Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 101

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ

Ki waco botwa ['Abdullah bin Yusuf] owaco,, ki waco bota [Al Laits] owaco, ki waco bota [Sa'id] en obedo wod pa Abu Sa'id ki bot [Abu Syuraih] ni en owaco bot 'Amru bin Sa'id i kare ma en ocwalo gurup i Mecca, 'O amir, wek atit lok ma lanebi owaco ni 'alaihi wasallam owaco i pwonye i kare me gonyo Mecca. It na aryo owinyo, cwinya owinyo ki wanga aryo oneno, en opako Allah ki olonyo Allah kun waco ni: 'Adaa, Makkah, Allah olonyo ne ki dano - Mushrikin me Makkah - pe gulonyo ne. Pi meno pe tye cik pi ngat mo ma ye i kom Allah ki nino me agiki me onyo remo iye, ki pe tye cik pi ngat mo me turo yadi ma tye iye. Ka ngat mo openyo pi kony pi lweny ma lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam olwenyo iye, ci iwac ni 'ada Allah Ta'ala oye lakwena ne ki pe oye in'. Adaa, Allah Ta'ala oye ni abed i kare mo i dyeceng ki lacen odwogo iye ma leng tin kit ma onwongo tye maleng kwede con. Pi meno wek jo ma tye ka tito bot jo ma pe tye'. Pi meno ki waco bot Abu Shurayj ni, 'Amru owaco ngo?' En owaco ni, 'An angeyo maber loyo in, O Abu Syuraij: 'En pe obi gwoko jo ma timo bal, jo ma onyoo remo ki jo ma kwalo'.

Hadith

Imam Bukhari : 102

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ

Owaco botwa ['Abdullah bin 'Abdul Wahhab] owaco, owaco botwa [Hammad] ki bot [Ayyub] ki bot [Muhammad] ki bot [Ibn Abu Bakrah] ki bot [Abu Bakrah] Lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Adada, remo ni, Muhammad owaco; Atamo ni en owaco ni, 'ki deyo ni tye marac piri kit ma tye piri i dwe man me dwe ni. Wek jo ma tye ka lok bot jo ma pe tye'. Ki Muhammad owaco ni, 'Tye lok ada ni lakwena pa Allah owaco ni, 'An pe atito ne? ' en owaco tyen aryo kulu.

Hadith

Imam Bukhari : 103

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ

Ki waco botwa ['Ali bin Al Ja'd] owaco, ki waco botwa [Syu'bah] owaco, ki waco bota [Mansur] owaco, awinyo [Rib'i bin Jirasy] owaco, awinyo ['Ali] owaco ni, 'Lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Pe i lok goba i koma, - obi cito i mac me kapiny'.

Hadith

Imam Bukhari : 104

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Owaco botwa [Abu Al Walid] owaco, owaco botwa [Syu'bah] ki bot [Jami' bin Syaddad] ki bot ['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair] ki bot [wone] owaco ni, 'Awaco bot [Az Zubair] ni, 'pe awinyo in iloko i kom gin mo ki bot lakwena pa Allah sallahualahial ma calo jo mukene?' Az Zubair ogamo ni, 'An pe apoka kwede, awinyo en owaco ni: 'Ngat mo keken ma loko lok goba i koma, wek en oyub kabedone i mac me kapiny'.

Hadith

Imam Bukhari : 105

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

En owaco botwa ['Abu Ma'mar] owaco, owaco botwa ['Abdul Warits] ki bot ['Abdul 'Aziz] owaco, [Anas] owaco ni, 'En ogengo an me tito botwu hadiths mapol pien lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Ngat mo keken ma oloko lok goba i koma, - wek iyube i mac me kapiny'.

Hadith

Imam Bukhari : 106

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Ki waco botwa [Makki bin Ibrahim] owaco, ki waco botwa [Yazid bin Abu 'Ubaid] ki i [Salamah] owaco ni, 'Awinyo lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Ngat mo keken ma owaco i koma ni an pe awaco, wek en oyub kabedone i mac me kapiny'.

