango litzatekeela zuretzat sadaqah zure senideei ematea». Beraz, Abu Talhahek esan zuen: «Bete egingo dut, Alaaren Mezularia. Beraz, Abu Talhahek bere senideen eta bere osabaren seme-alaben artean banatu zuen. Hadith hau [Rauh]-ek ere berresten du eta dio: [Yaha bin Yahya] eta [Isma'il]-ek [Malik]-engandik: 'Bere saria etengabe isurtzen da'.
Imam Bukhari : 1369
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ هُوَ ابْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَوَعَظَ النَّاسَ وَأَمَرَهُمْ بِالصَّدَقَةِ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ تَصَدَّقُوا فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقُلْنَ وَبِمَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمَّا صَارَ إِلَى مَنْزِلِهِ جَاءَتْ زَيْنَبُ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ تَسْتَأْذِنُ عَلَيْهِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ زَيْنَبُ فَقَالَ أَيُّ الزَّيَانِبِ فَقِيلَ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ نَعَمْ ائْذَنُوا لَهَا فَأُذِنَ لَهَا قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّكَ أَمَرْتَ الْيَوْمَ بِالصَّدَقَةِ وَكَانَ عِنْدِي حُلِيٌّ لِي فَأَرَدْتُ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِهِ فَزَعَمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهُ وَوَلَدَهُ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ ابْنُ مَسْعُودٍ زَوْجُكِ وَوَلَدُكِ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتِ بِهِ عَلَيْهِمْ
Esan digu [Ibn Abu Maryam]-ek esan digu [Muhammad bin Ja'far]-ek esan duela, esan dit [Zaid] Aslamen semea dela ['Iyadh bin 'Abdullah]-etik [Abu Sa'id Al Khurdri radliallahu 'anhu]-tik; Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam otoitz-zelaira joan zen 'Iedul Adhha edo 'Eid al-Fitr otoitza egitera. Amaitu ondoren, jendeari aholkuak eman zizkien eta zakat ordaintzeko agindu zien, esanez: 'Jendeok, eman shadaqah - eman zakat-'. Gero, emakumeen kongregaziora joan zen eta esan zuen: 'Emakumeok, eman shadaqah. Egia esan, ikusten dut zuek zaretela infernuko biztanle izango zaretenak'. Galdetu zioten: 'Zergatik da hori, Allahren Mezularia?'. Hark erantzun zuen: 'Asko madarikatzen duzue eta zuen senarraren opariak ukatzen dituzue. Ez dut ikusi zuetako bat baino adimen gutxiagoko eta erlijio gutxiagoko inor, emakumeok'. Gero, bere sermoia amaitu eta alde egin zuen. Bere etxera iritsi zenean, Zainab, Mas'ud andrearen emaztea, etorri eta baimena eskatu zion, eta hark esan zuen: 'O Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam, hau Zainab da'. Galdetu zuen: 'Zainab nor?'. Esan zuten: 'Zainab Ibn Mas'uden emaztea zen'. Hark esan zuen: 'Bai, mesedez, gonbidatu ezazu'. Beraz, esateko baimena eman zioten: 'O Alaren Profeta, gaur sadaqah - zakat - eskatu duzu, nik urrea badut eta zakat eman nahi diot, baina Ibn Mas'udek esan zuen berak eta bere seme-alabek eskubide gehiago dutela nik emango dudan limosna honetarako haiek baino - mustahiq -. Beraz, Profetak sallallaahu'alaihiwasallam esan zuen: 'Ibn Mas'udek arrazoi du, zure senarra eta zure seme-alabak shadaqah emateko mereziago dute haiek baino'.
Imam Bukhari : 1370
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي فَرَسِهِ وَغُلَامِهِ صَدَقَةٌ
Esan digu [Adamek] esan digu [Syu'bahk] esan digu ['Abdullah bin Dinar] esan duela; Entzun nion [Sulaiman bin Yasar]-i ['Irak bin Malik]-i [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ri esaten; Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: 'Ez dago musulman batek bere zaldi eta esklaboengatik zakat ordaintzeko betebeharrik'.
