Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Nagsumat ha amon [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] hiya nagsiring, Nagsumat ha amon [Sufyan] nga nagsiring, nga Nagsumat ha amon [Yahya bin Sa'id Al Ansari] nagsiring, nagsumat ha amon [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], nga nabatian niya [Alqamah bin Waqash say Al Laitsi]; Makausa nabatian ko [hi Umar bin Al Khaththab] ha pulpito nga nasiring; Nabatian ko ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsugad: 'An tanan nga mga buhat nadepende sa intensyon, ug ang balos sa matag usa ka tawo nadepende sa unsa ang gituyo; Bisan hin-o nga nagtutuyo pagbalhin tungod han kalibotan nga karuyag niya maabot o tungod han babaye nga karuyag niya asalan, niyan an iya pagbalhin amo an iya gintuyo.’
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Iginsumat ha amon [hi Abdullah bin Yusuf] nagsiring, ini in iginsumat ha amon [Malik] tikang [Hisyam bin 'Urwah] tikang [iya amay] tikang [Aisyah] an iroy han mga Mu'minin, nga hi Al Harith bin Hisham nagpakiana kan Rasulullah sallallaahu 'alaihi down wasallah: 'O Rasulullah diveullah? Salit hi Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam binaton: ‘Usahay naabot ito ha akon sugad hin tunog han mga kampanilya nga nag-uuyag ngan ini nga pamaagi amo an pinakamakuri para ha akon, katapos naundang ito basi masabtan ko an ginsisiring. Ngan usahay mayda anghel nga naabot nga baga hin tawo ngan nakikiistorya ha akon sanglit ginsusunod ko an iya ginsisiring'. Nagsiring hi Aisyah: ‘Tinuod, usa ka beses nakakita ako hin usa nga kapahayagan nga linmusad ha Iya sallallaahu ‘alaihi wasallam ha mahagkot hinduro nga adlaw ngan katapos inundang ito, ngan nakita ko nga an Iya agtang nagtuturo hin singhot’.
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Iginsumat ha aton [ni Yahya bin Bukair] nagsiring, Iginsumat ha aton tikang ha [Al Laits] tikang ha [‘Uqail] tikang kan [Ibn Shihab] tikang ha [’Urwah bin Az Zubair] tikang ha [Aisyah] -an Iroy han mga Mu’minin-, nga hiya nagsiring: ‘An tinikangan han kapahayagan amo an saahulamlahallah a . inop ha katurog. Ngan diri Hiya nag-iinop labot la kon umabot ito sugad han kapawa han kaagahon. Katapos, ginbendisyonan hiya hin gugma ha pag-inusahan, salit ginpili niya an lungib ni Hiro ngan gin-ilob ito, nga amo an pagsingba ha gab-i ha sulod hin pipira ka panahon antes bumalik ha iya pamilya basi mag-andam hin mga probisyon basi mabuhi utro. Katapos, nakigkita hiya kan Khadijah basi mag-andam hin mga probisyon. Tubtob nga ha kataposan inabot hi Al Haq han nakadto hiya ha lungib ni Hiro, usa nga anghel an inabot ngan nagsiring: ‘Basaha?’ Hiya binaton: ‘Diri ako nakakabasa’. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam misaysay: Busa gikaptan ako sa anghel ug gihangkop ako ug makusog kaayo unya gibuhian ako ug nagsugad utro: 'Basaha!' Hiya binaton: ‘Diri ako nakakabasa’. Salit ginkaptan ako han anghel ngan ginkugos hin makusog katapos ginbuhian ako ngan nagsiring utro: ‘Basaha!’. Hiya binaton: ‘Diri ako nakakabasa’. Ginkaptan ako utro han anghel ngan ginkugos ako ha ikatulo ka beses hin makusog hinduro katapos ginbuhian ako, ngan nagsiring utro: -Basaha pinaagi hin -pag-unabi- han ngaran han imo Dios nga naglarang, Ginlarang Niya an mga tawo tikang hin usa nga tumok hin dugo. Basaha, ngan an imo Ginoo amo an Labi nga Maloloy-on-'. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mibalik sa iyang pamilya dara ang mga pulong sa kapahayagan sa usa ka kabalaka nga kahimtang. Nakigkita hiya kan Khadijah bint Khawailidh ngan nagsiring: ‘Tabuni ako, takpi ako!’. Ginputos hiya tubtob nga nawara an iya kahadlok. Katapos, ginsumatan niya hi Khadija an nahitabo: ‘Nababaraka ako ha akon kalugaringon’. Salit hi Khadijah nagsiring: ‘Ha Allah, diri ka papadauton ni Allah ha kadayonan, tungod kay usa ka nga tawo nga nagpapadayon hin pagkamagsangkay’. Katapos, gin-imbitar hiya ni Khadijah nga makigkita kan Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul ‘Uzza, an anak han umangkon ni Khadijah, nga usa nga Kristiyano ha panahon han Jahiliyyah. Nagsurat gihapon hiya hin mga libro ha Hebreo, ngan nagsurat gihapon hiya han Bibliya ha Hebreo ha pagtugot ni Allah. Hadto nga panahon lagas na hi Waroqoh ngan buta na an iya mga mata. Nagsiring hi Khadijah: ‘O anak han akon umangkon, pamati han igsisiring han anak han imo bugto’. Nagsiring hi Waroqoh: ‘O anak han akon bugto, ano an imo naeksperyensyahan’. Salit iginsumat ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam an nahitabo ha iya. Nag-ingon hi Waroqoh: ‘Kini hi Namus, sugad han ginpadayag hadto ni Allah kan Moises. O, unta bata pa ako ngan buhi pa ako han ginpaiwas ka han imo mga tawo'. Nagpakiana hi Rasulullah: ‘Ilalabog ba ako nira?’ Binaton hi Waroqoh: ‘Oo. Kay waray maabot nga may dara nga imo dara kun diri hira masakitan - hihimoon nga kaaway -. Kon nakadto ako han mahitabo ito, ginbuligan ko unta kamo tubtob ha akon mahihimo’. Waray maeksperyensyahi ni Waroqoh an panhitabo nga iya gintuohan tungod kay mas una pa hiya nga namatay ha panahon han fatroh - kawaray sulod - pagpadayag. [hi Ibn Shihab] nagsiring; nagpahibaro ha akon [Abu Salamah bin Abdurrahman] nga [Jabir bin Abdullah Al Ansari] nagyakan mahitungod han kawaray sulod han kapahayagan, sugad han ginsiring han Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Samtang naglalakat ako nakabati hin tingog tikang ha langit, nagkita ako tipakadto hini ngan nahitabo nga an anghel amo an ca Hiro ha butnga nga'. langit ug tuna. Nahadlok ako ngan inuli, ngan nagsiring: ‘Tabuni ako. Tabuni ako'. Sanglit si Allah Ta'ala nagpadala sin kapahayagan: -O ikaw nga nagtatabon sa imong kalugaringon- tubtub sa pulong ni Allah -ngan bayaan ang mga idolo-. Tikang hadto an mga kapahayagan padayon nga nalusad hin padayon'. Ini nga hadis ginsaysay gihapon ni [Abdullah bin Yusuf] ngan [Abu Shalih] sugad man ni [Hilal bin Raddad] tikang kan [Az Zuhri]. Ngan [hi Jonas] nagsiring; ngan [Ma’mar] inuyon nga nakuha niya ito tikang kan Az Zuhri.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Nagsumat ha amon [Musa bin Isma'il] hiya nagsiring, Nagsumat ha amon [Abu 'Awanah] nagsiring, nga Nagsumat ha amon [Musa bin Abu Aisyah] nagsiring, Nagsumat ha amon [Sa'id bin Jubair] tikang [Ibn 'Abbas] mahitungod han mga pulong ni Allah Ta'ala: -Ayaw pagkiwa han imo dila - ini-'. Nagsiring hi Ibn ‘Abbas: ‘An Rasul ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam mayda duro nga makusog nga hingyap nga memoryahon an iginpadayag - an Qur’an - ngan ginkiwa an