Hadith

Imam Bukhari : 107

حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

En owaco botwa ni [Moses] owaco botwa [Abu 'Awanah] ki bot [Abu Hushain] ki bot [Abu Salih] ki bot [Abu Hurairah] en owaco ni, 'Awinyo lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Mi nying ki nyinga ento pe ki nying me amara. Pien ngat mo keken ma onena i lek en oneno an ada, pien Catan pe twero rwate ki kit ma atye kwede. Dok ngat mo ma loko lok goba i koma, myero en oyub kabedone i Geena’.

Hadith

Imam Bukhari : 108

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ

Owaco botwa [Muhammad bin Salam] owaco, owaco botwa [Waki'] ki bot [Sufyan] ki bot [Mutharrif] ki bot [Ash Sha'bi] ki bot [Abu Juhaifah] owaco ni, 'Apenye ['Ali bin Abu Talib], 'Itye ki buk mo?' En ogamo ni, 'Ku, kono buk pa Allah onyo niang ma kimiyo bot Cilam, onyo gin ma tye i karatac man'. Awaco ni, 'Ngo ma tye i karatac ni?' En ogamo ni, 'Gwok, gony dano ma ki mako, ki wek pe ki neko Cilam mo me gwoko ngat ma pe ye'.

Hadith

Imam Bukhari : 109

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ

Ki waco botwa [Abu Nu'aim Al Fadll bin Dukain] owaco, ki waco botwa [Syaiban] ki bot [Yahya] ki bot [Abu Salamah] ki bot [Abu Hurairah], ni kaka me Khaza'ah oneko laco mo ki i Banu Laits i nino me gonyo Makkah, me culo kwor pi neko laco mo ki bot kaka me Labe- Gin ma otimme ni ki tito bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam, en odonyo i motoka ne ki owaco ni: 'Adaa, Allah ogonyo Mecca ki i neko dano, onyo mony pa lyec'. Abu Ubaidullah owaco ni, 'Kit ma Abu Nu'aim owaco kwede, gin gubedo ki lworo i kin 'neko' ki 'lyec'. I kare meno, ngat mukene-ni owaco ni, ‘Lyeci. I ngeye Allah oloyo lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ki jo ma ye i kom gi. En owaco ni: 'Nge ni lobo me Mecca onongo pe tye maber pi ngat mo keken ma peya an onyo ma lubo an, nge ni ada onongo tye maber bota pi kare manok i nino mo acel. Nge, ki i kare ni dong odoko haram; pe myero ki ngolo okuto, pe myero ki tur yadi, jami ma kinongo pe myero ki kwany ka pe ki tito pire dok ki yenyo wonne. Pi meno ŋat ma gineko, en binongo acel i kin jami mabeco aryo; peny pi ginkok onyo peny pi cul ki bot jo me ot pa ngat ma ki neko'. Lacen ngat mo ma bedo i Yemeni obino ki owaco ni, 'O lakwena pa Allah, coc ne pira?' En owaco ni: 'co ne pi Abu kit meno ki kit meno'. Laco mo ma ki lwongo ni Quraish owaco ni, 'Labongo yat Idzhir, O Lakwena pa Lubanga, pien wa tiyo ki yat meno i gang wa ki i lyel wa'. Pi meno lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Labongo yat Idzhir, labongo yat Idzhir'. Ki dong ki waco bot Abu Abdullah ni, 'Ngo ma ki coyo pire?' En ogamo ni, 'Pwony meno'.

