Imam Bukhari : 1321
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ سَمِعَ أَبَا النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَصَدَّقَ بِعَدْلِ تَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ وَإِنَّ اللَّهَ يَتَقَبَّلُهَا بِيَمِينِهِ ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِتَابَعَهُ سُلَيْمَانُ عَنْ ابْنِ دِينَارٍ وَقَالَ وَرْقَاءُ عَنْ ابْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ مُسْلِمُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَزَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ وَسُهَيْلٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [‘Abdullah bin Munir] ukuti aumfwile ukufuma kuli [Abu An-Nadhir]. Camwebelwe kuli ifwe ukuti ali mwana wa kwa Abdullah bin Dinar ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Shalih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile: ukufumyako fye icisuma, lyena mu cine cine Allah akacipokelela no kuboko Kwakwe ukwa ku kulyo lyena akacikusha kuli shikulu wa ciko nga ca kuti umo uwa imwe alesakamana umwana wakwe uwa ng’ombe ukufika na lintu akulile nga lupili’. Iyi hadith na kabili yashininkishiwe kuli [Sulaiman] ukufuma kuli [Ibn Dinar] kabili atile, [Warqa’] ukufuma kuli [Ibnu Dinar] ukufuma kuli [Sa’id bin Yasar] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema. Kabili icalondolwelwe na [Musulumi bin Abu Maryam] na [Zaid bin Aslam] na [Suhail] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema sallau.
Imam Bukhari : 1322
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا فَإِنَّهُ يَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ يَمْشِي الرَّجُلُ بِصَدَقَتِهِ فَلَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا يَقُولُ الرَّجُلُ لَوْ جِئْتَ بِهَا بِالْأَمْسِ لَقَبِلْتُهَا فَأَمَّا الْيَوْمَ فَلَا حَاجَةَ لِي بِهَا
Atwebele [Adamu] atwebele [Syu’ba] atushimikile [Ma’bad bin Khalid] atile; Naumfwile [Haritsa] alelanda ukuti; Naumfwile Kasesema atila: ‘Beni abasala, pantu pa numa kukaba inshita kuli imwe ilyo umuntu akapitapita alesenda umusala wakwe lelo takasange umuntu uwa kumupokelela. Lyene umo atile, ‘Nga mwaishile ukuleta ilelo nga nalipokelele. Ukukuma kuli lelo nshilekabila na kabili'.
Imam Bukhari : 1323
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمْ الْمَالُ فَيَفِيضَ حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُ صَدَقَتَهُ وَحَتَّى يَعْرِضَهُ فَيَقُولَ الَّذِي يَعْرِضُهُ عَلَيْهِ لَا أَرَبَ لِي
Atwebele [Abu Al Yaman] atwebele [Syu’aib] atwebele [Abu Az Zanad] ukufuma kuli [‘Abdurrahman] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema atile: ‘Ubushiku bwa qiyamat te kuti bubepo mpaka mukabe ne fyuma ifingi kabili lyene ukukansana kukacitika. Pali ilya nshita umwine wa cifulo alesubila ukuti umuntu umo kuti apokelela sadaqah wakwe kabili ukufika ilyo akapeela, atile, umuntu uo balepeela; Tandekabila'.
