Imam Bukhari : 1201
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ قَالَتْلَمَّا جَاءَ نَعْيُ أَبِي سُفْيَانَ مِنْ الشَّأْمِ دَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِصُفْرَةٍ فِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ فَمَسَحَتْ عَارِضَيْهَا وَذِرَاعَيْهَا وَقَالَتْ إِنِّي كُنْتُ عَنْ هَذَا لَغَنِيَّةً لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَيْهِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا
Atwebele [Al Humaidiy] atushimikile [Sufyan] atushimikile [Ayyub bin Musa] atile, atile [Humaid bin Nafi’] ukufuma kuli [Zainab bin Abu Salamah] atile; Ilyo imbila ya mfwa ya kwa Abu Sufyan yafikile ukufuma ku calo ca Siria, [Umm Habiba] alipepele amafuta ya kununkilisha pa bushiku bwalenga butatu lyena ayabikile ku mbali sha mubili wakwe na ku minwe yakwe no kutila; Mu cine cine, kuli ine ici nga cali icalinga nga ca kuti nshaumfwile Kasesema atile: ‘Tacili icalinga ku mwanakashi uwasumina muli Allah no Bushiku bwa Kulekelesha ukulila ukucila pa nshiku shitatu kano fye nga umulume wakwe afwa pali ilya nshita kuti alila ukufika ku myeshi ine ne nshiku ikumi’.
Imam Bukhari : 1202
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ بِهِ ثُمَّ قَالَتْ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا
Atwebele [Isma’il] anjebele [Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Abu Bakr bin Muhamadi bin ‘Amru bin Hazm] ukufuma kuli [Humaid bin Nafi’] ukufuma kuli [Zainab bin Abu Salamah] ukuti alishimikile, atile; Inshita imo nakumanya [Umm Habibah] umukashi wa kwa Kasesema. Lyene atile; Naumfwile Kasesema atila: ‘Tacili icalinga ku mwanakashi uwasumina muli Allah no Bushiku bwa Kulekelesha ukulila ukucila pa nshiku shitatu kano fye nga umulume wakwe afwa, pali ilya nshita kuti alila ukufika ku myeshi ine ne nshiku ikumi’. Lyene nakumanya [Zainab binti Jahsy] ilyo umunyina afwile. Pa nshita ilya aipwishe amafuta ya kununkilisha no kuyafwala kabili lyene atile, ‘Mu cine cine nga nshalekabila amafuta ya kununkilisha nga ca kuti nshaumfwile Lesa uwasumina muli Lesa kabili pa bushiku bwa kulekelesha ukulila umuntu uwafwa pa myaka ukucila pali itatu, imyeshi ine ne nshiku ikumi.
Imam Bukhari : 1203
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِامْرَأَةٍ تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ فَقَالَ اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي قَالَتْ إِلَيْكَ عَنِّي فَإِنَّكَ لَمْ تُصَبْ بِمُصِيبَتِي وَلَمْ تَعْرِفْهُ فَقِيلَ لَهَا إِنَّهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَتْ بَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ تَجِدْ عِنْدَهُ بَوَّابِينَ فَقَالَتْ لَمْ أَعْرِفْكَ فَقَالَ إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى
Atile [Adamu] atushimikile [Syu’bah] atushimikile [Tsabit] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile,: Kasesema inshita imo apitile pa mwanakashi uwalelila pa mbali ya cilindi. Eico atile: ‘Mutiinine Allah kabili mube abashipikisha’. Umwanakashi atile: ‘Tamwaumfwikisha imibele yandi, pantu tamwapitilemo mu bwafya ubo napitilemo’. Umwanakashi taishibe ukuti umuntu uwalepeela ukupanda amano ni Kasesema. Lyene bamwebele ukuti: ‘Mu cine cine, uyo muntu ali ni Kasesema. Umwanakashi mu kuitemenwa aile ku ng’anda ya kwa Kasesema lelo tasangile. Pa numa ya kukumanya wene atile; 'Mwe bafyashi, nshaishibe kale'. Eico Atile: 'Mu cine cine, ukushipikisha kuli pa nshita ya kubalilapo - ilyo amasanso yafika -'.
