Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Ginsumatan na ha aton [‘Abdullah bin Yusuf] nagsiring,, iginsumat ha akon [Al Laits] nagsiring, iginsumat ha akon [Sa’id] hiya an anak ni Abu Sa’id tikang ha [Abu Syuraih] nga hiya nagsiring kan ‘Amru bin Sa’id han nagpadara hiya hin usa ka grupo ngadto ha Mecca, ‘O amir nga tugoti an Propheyala, a wasallam makausa nga iginpaabot ha iya sermon ha pagtalwas han Mecca. An akon duha nga talinga nakabati, an akon kasingkasing nakabati hini ngan an akon duha nga mata nakakita, gindayaw niya in Allah ngan ginlimpyohan in Allah samtang nasiring: ‘Tinuod, Makkah, ginlimpyohan ini ni Allah ngan an mga tawo - an mga Mushrikin han Makkah - waray ini paglimpyo. Salit diri tugot para han bisan hin-o nga natoo kan Allah ngan han Kataposan nga Adlaw nga magpaagay hin dugo dida hito, ngan diri tugot para han bisan hin-o nga maggabot han mga kahoy dida hito. Kun may-ada mag-aro hin katalwasan tungod han gyera nga gin-awayan han Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam dida hini, niyan siring nga 'tinuod nga gintugotan ni Allah Ta'ala an Iya Rasul ngan waray ka tugoti'. Tinuod, gintugotan ako ni Allah Ta’ala ha usa ka oras ha adlaw ngan katapos bumalik hini nga sugad kaputli yana sugad han una nga kaputli. Salit pabay-i nga ipaabot ito han mga nakadto ha mga waray’. Amo nga ginsiring kan Abu Shurayj, 'Ano an ginsiring ni 'Amru?' Nagsiring hiya, ‘Mas maaram ako kay ha imo, O Abu Syuraij: ‘Diri niya pananalipdan adton mga nagbubuhat hin mga sala, adton mga nagpapaagay hin dugo ngan adton mga nangangawat’.
Hadith
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin 'Abdul Wahhab] nagsiring, nagsumat ha amon [Hammad] tikang [Ayyub] tikang [Muhammad] tikang [Ibn Abu Bakrah] tikang [Abu Bakrah] Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagpahayag: 'Tinuod, an imo dugo, nagsiring hi Muhammad, an imo trabaho; Huna ko nagsiring hiya, ‘ngan an imo dungog haram para ha imo sugad han haram para ha imo hini nga bulan han imo bulan. Pabay-i nga ipaabot ini han mga aada ha mga waray'. Ngan hi Muhammad nagsiring, 'Tinuod nga an Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring, 'Wala ko ini ginpadangat? ’ gin-utro niya hin duha ka beses.
Hadith
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Ini ginsumatan sa amon ['Ali bin Al Ja'd] nagsugad, ini nahisumat sa amon [Syu'bah] nagsugad, ini nasuport sa akon [Mansur] nagsugad, nabatian ko [Rib'e bin Jirasy] nagsugad, nabatian ko ['Ali] nagsugad, 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad kontra sa akon nga buot- impyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Nagsumat ba ha amon [hi Abu Al Walid] nagsiring, nagsumat ha amon [Syu'bah] tikang ha [Jami' bin Syaddad] tikang ha ['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair] tikang ha [iya amay] nagsiring, 'Nagsiring ako kan [Az Zubair], 'Waray pa gud ako makabati ha imo pag-istorya mahitungod hin bisan ano tikang han Rasulul ni Allah ' lain nga mga tawo' Hi Az Zubair binaton, 'Waray gud ako makigbulag ha iya, nabatian ko hiya nga nagsiring: 'Bisan hin-o nga magbubuwa kontra ha akon, mag-andam hiya han iya lingkuran ha impyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Nagsumat ha amon [Abu Ma'mar] nagsiring, nagsumat ha amon ['Abdul Warits] tikang ha ['Abdul 'Aziz] nagsiring, [Anas] nagsiring, 'Gidiri niya ako nga magsumat ha imo hin damo nga mga hadith tungod kay an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Kinsano nga tinuyo nga nagbubuwa kontra ha akon, tuguti hiya nga mag-andam han iya -ha akon na'.'