Imam Bukhari : 1371
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ خُثَيْمِ بْنِ عِرَاكٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا خُثَيْمُ بْنُ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ صَدَقَةٌ فِي عَبْدِهِ وَلَا فِي فَرَسِهِ
Esan digu [Musaddad]-ek [Yahya bin Sa'id]-ek [Khutsaim bin 'Iraq]-ek esan zigula, [nire aita] niri [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek sallallaahu'alaihiwasallam Profetagandik esan zidala. Eta baita ere kontatu da, esan digute [Sulaiman bin Harb]-ek [Wuhaib bin Khalid]-ek [Khutsaim bin 'Irak bin Malik]-ek [bere aita]-k [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek sallallaahu'alaihiwasallam Profetagandik esan zigula: 'Ez dago zakat-ik betebeharrik musulman batentzat bere esklabo eta zaldiengatik'.
Imam Bukhari : 1372
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الْمِنْبَرِ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ فَقَالَ إِنِّي مِمَّا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا وَزِينَتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ مَا شَأْنُكَ تُكَلِّمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُكَلِّمُكَ فَرَأَيْنَا أَنَّهُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ قَالَ فَمَسَحَ عَنْهُ الرُّحَضَاءَ فَقَالَ أَيْنَ السَّائِلُ وَكَأَنَّهُ حَمِدَهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ وَإِنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضْرَاءِ أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ عَيْنَ الشَّمْسِ فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ وَرَتَعَتْ وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ مَا أَعْطَى مِنْهُ الْمِسْكِينَ وَالْيَتِيمَ وَابْنَ السَّبِيلِ أَوْ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَأْخُذُهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَيَكُونُ شَهِيدًا عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[Mu'adz bin Fadhalah-ek] esan digu [Hisyam]-ek [Yahya-rengandik] esan digu [Hilal bin Abu Maimunah-rengandik] eta ['Atha' bin Yasar]-ek esan digu [Abu Sa'id Al Khudriy radliallahu 'anhu] entzun zuela esaten, sallallaahu'alaihiwasallam Profeta egun batean pulpituan eseri zela eta haren ondoan eseri ginela eta esan zuela: 'Egia esan, nire heriotzaren ondoren zer gertatuko zaizuen kezkatzen nauen artean, munduaren edertasuna eta bere bitxiak ireki zaizkizuenean dago'. Bat-batean, gizon batek esan zuen: 'Alaren Mezularia, onak txarra ekar al dezake?'. Beraz, sallallaahu'alaihiwasallam Profeta isildu egin zen. Lehenago galdetu zuen pertsonari esan zioten: 'Zer egin duzue, sallallaahu'alaihiwasallam Profeta hitz egitera gonbidatu zenuten, eta horrek ez dizue hitz eginarazi'. Beraz, ikusi genuen errebelazioa berari jaisten ari zitzaiola. Abu Saidek esan zuen: «Izerdia ugari garbitu eta gero galdetu zuen: Non dago lehenago galdetu zuen pertsona?». Orduan, Ala goraipatzen ikusi zuten, esanez: «Ongiak ez du gaizkirik ekarriko. Izan ere, udaberrian hazten denak suntsitu edo heriotza hurbildu dezake, hosto berdeak jaten dituzten abereak izan ezik, hauek beteta daudenean eguzkiari begiratuko diote, gero beherakoa izango dute, gero pixa egingo dute eta gero larrera itzuliko dira -berriro jango dute-. Eta benetan altxorra hosto berde gozoen antzekoa da. Zorte onekoa da musulmana bere aberastasunarekin pobreei, umezurtzei eta Ibn Sabilei -hornigaiak agortu zaizkien bidaiariei- ematen diena». Edo, sallallaahu'alaihiwasallam profetak esan zuen bezala: «Eta, hain zuzen ere, munduko altxorrak eskubiderik gabe hartzen dituena jaten duen baina inoiz asetzen ez den norbait bezalakoa da, eta altxor hori lekuko izango da qiyamat egunean erreklamatuko duena».