Hadith

Imam Bukhari : 110

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

Owaco botwa ['Ali bin 'Abdullah] owaco, owaco botwa ['Amru] owaco, owaco bota [Wahhab bin Munabbih] ki bot [omine] owaco, awinyo [Abu Hurairah] owaco ni, 'Pe tye ngat mo i kin lurem pa lanebi sallahulahi ma tye ki hallaial ma kato I', labongo 'Abdullah bin 'Amru. Pien en twero coc ki an pe atwero. [Ma'mar] bene oloko ki bot [Hammam] ki bot [Abu Hurairah]'.

Hadith

Imam Bukhari : 111

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ

Ki waco botwa [Yahya bin Sulaiman] owaco, ki waco bota [Ibn Wahhab] owaco, ki waco bota [Yunus] ki bot [Ibn Shihab] ki bot ['Ubaidullah bin 'Abdullah] ki bot ['Ibn 'Abbas] owaco ni, 'I kare ma lanebi sallahilai obedo ilam, owaco ni: 'Miya waraga ki abi coyo gin mo piri wek pi ibed ka lubo kora'. Umar owaco ni, 'Adada two pa lanebi tye ka mede ki i nget wa tye buk pa Allah, ma oromo piwa. I ngeye dano gubedo ka pyem ki ayelayela ocakke, pi meno lanebi owaco ni: 'Wucit woko ki bota, pe opore me pyem i nyima'. Pi meno Ibn 'Abbas okato woko ki owaco ni, 'Man obedo peko, ki ada peko mo keken omyera pe otime i nyim lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ki Qur'an'.

Hadith

Imam Bukhari : 112

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ

Owaco botwa [Shadaqah] owaco botwa [Ibn 'Uyainah] ki [Ma'mar] ki [Az Zuhri] ki [Hind] ki [Ummu Salamah] ki ['Amru]. Ki bot [Yahya bin Sa'id] ki bot [Az Zuhri] ki bot [Hind] ki bot [Ummu Salamah] owaco ni, 'I dyewor mo acel lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ocer ki owaco ni: 'Subhaanallah - Deyo obed bot Allah -, lok goba ango ma ki nyutu i dyewor ni? Ki ngo ma ki yabo i kom ot gwoko lim aryo ni -Ramavi ki Persian-? Wucer, wun dano ma wutye i nge cel - ot-, pien dano adi ma gi kwo kun gi nongo gum pa Allah i lobo kany ento gi bi bedo nono i anyim -pe gi nongo gin mo maber-'.

Hadith

Imam Bukhari : 113

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ

En owaco botwa [Sa'id bin 'Ufair] owaco, en owaco ira [Al Laits] owaco, en owaco ira ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] ki bot [Ibn Shihab] ki bot [Salim] ki [Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah] ni ['Abdullah bin 'Umar] owaco ni 'The Prollahallam' olego lega me Isha' kwedwa i agiki me kwo ne. I nge tyeko moto en ocung malo ci owaco ni: ‘Pe iketo cwinyi i dyewor man? Ada, i agikki me mwaka miya acel acel pe tye dano mo ma bidoŋ i wi lobo man’.

Hadith

Imam Bukhari : 114

حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ

En owaco botwa [Adam] owaco, owaco botwa [Syu'bah] owaco, owaco botwa [Al Hakam] owaco, awinyo [Sa'id bin Jubair] ki bot [Ibn 'Abbas] owaco ni, 'Abedo dyewor i ot pa ladit na -Maimunah bint Al Harith-, dako pa lanebi sallahualahial'. Ki i kare meno lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam onwongo tye kwede pien onwongo kare ne oo. Lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam otimo lega me Isha, lacen ocito gang ki olego rak'ah angwen, lacen ocito ka nino ki oya malo me lega'. Ibn Abbas owaco ni, 'En onino calo latin - ocer pi kare manok - onyo gin mo ma kit meno - en oa malo me lega. Ki dong aa malo ki acung tung lacuc, en oketo an tung lacuc. Iyonge en olego pi tyen abic, lacen olego pi tyen aryo, lacen onino nio ka awinyo koko ne, lacen obino woko me timo lega me odiko.'