Hadith
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Ini ginsumat sa amon [Makki bin Ibrahim] nagsugad, ini nasugad sa amon [Yazid bin Abu 'Ubaid] gikan sa [Salamah] nagsugad, 'Ako nabatian sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsugad: 'Bisan sin-o an magsugad mahitungod sa akon nga waray ko gud magyakan, pabay-i niya pag-andam san iya lingkuranan sa impyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Nagsumat ha amon [hi Moises] nagsumat ha amon [hi Abu 'Awanah] tikang ha [Abu Hushain] tikang ha [Abu Salih] tikang ha [Abu Hurairah] hiya nagsiring, 'Nabatian ko an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nasiring: 'Tagi hin mga ngaran nga may akon ngaran ngan diri ha akon bansag.' Kay an makakita ha akon ha iya inop, nakakita gud ha akon, kay hi Satanas diri makakapariho ha akon porma. Ngan bisan hin-o nga magbubuwa kontra ha akon, mag-andam hiya han iya lingkoran ha impyerno’.
Hadith
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Nagsumat ba ha amon [Muhammad bin Salam] nagsiring, nagsumat ha amon [Waki'] tikang [Sufyan] tikang [Mutharrif] tikang [Ash Sha'bi] tikang [Abu Juhaifah] nagsiring, 'Nagpakiana ako ['Ali bin Abu Talib], 'May-ada ka ba libro?' Binaton hiya, ‘Diri, labot la han Libro ni Allah o han pagsabot nga iginhatag ha usa nga Muslim, o kon ano an aada hini nga papel’. Nagsiring ako, ‘Ano an aada hini nga sheet?’ Binaton hiya, ‘Lukat, buhian an mga bihag, ngan waray Muslim nga patayon ha pagdepensa hin diri-tumuroo’.
Hadith
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Ginsumatan ha amon [hi Abu Nu’aim Al Fadll bin Dukain] nagsiring, ginsumatan ha amon [Syaiban] tikang [Yahya] tikang [Abu Salamah] tikang [Abu Hurairah], nga an tribo nga Khaza’ah nagpatay hin usa ka tawo tikang ha mga Banu Laits ha adlaw han pagtalwas han Makkah para ha ira nga tribo. Ini nga panhitabo dayon iginpaabot ngadto sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya dayon sumakay sa iya sarakyan ngan nagwali: 'Tinuod, gintalwas ni Allah an Mecca tikang sa pagpatay, o mga tropa sin mga elepante'. Siring ni Abu Ubaidullah, 'Sugad han siring ni Abu Nu'aim, nag-alang hira ha butnga han 'pamatay' ngan 'elepante'. Samtang an usa nga tawo nagsiring, ‘Elepante. Niyan gidaog ni Allah ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga tumuroo sa ila. Hiya nagsiring: ‘Hibaroi nga an tuna han Mecca diri halal para ha bisan hin-o nga nauna ha akon o katapos ko, hibaroi nga ha kamatuoran halal ito para ha akon hin madaliay ha usa ka adlaw. Hibaroi, ngan hini nga panahon nagin haram na; diri dapat pudlon an mga tunok, diri dapat pudlon an mga kahoy, diri dapat kuhaon an mga nakit-an nga butang kun diri ini ig-anunsyo ngan ginbibiling an tag-iya. Salit bisan hin-o nga patayon, makakarawat niya an usa han duha nga mag-opay nga butang; pangaro hin lukat o pangaro hin balos tikang ha pamilya han biktima’. Katapos, usa nga taga-Yemen an umabot ngan nagsiring, ‘O Rasul ni Allah, isurat ito para ha akon?’ Katapos nagsiring hiya: ‘Isurat ito para kan Abu sugad ngan sugad’. Usa nga tawo nga Quraish dayon an nagsiring, ‘Gawas han puno han Idzhir, O Rasul ni Allah, tungod kay ginagamit namon ito nga puno ha amon mga balay ngan ha amon mga lubnganan’. Busa ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Gawas sa Idzhir nga kahoy, labot sa Idzhir nga kahoy'. Katapos, ginsiring kan Abu Abdullah, ‘Ano an ginsurat para ha iya?’ Binaton hiya, ‘Ito nga sermon’.