Imam Bukhari : 1204
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ وَمُحَمَّدٌ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأَرْسَلَتْ ابْنَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ إِنَّ ابْنًا لِي قُبِضَ فَأْتِنَا فَأَرْسَلَ يُقْرِئُ السَّلَامَ وَيَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُقْسِمُ عَلَيْهِ لَيَأْتِيَنَّهَا فَقَامَ وَمَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمَعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَرِجَالٌ فَرُفِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَتَقَعْقَعُ قَالَ حَسِبْتُهُ أَنَّهُ قَالَ كَأَنَّهَا شَنٌّ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذَا فَقَالَ هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
Atwebele [Abdan] na [Muhamadi] bonse babili batile, atwebele [Abdullah] atushimikile [‘Ashim bin Sulaiman] ukufuma kuli [Abu Uthman] atile, atile [Usamah bin Zaid radliallahu ‘anhuma] atile; Umwana mwanakashi uwa kwa Kasesema aishile ku kumukumanya no kumweba ukuti; 'Umwana wandi alifwa, kanshi iseni kuli ifwe'. E ico Kasesema amukonkomeshe ukutwala amaposho kabili lyene atile: ‘Mu cine cine, ifyo apoka ne fyo apeela fya kwa Lesa. Kabili fyonse fyaba kuli Wene panuma ya mpela ya fiko ukutantikwa, eico mube abashipikisha kuli wene no kulomba icilambu kuli Wene'. Lyene aishile na kabili kuli Wene no kumupapaata ukuti aise. E ico afuminepo, pamo nankwe kwali Saadi bin Ubada, Mu’adz bin Jabal, Ubay bin Ka’ab, Zaid bin Tabit na bantu bambi abengi. Lyena umwana bamupeele kuli Kasesema kabili umutima wakwe walemoneka ukuti uletutuma - pantu ali uwa bulanda -. Nasumina ukuti atile: Nga ca kuti ali geriba uwa fye. Lyene amenso yakwe yalifumine. Sa’ad atile: ‘We Mutumwa wa kwa Lesa, mulandu nshi ulelila? Atile: ‘Ici e cikuuku ico Allah apeela ku mitima ya babomfi bakwe kabili mu cine cine Allah akakwata uluse kuli abo aba pa babomfi bakwe abatemwana’.
Imam Bukhari : 1205
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَشَهِدْنَا بِنْتًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ عَلَى الْقَبْرِ قَالَ فَرَأَيْتُ عَيْنَيْهِ تَدْمَعَانِ قَالَ فَقَالَ هَلْ مِنْكُمْ رَجُلٌ لَمْ يُقَارِفْ اللَّيْلَةَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَنَا قَالَ فَانْزِلْ قَالَ فَنَزَلَ فِي قَبْرِهَا
Atile: “Twalimwene ukushiika kwa mwana mwanakashi uwa kwa Kasesema.” Wene - Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene - atile: 'Kabili pali ilya nshita Umutumwa wa kwa Lesa aikele mupepi ne cishima. Wene - Anas bin Malik, Lesa amusekelele - atile: Lyena namwene ukuti amenso yakwe yalepongoloka amenso. Wene - Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene - atile: Eico aipwishe ukuti: 'Ni ani pali imwe uushalala ubushiku bwa ndakai - no mukashi wakwe -?' Abu Tola atile: ‘Ndi’. Atile: ‘Iyeni panshi!’. Wene - Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene - atile: 'Eico atentemwike mu nshiishi yakwe'.
