Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 1301

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ هِلَالٍ هُوَ الْوَزَّانُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ لَوْلَا ذَلِكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ غَيْرَ أَنَّهُ خَشِيَ أَوْ خُشِيَ أَنَّ يُتَّخَذَ مَسْجِدًاوَعَنْ هِلَالٍ قَالَ كَنَّانِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يُولَدْ لِي

Atile: “ Kasesema atile ilyo alwele kabili panuma ya ico tabukile na kabili - afwile -: 'Lesa atukile abaYuda na baKlistu pantu bacitile inshinshi sha bakasesema babo ukuba ama mosque'. ''Aisyah', 'anha'; 'Nga te pa mulandu wa mashiwi yakwe, nga nafumishepo inshinshi yakwe - ukufuma mu kati ka ng'anda yakwe -, lelo ncili ndesakamikwa ukutila kuti yasanguka mosque ku ntanshi'. Kabili ukufuma kuli Hilal atile; "Urwah bin Az Zubair inshita imo apeele Kuniyah - ishina lya kuitemenwa ilyapeelwa abana - kuli ine lelo nshakwata abana."

Hadith

Imam Bukhari : 1302

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سُفْيَانَ التَّمَّارِ أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ رَأَى قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسَنَّمًا

Atwebele [Muhammad bin Muqatil] atwebele [‘Abdullah] atwebele [‘Abu Bakar bin ‘Iyyasy] ukufuma kuli [Sufyan At-Tamar] ukuti amwene ukuti inshinshi ya kwa Kasesema yalisuminishiwe panono’.

Hadith

Imam Bukhari : 1303

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِلَمَّا سَقَطَ عَلَيْهِمْ الْحَائِطُ فِي زَمَانِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ أَخَذُوا فِي بِنَائِهِ فَبَدَتْ لَهُمْ قَدَمٌ فَفَزِعُوا وَظَنُّوا أَنَّهَا قَدَمُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا وَجَدُوا أَحَدًا يَعْلَمُ ذَلِكَ حَتَّى قَالَ لَهُمْ عُرْوَةُ لَا وَاللَّهِ مَا هِيَ قَدَمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هِيَ إِلَّا قَدَمُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

Atwebele [Farwah] atwebele [‘Ali bin Mushir] ukufuma kuli [Hishamu bin ‘Urwah] ukufuma kuli [wishi]; Ilyo ulupungu lwawile pa nshiishi ya kwa Kasesema mu nshita ya bufumu bwa kwa Al Walid bin ‘Abdul-Malik, abantu batendeke ukukuula cipya cipya. Pa nshita ilya basangile ukuboko ukwaputulwa, baletontonkanya ukuti kwali kuboko kwa kwa Kasesema. Tabasangile umuntu nangu umo uwaishibe pali ici, ukufika mu kupelako Urwah abebele ati: ‘Na Lesa, iyo te makasa ya kwa Kasesema, ni makasa ya kwa Umar.

Hadith

Imam Bukhari : 1304

وَعَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهَا أَوْصَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا لَا تَدْفِنِّي مَعَهُمْ وَادْفِنِّي مَعَ صَوَاحِبِي بِالْبَقِيعِ لَا أُزَكَّى بِهِ أَبَدًا

Kabili ukufuma kuli [Hysyam] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aisyah radliallahu ‘anha] ukuti alekele kuli ‘Abdullah bin Az Zubair radliallahu ‘anhuma: ‘Winshiika pamo na bo, lelo unshiike pamo na bakashi ba kwa Kasesema mu Baqi pa kuti nshabe.

