Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Kar jiron kim ['Abdullah bin Yusuf] ear ba,, kar jiron io ['Al Laits] ear ba, kar jiron io [Sa'id] ej nejin Abu Sa'id jen [Abu Syuraih] bwe ear ba ñan 'Amru bin Sa'id ke ear jilkinlok juon kumi ñan Mecca, 'O amir, kōtlok bwe in kwalok men eo ri kanan eo 'alaihi wasallam juon ien ear kwalok ilo an kar kwalok ilo an kar anemkwoj Mecca. Lojilñiō ruo rar roñ, buruō rar eñjake im meja ruo rar loe, ear nebar Allah im karreoik Allah ilo an ba: 'Emool, Makkah, Allah ear karreoiki im armij ro - Mushrikin in Makkah - rar jab karreoiki. Innem ejjab mālim ñan jabdewōt eo ej tõmak ilo Allah im Ran eo Āliktata ñan kōto̧o̧rļo̧k bōtōktōk ilowaan, im ejjab mālim ñan jabdewōt armej ñan jolok wōjke ko ilowaan. Elañe juon ej kajitok kin jibañ kin tarinae eo Rikanaan eo ear tarinae ie, innem ba 'emool Allah Ta'ala ear kōtlok Rijilōk eo An im ear jab kōtlok eok'. Emol, Allah Ta'ala ear kōtlok io ilo juon ien ilo ran eo innem bar jeblak ñan e einwot an kar erreo rainin einwot an kar erreo mokta. Innem ro rej bed ren kwalok ñan ro rejjab bed. Innem kar ba ñan Abu Shurayj, 'Ta eo 'Amru ear ba?' Ear ba, 'Ijelā emmanlok jen kwe, O Abu Syuraij: 'Ejamin kejbãrok ro rej kōmman jerawiwi, ro rej katọọrlok bōtōktōk im ro rej kwot'.
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
Ear kwalok ñan kim ['Abdullah bin 'Abdul Wahhab] ear ba, ear kwalok ñan kim [Hammad] jen [Ayyub] jen [Muhammad] jen [Ibn Abu Bakrah] jen [Abu Bakrah] Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Emol, bōtōktōk eo am, Muhammad ear ba; Ij lemnok ear ba, 'im kautiej eo am ej haram ñan kwe einwot an haram ñan kwe ilo allōñ in ilo allōñ eo am. Ro rej bed ren kwalok ñan ro rejjab bed. Im Muhammad ear ba, 'Emool bwe Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba, 'Iar jab kwalok ke? ' ekar bar ba ruo alen.
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Kar kwalok ñan kim ['Ali bin Al Ja'd] ear ba, emoj kwalok ñan kim [Syu'bah] ear ba, emoj kwalok ñan ña [Mansur] ear ba, Iar roñ [Rib'i bin Jirasy] ba, Iar roñ ['Ali] ear ba, 'Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Kwon jab riab nae eta kin jabdewōt, - enaj etal ñan hell'.
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Ear ba ñan kim [Abu Al Walid] ear ba, ear ba ñan kim [Syu'bah] jen [Jami' bin Syaddad] jen ['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair] jen [jemen] ear ba, 'Iar ba ñan [Az Zubair], 'Ijjañin kar roñ am konono kin jabdrewot jen Messenger eo an Allah sallahualahial etan ke armij ro jet rar konono kake'? Az Zubair ear uwaak, 'Ijjañin kar jebel jen e, Iar roñ an ba: 'Jabdewōt eo ej riab nae ña, en kōpooj jikin jijet eo an ilo hell'.
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Ear ba ñan kim ['Abdul 'Aziz] ear ba, ear ba ñan kim ['Abdul Warits] jen ['Abdul 'Aziz] ear ba, [Anas] ear ba, 'Ear bōbrae io bwe in kwalok ñan yuk elōn hadith ko kinke Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Jabdewōt eo ej kōnan riab nae ña, kōppopo ñan e ilo hell'.
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Kar jiron kim [Makki bin Ibrahim] ear ba, kar jiron kim [Yazid bin Abu 'Ubaid] jen [Salamah] ear ba, 'Iar roñ an Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ba: 'Jabdewōt eo ej ba kin ña men eo ikar jab ba, en kōpooj jikin jijet eo an ilo hell'.