Imam Bukhari : 1206
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَتُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الْآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِفَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَدْ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلَاءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَا أَخَاهُ وَا صَاحِبَاهُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَيَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ وَقَالَتْ حَسْبُكُمْ الْقُرْآنُ{ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ{ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى }قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا شَيْئًا
Atwebele [‘Abdan] atwebele [‘Abdullah] atwebele [Ibnu Juraij] atile, atile kuli ine [‘Abdullah bin ’ubaidullah bin ’Abu Awalkah] atile; Umukashi wa kwa Uthman, Lesa amusekelele, afwile mu Mecca kabili twaishile ku kumumona -ukuliila-. Na kabili balipo ni Ibnu Umar na Ibnu Aba, Lesa asekelele kuli wene, kabili pali ilya nshita nali uwaikala pa kati kabo babili. Nangu atile: ‘Naikele mupepi na umo uwa babili’. Lyene umuntu umbi aishile no kwikala mupepi naine. Atile, [Ibn Umar Radlialah 'Anhuma] kuli 'Amru bin 'Uthman: 'Bushe tacikanishiwe ukulila kabili mu cine cine Umutumwa wa kwa Lesa atile: 'Mu cine cine, umubili ukacushiwa mu cine cine pa mulandu wa lupwa lwakwe ukulila pali wene?' Eico [Ibn 'Abbas 'anhuma' atile: 'Mu cine cine 'Umar's 'anhu' inshita imo alandile fimo pali ifi.' Lyena alondolwele ukuti: ‘Nali pamo na Umar ukufuma mu musumba wa Mecca ukufika na lintu twafikile ku Al Baida, uko amwene umuntu alekwela pa nama yakwe mwi samba lya muti. Lyene atile, ‘Kabiyeni mumone abo bakwela pa nama shabo!’. E ico naishile ku kumumona kabili calisangwike ukuti ni Shuhaibu. Lyene namwebele. Wene -'Umar- atile: 'Mumwite kuno!'. Nabwelele ku kukumanya Shuhaib kabili lyene natile: ‘Kabiyeni mukakumanya Amirul Mu’minin’. Lyena ubushiku 'Umar akwete ubulanda bwa kwipaiwa ku muntu umo, Shuhaib aishile kuli wene alelila no kulila, atile: We munyinane, we cibusa.' E ico [’Umar] atile: ‘We Shuhaib, mulandu nshi ulelilila nangu ca kuti Kasesema atile: ‘Mu cine cine, umubili ukacushiwa ukwabula no kutwishika pa mulandu wa kulila kwa bamo aba mu lupwa lwakwe’. Atile: “Ilyo Umar afwile namwipwishe pali ili lyashi, eico atile: “Lesa aleba ne nkumbu kuli Umar.” Mu kulungatika, Lesa talandilepo icintu ica musango yo, ukuti Lesa mu kushininkisha akacushisha abasumina pantu indupwa shabo shililila kuli bene, lelo ica cine ca kuti Lesa atile: 'Mu cine cine, Lesa akalundako ukucushiwa kwa bashasumina pantu indupwa shabo shilila kuli bene.' Kabili icalinga kuli imwe ni shiwi lya kwa Lesa - muli Qur'an - QS. 38- icipilibula ukuti: ‘Kabili tapali uulesenda imembu sha bambi’. Ibn 'Abbas' atile pa muku umo: Kabili ni Lesa uulelenga umuntu ukuseka no kulila' -QS. Ukutendeka 43-. Ibn Abu Awalkah atile: ‘Kuli Lesa, pa numa ya ico Ibn Umar Radlialhu ‘anhu talandile ishiwi nangu limo’.
Imam Bukhari : 1207
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْإِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى يَهُودِيَّةٍ يَبْكِي عَلَيْهَا أَهْلُهَا فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَبْكُونَ عَلَيْهَا وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا
Atwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Abu Bakr] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Amrah bint ‘Abdurrahman] alishimikile ukuti aumfwile [‘Aisyah radliallahu ‘anha] umukashi wa kwa Kasesema Rasa. ukupita pa -cifulo- ca mwanakashi umuYuda uo umulume Wakwe alilile pali wene, lyene atile: 'Mu cine cine balilile pali wene nangu ca kuti alepingulwa pa kufimbwa'.
