Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Esan digute ['Abdullah bin Yusuf]-ek esan zuela, niri [Al Laits] esan didate, esan didate [Sa'id] Abu Sa'iden semea dela [Abu Syuraih] eta berak esan ziola 'Amru bin Sa'idi Mekara talde bat bidali zuenean: "Oi amir, utzi iezadazu kontatzen sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak behin Meka askatzeko bere sermoian adierazi zuen gauza bat. Nire bi belarriek entzun zuten, nire bihotzak sentitu zuen eta nire bi begiek ikusi zuten, Ala goraipatu eta Ala purifikatu zuen esanez: 'Egia esan, Meka, Ala-k purifikatu du eta jendeak - Meka-ko musulmanek - ez dute purifikatu. Beraz, ez da zilegi Ala-rengan eta Azken Egunean sinesten duen edonori bertan odola isurtzea, eta ez da zilegi inori bertan dauden zuhaitzak errotik ateratzea'". Norbaitek laguntza eskatzen badu sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak bertan borrokatu zuen gerra dela eta, esan: 'Egia esan, Ala Ta'alak bere Mezularia baimendu du eta ez dizu baimenik eman'. Izan ere, Ala Ta'alak egunean zehar une batean baimendu dit eta gero gaur lehen bezain garbi itzuli da. Beraz, bertan daudenek jakinarazi dezatela bertan ez daudenei'. Beraz, Abu Shurayji esan zitzaion: 'Zer esan zuen 'Amruk?'. Hark esan zuen: 'Badakit zu baino hobeto, Abu Syuraij: 'Ez ditu babestuko bekatuak egiten dituztenak, odola isurtzen dutenak eta lapurtzen dutenak'.
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
['Abdullah bin 'Abdul Wahhab]-ek esan zigun, [Hammad]-ek [Ayyub-engandik] [Muhammad-engandik] [Ibn Abu Bakrah-engandik] [Abu Bakrah-engandik] kontatu zigun. Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Egia esan, zuen odola, zuen altxorra', esan zuen Muhammadek; uste dut esan zuela, 'eta zuen ohorea debekatuta dago zuentzat, zuen hilabete honetako hilabete honetan bezala. Bertan daudenek transmititu dezatela bertan ez daudenei'. Eta Muhammadek esan zuen: 'Egia da Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Ez al dut nik transmititu?', bi aldiz errepikatu zuen.
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Esan digute ['Ali bin Al Ja'd]-ek esan duela, jakinarazi digute [Syu'bah]-ek esan duela, niri [Mansur]-ek esan duela, entzun diot [Rib'i bin Jirasy] esaten, entzun diot ['Ali] esaten, 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez egin gezurrik nire aurka -nire izenean-, nire aurka gezurra esaten duena infernura joango baita'.
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Esan digu [Abu Al Walidek] esan duela, esan digu [Syu'bahk] [Jami' bin Syaddad]-ek ['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair-ek] [bere aitak] esan duela: '[Az Zubairri] esan nion: 'Inoiz ez dizut entzun Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wasallam-ek beste pertsonek hitz egiten duten bezala hitz egiten?' Az Zubairrek erantzun zuen: 'Inoiz ez naiz berarekin banandu, entzun nion esaten: 'Nire aurka gezurra esaten duenak, prestatu dezala bere eserlekua infernuan'.
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Esan digu [Abu Ma'marrek] esan zuela, esan digu ['Abdul Waritsek] ['Abdul 'Azizek] esan zuela, [Anasek] esan zuela: 'Hadith asko kontatzea debekatu zidan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuelako: 'Nire izenean nahita nire aurka gezurra esaten duenak, prestatu dezala bere eserlekua infernuan'.
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Esan digute [Makki bin Ibrahim]-ek, esan digute [Yazid bin Abu 'Ubaid]-ek [Salamah-ek] esan zuela: 'Entzun dut sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta esaten: 'Nire inguruan esan ez dudana esaten duenak, prestatu dezala bere eserlekua infernuan'.
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Esan digu [Moisesek] esan digu [Abu 'Awanah-ek] [Abu Hushain-ek] [Abu Salih-ek] [Abu Hurairah-ek] esan zuela: 'Entzun dut sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esaten: 'Eman izenak nire izenarekin eta ez nire ezizenaz. Zeren bere ametsetan ikusten nauenak benetan ikusi nau, Satanek ezin baitu nire itxuraren antzeko izan. Eta nire aurka gezurra esaten duenak, prestatu dezala bere eserlekua infernuan'.