iya mga im-im’. Siring ni Ibn 'Abbas: 'Akon igkiwa an akon mga im-im -pagbasa hini- ha imo sugad han ginbuhat ha akon han Rasul han Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Nagsiring hi Sa'id: 'Ug akon pagkiwaon an akon mga im-im -ha pagbasa hini- ha imo sugad han akon nakita nga ginbuhat ini ni Ibn 'Abbas. Salit an Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam nagkiwa han iya mga im-im. Niyan ang pulong ni Allah Ta'ala linmusad: Ayaw pagkiwa sa imong dila sa -pagbasa- sa Koran kay dali nimo -mag-maabtik. Tinuod, ha Amon gastos an pagtirok hini -ha imo dughan- ngan -paghimo ha imo nga baltok- ha pagbasa hini'. An karuyag sidngon hini, gintitirok ini ni Allah ha imo dughan - basi mamemorya ini - ngan katapos imo ini ginbabasa: ‘Kun matapos na Namon ini pagbasa, katapos sunda an pagbasa’. Karuyag sidngon: ‘Pamati ngan paghilom’. Niyan siniring hi Allah Ta’ala: ‘Niyan, ha pagkamatuod, aada ha Amon an pagsaysay hini. Ini nangangahulogan: ‘Ug obligasyon namon nga magbasa hini’ Ug an Rasul ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tikang hadto nga panahon han umabot ha iya hi Jibril ‘Alaihis Salam, namati hiya ha iya. Ngan han waray na hi Jibril 'Alaihis Salam, ginbasa ini han Propeta - ngadto han iya mga kaupod - sugad han pagbasa hini ni Jibril 'Alaihis Salam ha iya sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Nagsumat ha amon [Abdan] hiya nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdullah] nagsumat ha amon [Yunus] tikang ha [Az Zuhri] ngan upod an pareho nga pagsaysay, nagsumat liwat ha amon [Bisyir bin Muhammad] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdullah] nagsiring, nagsumat ha amon [Yunus] ngan [uban nga hi ZuriUld] sugad han [Adullah]. bin Abdullah] tikang kan [Ibn 'Abbas] nagsiring, nga hi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam amo an pinakamalumo nga tawo, labi na ha bulan han Ramadlan han pagtapo ha iya han anghel nga hi Jibril 'Alaihis Salam, ngan amo hi Jibril 'Alaihis Salam nga kinadto ha iya kada gab-i ha bulan han Ramadlan, diin an Ramadlan. Tinuod, mas malumo gud hi Rasulullah kaysa han nahuyop nga hangin.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Nagsumat ha amon [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] nagsiring hiya, nagsumat ha amon [Syu'aib] tikang [Az Zuhri] nagsumat ha akon [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] nga [hi Abdullah bin 'Abbas] nagsumat ha iya nga [Abu Sufyan] hiya may-ada Harbdullah bi tofyan; nga hi Heraclius nakarawat hin grupo hin negosyante nga Quraish, nga aada ha ekspedisyon hin negosyo ngadto ha Tuna han Sirya han panahon nga nagtikang an kasarabutan ha butnga han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ngan Abu Sufyan ngan han mga infidel Quraish. Han pag-undang nira ha Iliya' natapo nira hi Heraclius ha imbitasyon ni Heraclius nga imbitaron hira hin dayalogo dida han iya katitirok, nga hadto nga panahon hi Heraclius kaupod han mga dignitaryo nga Romano. Nakiistorya ha ira hi Heraclius pinaagi hin parahubad. Nagsiring hi Heraclio; 'Hin-o ha iyo an mayda pinakaduok nga relasyon ha pamilya ha tawo nga nag-aangkon nga Propeta?'