Imam Bukhari : 1208
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ وَهْوَ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ جَعَلَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَا أَخَاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
Atwebele [Isma’il bin Khalil] atwebele [‘Ali bin Mushir] atwebele [Abu Ishaq] ukuti ali ukufuma ku mukowa wa kwa Ashi-Syaibaniy ukufuma kuli [Abu Burdah] ukufuma kuli [wishi] atile; Ilyo Umar aipaiwe, Shuhaib atile, alelila ukuti: ‘O munyinane’. Eico [‘Umar radliallahu ‘anhu] atile,: Bushe tamwishibe ukuti Kasesema atile ‘Mu cine cine, imibili ikacushiwa nga nshi pa mulandu wa kulila kwa bacili aba mweo’.
Imam Bukhari : 1209
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
Atwebele [Abu Nu’aim] atwebele [Sa’id bin ‘Ubaid] ukufuma kuli [‘Ali bin Rabi’ah] ukufuma kuli [Al Mughirah radliallahu ‘anhu] atile; Naumfwile Kasesema atila: ‘Mu cine cine, ukubepa kuli ine te cimo cine no muntu uubepa umuntu umbi. Umuntu onse uwabepa mwi shina lyandi mu kufwaya, alepekanya -ukupokelela- icipuna cakwe muli helo. Na kabili naumfwile Kasesema atila: ‘Uuli onse uwalila pa citumbi, umubili ukacushiwa pa mulandu wa kulila pali wene’.
Imam Bukhari : 1210
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِتَابَعَهُ عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَقَالَ آدَمُ عَنْ شُعْبَةَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ عَلَيْهِ
Ukufuma kuli [‘Abdan] atile, atile [tata] kuli ine ukufuma kuli [Syu’bah] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Sa’id AL Musayyab] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli Kasesema atile: ‘Umubili wa muntu ukacushiwa pa nshi. Iyi hadith yashininkishiwa na [‘Abdu Al’laa] atwebele [‘Yazid bin Zurai’] atwebele [Sa’id] atwebele [Qatadah] kabili atile, [Adamu] ukufuma kuli [Shu’ba]: ‘Mu cine cine, umubili mu cine cine ukacushiwa pa mulandu wa kulila kwa ba mweo pa muulu wakwe’.
Imam Bukhari : 1211
بَاب حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَجِيءَ بِأَبِي يَوْمَ أُحُدٍ قَدْ مُثِّلَ بِهِ حَتَّى وُضِعَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ سُجِّيَ ثَوْبًا فَذَهَبْتُ أُرِيدُ أَنْ أَكْشِفَ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي ثُمَّ ذَهَبْتُ أَكْشِفُ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُفِعَ فَسَمِعَ صَوْتَ صَائِحَةٍ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقَالُوا ابْنَةُ عَمْرٍو أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو قَالَ فَلِمَ تَبْكِي أَوْ لَا تَبْكِي فَمَا زَالَتْ الْمَلَائِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ
Atwebele [‘Ali bin ‘Abdullah] atwebele [Sufyan] atwebele [Ibnu Al Munkadir] atile; Naumfwile [Jabir bin ‘Abdullah radlialah ‘anhu] atile: ‘Pa bushiku bwa nkondo ya Uhud, tata aletwa mu cifulo ca kuti aipaiwe ne fiputulwa fya mubili wakwe ifyaputulwa kabili abikilwe pa ntanshi ya kwa Rasulullah, ilyo umubili wakwe walifimbilwe ne ca kufwala. E ico napalamine ku kwisula lelo abantu bandi balincingilile. Naesha na kabili ukucifungulula lelo abantu bandi batwalilile ukuncingilila ukufika na lintu mu kupelako Kasesema alandile ukuti cifume -ukuletwa-. Pali ilya nshita aumfwile ukubilikisha. Eico aipwishe ati: '-Ishiwi lya kwa nani- ni ilya?'. Abantu basukile ukuti: ‘Umwana wa kwa Amru nelyo nkashi ya kwa Amru. Lyene atile: ‘Cinshi ulelila?’ nangu 'Wilila, pantu malaika akamufimba lyonse ku mapapa yakwe ukufikila uyu -mubili- wafumishiwapo'.