Hadith

Imam Bukhari : 1305

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الْأَوْدِيِّ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَيَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ اذْهَبْ إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقُلْ يَقْرَأُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَيْكِ السَّلَامَ ثُمَّ سَلْهَا أَنْ أُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيَّ قَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي فَلَأُوثِرَنَّهُ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي فَلَمَّا أَقْبَلَ قَالَ لَهُ مَا لَدَيْكَ قَالَ أَذِنَتْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ مَا كَانَ شَيْءٌ أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ ذَلِكَ الْمَضْجَعِ فَإِذَا قُبِضْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمُوا ثُمَّ قُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَادْفِنُونِي وَإِلَّا فَرُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ إِنِّي لَا أَعْلَمُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ اسْتَخْلَفُوا بَعْدِي فَهُوَ الْخَلِيفَةُ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا فَسَمَّى عُثْمَانَ وَعَلِيًّا وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ وَوَلَجَ عَلَيْهِ شَابٌّ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ كَانَ لَكَ مِنْ الْقَدَمِ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ ثُمَّ اسْتُخْلِفْتَ فَعَدَلْتَ ثُمَّ الشَّهَادَةُ بَعْدَ هَذَا كُلِّهِ فَقَالَ لَيْتَنِي يَا ابْنَ أَخِي وَذَلِكَ كَفَافًا لَا عَلَيَّ وَلَا لِي أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ خَيْرًا أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ وَأَنْ يَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ وَأُوصِيهِ بِالْأَنْصَارِ خَيْرًا{ الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ }أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَيُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ وَأَنْ لَا يُكَلَّفُوا فَوْقَ طَاقَتِهِمْ

Atwebele [Qutaibah] atwebele [Jarir bin 'Abdul Hamid] atwebele [Hushain bin 'Abdurrahman] ukufuma kuli ['Amru bin Maimun Al Audiy] atile,: 'Namwene ['Umar bin Al Khaththab ] radliallahu 'anhu atile: ''O, 'A,' lyena ukutwala ukuti Umar bin Al Khaththab afikilishe ukuposha kwakwe kuli imwe, lyena aipwishe ukuti nshikwe pamo na balupwa lwandi babili. ‘Aisha atile; ‘Nalefwaya ukuti icifulo cilya cibe kuli ine, lelo nomba nacibika pa ntanshi yandi. Ilyo aishile ku ng’anda, Umar amwebele ukuti: ‘Ni shani fintu waletele icasuko?’. Ayaswike ukuti; 'Mwapokelela insambu, mwe Amirul Mu'minin, lyena atile: 'Takuli ico ntemwa ukucila pali cilya cifulo ca kulaala, kabili nga nafwa, ntwala kuli wene lyena muposhe no kulanda ukuti 'Umar bin Al Khaththab alilomba insambu, kabili nga ca kuti casuminishiwa lyena nshike kulya, kabili nga te ifyo, inshike mu cilindi ca baMuslim.' Pa mulandu wa kuti nshaishiba umuntu uuli onse uwakwata insambu muli ici cishinka ukucila pali bene, abantu abo, ilyo afwile, Umutumwa wa kwa Lesa alisekelele kuli bene, eico onse uwa kunkonka pa numa yandi ni kalifa, afwile ukukutika kuli wene no kumumfwila. Lyene alandile pa mashina ya kuti ‘Uthman, ‘Ali, Talaha, Az Zubair, ‘Abdur-Rahman bin ‘Auf, ‘Saad bin Abi Waqas. Lyena umulumendo umo uwa Ansar aishile kuli wene, atile, ‘We Amirul Mu’minin, mpeele imbila nsuma iyo Lesa akupeele pantu wapilibwile ubuIslam pa muku wa kubalilapo nga fintu waishiba kale, lyena walisontelwe ukuba kalifa kabili pa numa ya ifi fyonse ukafwa nga umushilika?’ Da ayaswike ukuti: ‘Nalimo ifyo mwasosa fyalinga, mwe mwana wa kwa munyinane, nkaleka ubusuma kuli caliph pa numa yandi kuli abo ababalilepo ukufulumuka, pa kuti aumfwikishe insambu shabo no kusunga ubucindami bwabo, kabili nkaleka ubusuma kuli wene ku bantu ba Ansar, abapokele Ta Medina kabili acalagi pa mulandu wa bantu abasuma kuli bene. abo abacita ifibi pa kati kabo, kabili nkamupeela kuli wene ni mulimo wa kwa Lesa no Mutumwa Wakwe pa kuti asungile icipangano cakwe nankwe, kabili alwile ku numa yakwe, kabili tabalemena ifyo bashakwata amaka ya kucita’.