Imam Bukhari : 1324
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ الطَّائِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَهُ رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا يَشْكُو الْعَيْلَةَ وَالْآخَرُ يَشْكُو قَطْعَ السَّبِيلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا قَطْعُ السَّبِيلِ فَإِنَّهُ لَا يَأْتِي عَلَيْكَ إِلَّا قَلِيلٌ حَتَّى تَخْرُجَ الْعِيرُ إِلَى مَكَّةَ بِغَيْرِ خَفِيرٍ وَأَمَّا الْعَيْلَةُ فَإِنَّ السَّاعَةَ لَا تَقُومُ حَتَّى يَطُوفَ أَحَدُكُمْ بِصَدَقَتِهِ لَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا مِنْهُ ثُمَّ لَيَقِفَنَّ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْ اللَّهِ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ وَلَا تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ ثُمَّ لَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أُوتِكَ مَالًا فَلَيَقُولَنَّ بَلَى ثُمَّ لَيَقُولَنَّ أَلَمْ أُرْسِلْ إِلَيْكَ رَسُولًا فَلَيَقُولَنَّ بَلَى فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ ثُمَّ يَنْظُرُ عَنْ شِمَالِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ فَلْيَتَّقِيَنَّ أَحَدُكُمْ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ
Atwebele [‘Abdullah bin Muhammad] atushimikile [Abu ‘Ashim an-Nabil] atushimikile [Sa’dani bin Bisyir] atushimikile [Abu Mujahid] atushimikile [Muhila bin Khalifa ath-Tha’iy] atile; Naumfwile [Adiy bin Hatim] atila; 'Nali inshita imo na Kasesema ilyo mu kupumikisha abantu babili baishile, umo aleilishanya pa bupiina ubwamucitikile kabili umbi aleilishanya pa lwa bacipondoka abali mu musebo.' Eico Umutumwa wa kwa Lesa (sw) atile: ‘Nga ca kuti aba bucende tabakesa kuli imwe kano fye banono ukufikila ibumba lya bashimakwebo lyafuma ukuya ku Mecca ukwabula ukusakamikwa. Ukukuma ku bupiina, ubushiku bwa qiyamat te kuti bubepo mpaka umo pali imwe akapita uku no ku kuleta shadaqah wakwe lelo tasangile uuli onse uulefwaya ukucipokelela. Lyena - pa bushiku bwa qiyamat - mu cine cine umo umo uwa imwe akaiminina pa cinso ca kwa Lesa apo pa kati kakwe na Lesa tapali ica kufimbapo kabili tapali umupilibula uukabe umubomfi wakwe uwa kulandapo. Lyena Allah akasosa mu kushininkisha: 'Bushe nshakupeele ubunonshi?'. Lyene umuntu atile,: ‘E fyo caba’. Lyena Allah atile na kabili: ‘Bushe nshatumine umutumwa kuli imwe?’. Umuntu atile; 'Ukulungika'. Eico uyu muntu aloleshe ku kulyo kwakwe lelo tamwene nangu cimo kano fye inferno. Lyena aloleshe ku kulyo kwakwe lelo na kabili tamwene nangu cimo kano fye inferno. E ico, cingilileni kuli helo nangu fye ni pa -kupeela shadaqah- ubushiku. Nga takwete lyena alandilepo icintu icisuma'.
Imam Bukhari : 1325
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَطُوفُ الرَّجُلُ فِيهِ بِالصَّدَقَةِ مِنْ الذَّهَبِ ثُمَّ لَا يَجِدُ أَحَدًا يَأْخُذُهَا مِنْهُ وَيُرَى الرَّجُلُ الْوَاحِدُ يَتْبَعُهُ أَرْبَعُونَ امْرَأَةً يَلُذْنَ بِهِ مِنْ قِلَّةِ الرِّجَالِ وَكَثْرَةِ النِّسَاءِ
Catwebelwe ukuti [Muhammad bin Al 'Alaa'] atwebele ukuti [Abu Usamah] ukufuma kuli [Buraid] ukufuma kuli [Abu Burdah] ukufuma kuli [Abu Musa] ukufuma kuli Kasesema atile: 'Mucine cine kukaba inshita ku bantunse ilyo umuntu akapita mu calo conse umuntu onse uulefwaya ukucisumina na kabili. Lyena cikamonwa ukuti umwaume umo akakonkwapo na banakashi amakumi yane, abo balefwaya ukusekesha pa mulandu wa kuti abaume balicepa kabili abanakashi balifulilako’.
Imam Bukhari : 1326
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الصَّدَقَةِ كُنَّا نُحَامِلُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِشَيْءٍ كَثِيرٍ فَقَالُوا مُرَائِي وَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِصَاعٍ فَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَاعِ هَذَا فَنَزَلَتْ{ الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ }الْآيَةَ
Atwebele ukuti [Ubaidullah bin Sa’id] atubuulile [Abu An-Nu’man Al Hakam] ukuti ali mwana wa kwa ‘Abdullah Al Bashriy’ atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Sulaiman] ukufuma kuli [Abu Wa’il] ukufuma kuli [Abu Mas’ud radliallahu ‘anhu] atile; 'Ilyo icikomo ca sadaka caishile, twalecimfyanya, lyena umuntu umo aishile ne sadaka iikalamba kabili abantu batile, ni muntu uuleilanga.' Lyene umuntu umo aishile kabili apeele shadaqa na sha’ umo. Abantu batila; 'Mucine cine Allah ali uwakankaala ukucila uyu umo sha'. E ico icikomo ca kwa Q.S. -'Abo -aba bufi- abasusha abasumina abapeela ifya bupe mu kuitemenwa kabili -abatuka- abo abashakwata nangu cimo -ica kupeela ifya bupe- ukucila pa fyo bengakwanisha ukushita'-.