. Nagsiring hi Abu Sufyan; sanglit binaton ako; 'Ako an mayda pinakaduok nga relasyon ha pamilya ha iya'. Nagsiring hi Heraclio; 'Ipahirani hiya ha akon ngan sugad man an iya mga sangkay'. Salit iginbutang nira an mga Quraysh ha luyo ni Abu Sufyan. Katapos hi Heraclius nagsiring pinaagi han iya parahubad: ‘Sumati hiya nga ginpakianhan ko hiya mahitungod han tawo nga nag-aangkon nga Propeta. Kon magbuwa hiya ha akon, kinahanglan magbuwa ka ha iya’. Ha Allah, kun diri tungod han kaarawdan nga dara han mga akusasyon hin pagbuwa nga ira igpapatag ha akon, nagbubuwa unta ako ha iya.’ Nagsiring hi Abu Sufyan; Salit an una nga iya ginpakiana ha akon mahitungod ha iya - an Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam - amo an: 'ano an kahimtang han iya katulinan ha iyo?' Binaton ako: 'Maupay - halangdon - an iya katulinan'. Nagpakiana utro hiya: ‘May-ada pa ba iba nga nakasiring hito ha iya?’ Binaton ako: ‘Waray’. Nagpakiana hiya utro: ‘Hadi ba an iya tatay?’ Binaton ako: ‘Diri’. Adton nasunod ba ha iya hitaas an ranggo nga mga tawo o ubos nga mga tawo?’ Binaton ako: ‘Bisan adton nasunod ha iya mga ubos nga tawo’. Nagpakiana utro hiya: ‘Nagtitikadamu ba o nagtitikaguti an mga sumurunod?’ Binaton ako: ‘Pagdugang’. Hiya nagpakiana utro: ‘May-ada ba nag-apostata tungod kay nasina hiya ha iya relihiyon?’ Binaton ako: ‘Waray’. Nagpakiana utro hiya: ‘Naabtan mo ba hiya nga nagbubuwa antes niya igyakan an iya ginsiring?’ Binaton ako: ‘Diri gud’. Nagpakiana utro hiya: ‘Naglimbong na ba hiya?’ Binaton ako: ‘Diri gud. Han nakikig-upod kami ha iya, waray gud niya ito buhata'. Nagsiring hi Abu Sufyan: ‘Diri ko posible nga maipaabot an iba labot la han mga pulong nga sugad hini’. Nagpakiana hiya utro: ‘Nakikig-away ka ba ha iya?’ Binaton ako: ‘Oo’. Nagpakiana utro hiya: ‘Paonan-o natapos an girra?’ Binaton ako: ‘Daku gud an girra butnga namon ngan niya. Usahay ginkakastigo niya kami, usahay ginkakastigo namon hiya'. Nagpakiana utro hiya: ‘Ano an iya iginsugo ha imo?’ Binaton ako: ‘Ginsugo niya kami; ‘Singbahon kamo kan Allah nga waray pakig-upod ha iya, ngan bayaan an ginsiring han iyo mga kaapoy-apoyan. "Ginsugo gihapon niya kami nga mag-ampo, magbayad hin zakat, magsumat hin kamatuoran, magpasayloay ngan magtipig hin pagkamagsangkay." Salit hi Heraclius nagsiring ha iya parahubad: ‘Sumati hiya nga ginpakianhan ko ikaw mahitungod han pagkaginikanan han tawo, ginsusumatan mo ako nga an tawo tikang ha dungganon nga katulinan. Sugad man, an tawo ginbanhaw kaupod han mga tulin han iya katawohan. Ngan ginpakianhan ko ikaw kun mayda na ba nagyakan han iya ginyakan hadto, nagsiring ka nga diri. Kun ginsisiring nga mayda na nagsiring hadto, syempre mag-aasume ako nga ini nga tawo in nagkokopya hin usa nga tawo hadto nga nagyakan hin sugad hini. Ginpakianhan ko liwat ikaw kon hadianon ba an iya tatay, salit binaton ka nga diri. Nagsiring ako nga kun hadianon an iya tatay, syempre ini nga tawo in mag-aangkon han ginhadian han iya tatay. Ngan ginpakianhan ko liwat ikaw kun nakakuha ka ba hini . Kon nagbuwa hiya antes niya igsiring an iya ginsiring, ginbaton mo hiya nga diri. Naintindihan ko talaga nga bisan an tawo diri nangangahas pagbuwa, paano pa an pagbuwa kan Allah. Ngan ginpakianhan ko liwat kamo, adton ba mga nasunod ha iya mga dungganon o mga ubos?’ Ginbaton mo an mga ubos nga nagsunod ha iya. Tinuod, hira an mga sumurunod han Propeta. Ginpakianhan ko liwat ikaw kun nagdamo ba o nagtikaguti an followers, nagbaton ka nga nagdamo. Ngan sugad hito an pagtoo tubtob nga magin hingpit ito. Ginpakianhan ko liwat kamo kon may-ada ba nag-apostata tungod kay nasina hiya ha iya relihiyon. Binaton ka nga diri. Ngan sugad hito an pagtoo kon nagtutubo ngan nagtutubo ha kasingkasing. Ginpakianhan ko liwat ikaw kun naglimbong ba hiya, binaton ka nga never. Ngan amo adto an paagi nga diri makakalimbong an mga Apostol. Ngan ginpakianhan ko liwat kamo kun ano an iya ginsugo ha iyo nga buhaton, binaton kamo nga ginsugo niya kamo nga magsingba kan Allah pinaagi hin diri pag-upod hin bisan ano ha Iya, ngan gindid-an kamo pagsingba hin mga idolo, ginsugo liwat niya kamo nga suportahan an pag-ampo, magbayad hin zakat, magyakan hin kamatuoran, magpasaylo ha kada tagsa ngan magtipig hin pagkamagsangkay. Kon tinuod an ngatanan nga imo ginsisiring, sigurado nga magmamando hiya han ginhadian ha ilarom han akon mga tiil. Nagduda talaga ako nga waray hiya ha iyo yana, kun maaram ako han dalan para makakadto ha iya, syempre magpipirit ako hin duro nga bilngon hiya nga kun aadto ako ha iya sapit sigurado nga huhugasan ko an iya mga tiil. Niyan nangaro hi Heraclius hin surat tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga gindara ni Dihyah para han mga namumuno han Basrah. Salit iya iginhatag an surat kan Heraclius, salit ginbasa niya ito ngan an sulod hito mababasa: ‘Bismillahir rahmanir Rahim. Tikan kan Muhammad, surugoon ni Allah ngan han Iya Sugo ngadto kan Heraclius. Romano nga Magmarando, Katalwasan para hadton nasunod han mga instruksyon. Katapos imbes nga hito, gin-iimbitar ko kamo nga may panawagan han Islam; Pagsulod ha Islam, unya magigin talwas ka, duha ka beses ka ni Allah babalosan. Pero kon tumalikod kamo, niyan magdadara kamo han mga sala han iyo katawohan, ngan: O mga tawo han libro, kadi - kapti - an usa nga sentensya - usa nga sugo - nga waray pag-aragway ha butnga namon ngan ha iyo, nga waray kami ginsisingba kundi hi Allah ngan waray kami gin-uupod ha Iya ngan waray - o - bisan hin-o ha amon an nagkukuha hin iba nga mga Rabbs labot la kan Allah'. Kon hira tumalikod, niyan siring ha ira: ‘Kitaa, kami adton mga nagpasakop -kan Allah-’. Nag-ingon hi Abu Sufyan: ‘Kahuman ipaabot ni Heraclius an iya ginsiring ngan nahuman pagbasa han surat, nagkaada hin kasamok ngan maaringasa nga mga tingog, nga nagpaiwas ha amon. Siring ko ha akon mga sangkay kahuman kami paiwason; ‘Tinuod nga gin-imbitar hiya ha mga buruhaton han anak ni Abu Kabsyah. Nabaraka hi Heraclius mahitungod han imperyo han Roma. Bisan hadto nga panahon nababaraka liwat ako nga magigin malampuson hi Muhammad, ngada ha kataposan - nawara ito nga pagbati katapos - karawaton ako ni Allah ngadto ha Islam. Ngan hi Ibn An Nazhur, usa nga opisyal han Iliya’ ngan hi Heraclius usa nga Kristiano nga obispo, nagsiring hiya nga usa ka adlaw han pagbisita ni Heraclius ha Iliya’ nababaraka hiya hin duro, nga nasiring ha pipira han iya mga kumander ha pakig-away: ‘Ha pagkamatuod nagdidiwara kami han imo kahimtang. Dugang pa, hi Ibn Nazhhur nagsiring, ‘Hi Heraclius usa nga astrologo nga pirme naghahatag hin atensyon ha pagkiwa han mga bitoon. Makausa, ginbaton niya an mga pakiana nga iginpakiana ha iya han mga saserdote; ‘Usa ka gab-i han nag-oobserbar ako han pag-agi han mga bitoon, nakita ko nga natawo na an hadi nga Khitan, hin-o hini nga katawohan an ginturi?’ Baton an mga saserdote; ‘Mga Judiyo la an mga tawo nga nagbubuhat hin pagturi, ayaw kamo kabaraka tungod han mga Judiyo. Sugoa la an ngatanan nga nasud ha imo ginhadian, basi patayon an mga Judio hito nga mga nasud’. K Hadto nga panahon, hi Heraclius, usa nga mensahero tikang han hadi han Bani Ghassan, in ginpresentar nga magsumat mahitungod han Mensahero ni Allah (saw ngan bendisyon ni Allah maada ha iya), katapos han tawo matapos pagsumat han istorya, ginsugo ni Heraclius nga usisahon hiya basi makita kon may-ada hiya pagturi o waray. Kahuman pag-check, nahibaruan nga itom ngay-an hiya. Katapos, ginsumatan ito han mga tawo kan Heraclio. Ginpakianhan ni Heraclius an tawo mahitungod han iba nga mga Arabo, ginturi ba hira o diri?’ Hiya binaton; 'An ngatanan nga Arabo ginturi'. Nagsiring hi Heraclio; ‘Ini an hadi han Ummah, tinuod nga natawo hiya’. Niyan nagpadara hi Heraclisu hin surat ngadto hin usa nga sangkay ha Roma nga an iya kinaadman pareho han kanan Heraclisu - basi igsumat ha iya an katawo ni Propeta Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Samtang, nagpadayon hiya han iya pagbiyahe ngadto ha nasud han Himsha, pero antes umabot ha Himsha, inabot na an baton han surat han iya sangkay. An iya sangkay inuyon han opinyon ni Heraclius nga natawo na hi Muhammad ngan usa gud hiya nga propeta. Katapos, gin-imbitar ni Heraclius an Romano nga mga opisyal nga kumadto ha iya lugar ha Himsha, katapos an ngatanan presente ha katirok, nagsugo hi Heraclius nga kandaduhan an ngatanan nga purtahan. Katapos, hiya nagsiring; ‘O nasud han rum, makakab-ot ba niyo ngatanan an mahimayaon nga kadaogan ngan pag-uswag, samtang an ginhadian nagpapabilin nga waray maruba ha aton mga kamot? Kun karuyag mo, karawata hi Muhammad nga usa nga Propeta!’. Han pakabati nira hini nga mga pulong, pinalagiw hira sugad hin ihalas nga mga asno, bisan kon nakatrangka an ngatanan nga purtahan. Han makita ni Heraclius an sugad nga kahimtang, nawad-an hiya hin paglaom nga matoo hira ha pagkapropeta ni Muhammad. Katapos, ginsugo niya an ngatanan nga bumalik ha ira tagsa-tagsa nga lugar ngan nagsiring; ‘Ha pagkamatuod, an akon ginsiring yana la basi sarihan la an karig-on niyo ngatanan. Yana nakita ko ito nga determinasyon’. Katapos, nagyukbo hira ha atubangan ni Heraclius ngan nalipay hira ha iya. Salit natapos an istorya ni Heraclius. Gin-asoy ini ni [Salih bin Kaisan] ngan [Yunus] ngan [Ma'mar] tikang kan [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Musa] hiya nagsiring, nagsumat ha amon [Hanzhalah bin Abu Sufyan] tikang ha [‘Ikrimah bin Khalid] tikang ha [Ibn Umar] nagsiring: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nagsiring: ‘Ang Islam gintukod ha lima nga -mga pundasyon-; pagpamatuod nga waray diyos kundi hi Allah ngan tinuod hi Muhammad an mensahero ni Allah, nagtutukod hin mga pag-ampo, nagbabayad hin zakat, hajj ngan pagpuasa ha panahon han Ramadan'.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Nagsumat ha amon [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] hiya nagsiring, Nagsumat ha amon [Abu 'Amir Al 'Aqadi] nga nagsiring, nga Nagsumat ha amon [Sulaiman bin Bilal] tikang [Abdullah bin Dinar] tikang [Abu Salih] tikang [Abu Hurairah] tikang han Propeta amo an 'sallahiallathaalaahu,': mga sanga, ngan an kaarawdan bahin han pagtoo’.