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Ear jiroñ kim [Abu 'Awanah] jen [Abu Hushain] jen [Abu Salih] jen [Abu Hurairah] ear ba, 'Iar roñ an Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ba: 'Letok āt ko kin eta im jab kin eta. Bwe jabdewōt eo ej lo io ilo ettōnak eo an emoj an lo io, bwe Setan ejjab maroñ in einwot wāween eo io. Im jabdewōt eo ej riab ņae eō, en kōpooj jikin jijet eo an ilo hell'.
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Ear ba ñan kim [Muhammad bin Salam] ear ba, ear ba ñan kim [Waki'] jen [Sufyan] jen [Mutharrif] jen [Ash Sha'bi] jen [Abu Juhaifah] ear ba, 'Iar kajitõk ['Ali bin Abu Talib], 'Ewōr ke am bok?' Ear uwaak, 'Jaab, ijellokin Bok in Allah ak melele eo kar lelok ñan juon Muslim, ak ta eo ej bed ilo peba in'. Iar ba, 'Ta eo ej bed ilo peba in?' Ear uak, 'Ransom, kōtlok ro rar kalbuj, im jab kōtlok bwe en ejelok Muslim en mij ilo an kejbãrok juon eo ejjab tõmak'.
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Kar jiron kim [Abu Nu'aim Al Fadll bin Dukain] ear ba, kar jiron kim [Syaiban] jen [Yahya] jen [Abu Salamah] jen [Abu Hurairah], bwe bwij in Khaza'ah ear mõn juon armij jen Banu Laits ilo raan in anemkwoj eo an Makkah, ilo an kar mõn juon armij jen ir - bwij in Labe. Men in ear walok kar kwalok ñan Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam, ear uwe ion wa eo an im kwalok nan: 'Emool, Allah ear kanemkwoj Mecca jen uror, ak jar in elephant ko'. Abu Ubaidullah ear ba, 'Einwot an Abu Nu'aim kar ba, rar inebata ikõtan 'uror' im 'elephant'. Ilo ien in, armij eo juon ear ba, 'Elephant. Innem Allah ear bōk anjo ion ri kanan eo im ri tõmak ro ioir. Ear ba: 'Jela bwe āne in Mecca ear jab halal ñan jabdewōt armej mokta jen io ak elikin io, jelā bwe ilo mol ear halal ñan ña ilo jidik ien juon raan. Jela, im ilo ien in ekar erom haram; jab aikuj in mwijiti wijki ko, rejjab aikuj in mwijiti wijki ko, men ko rej loe ren jab bōk ir elañe rejjab kwalok kaki im rej bukot eo ej bōk eddo in. Innem jabdewōt eo ej mij, enaj bōk juon ian ruo men ko remman; kajjitōk kin wōnan ak kajjitōk kin wōnāān jen baamle eo an eo ear jorrāān'. Innem juon ri Yemen ear itok im ba, 'O Rijilōk eo an Allah, jeje ñan ña?' Innem ear ba: 'Je e ñan Abu so im so'. Juon emaan in Quraish ear ba, 'Ijellokin wijki in Idzhir, O Rijilōk eo an Allah, kinke jej kajerbal wijki eo ilo mweo im ilo lũp ko ad'. Innem Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Ijellokin wijki in Idzhir, ijellokin wijki in Idzhir'. Innem kar ba ñan Abu Abdullah, 'Ta eo kar jeje ñan e?' Ear uwaak, 'Katak eo'.
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Ear ba ñan kim ['Ali bin 'Abdullah] ear ba, ear ba ñan kim ['Amru] ear ba, ear ba ñan ña [Wahhab bin Munabbih] jen [jein im jatin] ear ba, Iar roñ [Abu Hurairah] ba, 'Ejjelok juon ian ro mōttan Rikanaan eo sallahilam' eo elaplok an hadilam jen I' ijellokin 'Abdullah bin 'Amru. Bwe emaron jeje im io ijjab maroñ. [Ma'mar] ear bareinwõt kwalok jen [Hammam] jen [Abu Hurairah]'.
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
Kar jiroñ kim [Yahya bin Sulaiman] ear ba, kar jiron io [Ibn Wahhab] ear ba, kar jiroñ io [Yunus] jen [Ibn Shihab] jen ['Ubaidullah bin 'Abdullah] jen ['Ibn 'Abbas] ear ba, 'Ke Rikanaan eo sallahilahilai ear lalme, ear ba: 'Letok juon leta im inaj jeje juon men ñan kwe bwe kwon jab jebwābwe ilo io'. Umar ear ba, 'Emool nañinmij eo an Rikanaan eo ej laplok an nana im iturin kim ewōr Bok in Allah, eo ej bwe ñan kij. Innem armij ro rar akwāāl im juon aitwerõk ear walok, innem Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Komin etal jen io, ejjab jimwe ñan akwāāl imaō'. Innem Ibn 'Abbas ear diwōjtok im ba, 'Men in ej juon jorrāān, im emool jabdewōt jorrāān ejjab aikuj in waļo̧k ilo im̧aan mejān Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam im Qur'an'.