Hadith

Imam Bukhari : 1306

حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُواوَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْقُدُّوسِ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ الْأَعْمَشِ تَابَعَهُ عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ وَابْنُ عَرْعَرَةَ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ

Atwebele [Adamu] atwebele [Syuba] ukufuma kuli [Al’Amasy] ukufuma kuli [Mujahid] ukufuma kuli [Aisyah] atile; Kasesema atile: ‘Mwisuulako ku mibili pantu yalifikilisha -yapokelela- ifyo yacitile’. Kabili icalondolwelwe na ['Abdullah bin 'Abdul Quddus ] ukufuma kuli [Al'Amasy] na [Muhammad bin'Anas] ukufuma kuli [Al'Amasy] icashininkishiwe na ['Ali bin Al'Ja'di] ukufuma kuli [Ibnu'Ararah] ukufuma kuli [Ibnu'Adiy] ukufuma kuli [Syu'bah].

Hadith

Imam Bukhari : 1307

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ أَبُو لَهَبٍ عَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبًّا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِ فَنَزَلَتْ{ تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ }

Atile [‘Umar bin Hafsh] atile [‘Umar bin Hafsh] atile [‘tata] kuli ifwe tata atile [Al’Amasy] atile [‘Amru bin Murrah] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] atile, ‘Abu wa kwa Lesa kuli wene, umusesema abe, ''Ukucula kuli imwe nga ca kuti uyu munwe'. Eico QS Al Lahab aishile panshi -icipilibula-: -'Ukonaula amaboko yonse yabili aya kwa Abu Lahab kabili mu cine cine akaonaika'-.

Hadith

Imam Bukhari : 1308

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ ادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ

Catwebelwe kuli [Abu ‘Ashim Adh-Dlohhak bin Makhlad] ukufuma kuli [Zakariya’ bin Ishaq] ukufuma kuli [Yahya bin ‘Abdullah bin Shayfiy] ukufuma kuli [Abu Ma’bad] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma’] ukuti ilyo Kasesema atile. ’anhu ku calo ca Yemen, atile: ‘Baiteni ku shahadah -ubunte- ukuti takwaba lesa uwalinga ukupepa kano fye Lesa kabili ukuti nine ntumwa ya kwa Lesa. Nga ca kuti baliumfwile, lyene mubebele ukuti Allah alibabikileko amano ku kupepa imiku isano akasuba no bushiku. Kabili nga ca kuti baliumfwila, lyene mubebele ukuti Allah alibabikileko sadaka - zakat - ukufuma ku bunonshi bwabo ubwapokelelwe ku bantu babo abakankaala no kupeelwa ku bantu babo abapiina’.

Hadith

Imam Bukhari : 1309

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ مَا لَهُ مَا لَهُ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَبٌ مَا لَهُ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَوَقَالَ بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَخْشَى أَنْ يَكُونَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مَحْفُوظٍ إِنَّمَا هُوَ عَمْرٌو

Atwebele [Hafsh bin ‘Umar] atwebele [Syu’ba] ukufuma kuli [Muhamadi bin Uthman bin Abdullah bin Mawhab] ukufuma kuli [Musa bin Talhah] ukufuma kuli [Abu Ayyub radliallahu ’anhu]; Ukuti kwali umuntu uwatile kuli Kasesema ati: ‘Njebeleni pa lwa cicitwa icikanbika mu mulu’. Atile,: ‘Bushe ico, cinshi ico?. Kabili Kasesema atile: ‘Alekabila. Ici cipilibula ukuti, mulepepa Allah pa kukanabika pamo na bambi ku cintu cimo, mulepeela amapepo, mulelipila zakat, muletwalilila ukumfwana na balupwa. Kabili atile, [Bahz] atwebele [Syu’bah] atwebele [Muhammad bin ‘Uthman] na wishi [’Uthman bin ‘Abdullah] ukuti bonse babili baumfwile [Musa bin Talhah] ukufuma kuli [Abu Ayyub] ukufuma kuli Kasesema na mashiwi nga aya. Atile, Abu Abdullah Al Bukhariy: ‘Ndetwishika ukuti Muhamadi Bin Uthman alicibikile mu mutwe ukufuma kuli -Syu’bah- lelo icine ca kuti ‘Amru Bin’Uthman.