Imam Bukhari : 1327
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَنَا بِالصَّدَقَةِ انْطَلَقَ أَحَدُنَا إِلَى السُّوقِ فَيُحَامِلُ فَيُصِيبُ الْمُدَّ وَإِنَّ لِبَعْضِهِمْ الْيَوْمَ لَمِائَةَ أَلْفٍ
Ici citusosele ukuti [Sa’id bin Yahya] atwebele ukuti [tata] atwebele [Al’Amasy] ukufuma kuli [Syaqiq] ukufuma kuli [Abu Mas’ud Al Anshariy] atile, ‘Ali ni Kasesema uwatukonkomeshe ukuya ku mulimo umo uwa kutila, mu kuitemenwa ukufika na lintu asangile ubunonshi bwa matope umo. Nga ca kuti lelo bamo pali bene kuti bakwata indalama imiku amakana umwanda umo’.
Imam Bukhari : 1328
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْقِلٍ قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ
Calitwebelwe kuli ifwe ukuti [Syu’bah] ukufuma kuli [Abu Ishaq] atile, Naumfwile [‘Abdullah bin Ma’qil] atile, Naumfwile [‘Adiy bin Hatim radliallahu ‘anhu] atile, Naumfwile Rasulullah alelanda ukufuma kuli imwe: ubushiku'.
Imam Bukhari : 1329
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْدَخَلَتْ امْرَأَةٌ مَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا تَسْأَلُ فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي شَيْئًا غَيْرَ تَمْرَةٍ فَأَعْطَيْتُهَا إِيَّاهَا فَقَسَمَتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا وَلَمْ تَأْكُلْ مِنْهَا ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْنَا فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ مَنْ ابْتُلِيَ مِنْ هَذِهِ الْبَنَاتِ بِشَيْءٍ كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنْ النَّارِ
Atile [Abdullah] atile [Abdullah] atile [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhriy] atile, atile kuli ine [Abdullah bin Abu Bakr bin Hazm] ukufuma kuli [Urwah] ukufuma kuli [Aisyah radliallahu 'anha] atile; Umwanakashi umo na bana bakwe abanakashi babili baishile kuli ine ku kulomba fimo, lelo nshakwete nangu cimo kano fye ukulanshanya, e co nalimupeele. Lyene umwanakashi apaatulwile amadeti mu fiputulwa fibili ifyo apeele abana bakwe abanakashi babili ilyo wene talya nangu cimo. Lyene umwanakashi aiminine pa kuti afume apo pene. E lyo Kasesema aishile kuli ifwe, lyena namwebele pa lwa ici, lyena atile: ‘Uuli onse uupeela icintu kuli aba bana, bakaba abacingilila ukufuma ku mulilo wa mulilo wa pe kuli wene’.
Imam Bukhari : 1330
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ الْقَعْقَاعِ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ أَجْرًا قَالَ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْغِنَى وَلَا تُمْهِلُ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ
[Musa bin Isma'il] atubuulile [‘Abdul Wahid] atubuulile [‘Umarah banal Qa’qa’] atubuulile [Abu Zura] atubuulile [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile, ‘Umuntu aishile kuli Kasesema, ifyo Lesa atile: ukulipila icilambu?’. Ayaswike ukuti: ‘Ucita sadaqah ilyo uli uwa mweo bwino kabili uwa bufuba, ukutiina ukuba umupiina kabili ulelota ukuba umukankaala. E ico mwicibika pa numa mpaka ubumi bwenu bube pa nshingo yenu. Lyena mwatila, ifyo na ifyo - alikwata ici - kabili ifyo na ifyo alikwata ici. Nangu cakuti impanga yaba iya so na so'.