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Ear jiron kij [Shadaqah] ekar jiron kij [Ibn 'Uyainah] jen [Ma'mar] jen [Az Zuhri] jen [Hind] jen [Ummu Salamah] im ['Amru]. Im jen [Yahya bin Sa'id] jen [Az Zuhri] jen [Hind] jen [Ummu Salamah] ear ba, 'Juon bon Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ruj im ba: 'Subhaanallah - Aiboojoj ñan Allah -, ta nan in riab eo ear walok ilo boñ in? Im ta eo kar bellok jen jikin mweiuk ko ruo -Ramavi im Persian-? Komin ruj, O armij ro rej bed ilikin worwor ko -ruum ko-, bwe ewi joñan an lõñ armij ro rej mour im mõnõnõ kin jerammõn ko an Allah ilo lal in ak renaj jab nuknuk ilo mour eo tok juõn -jab bõk jabdewõt men emõn-'.
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Ear jiron kim [Sa'id bin 'Ufair] ear ba, ear jiron io [Al Laits] ear ba, ear jiron io ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] jen [Ibn Shihab] jen [Salim] im [Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah] bwe ['Abdullah bin 'Umar] ear ba 'The Prollahlam' ear jar Isha' ippām ilo jemlokin mour eo an. Elikin an kar kadedelok an yokyokwe ear jutak im ba: 'Kwar jab roñjake ke bon in? Emol, ilo jemlokin kajjojo buki yio enaj ejelok armij enaj bed ion mejen lal in'.
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Ear jiroñ kij [Adam] ear ba, ear jiroñ kij [Syu'bah] ear ba, ear jiroñ kij [Al Hakam] ear ba, Iar roñ [Sa'id bin Jubair] jen [Ibn 'Abbas] ba, 'Iar jolok boñ eo ilo mweo imõn aunty eo aõ -Maimunah bint Al Harith-, lio belen Rikanaan eo sallahualahiallam'. Im ilo ien eo Rikanaan eo ear bed ibben kinke ear ien eo an. Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear kōmmane jar in Isha eo, innem ear etal ñan mweo im jar emen rak'ah, innem ear kiki im bar ruj ñan jar'. Ibn Abbas ear ba, 'Innem ear kiki einwot juon ajiri - ear ruj jidik ien - ak juon men einwot in - innem ear jerkak im jar. Innem io jerkak im jutak ilo turear eo an, innem ear likit io ilo turear eo an. Elikin an kar jar lalem rak'ah, innem jar ruo rak'ah, innem kiki mae ien eo ikar roñ an mōñā, innem ekar diwōjtok ñan kōmmane jar in jibboñ.'
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Kar jiron kij ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah] ear ba, kar jiron io [Malik] jen [Ibn Shihab] jen [Al A'raj] jen [Abu Hurairah] ear ba, 'Emool armij rej ba, 'Abu Hurairah ej eo eo elaptata an kar lelok hadith eo jen Rasulullah sahurailah elañe ear jab,' kin ruo eon ko ilo Bok in Allah Ijjamin kar kwalok kake'. Innem ear riiti eon eo: '-Emool, ro rej tilekek ta eo Kim ar jilkintok ilo wewein melele ko im tel-' ……mae ien eo ej jemlok eoon eo.. '-Allah ej Elap an Tiriamo-' -Qs. Al Baqarah: 159-160-. Emol, ro jeid im jatid jen ibwiljin Muhajirin ro, rej boub kin wiakake ilo jikin wia ko, im ro jeid im jatid jen ibwiljin Ansar ro, rej boub kin jerbal ko air ilo lale mweiuk ko air. ke Abu Hurairah ej iien otemjej etal ippān Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ke ekar kwōle, ekar iien otemjej pād n̄e armej rejjab maron̄ pād, im ekar maron̄ meļeļe n̄e armej rejjab maron̄ meļeļe.'