Imam Bukhari : 1212
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا زُبَيْدٌ الْيَامِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ وَشَقَّ الْجُيُوبَ وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ
Atwebele [Abu Nu’aim] atwebele [Sufyan] atwebele [Zubaid Al Yamiy] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Masruq] ukufuma kuli [‘Abdullah radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema atile: ‘Te ukufuma ku bumba lyesu uulepuma pa nkanda, ukulepaula ifya kufwala no kwita ukulila kwa jahiliyyah -ukulila-’.
Imam Bukhari : 1213
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي فَقُلْتُ إِنِّي قَدْ بَلَغَ بِي مِنْ الْوَجَعِ وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلَا يَرِثُنِي إِلَّا ابْنَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَيْ مَالِي قَالَ لَا فَقُلْتُ بِالشَّطْرِ فَقَالَ لَا ثُمَّ قَالَ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ أَوْ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلًا صَالِحًا إِلَّا ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً ثُمَّ لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ اللَّهُمَّ أَمْضِ لِأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلَا تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنْ الْبَائِسُ سَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ
Atile [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Amir bin Sa’ad bin Abu Waqash] ukufuma kuli [wishi] radliallahu ‘anhu atile; Inshita imo, ilyo ubulwele bwandi bwali ububi nga nshi, lyene natile: ‘Ubulwele bwandi bwali ububi nga nshi – bwapalamina ku mfwa yandi – kabili ndi ne fyuma ifingi ilyo tapali uukapyana kano fye umwana wandi umwanakashi. Bushe kuti napeela ica butatu ica bunonshi bwandi? Ayaswike ati: 'Te fyo'. Natile na kabili: ‘Nga pa lwa hafu?’. Ayaswike ati: 'Te fyo'. Lyene atwalilile ukuti: ‘Iciputulwa cimo pali fitatu na cimo pali fitatu fyali kale ifikulu nelyo ifingi. Na kuba, nga mwaleka abapyani benu abasuma - abakankaala - cisuma ukucila nga mwabaleka mu kukabila pa kuti pa numa bakalomba abantu. Kabili tamubomfya indalama ku fya kulya ifyo mulefwaya fye ukufwaya ukusuminisha kwa kwa Allah kano fye nga mwapeelwa icilambu pa mulandu wa fyo, nangu ca kuti ifya kulya ifyo mulepeela fya ku kanwa ka mukashi wenu’. Lyena naipushe ukuti: ‘O Mutumwa wa kwa Allah, bushe nkapeelwa ubumi ubutali pa numa ya fibusa fyandi? Yatile: ‘Tamukapeelwe ubumi ubutali kabili lyene mukacita imilimo isuma, lelo icifulo cenu no bukata fikakulilako. Kabili kuti mwapeelwa ubumi ubutali pa kuti abantu banonkelemo muli imwe kabili napamo no kuleta ububi ku bantu bambi. O Allah, pwisha icilambu ca kusendama kwa fibusa fyandi kabili wibabwesesha ku numa.’ Lelo, Sa’ad bin Khaulah alengele umukalamba wa calo ukukalipa pantu mu kupelako afwile mu Mecca.
Imam Bukhari : 1214
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ وَشَقَّ الْجُيُوبَ وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ
Atwebele [Muhammad bin Basysyar] atushimikile [‘Abdurrahman] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Murrah] ukufuma kuli [Masruq] ukufuma kuli [‘Abdullah radliallahu ‘anhu] ukufuma kuli Kasesema sallallahu atile: ukufuma ku bumba lyesu te kuti abe, alepaula ifya kufwala no kwita no kupopomenwa. -ukulila-'.
Imam Bukhari : 1215
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ وَشَقَّ الْجُيُوبَ وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ
Calitwebelwe ukuti [‘Umar bin Hafsh] atwebele [tata] atwebele [Al’Amasy] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Murrah] ukufuma kuli [‘Masruq] ukufuma kuli [‘Abdullah radliallahu ‘anhu] ukufuma kuli Kasesema Sallallaahu ‘alaihi wasallam atile: ‘Te kufuma ku bumba lyabo ilya bafwala ukufuma ukulila kwa jahiliya -ukulila-'.