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Esan zigun [Muhammad bin Salamek] esan zuen, esan zigun [Wakik] [Sufyanek] [Mutharrifek] [Ash Sha'bik] [Abu Juhaifahek] esan zuen, 'Galdetu nion ['Ali bin Abu Talibek], 'Baduzue libururik?' Erantzun zuen, 'Ez, Alaren Liburua edo musulman bati emandako ulermena, edo orri honetan dagoena izan ezik'. Esan nion, 'Zer dago orri honetan?' Erantzun zuen, 'Erreskatea, askatu gatibuak, eta ez utzi musulman bakar bat ere hiltzen infidel baten defentsan'.
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Esan digute [Abu Nu'aim Al Fadll bin Dukainek], esan digute [Syaibanek] [Yahya-rengandik] [Abu Salamah-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik], Khaza'ah tribuak Banu Laits leinuko gizon bat hil zuela Meka askatu zen egunean, Laits leinuko gizon bat hiltzeagatik mendeku gisa. Gertakari hau Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i jakinarazi zitzaion, eta honek bere ibilgailura igo eta hau predikatu zuen: "Egia esan, Alak Meka hilketatik edo elefante-taldeetatik askatu du". Abu Ubaidullah-ek esan zuen: "Abu Nu'aimek esan zuen bezala, 'hilketa' eta 'elefante' artean zalantzan ibili ziren. Bitartean, beste pertsonak esan zuen: 'Elefantea'. Orduan, Alak Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta sinestunak irabazi zituen haien gainetik". Esan zuen: «Jakin ezazu Meka lurraldea ez zela halal nire aurretik edo ondoren inorentzat, jakin ezazu, hain zuzen ere, halal izan zela niretzat une batez egun batean. Jakin ezazu, eta une honetan haram bihurtu da; arantzak ez dira moztu behar, zuhaitzak ez dira moztu behar, aurkitutako elementuak ez dira hartu behar iragarri eta jabea bilatu arte. Beraz, hiltzen denak bi gauza on hauetako bat jasoko du: erreskatea eskatu edo biktimaren familiari mendekua eskatu». Orduan, Yemengo biztanle bat etorri zen eta esan zuen: «Alaren Mezularia, idatzi niretzat?». Orduan esan zuen: «Idatzi Abu halakoarentzat». Quraish gizon batek esan zuen orduan: «Idzhir zuhaitza izan ezik, Alarraren Mezularia, zuhaitz hori gure etxeetan eta gure hilobietan erabiltzen baitugu». Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: «Idzhir zuhaitza izan ezik, Idzhir zuhaitza izan ezik». Orduan, Abu Abdullahi esan zioten: «Zer idatzi zen berarentzat?». Hark erantzun zuen: «Aurreko sermoia».
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
['Ali bin 'Abdullah]-ek esan zigun, [Sufyan]-ek esan zigun, ['Amru]-ek esan zidan, [Wahhab bin Munabbih]-ek [bere anaiarengandik] esan zidan, [Abu Hurairah] entzun niola esaten: 'Ez dago inor Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean ni baino hadith gehiago duenik, 'Abdullah bin 'Amru izan ezik. Hark idazten badaki eta nik ezin dut'. [Ma'marrek] ere [Hammam]-engandik [Abu Hurairah]-engandik kontatu zuen'.
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
Esan digute [Yahya bin Sulaimanek], niri [Ibn Wahhabek] esan didate, niri [Yunusek] [Ibn Shihabek] ['Ubaidullah bin 'Abdullahek] [Ibn 'Abbasek] esan du: 'Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, gaixotu zenean, esan zuen: 'Eman gutun bat eta zerbait idatziko dizut, nire atzetik bidetik ez joateko'. Umarrek esan zuen: 'Egia esan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, gaixotasuna okerrera doa eta gure ondoan dago Alaren Liburua, nahikoa dena guretzat'. Orduan, jendea liskarra izan zuen eta iskanbila sortu zen, beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallamek, esan zuen: 'Alde egin niregandik, ez da egokia nire aurrean eztabaidatzea'. Beraz, Ibn 'Abbas atera zen eta esan zuen: "Hau hondamendia da, eta, egia esan, ez litzateke hondamendirik gertatu behar sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eta Koranaren aurrean".