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
Ear kwalok ñan kim [Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'ab] ear ba, ear kwalok ñan kim [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] jen [Abu Dzi'b] jen [Sa'id Al Maqburi] jen [Abu Hurairah] ear ba 'Iar ba, 'O Rijilōk eo an Allah, Iar roñ jen kwe elōn hadith ko ak iar meloklok. Innem ear ba: 'Kwōn kōpeļļo k shawl eo am'. Innem io kar kōtlok, innem - einwot ñe - jibwe juon men kin pein, innem ba: 'Bōk e'. Ikar bōke, innem jen ien eo ikar jab bar meloklok e. Ear ba ñan kim [Ibrahim bin Al Mundzir] ear ba, ear ba ñan kim [Ibn Abu Fudaik] kin juon ri jeje einwot in, ak ear ba, 'Ekar lutōke ilo pein'.
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Emōj an kar jiron kim [Isma'il] ear ba, emoj an kar jiron io [būratō] jen [Ibn Abu Dzi'b] jen [Sa'id Al Maqburi] jen [Abu Hurairah] ear ba, 'Ij kejbãrok jelālokjen eo -hadith- jen Messenger eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ilo ruo container. Juon io ikar kōjepļaaktok im kwalok, eo juon, elañe ikar kwalok, enaj kar rup lojen in'.
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Emoj an kar jiron kim [Hajjaj] ear ba, emoj an kar jiron ñan kim [Syu'bah] ear ba, emoj an kar jiron io jen ['Ali bin Mudrik] jen [Abu Zur'ah bin 'Amru] jen [Jarir], bwe Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba ñan e ke kar kajitok ñan e bwe en lelok nan in kakabilek ñan armij ro ilo ien Wajdaj'. ñan ami jab tõmak, bwe komin mõn don.
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Ear ba ñan kim ['Abdullah bin Muhammad] ear ba, ear ba ñan kim [Sufyan] ear ba ñan kim ['Amru] ear ba, ear ba ñan ña [Sa'id bin Jubair] ear ba, Iar ba ñan [Ibn 'Abbas], 'Emool Nauf Al Bakali ej lemnok bwe Musa ear jab Musa eo an Bani Isra'il, ak bar juon Musa'. Ibn Abbas ear ba, 'Ri kijirãt eo an Allah ej riab, emool [Ubay bin Ka'b] ear kwalok ñan kij jen Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Moses Rikanaan eo an Allah ear jutak iman Bani Isra'il im kwalok juon katak, innem kar kajitok ibben: 'Wōn eo elaptata an meletlet?' Musa ear uwaak: 'Ij'. Innem Allah Ta'ala ear kauweik e kinke ear jab lelok ñan e jelālokjen kake. Innem Allah Ta'ala ear kwalok ñan e: 'Ewōr juon ri karejar ilubwiljin ri karejar ro Aō eo ej jokwe ilo ijo lojet ko ruo rej koba ippān doon eo emāletletlok jen kwe'. Innem Musa ear ba, 'O Rabb, ewi wawein aō maroñ in iion e?' Innem kar ba ñan e: 'Bōktok ek eo ilo juon bōjo, elañe ej jako ek eo, innem ej tōl eo'. Innem Musa ear etal ibben ri karejar eo an, Yusya' bin Nun, im erro jimor rar bōk ek ko ilo basket ko mae ien eo rar itok ñan juon dekā elap. Innem erro jimor kar likit bõrair ion juon dekā im kiki. Innem ek eo ear diwōjtok jen iep eo -innem ek eo ear ettōr im bōk ial eo an ilo lojet-' -Qs. Al Kahf: 61-. Men in ear walok ear kabwilõñ Moses im ri kalor ro an, innem erro jimor rar wõnmanlok ilo ial eo air ilo boñ im ran eo. Ma ien eo juon jibboñ Musa ear ba ñan rijerbal eo an, '-Bōktok kijed, emol jej mōk jen ito-itak eo ad-' -Qs. Al Kahf: 62-. Moses ear jab eñjake an mōk ijellokin wōt an kar tōpar jikin eo ej etal ñane einwot kar jiroñ e. Innem ri kalor eo an ear ba ñan e: '-Kwoj jelā ke ke jaar kappok jikin kone ilo dekā eo mokta? Ilo mol, ikar meloklok in kwalok ñan yuk kin ek eo. Im ejelok ej meloklok io ijellokin Setan-' -Qs. Al Kahf: 63-. Musa ear ba: '-Eñin jikin eo jej bukõt e. Innem erro jimor rar jeblak im lor bun̄tōn ko aerro jinoin- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Ke erro jimor rar tōpar dekā eo, rar lo juon em̧m̧aan ej kōņak nuknuk ko reļļap. Musa ear yokyokwe e. Khidlir ear ba, 'Ekōjkan am ba hello ilo mweo imõm?' Moses ear uwaak, 'N̄a Moses'. Khidlir ear kajitok, 'Musa Bani Isra'il?' Musa ear uwaak, 'Aet'. Musa ear ba: '-Imaroñ ke lor yuk bwe kwon katakin io jelālokjen eo ejimwe ibwiljin jelālokjen ko kar katakin yuk?