Imam Bukhari : 1216
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمَّا جَاءَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَابْنِ رَوَاحَةَ جَلَسَ يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ وَأَنَا أَنْظُرُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ شَقِّ الْبَابِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْهَاهُنَّ فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ لَمْ يُطِعْنَهُ فَقَالَ انْهَهُنَّ فَأَتَاهُ الثَّالِثَةَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَزَعَمَتْ أَنَّهُ قَالَ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ لَمْ تَفْعَلْ مَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ تَتْرُكْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعَنَاءِ
Atwebele ukuti [Abdul Wahab] atile, Naumfwile [Yahya] alelanda, anjebele [Amrah] atile; Naumfwile [Aisyah] alelanda ukuti: ‘Ilyo imibili ya kwa Ibn Harith, Ja’far na Ibn Rawahah yafikile pa cinso ca kwa Kasesema, aikele alemona ubulanda ilyo nalelolesha ukufuma pa mwinshi. Lyene umuntu umo aishile no kutila, ‘Mu cine cine abakashi ba kwa Ja’far’, lyene umuntu amwebele pa lwa kulila kwabo. E ico alandile kuli uyu muntu ukuti abakanishe. Umuntu alifuminepo lelo lyene aishile pa muku wa bubili kabili tacitile ifyo amwebele. Lyene Atile: ‘Mubakanishe?’. Uyu mwaume aishile pa muku walenga butatu no kutila, ‘Na kwa Lesa, batucimfishe, we Mutumwa wa kwa Lesa!’. 'Aisyah, Lesa asekelele kuli wene, atile ukuti lyene atile: 'Peela imilomo yabo ku mulilo wa pe ne calo'. Natile kuli uyu mwaume: ‘Lesa akufunge impumi pantu taucitile ifyo Lesa alandile, kabili iwe - lekeni - wileka Lesa ukufuma ku mibele yakwe iyanaka kabili iyasakamikwa’.
Imam Bukhari : 1217
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا حِينَ قُتِلَ الْقُرَّاءُ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنَ حُزْنًا قَطُّ أَشَدَّ مِنْهُ
Ici citabo ca kuti: “Ashim Al Ahwal” ukufuma kuli [Anas] atile, “Amru bin ‘Ali] acitile ipepo lya qunut pa mweshi umo uwa kwipaya pa nshita ya -’ Kabili nshatala namonapo Rasulullah ali no bulanda nga nshi ica kuti bwalicilile pa bulanda bwakwe pali ilya nshita’.
Imam Bukhari : 1218
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُاشْتَكَى ابْنٌ لِأَبِي طَلْحَةَ قَالَ فَمَاتَ وَأَبُو طَلْحَةَ خَارِجٌ فَلَمَّا رَأَتْ امْرَأَتُهُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ هَيَّأَتْ شَيْئًا وَنَحَّتْهُ فِي جَانِبِ الْبَيْتِ فَلَمَّا جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ قَالَ كَيْفَ الْغُلَامُ قَالَتْ قَدْ هَدَأَتْ نَفْسُهُ وَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ قَدْ اسْتَرَاحَ وَظَنَّ أَبُو طَلْحَةَ أَنَّهَا صَادِقَةٌ قَالَ فَبَاتَ فَلَمَّا أَصْبَحَ اغْتَسَلَ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَعْلَمَتْهُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ فَصَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَخْبَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا كَانَ مِنْهُمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُبَارِكَ لَكُمَا فِي لَيْلَتِكُمَاقَالَ سُفْيَانُ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَرَأَيْتُ لَهُمَا تِسْعَةَ أَوْلَادٍ كُلُّهُمْ قَدْ قَرَأَ الْقُرْآنَ
Atwebele [Bisyir bin Al Hakam] atwebele [Sufyan bin Uyaina] atwebele [Ishaq bin Abdullah bin Abu Tholhah] ukuti aumfwile [Anas bin Malik radiallahu ’anhu] alelanda; Umwana mwaume wa kwa Abu Tola alwele nga nshi. Atile: ‘Kabili mu kupelako afwile’. Pali ilya nshita Abu Tola ali mu lwendo. Ilyo umukashi wakwe amwene ukuti wene - umwana wakwe - alifwile, acitile fimo no kumubika mupepi ne ng’anda. Ilyo Abu Thola afikile, aipwishe ukuti: ‘Umwana -wesu- ali shani? Umukashi wakwe ayaswike ati: ‘Alifuuka kabili ndesubila ukuti alipuusha’. Abu Tolha aletontonkanya ukuti ifyo umukashi wakwe asosele fya cine. Anas bin Malik kuti Lesa asekelele kuli wene; E ico alaala ubushiku bulya. Ubushiku bwakonkelepo, alisambile. Ilyo ali mupepi no kufuma, umukashi wakwe amwebele ukuti umwana wakwe alifwile. Lyena apepele pamo na Kasesema kabili lyene alondolwele ifyacitike pa kati kakwe babili - no mukashi wakwe -. E ico Kasesema atile: ‘Lesa amupaale bonse babili ubushiku bwenu’. Sufyani atile; Kwaliko umuntu umo ukufuma pa ba Ansar uwatile: ‘Lyene pa numa ya ico namwene ukuti bonse babili bali na bana 9, bonse balisungile mu mutwe Qur’an.’