Hadith

Imam Bukhari : 1310

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَاحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي حَيَّانَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو زُرْعَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا

Atile [Muhammad bin Abdur Rahim] atwebele [‘Affan bin Musulumi] atwebele [Wuhaib] ukufuma kuli [Yahya bin Sa’id bin Hayyan] ukufuma kuli [Abu Zur’ah] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu]; Kwaliko umuArab wa Bedouin uwasangene na Kasesema kabili atile, ‘Nlangishe icintu ico nga nacicita cikanbika mu mulu’. Kasesema atile: ‘Mulepepa Allah pa kukanabika pamo nankwe ku cintu icili conse, mulepeela amapepo ya cishinka, mulelipila zakat wa cishinka, mulecita ukufunga - ukufunga - mu mweshi wa Ramadan. Lyena umuBedouin atile: ‘Kuli Uyo umweo wandi uli mu Kuboko Kwakwe, nshakalundeko kuli aya mafunde’. Ilyo ali mupepi no kufuma, Kasesema atile: ‘Uuli onse uulefwaya ukumona umuntu uo mwikala mu mulu, amone uyu muntu’. Atile [Musaddad] ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [Abu Hayyan] atile, anjebele [Abu Zura] ukufuma kuli Kasesema nga iyi hadith.

Hadith

Imam Bukhari : 1311

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُقَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ قَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَسْنَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِشَيْءٍ نَأْخُذُهُ عَنْكَ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَشَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِوَقَالَ سُلَيْمَانُ وَأَبُو النُّعْمَانِ عَنْ حَمَّادٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ

Atwebele [Hajaj] atushimikile [Hamad bin Zaid] atushimikile [Abu Jamrah] atile, Naumfwile [Ibn Abasa] atila; Umutumwa ukufuma ku mukowa wa kwa Abdul Qais aishile kuli mfumu ya calo kabili batile, “We mfumu, tuli ukufuma ku mukowa wa kwa Rabi’ah, kabili pa kati ka uko twikala no Bufumu bobe pali uluko lwa ba Mudhar ulwa bufi kabili te kuti tukutandalile kano fye mu myeshi ya haram. Eico tukonkomesheni ne funde ilyo twapokele ukufuma ku Bufumu Bwakwe kabili kuti twaita abantu bambi abali ku numa yesu kuli ilya funde. E ico Kasesema atile: ‘Ndemukonkomesha ifintu fine kabili ndemukaanya ifintu fine. -Ekutiila- Ukucetekela muli Lesa no bunte -shahadah- tapali lesa uuli ne nsambu sha kupepa kano fye Lesa. Lyena Wene, ukulangisha ukupitila mu kufimba ifibokoshi fyakwe, ukucita ipepo, ukulipila zakat, ukufunga ukufunga kwa Ramadhan kabili iwe ufumyapo cimo pali fisano ica fya kupoka ifya nkondo’. Kabili ndemukaanya ukufuma ku -kunwa icili conse- ukufuma ku ma gourd ayauma, ama urn ya katapa-katapa, imiolife ya date -iyapangwa- na icili conse icasansalikwa ne taya'. Kabili atile, [Suleman] na [Abu an-Nu’man] ukufuma kuli [Hamad]: ‘Ukucetekela muli Lesa e bushininkisho -shahadah- tapali lesa umbi kano Lesa’.