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ini gisugid sa atong [Adam bin Abu Iyas] miingon, Ini gisugid sa amon [Syu'bah] gikan sa [Abdullah bin Abu As Safar] ug [Isma'il bin Abu Khalid] gikan sa [Asy Sya'bi] gikan sa [Abdullah bin 'Amru] gikan sa Propet sallalamlahal a persona, Muslim amo an handseal 'ala: talwas para sa mga Muslim, ug ang Muhajir usa ka tawo nga nagbabaya sa gidid-an ni Allah. ' Nagsiring hi Abu Abdullah; ngan [hi Abu Mu'awiyyah] nagsiring; Nagsumat ha amon [Daud], anak hiya ni Ibn Hind, ni [‘Amir] nagsiring; Nabatian ko [Abdullah], karuyag sidngon ibn 'Amru, tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Ngan nagsiring [Abdul A'laa] tikang [Daud] tikang ['Amir] tikang [Abdullah] tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Nagsumat ba ha amon [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] hiya nagsiring, Nagsumat ha amon [akon amay] nagsiring, nga Nagsumat ha amon [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] tikang [Abu Burdah] tikang [Abu Musa] nagsiring: 'O Sugo ni Allah, hain nga Islam an labi nga importante?' Si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mibaton: 'Kin-o ang mga Muslim nga talwas gikan sa ilang baba ug mga kamot'.
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Nagsumat ha amon [‘Amru bin Khalid] nagsiring, Nagsumat ha amon [Al Laits] tikang [Yazid] tikang [Abu Al Khair] tikang [Abdullah bin ‘Amru]; May usa nga nagpakiana kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam; ‘Hain nga Islam an gimaopayi?’ Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mibaton: 'Kamo nahatag og pagkaon, nagyayakan kag pangumusta sa mga tawo nga imo kilala ug sa dili nimo kilala'.
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Nag-asoy sa amon [Musaddad] nagsugad, nag-asoy sa amon [Yahya] gikan [Syu'bah] gikan [Qotadah] gikan [Anas] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Ug gikan [Husain Al Mu'alim] nagsugad, nag-asoy sa amon [Qotadah] gikan [Anas] gikan sa 'heya nagsugad unahilahu wasallam: nahigugma ha iya bugto sugad han iya paghigugma ha iya kalugaringon’.
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Ini gisugid sa amon [Abu Al Yaman] nagsugad, kini gisumat sa amon [Syu'aib] nagsugad, kini gisugad sa amon [Abu Az Zanad] gikan sa [Al A'raj] gikan sa [Abu Hurairah], nga ang Sugo sa Allah (kasamyang ug mga bendisyon ni Allah maada sa iya) sihong: 'Busa sa usa sa usa sa akong pagbuot until akong natuo, kay han iya mga kag-anak ngan han iya mga anak’.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Ini in nahisumpay ha aton [Ya'qub bin Ibrahim] nagsiring, ini in nasumpay ha aton [Ibn 'Ulayyah] tikang kan [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] tikang kan [Anas] tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Ug ini liwat in nasumpay ha aton [Si Adam] nagsiring, ini in nasumpay ha aton tikang ha [S] Si Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Waray usa sa iyo matoo hangtod nga ako niya hinigugma labaw pa sa iyang mga kag-anak, iyang mga anak ug sa tanan nga katawhan.'