Hadith
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Nagsumat ha amon ['Ali bin 'Abdullah] nagsiring, nagsumat ha amon [Sufyan] nagsiring, nagsumat ha amon ['Amru] nagsiring, nagsumat ha akon [Wahhab bin Munabbih] tikang [iya bugto] nagsiring, nabatian ko [hi Abu Hurairah] nga nagsiring, 'Waray tawo ha mga kaupod han Rasul nga hi 'Abdullah bin 'Amru. Kay kaya niya magsurat ngan ako diri'. [Ma'mar] liwat nagsumat tikang [Hammam] tikang [Abu Hurairah]'.
Hadith
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
Ini ginsumat sa amon [Yahya bin Sulaiman] nagsugad, kini gisugad sa ako [Ibn Wahhab] nagsugad, ini nasugad sa akon [Yunus] gikan [Ibn Shihab] gikan ['Ubaidullah bin 'Abdullah] gikan [Ibn 'Abbas] nagsugad, 'Han anpropeta' beGalamica sallahillala iamo: usa nga surat ngan mayda ko igsusurat para ha imo basi diri ka mahisalaag katapos ko’. Si Umar nagsugad, 'Tinuod ang sakit ni Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam nagtikagrabe ug sa among kilid aduna ang Libro ni Allah, nga igo na sa atong. Katapos, nag-away an mga tawo ngan nagkaada kasamok, sanglit an Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam nagsiring: ‘Pahirayo ha akon, diri angay nga maglantugi ha akon atubangan’. Salit ginawas hi Ibn ‘Abbas ngan nagsiring, ‘Usa ini nga kalamidad, ngan tinuod nga bisan ano nga kalamidad diri angay mahitabo ha atubangan han Rasul sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan han Qur’an’.
Hadith
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Nagsumat ha amon [hi Shadaqah] nagsumat ha amon [hi Ibn 'Uyainah] tikang ha [Ma'mar] tikang ha [Az Zuhri] tikang ha [Hind] tikang ha [Ummu Salamah] ngan ['Amru]. Ug gikan sa [Yahya bin Sa'id] gikan sa [Az Zuhri] gikan sa [Hind] gikan sa [Ummu Salamah] miingon, 'Usa ka gab-i ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagmata ug miingon: 'Subhaanallah - Himaya sa Allah -, unsa nga pagpakaraot ang gipadayag niini nga gab-i? Ngan ano an gin-abrihan han duha nga bodega -Ramavi ngan Persia-? Pagmata kamo, O mga tawo nga aada ha luyo han mga bungbong -mga kwarto-, tungod kay pira nga mga tawo an nabubuhi nga natatagamtam han mga bendisyon ni Allah dinhi ha kalibutan pero magigin hubo ha urhi nga kinabuhi -waray nakakakuha hin bisan ano nga kaupayan-'.
Hadith
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Ini nagsumat ha amon [Sa'id bin 'Ufair] nagsiring, ini nagsumat ha akon [Al Laits] nagsiring, ini nagsumat ha akon ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] tikang [Ibn Shihab] tikang [Salim] ngan [Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah] nga ['Umarllahial] nagsiring Pro nag-ampo han pag-ampo han Isha’ upod namon ha kataposan han iya kinabuhi. Katapos niya pangumustahon hiya tumindog ngan nagsiring: ‘Waray ka ba maghatag hin atensyon yana nga gab-i? Ha pagkamatuod, ha kataposan han kada usa ka gatos ka tuig waray na mahibibilin ha bawbaw hini nga tuna’.