Hadith

Imam Bukhari : 1312

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَاقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ

Atwebele [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi’] atushimikile [Syu’aib bin Abu Hamzah] ukufuma [Az Zuhriy] atushimikile [‘Ubaidul bin ‘Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] ukuti [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile; Pa numa ya mfwa ya kwa Kasesema, Abu Bakr, Lesa amusekelele, aishileba califa, bamo abaArab babwelele ku kuba abafiita - ukulipila zakat ukwabula ukufwaya -. E ico - ilyo Abu Bakr alefwaya ukulwisha na bo -, [Umar bin Al Khaththab] aipwishe ukuti: 'Bushe kuti mwalwisha shani abantu ilyo Umutumwa wa kwa Lesa atile: 'Napeelwe ifunde lya kulwisha abantu ukufikila batila laa ilaaha illah. Eico onse uwasosa cipilibula ukuti umulopa wakwe ne fyuma fyakwe fikacingililwa kuli ine kano fye ku nsambu shakwe, lintu ukupenda kuli kuli Allah’. E ico [Abu Bakr Ash-Siddiq Lesa asekelele kuli wene] atile: ‘Na Lesa, nkalwisha ukwabula no kutwishika umuntu onse uwapaatulako umulimo wa kupepa no kulipila, pantu ukulipila ni nsambu sha bupyani. Na Lesa, nga ca kuti tabafwaya ukulipila umwana wa mbushi uo bapeele kale kuli Kasesema, ninshi nkabalwisha pa mulandu wa uko ukukanafwaya’. Atile: “Kuli Lesa, ukukosa kwakwe te kwaba umbi lelo Lesa alifungulwile umutima wa kwa Abu Bakr Ash-Shidiq kabili nalishibe ukuti mu cine cine ali uwalungama.”

Hadith

Imam Bukhari : 1313

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِبَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Atile [Ibn Numair] atile, atile [batata] kuli ine, atile [Isma’il] ukufuma kuli [Qais] atile; [Jarir bin 'Abdullah] atile,: 'Nalaya ubufumacumi kuli Kasesema ukupanga amapepo, ukulipila zakat no kuba lyonse uwa cishinka -uwa cishinka- kuli onse Musulumi'.

Hadith

Imam Bukhari : 1314

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ هُرْمُزَ الْأَعْرَجَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأْتِي الْإِبِلُ عَلَى صَاحِبِهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا هُوَ لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَأْتِي الْغَنَمُ عَلَى صَاحِبِهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَقَالَ وَمِنْ حَقِّهَا أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ قَالَ وَلَا يَأْتِي أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِشَاةٍ يَحْمِلُهَا عَلَى رَقَبَتِهِ لَهَا يُعَارٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ فَأَقُولُ لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ وَلَا يَأْتِي بِبَعِيرٍ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ لَهُ رُغَاءٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ فَأَقُولُ لَا أَمْلِكُ لَكَ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ

Atwebele ukuti [Abu Hakam bin Nafi’] atubuulile [Syu’aib] atubuulile [Abu Az Zanad] ukuti [Adur Rahman bin Hurmuz Al’raj] amwebele ukuti aumfwile [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] alelanda ukuti; Kasesema atile: '-Pa bushiku bwa qiyamat- ingamila ikaisa mu musango wa iko uwawama kuli shikulu wa iko uo, ilyo ali pano isonde, tafikilishe insambu shakwe - zakat yakwe -. Lyene ingamila ikacipoosa pa makasa ya iko. Na kabili, imbushi mu musango wa iko uwawama ikaisa kuli shikulu wa iko uo, ilyo ali pano isonde, tafikilishe insambu shakwe - zakat wakwe -. Lyene imbushi ikamukontama ku makasa ya iko no kumuuma ku mpembe sha iko’. Kabili Atile: ‘Kabili pa kati ka nsambu shakwe pali ukufumya umukaka wakwe -e lyo ukuupeela kuli faqir umupiina-’. Atile: “Kabili pa bushiku bwa qiyamat, tapali nangu umo uwa imwe uukaisa ne mbushi pa mapeya yakwe kano fye nga imbushi yatwalilila ukupanga ulubilo, lyene umuntu atila: ‘O Muhamadi!’. E ico nayaswike ukuti: ‘Nshakwata amaka nangu panono pali imwe pantu nalishimikiile kale ili lyashi lya zakat. Kabili tapali nangu umo uwa imwe uwaisa ne ngamila pa mapeya yakwe kano fye nga ngamila yatwalilila ukupanga amashiwi, lyena umuntu atila, ‘O Muhamadi!’. Eico natile: 'Nshikwete amaka ayanono pali imwe pantu nalishimikilepo kale ici -ilyashi lya zakat-'.