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ini ginsumat sa amon [Muhammad bin Al Mutsanna] nagsugad, ini nasugad sa amon [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] nagsugad, ini nasugad sa amon [Ayyub] gikan [Abu Qilabah] gikan [Anas bin Malik] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam of an personalness ofT pagtoo: Ginhimo niya hi Allah ngan an Iya Rasul nga mas hinigugma niya kay han iba labot la hini nga duha. Kun hinigugma niya an usa ka tawo, diri niya hiya ginhihigugma labot la para kan Allah. Ngan nangangalas hiya ha pagbalik ha kawaray pagtoo sugad la nga nangangalas hiya ha paglabog ha impyerno.’
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Nagsugad sa amon [Abu Al Walid] nagsugad, nagsugad sa amon [Syu'bah] nagsugad sa ako [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], nagsugad; Nabatian ko [Si Anas] sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya nagsugad: 'An tigaman san pagtuo mao an paghigugma -sa- Ansar ug an tigaman san nifaq mao an pagdumot -sa- Ansar'.
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Nagsumat ha amon [hi Abu Al Yaman] nagsiring, nagsumat ha amon [Syu'aib] tikang ha [Az Zuhri] nagsiring, nagsumat ha amon [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], nga ['Ubadah bin Ash Shamit] usa ka sangkay nga nakigbahin ha away han Badr ngan usa liwat hadton mga nagkuha han gab-i han Aq nga ang Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad sa dihang siya sa lakip sa pipila sa iyang mga sangkay: 'Tuo sa pagkamaunungon sa ako nga dili makig-upod sin Allah sa bisan unsa, dili mangawat, dili mag-adulteryo, dili pagpatay sa imong mga anak, dili maghimo-himo ug mga buwa nga imong imbento sa butnga sa imong mga kamot ug tiil, dili bisan unsa nga disobey. Kun hin-o ha iyo an magtuman hini, an iya balos aada ha Allah, ngan kun hin-o an magtalapas hini nga mga butang ngan katapos sirotan hiya ni Allah dinhi ha kalibutan, kafarat ito para ha iya, ngan kon hin-o man an magtalapas hini nga mga butang ngan katapos gintatabonan ini ni Allah - diri hiya ginsisirotan dinhi ha kalibutan - katapos an iya negosyo mabalik kan Allah, kon Iya karuyag, Iya hiya sisirotan. Salit nagsaad kami hin pagkamaunungon ha iya tungod hini nga mga butang.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Iginsumat ha aton ni [Abdullah bin Maslamah] tikang [Malik] tikang [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] tikang [iya amay] tikang [Abu Sa'id Al Khudri] nga hiya nagsiring, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsiring: ' usa nga Muslim an kanding nga iya ginsabsab ha mga pungkay han kabukiran ngan ha hirayo nga mga lugar, kinadto hiya upod hito. an iya relihiyon tungod han kahadlok nga pakarauton’.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Nagsumat ha amon [Muhammad bin Salam] nagsiring, nagsumat ha amon [‘Abdah] tikang [Hsyam] tikang [iya amay] tikang [Aisha] nagsiring: ‘An Rasul ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam han iya pagsugo han mga kauban, iya ginsugo hira nga magbuhat hin mga buhat nga ira kaya buhaton, unya an mga kauban nagsiring; 'Diri kami sugad ha imo, O Rasul ni Allah, tungod kay ginpasaylo ka han imo mga sala han naglabay ngan tidaraon'. Busa siya sallallaahu 'alaihi wasallam nasina nga makikit-an sa iyang nawong, unya nagsugad: 'Tinuod, ang usa nga labi nga diosnon ug labi nga nakasabot kan Allah sa iyo mao ako'.
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Ginsugid sa atong [Sulaiman bin Harb] miingon, gisugid sa amon [Syu'bah] gikan sa [Qotadah] gikan sa [Anas bin Malik] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya nagsugad: 'Tulo -mga butang- nga kung ang usa ka tawo may-ada, siya makukuha ang katam-is sa iba kaysa sa iyang pagtuo ug Allah. Ngan hin-o, kun hiya in nahigugma hin usa ka tawo, diri nahigugma hiton nga tawo labot la kan Allah 'azza wajalla. Ngan nga nangangalas han pagbalik ha kawaray pagtoo sugad han iya kangalas han paglabog ha impyerno’.