Hadith
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Nagsumat ha amon [hi Adan] nagsiring, nagsumat ha amon [Syu'bah] nagsiring, nagsumat ha amon [Al Hakam] nagsiring, nabatian ko [Sa'id bin Jubair] tikang kan [Ibn 'Abbas] nga nagsiring, 'Nagpalabay ako han gab-i ha balay han akon tiya -Maimunah bint Al Harith-, an asawa han 'Prophet sallaalalahalahialahu.' Ug sadto nga panahon an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam an iya upod kay turno na niya. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam naghimo sa pag-ampo sa Isha, unya nag-uli siya ug nag-ampo upat ka rak'ah, unya nangatulog ug nagmata utro aron mag-ampo'. Nagsiring hi Ibn Abbas, ‘Katapos kinaturog hiya nga baga hin bata - nagmata hin madaliay - o sugad hito - katapos binuhat hiya basi mag-ampo. Tapos bumuhat ako ngan tumindog ha iya wala nga bahin, tapos ginbutang niya ako ha iya tuo. Katapos hito nag-ampo hiya hin lima ka rak’ah, katapos nag-ampo hin duha ka rak’ah, katapos kinaturog tubtob nga nabatian ko an iya paghinog, katapos gumawas hiya basi magbuhat han pag-ampo ha aga.’
Hadith
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Ini ginsumatan sa amon ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah] nagsugad, ini nasugad sa ako [Malik] gikan [Ibn Shihab] gikan [Al A'raj] gikan [Abu Hurairah] siniring, 'Tinuod an mga tawo nasiring, 'Abu Hurairah mao an usa nga labi nga -nagpasa sa hadith gikan sa 'Rasulullahlah salla dili, Libro ni Allah diri ko unta ini ipaabot'. Katapos iya ginbasa an bersikulo: '-Tinuod, adton mga nagtatago han Amon iginpadara ha porma hin mga pagsaysay ngan giya-' ......tubtob ha katapusan han bersikulo.. '-An Allah Maloloy-on-' -Qs. Al Baqarah: 159-160-. Tinuod, an aton kabugtoan tikang ha mga Muhajirin, okupado hira ha pagnegosyo ha mga merkado, ngan an aton kabugtoan tikang ha mga Ansar, okupado hira ha ira trabaho ha pagdumara han ira mga propyedad. samtang hi Abu Hurairah pirmi naupod kan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kun hiya in gutom, permi hiya presente kun dili pwede an mga tawo nga presente, ngan nakakamemorya hiya kun dili ini nakakamemorya han mga tawo.'
Hadith
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
Nagsugad sa amon [Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'ab] miingon, misugad sa amon [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] gikan [Abu Dzi'b] gikan [Sa'id Al Maqburi] gikan [Abu Hurairah] miingon 'Ako nagsugad, 'O Rasul sa Allah, ako nakabati gikan sa imo pero ako hadi damo. Katapos nagsiring hiya: ‘Ibuklat an imo shawl’. So ginbuklad ko, hiya tapos - baga hin - mayda ginkuha gamit an iya kamot, tapos nagsiring: 'Kuhaa'. Ginkuha ko ini, salit tikang hadto waray ko na gud ini hingalimti'. Nagsumat ha amon [hi Ibrahim bin Al Mundzir] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Ibn Abu Fudaik] nga may editor nga sugad hini, o hiya nagsiring, 'Ginbubo ini ha iya mga kamot'.
Hadith
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Kini gisugid sa atong [Isma'il] miingon, kini gisugid sa ako [akong bugto] gikan sa [Ibn Abu Dzi'b] gikan sa [Sa'id Al Maqburi] gikan sa [Abu Hurairah] miingon, 'Ako nagtitipig sa kaaram -hadith- gikan sa Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam sa duha ka surudlan. An usa akon ginsabwag ngan iginpadangat, an usa, kun akon ini ipadangat, mauutod ini nga tutunlan'.
Hadith
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Ginsumat na ha amon [Hajjaj] nagsiring, ginsumat na kami [Syu’bah] nagsiring, ginsumat ha akon ni [‘Ali bin ‘Amru] tikang [Abu Zur’ah bin ‘Amru] tikang [Jarir], nga an Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam nagsiring ha iya han ginhangyo hiya nga diri maghatag han mga tawo nga ad. ngadto ha pagin diri-tumuroo, basi magpinatay kamo’.