Hadith

Imam Bukhari : 1315

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَلَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهُ مُثِّلَ لَهُ مَالُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِلِهْزِمَتَيْهِ يَعْنِي بِشِدْقَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا مَالُكَ أَنَا كَنْزُكَ ثُمَّ تَلَا{ لَا يَحْسِبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ }الْآيَةَ

Atwebele ukuti [Ali bin Abdullah] atubuulile [Hasyim bin Aal Qasim] atubuulile [‘Abdurrahman bin ‘Abdullah bin Dinar] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Salih As-Saman] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile: ubunonshi lelo tabomfya zakat, lyena pa bushiku bwa qiyamat ubunonshi bwakwe bukapilibuka no kuba insoka ya mwaume iyakwata amapembe ne nkanda shibili, lyena ikashinguluka umuntu pa bushiku bwa qiyamat lyena insoka ikamulya ne nkanda sha iko shibili, e kutila ne kanwa ka iko, ukusosa ukuti: ‘Ndi icuma cenu, ine.’ 180 icikomo 180 icipilibula ukuti '-Mwileka abakwata ubunkalwe ku bunonshi ubo Lesa abapeele ukufuma ku luse lwakwe ukutontonkanya ukuti, '-.

Hadith

Imam Bukhari : 1316

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافَقَالَ أَعْرَابِيٌّ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اللَّهِ{ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ }قَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا مَنْ كَنَزَهَا فَلَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهَا فَوَيْلٌ لَهُ إِنَّمَا كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تُنْزَلَ الزَّكَاةُ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ جَعَلَهَا اللَّهُ طُهْرًا لِلْأَمْوَالِ

Atwebele ukuti [Ahmad bin Syabib bin Sa’id] atile [batata] kuli ine ukufuma kuli [Yunus] ukufuma kuli [Ibnu Shihab] ukufuma kuli [Khalid bin Aslam] atile; Twafumine pamo na [‘Abdullah bin ‘Umar], lyene umuBedouin umo atile: ‘Njebeleni ishiwi lya kwa Lesa:’ Umuntu onse uucisunga kabili uushalipila zakat wakwe, ubulanda kuli wene. Lelo, ici cikomo calisokolwelwe ilyo icikomo ca zakat tacasokolwelwe, ilyo amafunde ya zakat yasokolwelwe, Lesa umukalamba wa cikomo acitile ifishinte fya muli ici cikomo ukuba ifunde lya kusangulula ifikwatwa.

Hadith

Imam Bukhari : 1317

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ أَنَّ عَمْرَو بْنَ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ

[Ishaq bin Yazid] atubuulile [Syu’aib bin Ishaq] atubuulile [Al Awza’iy] alitwebele [Yahya bin Abu Kathir] ukuti [‘Amru bin Yahya bin ‘Umarah] alimwebele ukufuma kuli wishi [Yahya bin ‘Umarah] ukusosa ukuti; Kasesema atile: ‘Takuli zakat pa bunonshi ubushili pe samba lya wasaq isano, takuli zakat pa ngamila ishili pe samba lya wasaq isano kabili takuli zakat pa fya kulya ifishili pe samba lya wasaq isano’.