Hadith

Imam Bukhari : 115

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ

Ki waco botwa ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah] owaco, ki waco bota [Malik] ki bot [Ibn Shihab] ki bot [Al A'raj] ki bot [Abu Hurairah] owaco ni, 'Adada dano giwaco ni, 'Abu Hurairah aye ngat ma -ocwalo lok me hadith ki bot Rasulullah ka onongo pe,' pi tyeng aryo i buk pa Allah onongo pe abi tito ne'. En okwano tyeng ni: '-Adaa, jo ma kano gin ma wa cwalo piny i kit me tito ki pwony-' ......nio wa i agiki me tyeng ni.. '-Allah tye ki kica-' -Qs. Al Baqarah: 159-160-. Adaa, omegiwa ma aa ki i kin Muhajirin, gi tye ka tic ki cato wil i cuk, ki omegiwa ma aa ki i kin Ansar, gitye ka tic ki tic gi me gwoko jami gi. ma nongo Abu Hurairah kare weny obedo ka lubo kor Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ka kec neko en, en onwongo bedo tye ka dano pe twero bedo tye, ki en onwongo twero mako ka dano pe twero mako ne.'

Hadith

Imam Bukhari : 116

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ

Owaco botwa [Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'ab] owaco, otito botwa [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] ki bot [Abu Dzi'b] ki bot [Sa'id Al Maqburi] ki bot [Abu Hurairah] owaco ni 'Awaco ni, 'O lakwena pa Lubanga, awinyo ki boti lok mapol ento wiya owil. En owaco ni: 'Yer bongo ni'. Ki dong apoko ne woko, en lacen - ma calo - omako gin mo ki cinge, lacen owaco ni: 'Kwany'. Atero ne, ki dong cake i kare meno dong awilo ne matwal'. Owaco botwa [Ibrahim bin Al Mundzir] owaco, owaco botwa [Ibn Abu Fudaik] ki lacoc ma calo man, onyo en owaco ni, 'Obolo ne i cinge'.

Hadith

Imam Bukhari : 117

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ

Ki waco botwa [Isma'il] owaco, ki waco bota [omera] ki bot [Ibn Abu Dzi'b] ki bot [Sa'id Al Maqburi] ki bot [Abu Hurairah] owaco ni, 'Agwoko ngec -hadith- ki bot lakwena pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam i jami aryo. acel an apoko ki atero, mukene ni, ka atero, dul ne obi turo woko'.

Hadith

Imam Bukhari : 118

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Ki waco botwa [Hajjaj] owaco, ki waco botwa [Syu'bah] owaco, ki waco bota ki ['Ali bin Mudrik] ki bot [Abu Zur'ah bin 'Amru] ki bot [Jarir], ni lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco bote ikare ma ki penyo en me miyo tam bot dano i kare me Wajda' me bedo jo ma pe giye, wek wunek luwotwu’.