Hadith
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad] nagsiring, nagsumat ha amon [Sufyan] nagsumat ha amon ['Amru] nagsiring, nagsumat ha akon [Sa'id bin Jubair] nagsiring, ako nagsiring kan [Ibn 'Abbas], 'Tinuod hi Nauf Al Bakali naghunahuna nga hi Musa diri an Musa han mga Bani Israil'. Si Ibn Abbas dayon nagsugad, 'An kaaway ni Allah nagbubuwa, tinuod [Ubay bin Ka'b] nagsaysay sa aton gikan sa Rasul-an sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Hi Moises ang Rasul-an sa Allah nagtindog sa atubangan sa Bani Isra'il nga naghatag sin sermon, unya siya gipakianhan: 'Hin-o ang labing intelligen nga tawo?' Hi Musa binaton: 'Ako'. Salit ginsaway hiya ni Allah Ta’ala kay waray hiya tagan hin kahibaro mahitungod hini. Katapos, hi Allah Ta’ala nagpahayag ha iya: ‘May-ada usa nga surugoon ha Akon mga surugoon nga naukoy ha pagtapo han duha nga dagat nga mas baltok kay ha imo’. Katapos, nagsiring hi Musa, ‘O Rabb, paonan-o ko hiya matatapo?’ Salit ginsiring hiya: ‘Dad-a an isda ha basket, kon mawara an isda, niyan amo ito an giya’. Katapos nagtikang hi Musa upod an iya surugoon nga hi Yusya’ bin Nun, ngan hira nga duha nagdara hin mga isda ha mga basket tubtob nga nakaabot hira ha usa nga daku nga bato. Katapos, hira nga duha nagbutang han ira mga ulo ha bato ngan kinaturog. Katapos, gumawas an isda tikang ha basket -katapos, linmukso an isda ngan nag-agi ngadto ha dagat-' -Qs. Al Kahf: 61-. Ini nga panhitabo nahipausa kan Moises ngan ha iya mga disipulo, salit nagpadayon hira nga duha ha ira pagbiyahe ha nahibibilin nga bahin han gab-i ngan adlaw. Tubtub nga usa ka aga hi Musa nagsiring ha iya surugoon, '-Dad-a dinhi an amon pagkaon, tinuod nga kapoy na kami han amon pagbiyahe-' -Qs. Al Kahf: 62-. Waray umabat hin kakapoy hi Moises labot la han umabot ha iya destinasyon sugad han iginsugo. Sanglit an iya disipulo nagsiring ha iya: '-Maaram ka ba han namiling kami hin masisirongan ha bato hadto? Actually, nahikalimot ako pagsumat ha iyo mahitungod han isda. Ngan waray nalilimot ha akon labot la kan Satanas-' -Qs. Al Kahf: 63-. Hi Musa dayon nagsiring: '-Ito an lugar nga amon ginbibiling. Katapos, binalik hira nga duha basi sundon an ira orihinal nga mga pitad- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Pag-abot nanda nga daywa sa bato, may nakit-an nanda nga eaeaki nga nakasuksok it halapad nga bado. Ginkumusta hiya ni Musa. Katapos, nagsiring hi Khidlir, ‘Paonan-o ka nangungumusta ha iyo lugar?’ Hi Moises binaton, ‘Ako hi Moises’. Hi Khidlir nagpakiana balik, 'Musa Bani Isra'il?' Binaton hi Musa, ‘Oo’. Niyan nagsiring hi Musa: '-Mahimo ba ako sumunod ha imo basi tutdoan mo ako han husto nga hibaro ha butnga han hibaro nga igintutdo ha imo?-' Binaton hi Khidlir: 'Tinuod, diri ka gud makakailob ha Akon-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Nagpadayon hi Khidlir nga nasiring, ‘O Musa, may-ada ako hibaro tikang ha hibaro ni Allah nga Iya igintutdo ha akon nga diri ka maaram, ngan may-ada ka liwat hibaro nga Iya igintutdo nga diri liwat ako maaram’. Nagsiring hi Musa: '-Buot han Dios, mabibilngan mo ako nga mapailubon nga tawo, ngan diri ako makontra ha imo ha bisan ano nga butang-' -Qs. Al Kahf: 69-. Salit naglakat hira nga duha ha baybayon samtang waray ha ira bisan usa