Imam Bukhari : 1219
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى
Atwebele [Muhammad bin Basyyar] atushimikile [Ghundar] atushimikile [Syu’ba] ukufuma kuli [Thabit] atile; Naumfwile [Anas] ukufuma kuli Kasesema atile: ‘Mu cine cine, ukushipikisha kuli pa nshita ya kubalilapo -ilyo ubusanso bwaisa-’.
Imam Bukhari : 1220
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا قُرَيْشٌ هُوَ ابْنُ حَيَّانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَدَخَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي سَيْفٍ الْقَيْنِ وَكَانَ ظِئْرًا لِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِبْرَاهِيمَ فَقَبَّلَهُ وَشَمَّهُ ثُمَّ دَخَلْنَا عَلَيْهِ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِبْرَاهِيمُ يَجُودُ بِنَفْسِهِ فَجَعَلَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَذْرِفَانِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَوْفٍ إِنَّهَا رَحْمَةٌ ثُمَّ أَتْبَعَهَا بِأُخْرَى فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَيْنَ تَدْمَعُ وَالْقَلْبَ يَحْزَنُ وَلَا نَقُولُ إِلَّا مَا يَرْضَى رَبُّنَا وَإِنَّا بِفِرَاقِكَ يَا إِبْرَاهِيمُ لَمَحْزُونُونَرَوَاهُ مُوسَى عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atile [Al Hasan bin ’Abdul ’Aziz] atwebele [Yahya bin Hassan] atubuulile [Quraish] wene ni Ibn Hayyan ukufuma ku [Tsabit] ukufuma kuli [Anas bin Malik radliallahu ’anhu] atile; Ifwe, pamo na Kasesema, twaile kuli Abu Saif Al Qaiyn, uo umukashi wakwe alesakamana no kunwa Ibrahim, umwana wa kwa Kasesema. Lyene umukalamba wa calo abuulile Ibrahim no kumufumbatila. Lyene pa numa ya ico pa muku umbi twamutandalile ilyo Ibrahim alifwile. Ici calengele amenso ya kwa Rasulullah ukupongomoka amenso. Lyena Abdurrahman bin Auf radialhu atile kuli wene ati: ‘Cinshi ulelila, we Mutumwa wa kwa Lesa?’ Ayaswike ati: ‘O Ibn ‘Auf, mu cine cine ici cikuuku -ukulila kwa kutemwa-’. Lyene atwalilile ne cikomo cimbi no kutila: ‘Amenso yonse yabili kuti yapongolwela amenso, umutima kuti waba no bulanda, fye ifwe tatulanda kano fye ifyo Rabb wesu asuminisha. Kabili na uku kupaatukana, we Ibrahimu, mu cine cine tukaba no bulanda’. Kabili lyalondolwelwe na [Mose] ukufuma kuli [Sulaiman bin Al Mughirah] ukufuma kuli [Tsabit] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukufuma kuli Kasesema.