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Esan digu [Shadaqah]-k [Ibn 'Uyainah-k] [Ma'mar-etik] [Az Zuhri-tik] [Hind-etik] [Ummu Salamah-etik] eta ['Amru-tik]. Eta [Yahya bin Sa'id-ek] [Az Zuhri-tik] [Hind-etik] [Ummu Salamah-ek] esan zuen: 'Gau batean, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta esnatu eta esan zuen: 'Subhaanallah - Aintza Alai -, zer kalumnia agerian geratu da gau honetan? Eta zer ireki da bi altxorretakoa -Ramavi eta Persian-? Esnatu, hormen atzean zaudetenok -gelen atzean-, zenbat jende bizi baita Alaren bedeinkapenez gozatzen mundu honetan, baina biluzik egongo dira ondorengo bizitzan -onik lortu gabe-'.
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Esan digu [Sa'id bin 'Ufair]-ek esan zuela, esan dit niri [Al Laits]-ek esan duela, esan dit niri ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir]-ek [Ibn Shihab]-engandik [Salim]-engandik eta [Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah-engandik] ['Abdullah bin 'Umarrek] esan zuela: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Isha otoitza errezatu zuen gurekin bere bizitzaren amaieran. Agurra amaitu ondoren, zutitu eta esan zuen: 'Ez al diozue jaramonik egin gaur gauean? Izan ere, ehun urteren buruan ez da inor geratuko lur honen gainean'.
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Esan digu [Adamek] esan zuen, esan digu [Syu'bahk] esan zuen, esan digu [Al Hakam] esan zuen, entzun niola [Sa'id bin Jubair] [Ibn 'Abbasek] esaten: 'Gaua nire izebaren -Maimunah bint Al Harith- etxean eman nuen, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren emaztea. Eta une hartan, sallallaahu 'alaihi wasallam profeta berarekin zegoen, bere txanda zelako. Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam, Isha otoitza egin zuen, gero etxera joan eta lau rak'ah otoitz egin zituen, gero loak hartu eta berriro esnatu zen otoitz egiteko'. Ibn Abbasek esan zuen: 'Orduan, haur bat bezala lo egin zuen - denbora batez esnatu zen - edo antzeko zerbait - gero jaiki zen otoitz egiteko. Gero jaiki eta bere ezkerreko aldean jarri nintzen, eta gero eskuinean jarri ninduen. Ondoren, bost rak'ah otoitz egin zituen, gero bi rak'ah otoitz egin zituen, gero lo egin zuen bere zurrungak entzun nituen arte, eta gero goizeko otoitza egitera atera zen.
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Esan digute ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullahk] esan zuela, niri [Malik] esan didate [Ibn Shihabek] [Al A'rajek] [Abu Hurairahk] esan zuela: 'Egia esan, jendeak dio Abu Hurairah dela Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en haditha gehien transmititu duena, Allahren Liburuko bi bertsorik ez balitz, ez nuke transmitituko'. Ondoren, bertsoa irakurri zuen: '-Egia esan, azalpen eta gida moduan bidali duguna ezkutatzen dutenek-' ... bertsoaren amaierara arte... '-Allah Errukitsuena da-' -Galderak. Al Baqarah: 159-160-. Egia esan, Muhajirin artean gure anaiak merkatuetan salerosketan dabiltza okupatuta, eta Ansar artean gure anaiak beren ondasunak kudeatzen lanpetuta daude. Abu Hurairah-ek beti laguntzen zion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gose zenean, beti zegoen bertan jendea ezin zenean egon, eta memorizatzen zuen jendeak ezin zuenean memorizatu.
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
[Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'abek] kontatu digu, [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] kontatu digu [Abu Dzi'bek] [Sa'id Al Maqburi]-k [Abu Hurairah-ek] esan zuen: 'Esan nuen, 'Alaren Mezularia, hadith asko entzun ditut zuregandik, baina ahaztu egin ditut. Orduan esan zuen: 'Zabaldu zure xala'. Beraz, zabaldu nuen, eta hark - balitz bezala - zerbait hartu zuen eskuarekin, eta gero esan zuen: 'Hartu'. Hartu nuen, beraz, ordutik ez dut gehiago ahaztu'. Esan digu [Ibrahim bin Al Mundzir]-ek esan zuen, esan digu [Ibn Abu Fudaik] editore batekin honela, edo esan zuen: 'Eskuetan bota zuen'.