-' Khidlir ear uwaak: 'Emool, kwoban maroñ in kijenmij ippa-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Khidlir ear wōnmanlok im ba, 'O Musa, ewōr ippa jelālokjen jen jelālokjen eo an Allah eo Ear katakin eō eo kwojjab jelā kake, im ewōr ippa jelālokjen eo Ear katakin eō eo io barāinwōt jab jelā kake'. Musa ear ba: '-Anij en kōnan, kwonaj lo io juon armij eo ej kijenmij, im Ijjab naaj jume eok ilo jabdrewot men-' -Qs. Al Kahf: 69-. Innem erro jimor etetal ilo parijet ke ejelok iaerro ewōr wa, innem juon wa ear eļļā. Kōṃro kar kōnono wōt bwe armej ro ioon wa eo ren bōk erro jiṃor. Kinke kar kile Khidlir, rar bōk erro jimor ilo ejelok wōnāān. Innem ekar itok juon bao edik ej jijet iturin wa eo im mōñā den in lojet bwe en idaak kin juon ak ruo mōñā. Innem Khidlir ear ba, 'O Musa, jelālokjen eo aõ im jelālokjen eo am ñe keidi ibben jelālokjen eo an Allah ejjab bar juon men ak einwot mōñā in bao in ilo den in lojet'. Innem Khidlir ear bōk wōjke in wa eo im rupe. Musa ear ba, 'Rar bōktok kim kin ejelok wōnan, ak etke kwar kokkure bwe en rup ri ito-itak ro?' Khidlir ear ba: '-Iar jab ba ke, 'Emool kwoban kijenmij ippa-' Musa ear uwaak: '-Jab kaje io kin aō meloklok im jab eddo io. ani io kin juon men ebin ilo jerbal ko ao- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. Men in ear walok moktata ear walok kinke Moses ear meloklok. Innem erro jimor rar etal mae ien eo rar iion juon ajiri edik eo ej ikkure ibben ruo ian ro mōttan. Innem Khidlir ear jibwe bõran ajiri eo, kotake im mwijbar ñan an mij. Innem Musa ear kajitok: '-Etke kwoj mõn juon armij erreo, jab kinke ear mõn bar juon armij?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Khidlir ear uak: '-Iar jab jiroñ yuk ke, bwe ilo mol kwojjab maroñ in kijenmij ippa?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Ibn 'Uyainah ear ba, 'Men in ej juon kamool. '-Innem erro jimor etetal mae ke rar tōpar armij ro ilo juon ailiñ, rar kajitõk bwe ren karuwaineneik ir jen armij ro ilo ailiñ eo, ak armij ro ilo ailiñ eo rar jab kõnan kamõnõnõik ir. Innem erro jimor lo bwe worwor in mweo ej epaak an wōtlo̧k. Innem Khidlir ear kalek worwor eo. Al Kahf: 77-. Rasulullah ear wōnmanlok bwebwenato eo an: 'Khidlir ear kōmmane kin pein make. Innem Musa ear ba, '-Elañe kwoj kōnaan, kwonaj bōk wōnan. Khidlir ear uwaak, 'Eñin ej ien eo ej jebel io im kwe-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Allah en tiriamokake Musa. Jej lukkun kejatrikrik bwe Moses en maroñ in kijenmij bwe jen maroñ in roñ elōn bwebwenato ko kin erro jimor.'
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Kar jiron kim ['Uthman] ear ba, kar jiron kim [Jarir] jen [Mansur] jen [Abu Wa'il] jen [Abu Musa] ear ba, 'Juon armij ear itok ñan Rikanaan eo im kajitõk, 'O Rijilōk eo an Allah, ta eo ej naetan tarinae fi sabillah -ilo ial eo an Allah? Kinke jet iaad rej tarinae kin illu im jet kin kijejeto?' Innem ear kotak bōran ñan armij eo ear kajitok, im ear jab kotak bōran elañe armij eo ear kajitok ear jutak. Innem ear uwaak: 'Jabdewōt eo ej tariņae ñan kōļapļo̧k naan eo an Allah, innām ej tariņae ilo iaļ eo an Allah 'azza wajalla'.