Hadith

Imam Bukhari : 1318

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي هَاشِمٍ سَمِعَ هُشَيْمًا أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ مَرَرْتُ بِالرَّبَذَةِ فَإِذَا أَنَا بِأَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُلْتُ لَهُمَا أَنْزَلَكَ مَنْزِلكَ هَذَا قَالَ كُنْتُ بِالشَّأْمِ فَاخْتَلَفْتُ أَنَا وَمُعَاوِيَةُ فِي{ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ }قَالَ مُعَاوِيَةُ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُلْتُ نَزَلَتْ فِينَا وَفِيهِمْ فَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فِي ذَاكَ وَكَتَبَ إِلَى عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَشْكُونِي فَكَتَبَ إِلَيَّ عُثْمَانُ أَنْ اقْدَمْ الْمَدِينَةَ فَقَدِمْتُهَا فَكَثُرَ عَلَيَّ النَّاسُ حَتَّى كَأَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْنِي قَبْلَ ذَلِكَ فَذَكَرْتُ ذَاكَ لِعُثْمَانَ فَقَالَ لِي إِنْ شِئْتَ تَنَحَّيْتَ فَكُنْتَ قَرِيبًا فَذَاكَ الَّذِي أَنْزَلَنِي هَذَا الْمَنْزِلَ وَلَوْ أَمَّرُوا عَلَيَّ حَبَشِيًّا لَسَمِعْتُ وَأَطَعْتُ

Atwebele ukuti [‘Ali bin Abu Hasyim] aumfwile [Husyaim] uwatwebele [Hushain] ukufuma kuli [Zaid bin Wahab] atile; ‘Ilyo nalepita mu Zabda, nasangile [Abu Dzar] umukalamba wa ng’anda, lyene namwipwishe ukuti; 'Cinshi calengele ukuti mwikale muli ici cifulo?'. Ayaswike ukuti: ‘Pa numa naleikala mu Siria, lelo nalikwete ukukansana na Mu’awiyah pa lwa cikomo; ''Ukwalinga ukuwamya ubusuma bwa ku mupashi wa fidhdhata tekuti kube ukwalinga kuli Lesa''. Muawiyah atile, ici cikomo calisokolwelwe ku Bantu ba mu Citabo, ilyo ine natile, ici cikomo calisokolwelwe kuli ifwe na kuli bene. Ici e calengele ukuti nshasuminishe nankwe. Lyena atumine kalata kuli Uthman ukuilishanya pali ine. Mu kupelako, Uthman alitumine kalata kuli ine ukunjipusha ukuti njise ku Medina. Lyena naile kuli wene, lyena abantu balinjishingulwike nga ca kuti tabamwenepo kale, lyena naebele Uthman pali ici. Lyena anjebele ukuti: ‘Nga ulefwaya, kuti wacileka, kabili ukaba mupepi -na ine-’. Ico cacitike e calengele ukuti njikale kuno. Nga ca kuti umusha wa Habsyi ankonkomeshe, mu cine cine nali no kumfwa no kumumfwila’.

Hadith

Imam Bukhari : 1319

حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ جَلَسْتُ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلَاءِ بْنُ الشِّخِّيرِ أَنَّ الْأَحْنَفَ بْنَ قَيْسٍ حَدَّثَهُمْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى مَلَإٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَجَاءَ رَجُلٌخَشِنُ الشَّعَرِ وَالثِّيَابِ وَالْهَيْئَةِ حَتَّى قَامَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَشِّرْ الْكَانِزِينَ بِرَضْفٍ يُحْمَى عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ ثُمَّ يُوضَعُ عَلَى حَلَمَةِ ثَدْيِ أَحَدِهِمْ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ نُغْضِ كَتِفِهِ وَيُوضَعُ عَلَى نُغْضِ كَتِفِهِ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ حَلَمَةِ ثَدْيِهِ يَتَزَلْزَلُ ثُمَّ وَلَّى فَجَلَسَ إِلَى سَارِيَةٍ وَتَبِعْتُهُ وَجَلَسْتُ إِلَيْهِ وَأَنَا لَا أَدْرِي مَنْ هُوَ فَقُلْتُ لَهُ لَا أُرَى الْقَوْمَ إِلَّا قَدْ كَرِهُوا الَّذِي قُلْتَ قَالَ إِنَّهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا قَالَ لِي خَلِيلِي قَالَ قُلْتُ مَنْ خَلِيلُكَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتُبْصِرُ أُحُدًا قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَى الشَّمْسِ مَا بَقِيَ مِنْ النَّهَارِ وَأَنَا أُرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرْسِلُنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا أُنْفِقُهُ كُلَّهُ إِلَّا ثَلَاثَةَ دَنَانِيرَ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ لَا يَعْقِلُونَ إِنَّمَا يَجْمَعُونَ الدُّنْيَا لَا وَاللَّهِ لَا أَسْأَلُهُمْ دُنْيَا وَلَا أَسْتَفْتِيهِمْ عَنْ دِينٍ حَتَّى أَلْقَى اللَّهَ