Imam Bukhari : 1373
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ ح فَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بِمِثْلِهِ سَوَاءً قَالَتْكُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ وَكَانَتْ زَيْنَبُ تُنْفِقُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ وَأَيْتَامٍ فِي حَجْرِهَا قَالَ فَقَالَتْ لِعَبْدِ اللَّهِ سَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَجْزِي عَنِّي أَنْ أُنْفِقَ عَلَيْكَ وَعَلَى أَيْتَامٍ فِي حَجْرِي مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ سَلِي أَنْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى الْبَابِ حَاجَتُهَا مِثْلُ حَاجَتِي فَمَرَّ عَلَيْنَا بِلَالٌ فَقُلْنَا سَلْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَجْزِي عَنِّي أَنْ أُنْفِقَ عَلَى زَوْجِي وَأَيْتَامٍ لِي فِي حَجْرِي وَقُلْنَا لَا تُخْبِرْ بِنَا فَدَخَلَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنْ هُمَا قَالَ زَيْنَبُ قَالَ أَيُّ الزَّيَانِبِ قَالَ امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ لَهَا أَجْرَانِ أَجْرُ الْقَرَابَةِ وَأَجْرُ الصَّدَقَةِ
Esan digu ['Umar bin Hafsh]-ek esan digu [nire aitak] esan digula [Al A'masy-k] niri [Syaqiq] ['Amru bin Al Harith-ek] esan didala, [Zainabek] 'Abdullah radiallahu 'anhumaren emazteak] esan duela, eta gero Ibrahimi kontatu diola. Eta baita ere kontatu da, niri [Ibrahim] kontatu didala [Abu 'Ubaidah-ek] ['Amru bin Al Harith-ek] [Zainabek] 'Abdullah radiallahu 'anhua-ren emazteak] esan didala, honela: 'Behin meskitan nengoen eta gero Profeta sallallaahu'alaihiwasallam ikusi nuen. Orduan esan zuen: 'Izan zaitez shadaqah zure bitxietan ere'. Garai hartan Zainabek limosna eman zien 'Abdullah-ri eta bere etxeko umezurtzentzat. Hark -'Amru bin Al Harith-ek- esan zuen:; Zainabek Abdullahi esan zion: "Galdetu Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-i ea saririk jasoko dudan nire shadaqah -zakat- zugan eta nire etxeko umezurtzetan gastatzen badut". Orduan Abdullahk esan zuen: "Galdetu Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-i zeure buruari". Beraz, Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-ekin elkartzera joan nintzen eta atean Ansar emakume bat aurkitu nuen, nireen antzeko bere beharrak azaltzen zituena. Orduan Bilal gure aurretik pasa zen eta esan genuen: "Mesedez, galdetu Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-i, ea saririk jasoko dudan nire sadaqah -zakat- nire senarrari eta nire etxeko zaintzen ditudan umezurtzei ematen badiet?". Eta gaineratu genuen hark -Bilalek- ez zigula esango nor ginen. Beraz, Bilal sartu eta galdetu zion. Orduan galdetu zuen: "Nor dira bi emakume horiek?". Bilalek esan zuen: "Zainab". Berriro galdetu zuen: «Zein Zainab?». Erantzun zioten: «Abdullahren emaztea, Zainab». Beraz, esan zuen: «Bai, hala da, bi sari ditu, hots, ahaidetasun loturaren saria eta zakataren saria».