Imam Bukhari : 1331
بَاب حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ بَعْضَ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا أَسْرَعُ بِكَ لُحُوقًا قَالَ أَطْوَلُكُنَّ يَدًا فَأَخَذُوا قَصَبَةً يَذْرَعُونَهَا فَكَانَتْ سَوْدَةُ أَطْوَلَهُنَّ يَدًا فَعَلِمْنَا بَعْدُ أَنَّمَا كَانَتْ طُولَ يَدِهَا الصَّدَقَةُ وَكَانَتْ أَسْرَعَنَا لُحُوقًا بِهِ وَكَانَتْ تُحِبُّ الصَّدَقَةَ
Icipandwa. Atwebele [Musa bin Isma’il] atwebele [Abu ‘Awanah] ukufuma kuli [Firas] ukufuma kuli [As-Sya’biy] ukufuma kuli [Masruq] ukufuma kuli [Aisyah radliallahu ‘anha]; Bamo abakashi ba kwa Kasesema batile kuli Kasesema: ‘Ni ani pali ifwe uwa kukukonka bwangu bwangu -pa numa ya mfwa-?’. Atile: ‘Nani uwakwata amaboko ayatali pali imwe’. E ico apo pene bapokele imiti ya kupiminako ubutali bwa maboko yabo. Casangilwe ukuti Sauda ali ne minwe iyatali sana pali bene. Pa numa ya ico twasangile ukuti ico cipilibula ubutali bwa kuboko ni uyo uwatemwa sana ukupeela ubupe, kabili cimoneka ukuti Sauda radliallah ‘anha ali uwabalilepo ukukonka imfwa Yakwe, kabili ali no kutemwa sana ukupeela ubupe’.
Imam Bukhari : 1332
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدَيْ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدَيْ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى سَارِقٍ وَعَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى غَنِيٍّ فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ عَلَى سَارِقٍ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعِفَّ عَنْ سَرِقَتِهِ وَأَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا أَنْ تَسْتَعِفَّ عَنْ زِنَاهَا وَأَمَّا الْغَنِيُّ فَلَعَلَّهُ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقُ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ
Atwebele [Abu Al Yaman] atwebele [Syu’aib] atwebele [Abu Az Zanad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu]; Umukalamba wa bashilika atile: “Kwali umuntu umo uwatile: “Nkapeela shadaqah.” Lyene afumine ne shadaqah wakwe kabili cilemoneka ukuti awile mu minwe ya mwibi. Mu kasuba kakonkelepo ulucelo abantu bali abapamfiwa ukulanda ukuti apeele sadaqa wakwe ku mwibi. Ukuumfwa ici, umuntu atile, ‘O Lesa, ukulumbanya kuli Wene, mu kushininkisha nkacita sadaqah na kabili’. Lyene afumine ne shadaqah yakwe kabili cilemoneka ukuti awile mu minwe ya mulepo. Mu kasuba kakonkelepo ulucelo abantu bali abapamfiwa ukulanda pa cine ca kuti ubushiku bwa ndakai apeele shadaqah wakwe ku wa bucende. Eico umuntu atile, na kabili: O Allah, ukulumbanya kube kuli Wene, - cimoneka ukuti sadaka wandi waliwile - ku wa bucende, mu kushininkisha nkacita sadaka na kabili. Lyene afumine na kabili ne sadaqah yakwe kabili calisangwike ukuti yawile mu minwe ya muntu umukankaala. Mu kasuba kakonkelepo abantu bali abapamfiwa ukulanda na kabili ukuti apeele sadaqa wakwe ku muntu umukankaala. Eico umuntu atile,: We Lesa, ukulumbanya kuli Wene, - cimoneka ukuti shadaqah wandi wawile - ku mwibi, ku bucende, kabili ku muntu umukankaala. Pa numa ya ico, umuntu ali ne ciloto kabili bamwebele ukuti: ‘Nga ca kutila shadaqa wenu ku mwibi, isubilo lya kuti kuti lyacingilila umubembu ukufuma ku kucita ifyo acitile, lintu shadaqa yenu ku bucende, isubilo kuti lyamucingilila ukufuma ku kucita ubucende na kabili kabili shadaqa yenu ku muntu umukankaala kuti amweba ukuti Lesa alikwata isubilo lya kuti akwata lesfully . ukupeelwa kuli wene’.