Atwebele ukuti [Abdul Alaa] atushimikile [Al Jurairiy] ukufuma kuli [Abu Al 'Alaa'] ukufuma kuli [Al Ahnaf bin Qais] atile; Nalikele mu kulongana. Kabili na kabili cilandwa ukuti, anjebele [Ishaq bin Manshur] atwebele [‘Abdush Shamad] atile, anjebele [tata] atwebele [Al Jurairiy] atwebele [Abu Al ‘Alaa’ bin Asy-Quikkhir] ukuti [Al Ahnaf bin Qais atile] intungulushi ya ine na bo: [umuntu] uo inkanda yakwe ne fya kufwala fyakwe ne mimonekele Yakwe fyali ifyaonaika ukufika na lintu aiminine pa kati kabo, lyene atile mwaposhe no kutila: ‘Peela imbila nsuma kuli abo abalonganika ubunonshi bwabo na mabwe ayafimbilwe pali bene mu Gehena wa Jahannam, lyene abikwe mu cifulo ca cifuba pa kati kabo ukufika na lintu cafumine ku mafupa yabo pa mpela ya mafupa yabo. ukufika na lintu yafumine mu cifulo ca ku mabele ukufika na lintu yatenteka. Lyene umuntu aile no kwikala ashintilila pa cimuti. Nalimukonkele no kwikala mupepi nankwe, nangu ca kuti nshaishibe ukuti ni ani. Lyene namwebele ukuti: ‘Nshimona abo bantu kano fye nga bapata ifyo ulelanda’. Ayaswike ukuti: ‘Mu cine cine, tabakwata amano nangu panono, ifyo nalandile pa ntanshi fyali fye nga fintu umutemwikwa wandi asosele’. Wene -Al Ahnaf bin Qais- atile; Nalipushe ukuti: ‘Ni ani umutemwikwa obe?’. Ayaswike ukuti: ‘Kasesema, inshita imo anjebele ukuti: ‘We Abu Dharr, bushe walimona Uhud?’. Wene - Al Ahnaf bin Qais - atile: 'Eico naloleshe ku kasuba akacili akasuba, kabili namwene ukuti Umutumwa wa kwa Lesa alefwaya ukuntuma ku kufikilisha ukukabila kwakwe.' E ico nayaswike ukuti: ‘Ee, naiteyanya’. Lyena Atile: ‘Nshakatemwe nga ca kuti nalikwata golde uwakulisha nga Lupili lwa Uhud kabili lyene nalibomfeshe fyonse ukufumyako fye amadinari yatatu - ayo natemwa ukukwata -’. Kabili mu cine cine tabakwata amano nangu panono, balonganika fye icalo. Awe, kuli Lesa nshakabepushe pa lwa calo, kabili nshakabapeele iyi fatwa ya mapepo ukufikila nakumanya Lesa’.

Hadith

Imam Bukhari : 1320

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٍ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٍ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا

Atile [Yahya] ukufuma kuli [Isma’il] atile, anjebele [Qais] ukufuma kuli [Ibn Mas’ud] atile; Naumfwile Kasesema atila: ‘Takuli ubunkalwe kano fye ifintu fibili. -Ekutiila ku- umuntu uo Allah amupeela ubunonshi kabili lyena alabutungulula no kububomfya mu nshila yalinga - kabili umuntu uo Allah apeela amano -ukwishiba- lyena alabubomfya no kubusambilisha -ku bambi-'.