Imam Bukhari : 1374
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِيَ أَجْرٌ أَنْ أُنْفِقَ عَلَى بَنِي أَبِي سَلَمَةَ إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ فَقَالَ أَنْفِقِي عَلَيْهِمْ فَلَكِ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِمْ
Esan digu ['Uthman bin Abu Syaibah]-k ['Abdah]-k [Hisyam]-engandik [bere aita]-rengandik [Zainab bint Umm Salalah]-engandik [Umm Salamah]-k esan zuela; Nik esan nuen: 'Alaren Mezularia, zer sari izango dut Abu Salamah-ren seme-alabetan aberastasuna gastatzen badut, nire seme-alabak izan arren?'. Beraz, esan zuen: 'Infaqlah haientzat eta haientzat gastatzen duzunaren saria jasoko duzu'.
Imam Bukhari : 1375
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّدَقَةِ فَقِيلَ مَنَعَ ابْنُ جَمِيلٍ وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَنْقِمُ ابْنُ جَمِيلٍ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ فَقِيرًا فَأَغْنَاهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَأَمَّا خَالِدٌ فَإِنَّكُمْ تَظْلِمُونَ خَالِدًا قَدْ احْتَبَسَ أَدْرَاعَهُ وَأَعْتُدَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَمَّا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَعَمُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهِيَ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ وَمِثْلُهَا مَعَهَاتَابَعَهُ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ هِيَ عَلَيْهِ وَمِثْلُهَا مَعَهَا وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ حُدِّثْتُ عَنِ الْأَعْرَجِ بِمِثْلِهِ
Esan digu [Abu Al Yamanek] esan digu [Syu'aibek] esan digu [Abu Az Zanadek] [Al A'rajek] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek esan zuela; Shallallahu'alaihiwasallam profetak sadaqah -zakat- ordaintzeko agindu ziola. Orduan, Ibn Jamil, Khalid bin Al Walid eta 'Abbas bin 'Abdul Muttalibek ez zutela zakat ordaindu nahi esan zioten. Beraz, sallallaahu'alaihiwasallam profetak esan zuen: 'Nork uka dezake Ibnul Jamilek ez zuela bere zakat ordaindu lehen pobrea zelako, baina gero Ala-k eta bere Mezulariak aberastu egin zutela? Khalidi dagokionez, benetan bidegabekeria egin diozu Khalidi, nahiz eta bere armadura eta gerra ekipamendua erabili dituen Ala-ren bidean borrokatzeko. 'Abbas bin' Abdul Muttalib-i dagokionez, Shallallahu'alaihiwasallam Rasulullah-ren osaba da, hala ere, oraindik ere zakat-a eta zakat-aren antzeko beste betebehar batzuk ordaintzera behartuta dago -gloria gisa-'. Eta hadith hau [Ibn Abu Az Zinad-ek] indartu zuen [bere aitagandik], eta [Ibn Ishaq-ek] [Abu Az Zinad-engandik] esan zuen; 'Berarentzat oraindik ere derrigorrezkoa da zakat-a eta zakat-aren antzeko beste betebehar batzuk ordaintzea', eta [Ibn Juraij-ek] esan zuen; 'Al A'raj-ek kontatu dit antzeko hadith batekin'.
Imam Bukhari : 1376
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُإِنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ فَقَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً خَيْرًا وَأَوْسَعَ مِنْ الصَّبْرِ
Esan digutenez, ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik] esan digu [Ibnu Shihab]-engandik ['Atha' bin Yazid Al Laitsiy]-engandik [Abu Sa'id Al Khudriy radliallahu 'anhu]-engandik], Ansar-en artean hainbat pertsona zeudela Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-i -shodaqah oparia- eskatu ziotenak, eta hark eman egin zien. Orduan, itzuli egin zioten, eta Hark eman egin zien. Gero, itzuli egin zioten, eta Hark berriro eman zien, zeukana amaitu zuten arte. Orduan esan zuen: «Daukadan ontasun guztia -aberastasuna- ez dizuet inoiz ezkutatuko. Baina eskean ibiltzeari uzten dionari, Ala-k zainduko dio, eta nahikoa eskatzen dionari, Ala-k emango dio, eta pazientzia duenari, Ala-k pazientzia emango dio. Eta ez dago pertsona bati pazientziaren oparia baino opari hobea eta zabalagoa ematen zaionik».