nga may baluto, katapos may lumabay nga barko. Nag-istorya hira basi dad-on hira nga duha han mga tawo nga sakay han baluto. Tungod kay nakilala na hi Khidlir, ira hira ginkuha nga duha nga waray bayad. Katapos, may-ada gutiay nga tamsi nga nalingkod ha ligid han baluto nga nagpipitik ha tubig han dagat basi uminom pinaagi hin usa o duha nga piktik. Katapos, nagsiring hi Khidlir, ‘O Musa, an akon hibaro ngan an imo hibaro kon itanding ha hibaro ni Allah waray iba kundi sugad la han pag-ipit hini nga tamsi ha tubig han dagat’. Katapos, tinuyo nga ginkuha ni Khidlir an tabla han baluto ngan ginbari ito. Nagsiring hi Musa, ‘Waray la kami nira gindara, pero kay ano nga ginruba mo ito basi malumos an mga pasahero?’ Hi Khidlir nagsiring: '-Diri ba ako nagsiring, 'Ha pagkamatuod diri ka gud mag-iilob ha akon-' hi Musa binaton: '-Ayaw ako pagsiroti tungod han akon pagkalimot ngan ayaw ako pagbug-ati. ani ako nga may makuri ha akon mga buruhaton- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. Inin siyahan nga panhitabo tungod kay nahikalimot hi Moises. Tapos lumakat hira nga duha hasta nga may nakilala hira nga gutiay nga bata nga nag-uuyag upod an iya duha nga barkada. Katapos, ginkaptan ni Khidlir an ulo han bata, gin-alsa ngan gin-ipit tubtob nga namatay. Sanglit nagpakiana hi Musa: '-Kay ano nga limpyo nga kalag an imo ginpapatay, diri tungod kay nagpatay hiya hin iba nga tawo?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Binaton hi Khidlir: '-Diri ba ako nagsumat ha imo, nga ha kamatuoran diri ka makakailob ha akon?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Nagsiring hi Ibn ‘Uyainah, ‘Usa ini nga kumpirmasyon’. '-Sanglit naglakat hira nga duha tubtob han pag-abot nira ha mga tawo han usa nga nasud, naghangyo hira nga lingawon hira han mga tawo hito nga nasud, pero waray karuyag han mga tawo hito nga nasud nga lingawon hira. Tapos nakit-an nira nga duha nga haros marumpag na an pader han balay. Salit gintindog ni Khidlir an pader- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Nagpadayon hi Rasulullah han iya istorya: ‘Ginbuhat ini ni Khidlir pinaagi han iya kalugaringon nga mga kamot. Katapos, nagsiring hi Musa, '-Kon karuyag mo, sigurado nga kukuhaon mo an suhol para hito. Binaton hi Khidlir, ‘Amo ini an takna han pagbulag ha akon ngan ha imo-’ -Qs. Al Kahf: 77-78-. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Unta unta kalooyan ni Allah kan Musa.' Naglalaom gud kami nga magin mapailubon hi Moises basi makabati kami hin damu nga istorya mahitungod ha ira nga duha.’
Hadith
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Ini ginsumat sa amon [‘Uthman] nagsugad, kini nasugad sa amon [Jarir] gikan [Mansur] gikan [Abu Wa’il] gikan [Abu Musa] nagsugad, ‘Usa ka tawo nga kinadto sa Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ug nagpakiana, ‘O Rasul ni Allah, unsa an tinatawag nga giyera fi way sabilillah-sa? Tungod kay an iba ha aton nakikig-away tungod han kasina ngan an iba tungod han kaipa?’ Katapos, iya gin-alsa an iya ulo tipakadto ha nagpakiana, ngan diri hiya nag-aalsa han iya ulo labot la kon natindog an nagpakiana. Siya dayon mibaton: ‘Bisan hin-o nga nakikig-away ha pagpahitaas han pulong ni Allah, niyan nakikig-away hiya ha dalan ni Allah ‘azza wajalla’.