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Esan digute [Isma'ilek], niri [niri anaiari] esan didate [Ibn Abu Dzi'bek] [Sa'id Al Maqburik] [Abu Hurairahk] esan duela: "Alaren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-en, ezagutza -hadith- bi ontzitan gordetzen dut. Bat zabaldu eta helarazi nuen, eta bestea, helaraziko banu, eztarria moztuko lidakete".
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Esan digute [Hajjajek] esan duela, esan digute [Syu'bahek] esan duela, eta niri esan dit ['Ali bin Mudrikek] [Abu Zur'ah bin 'Amruk] [Jarir]-ek esan didala, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan ziola Hajj Wadan zehar jendeari aholkuak emateko eskatu ziotenean: 'Ez itzuli infidel izatera, elkar hiltzeko'.
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
['Abdullah bin Muhammad] esan zigun, [Sufyan] esan zigun ['Amru] esan zigun, [Sa'id bin Jubair] esan zidan, nik [Ibn 'Abbasi] esan nion, 'Egia esan, Nauf Al Bakalik uste du Musa ez zela Bani Isra'il-eko Musa, beste Musa bat baizik'. Ibn Abbasek orduan esan zuen: 'Alaren etsaia gezurra ari da, hain zuzen ere [Ubay bin Ka'bek] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik kontatu digu: 'Moises, Alaren Profeta, Bani Isra'il-en aurrean jarri zen sermoi bat ematen, eta gero galdetu zioten: 'Nor da pertsonarik adimentsuena?'. Musak erantzun zuen: 'Ni naiz'. Orduan, Ala Ta'ala-k errieta egin zion, ez ziotelako horri buruzko ezagutzarik eman. Orduan, Ala Ta'ala-k errebelatu zion: 'Nire zerbitzarien artean badago bi itsasoen elkargunean bizi den zerbitzari bat, zu baino adimentsuagoa dena'. Orduan Musak esan zuen: «Ai, Jauna, nola topa dezaket?». Esan zioten: «Ekarri arraina saski batean; galtzen baduzu, horixe da gidaritza». Orduan, Moises abiatu zen Yusya' bin Nun izeneko bere morroiarekin, eta biek arraina saski batean eraman zuten harkaitz handi batera iritsi arte. Gero, biek burua harkaitzean jarri eta lo egin zuten. Arraina saskitik atera zen, eta arrainak salto egin zuen itsasora joateko. —Galdera: 61—. Gertakari honek Moises eta bere dizipulua harritu zituen, eta bidaiaren gainerako gau eta eguna jarraitu zuten. Goiz batean, Moisesek bere morroiari esan zion arte: «Ekarri janaria, nekatuta gaude bidaiagatik». —Galdera: Al Kahfi: 62—. Moisesek ez zuen nekatuta sentitu agindu bezala helmugara iritsi arte. Beraz, bere dizipuluak esan zion: «Badakizu noiz bilatu genuen aterpea harkaitzean? Egia esan, arraina aipatzea ahaztu zait. Eta inork ez nau ahazten Satanas izan ezik». —Galdera. Al Kahfi: 63-. Musak orduan esan zuen: '-Hori da bilatzen ari garen lekua. Orduan, biak itzuli ziren beren jatorrizko urratsei jarraitzera-' -Galderak. Al Kahf: 64-. Biak harkaitzera iritsi zirenean, arropa zabalak zeramatzan gizon bat aurkitu zuten. Musak agurtu egin zuen. Khidlirrek orduan galdetu zuen: 'Nola esaten diozu kaixo zure etxean?' Moisesek erantzun zuen: 'Ni Moises naiz'. Khidlirrek galdetu zuen: 'Musa Bani Isra'il?' Musak erantzun zuen: 'Bai'. Musak orduan esan zuen: '-Jarraitu al zaitzaket irakatsi zaizun ezagutzaren artean ezagutza zuzena irakasteko?