Imam Bukhari : 1377
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلًا فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ
Esan digute ['Abdullah bin Yusuf-ek] [Malik]-ek [Abu Az Zanad-ek] [Al A'raj-ek] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek [Alaren Mezulariak, sallallaahu'alaihiwasallam, esan zuela: "Nire arima duenaren izenean, zuetako batek soka hartu eta gero egurra bilatu eta bizkarrean eramaten badu, hobe da berarentzat norbaitengana joan eta galdetzea baino, ados, pertsonak eman edo ukatu egiten duen".
Imam Bukhari : 1378
حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الْحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ
Esan digu [Moisesek] esan digu [Wuhaibek] esan digu [Hishamek] [bere aitagandik] [Az Zubair bin Al 'Awam radliallahu 'anhu]-engandik, sallallaahu'alaihiwasallam Profetak esan zuenetik: "Nire arima duenaren izenean, zuetako batek soka hartu zuen, gero egur sorta bat bilatu eta bizkarrean eraman zuen, gero saldu egin zuen eta gero Alak egurrarekin ase zuen; hobea da berarentzat gizakiei eskatzea baino, gizakiek eman edo ukatu egin dioten arren".
Imam Bukhari : 1379
و حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ مِنْهُ ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تُوُفِّيَ
Eta ['Abdanek] esan digu ['Abdullahk] esan digu [Yunusek] [Az Zuhriy]-tik ['Urwah bin Az Zubair]-etik eta [Sa'id bin Al Musayyab-ek] [Hakim bin Hizam radliallahu 'anhu]-ek esan zuela: 'Behin Allahren Mezulariari, sallallaahu'alaihiwasallam, zerbait eskatu nion eta eman zidan. Orduan berriro eskatu nion, eta itzuli egin zidan. Gero berriro eskatu nion, eta Beliuk gehiago eman zidan, eta esan zuen: 'Epaile jauna, altxorra berdea eta gozoa da, beraz, bere eskuzabaltasunagatik bilatzen duenak bedeinkatuko du. Baina gutiziagatik bilatzen duenak ez du bedeinkatuko, jaten duen baina ase ez dagoen pertsona bat bezala. Eskuz hobea da eskuz baxua baino'. Epaileak esan zuen: 'Orduan esan nion, -hari-; «Alaren Mezularia, egian bidali zaituenaren izenean, ez ditut inoren eskubideak murriztuko zuregatik eskatzen duenaren eskubideak mundu hau utzi arte». Behin, Abu Bakr-ek Hakim deitu zuen zerbait emateko, etorri eta oparia jaso zezan. Orduan, 'Umar radiallahu 'anhu-k ere epaileari deitu zion zerbait emateko, baina epaileak ez zuen onartu. Beraz, 'Umar radiallahu 'anhu-k esan zuen: «Lekukotasuna ematen dizuet, musulmanok, Hakim-i buruz. Izan ere, behin eman nion bere eskubidea fa'iy ondasunetik - etsaiaren ondasunetatik gerrarik gabe - etorri eta har zezan. Izan ere, epaileak ez zituen inoren eskubideak murriztu Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-en ondoren, hil zen arte».
Imam Bukhari : 1380
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ خُذْهُ إِذَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ شَيْءٌ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
[Yahya bin Bukair-ek] [Yunus-engandik] [Az Zuhriy-tik] [Salim-engandik] esan zigun ['Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhuma]-k esan zuela: ['Umar]-ek esaten entzun nion: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihiwasallam-ek, behin opari bat eman zidan eta orduan esan nion: 'Eman ni baino pobreagoa den norbaiti'. Orduan esan zuen: 'Hartu. Aberastasun hau zuregana iristen bada eta ez bazara xahutzen edo eskatzen, hartu. Horretaz gain, ez jarraitu zure nahiei'.