Imam Bukhari : 1333
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو الْجُوَيْرِيَةِ أَنَّ مَعْنَ بْنَ يَزِيدَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَأَبِي وَجَدِّي وَخَطَبَ عَلَيَّ فَأَنْكَحَنِي وَخَاصَمْتُ إِلَيْهِ وَكَانَ أَبِي يَزِيدُ أَخْرَجَ دَنَانِيرَ يَتَصَدَّقُ بِهَا فَوَضَعَهَا عِنْدَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فَجِئْتُ فَأَخَذْتُهَا فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ وَاللَّهِ مَا إِيَّاكَ أَرَدْتُ فَخَاصَمْتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَكَ مَا نَوَيْتَ يَا يَزِيدُ وَلَكَ مَا أَخَذْتَ يَا مَعْنُ
Atwebele ukuti [Muhammad bin Yusuf] atubuulile [Israele] atubuulile [Abu Al Juwairiyah] ukuti [Ma’an bin Yazid Lesa asekelele kuli wene] amwebele, atile: ‘Ine, tata na tatakulu twalaya ukuipeelesha kuli Lesa.’ Na kabili inshita imo nalikwete umuntu uwanjebele ukuupwa kabili alinjipile. Na kabili ndalapa ubufumacumi - ukubwesesha imilimo yandi yonse - kuli Wene. Ubushiku bumo batata, Yazid bafumishe dinari ku kusangwilako, lyene baibikile mupepi no muntu umo mu ng’anda ya mapepo. Lyena naishile, nacipokele no kucitwala kuli wene, lyena tata atile: ‘Na Allah, te kuli iwe ndeya’. Lyena nailishenye pali ili lyashi kuli Kasungwa, eico atile: ‘Kuli iwe efyo wapingwilepo, we Yazid, lelo kuli iwe efyo wapokelele, we Ma’an’.
Imam Bukhari : 1334
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمْ اللَّهُ تَعَالَى فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ إِمَامٌ عَدْلٌ وَشَابٌّ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ اللَّهِ وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي الْمَسَاجِدِ وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ وَرَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ فَقَالَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لَا تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ وَرَجُلٌ ذَكَرَ اللَّهَ خَالِيًا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ
Atwebele [Musaddad] atwebele [Yahya] ukufuma kuli [‘Ubaidullah] atile, atile kuli ine [Khubaib bin ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [Hafsh bin ‘Ashim] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] ukufuma kuli Kasesema uwasumina ukuti: -ukucingililwa- ukufuma kuli Allah mwi samba lya cimonwa Cakwe -pa bushiku bwa qiyamat- ubuli ilyo takuli icintelelwe kano fye icintelelwe Cakwe. Nalimo ni; Intungulushi yalungama, umulumendo uubika amano ku kupepa Shikulu wakwe, umwaume uo umutima wakwe wasuntinkanishiwa ku mosque, abaume babili abatemwana pa mulandu wa kwa Allah, bonse babili abakumanyana pa mulandu wa kwa Allah kabili ulubali pa mulandu wa kwa Allah, umwaume uwaitwa ku kucita ubucende ku mwanakashi umukankaala kabili uwawama kabili atila, ‘Ukuleka umuntu ukuboko kwakwe kuli Lesa. taishiba ifyo ukuboko kwakwe ukwa kulyo kulemupeela, kabili umuntu uucita dhikr kuli Allah. Allah ukupitila mu kuipatulula eka ukufikila amenso yakwe yatontele ukufuma ku kulila'.
Imam Bukhari : 1335
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَعْبَدُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ الْخُزَاعِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا فَسَيَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ يَمْشِي الرَّجُلُ بِصَدَقَتِهِ فَيَقُولُ الرَّجُلُ لَوْ جِئْتَ بِهَا بِالْأَمْسِ لقَبِلْتُهَا مِنْكَ فَأَمَّا الْيَوْمَ فَلَا حَاجَةَ لِي فِيهَا
Atwebele [‘Ali bin Al Ja’di] atwebele [Syu’ba] atile, atile kuli ine [Ma’bad bin Khalid] atile; Naumfwile [Haritsa bin Wahab Al Khaza’i] alelanda ukuti; Naumfwile Kasesema atila: ‘Ube uwa sadaqala, pantu ku ntanshi kukaba inshita kuli iwe ilyo umuntu aleenda ne shadaqah yakwe kabili umuntu umo atila, ‘Nga waishile ukuleta ilelo nga nalipokelele. Ukukuma kuli lelo nshilekabila na kabili'.