-' Khidlirrek erantzun zuen: 'Egia esan, ez zara inoiz pazientzia izango nirekin-' -Galderak. Al Kahf: 66-67-. Khidlirrek jarraitu zuen esaten: 'Oi Musa, Allahren ezagutzatik daukat ezagutza, berak irakatsi didana, zuk ez dakizuna, eta zuk ere baduzu berak irakatsi didan ezagutza, nik ere ez dakiena'. Musak esan zuen: «—Jainkoak nahi badu, pertsona pazientziatsua aurkituko nauzu, eta ez dizuet ezertan aurka egingo—» -Galderak. Al Kahf: 69-. Beraz, biak hondartzan ibili ziren, bietako inork ez zuela txaluparik, eta gero txalupa bat igaro zen. Txalupan zeudenek biak eramateko hitz egin zuten. Khidlir identifikatua izan zenez, biak ordaindu gabe eraman zituzten. Orduan, txaluparen alboan pausatutako txori txiki bat agertu zen, itsasoko ura mokokatzen, mokokada bat edo birekin edateko. Khidlirrek esan zuen: «Oi Musa, nire ezagutza eta zure ezagutza, Alaren ezagutzarekin alderatuta, ez dira itsasoko uretan txori honen mokokada bezalakoak». Orduan, Khidlirrek nahita txalupako ohola hartu eta hautsi zuen. Musak esan zuen: «Alferrik ekarri gaituzte, baina zergatik suntsitu duzue bidaiariak itotzeko?» Khidlirrek esan zuen: '-Ez al dizut esan, 'Egia esan, ez zara inoiz pazientzia izango nirekin-' Musak erantzun zuen: '-Ez zigortu nire ahanzturagatik eta ez zamatu nire gaietan zailtasunik-' -Galderak. Al Kahf: 72-73-. Lehenengo gertakari hau Moisesek ahaztu zuelako gertatu zen. Orduan biak alde egin zuten, bi lagunekin jolasean ari zen haur txiki bat aurkitu zuten arte. Khidlirrek haurraren burua hartu, altxatu eta hil egin zuen. Beraz, Musak galdetu zuen: '-Zergatik hiltzen duzu arima garbi bat, beste pertsona bat hil duelako ez?-' -Galderak. Al Kahf: 74-. Khidlirrek erantzun zuen: '-Ez al dizut esan, egia esan, ez zarela pazientzia izango nirekin?- ' -Galderak. Al Kahf: 75-. Ibn 'Uyainahk esan zuen: 'Hau baieztapen bat da.' «-Beraz, biak ibili ziren herrialde jakin bateko jendearengana iritsi ziren arte, eta herrialde horretako jendeak entretenimendua eskatu zuten, baina herrialde horretako jendeak ez zituen entretenitu nahi izan. Orduan, biek ikusi zuten etxeko horma ia erortzen ari zela. Beraz, Khidlirrek horma eraiki zuen-» -Galderak. Al Kahf: 77-. Rasulullah-k bere istorioa jarraitu zuen: «Khidlirrek bere eskuekin egin zuen. Orduan Musak esan zuen: «-Nahi baduzue, ordainsaria jasoko duzue. Khidlirrek erantzun zuen: 'Hau da nire eta zuen arteko bereizketa unea-'» -Galderak. Al Kahf: 77-78-. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: «Alak erruki izan dezala Musarekin. Benetan espero dugu Moisesek pazientzia izatea, bien inguruko istorio asko entzun ahal izateko».»
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Esan digute ['Uthmanek] esan zuela, esan digute [Jarirrek] [Mansurrengandik] [Abu Wa'ilengandik] [Abu Musak] esan zuela: 'Gizon bat etorri zitzaion sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari eta galdetu zion: 'Alaren Mezularia, zeri deitzen zaio gerra fi sabilillah -Alaren bidean-? Batzuk haserreagatik borrokatzen garelako eta beste batzuk pasioagatik?' Ondoren, burua altxatu zuen galdetu zion pertsonarengana, eta ez zuen burua altxatu galdetu zuen pertsona zutik ez bazegoen. Ondoren, erantzun zuen: 'Alaren hitza goratzeko borrokatzen duenak, orduan Ala bidean borrokatzen du 'azza wajalla'.