Imam Bukhari : 1336
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ طَعَامِ بَيْتِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِزَوْجِهَا أَجْرُهُ بِمَا كَسَبَ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ لَا يَنْقُصُ بَعْضُهُمْ أَجْرَ بَعْضٍ شَيْئًا
Atwebele [Uthman bin Abu Syaiba] atwebele [Jarir] ukufuma kuli [Mansur] ukufuma kuli [Syaqiq] ukufuma kuli [Masruq] ukufuma kuli [Aisyah] atile; Kasesema atile: ‘Nga ca kuti umwanakashi acita sadaqah ukufuma ku fya kulya ifya mu ng’anda ya mulume wakwe ukwabula ukufwaya ukuonaula, ninshi akapeelwa icilambu pa fyo abomfya kabili umulume wakwe akapeelwa icilambu pa fyo abomba. Na kabili, umubomfi wa ndalama/umubomfi wa ndalama akapokelela icilambu ukwabula ukucefyako icilambu ca umo umo uwa bene nangu panono.’
Imam Bukhari : 1337
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ
Atwebele [‘Abdan] atwebele [‘Abdullah] ukufuma kuli [Yunus] ukufuma kuli [Az Zuhriy] atile, atile kuli ine [Sa’id bin Al Musayyab] ukuti aumfwile [Abu Hurairah radlialah ‘anhu] ukufuma kuli Kasesema uo atile: ‘Alikwata icalinga ukufuma kuli umo uwacilapo bwino. Eico tendekeni kuli abo abakusakamana'.
Imam Bukhari : 1338
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَخَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُوَعَنْ وُهَيْبٍ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Ukufuma kuli Kasesema atile: ‘Ukuboko kwa pa muulu kwalicilapo ukuwama ukucila ukuboko kwa pa nshi, eico tendekeni kuli abo abakwata ukuboko kwa pa nshi kabili abakwata alekabila umwine-. Eico onse uuleesha ukuisakamana umwine, Allah akamusakamana kabili onse uuleesha ukuipanga ifyalinga, Allah akamupanga ifyalinga’. Kabili ukufuma kuli [Wuhaib] atile, alitushimikiile [Hisham] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema nga ifi'.
Imam Bukhari : 1339
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَذَكَرَ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ وَالْمَسْأَلَةَ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى فَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
Atile [Abu An-Nu’man] atile, atile [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn’Umar] atile; Naumfwile Kasesema uuli onse. Kabili twaebelwe [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar radliallahu ‘anhua] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa asosele ilyo ali pa cipuna ca bufumu, pa kati ka fimbi alandile pa lwa kuboko kwa pa nshi ukucila pa mulandu wa kuboko kwaba pa muulu wa muntu. Ukuboko kwa pa muulu e kupeela - ukupeela infaq - lintu ukuboko kwa pa nshi e ku kulomba'.
Imam Bukhari : 1340
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ الْحَارِثِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ فَأَسْرَعَ ثُمَّ دَخَلَ الْبَيْتَ فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ خَرَجَ فَقُلْتُ أَوْ قِيلَ لَهُ فَقَالَ كُنْتُ خَلَّفْتُ فِي الْبَيْتِ تِبْرًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَكَرِهْتُ أَنْ أُبَيِّتَهُ فَقَسَمْتُهُ
Catushimikilwe kuli [Abu ‘Ashim] ukufuma kuli [Umar bin Said] ukufuma kuli [Ibn Abu Awalkah] ukuti [Uqbah bin Al Harith] Lesa asekelele kuli wene, atile: ‘Kasesema apepele ‘Asr pamo na ifwe. Mu kupumikisha aingile mu ng’anda mu kwangufyanya. Tapapitile ne nshita iikalamba afumine, kabili namwipwishe nelyo ukumweba pa lwa kufwaisha kwakwe. E ico atile: ‘Nashile mu ng’anda umupeto wa golde ukufuma ku cipe ca sadaqah. Tandefwaya ukulala ubushiku, eico ndecipeela’.