Hadith

Imam Bukhari : 119

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا

En owaco botwa ['Abdullah bin Muhammad] owaco, owaco botwa [Sufyan] owaco botwa ['Amru] owaco, owaco bota [Sa'id bin Jubair] owaco, awaco bot [Ibn 'Abbas], 'Ada Nauf Al Bakali tamo ni Musa onongo pe obedo Musa pa Bani Isra'il, ento Musa mukene'. Ibn Abbas owaco ni, 'Lakwor pa Allah tye ka lok goba, ada [Ubay bin Ka'b] owaco botwa ki bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ni: 'Moses lanebi pa Allah ocung i nyim Bani Isra'il kun miyo pwony, ki en openye ni: 'Anga ma ryek loyo'? Musa ogamo ni: 'An atye'. Pi meno Allah Ta'ala ojuke pien pe ki miye ngec i kom lok meno. I ngeye Allah Ta'ala onyutu bote ni: 'Tye latic mo i kin lutic na ma bedo i kama nam aryo gi rwate iye ma ryek loyo in'. Musa owaco ni, 'O Lapwony, atwero rwate kwede nining?' Pi meno ki waco bote ni: 'Kel rec ni i agulu, ka rec ni orwenyo, ki en aye lanyut'. I ngeye Musa ocako wot ki laticce, Yusya’ bin Nun, ci gin aryo-ni gutingo rec i aduku nio ka guo i got mo madit. Lacen gin aryo ducu guketo wigi i kom got ci gunino woko. Lacen rec okato woko ki i agulu -lacen rec opyer ci ocito i nam-' -Qs. Al Kahf: 61-. Gin mutimme-ni okelo ur bot Moses ki lupwonnyene, pi meno gin aryo-ni gumedde ki wotgi dyewor ki dyeceng. Nio wa i odiko mo acel Musa owaco bot laticce ni, '-Kel cam wa kany, ada waol ki wot wa-' -Qs. Al Kahf: 62-. Moses pe owinyo olo kono i nge oo ka ma en ocito iye kit ma kiciko kwede. Pi meno lapwonnye owaco bote ni: '-In ingeyo kare ma wa yenyo kabedo i got con? Ki adaa, wiya owil me tito boti lok ma mako rec ni. Dok pe tye ngat mo ma wiye wil i koma kono Catan-' -Qs. Al Kahf: 63-. Musa owaco ni: '-Man aye kabedo ma wa tye ka yenyo ne. Ki dong gin aryo ni gudok cen ka lubo kor gi macon- ' -Qs. Al Kahf: 64-. I kare ma gin aryo-ni guo i got, gunongo laco mo ma oruko bongo lac. Musa omote. Khidlir owaco ni, 'I waco nining i gang ni?' Moses ogamo ni, ‘An a Moses’. Khidlir openyo lagam ni, 'Musa Bani Isra'il?' Musa ogamo ni, ‘Eyo’. Musa owaco ni: '-Atwero lubu in wek i pwonya ngec ma tye kakare i kin ngec ma ki pwonyo in?-' Khidlir ogamo ni: 'Adaa, in pe ibi bedo ki diyo cwiny i koma-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Khidlir omede ki waco ni, 'O Musa, atye ki ngec ki i ngec pa Allah ma en opwonya ma in pe ingeyo, ki in bene itye ki ngec ma en opwonya ma an bene pe angeyo'. Musa owaco ni: '-Lubanga oye, in ibi nongo an ngat ma diyo cwiny, ki an pe abi pyem kwedi i lok mo keken-' -Qs. Al Kahf: 69-. Pi meno, gin aryo-ni guwoto i dog nam kun ngat mo pe ki yeya, ci yeya mo okato. Gin guloko wek jo ma i yeya gutergi aryo ducu. Pien Khidlir onongo dong ki ngeyo, gin gu kwanyo gin aryo ni labongo cul mo. Ki dong obino winyo mo matidi ma obedo i nget yeya kun ngweco i pii me nam me mato ki ngwec acel nyo aryo. Khidlir owaco ni, 'O Musa, ngec na ki ngec ni ka kiporo ki ngec pa Allah pe tye gin mo ento calo ngwec pa winyo man i pii me nam'. Ki dong Khidlir omako bao me yeya ki obalo ne. Musa owaco ni, 'Gukelo wa labongo gin mo, ento pingo i balo ne me neko dano ma tye i yeya ni?' Khidlir owaco ni: '-An pe awaco ni, 'Adaa pe ibi bedo ki cwiny me diyo cwinya kweda-' Musa ogamo ni: '-Pe iket pwod i koma pi wil na ki pe i ket peko i koma. ani ki gin mo matek i lok na- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. Gin mukwongo ma otimme-ni obedo pien Moses wiye owil woko. Ci gin aryo-ni gua woko nio ka gurwatte ki latin mo matidi ma onongo tye ka tuko ki lureme aryo. Khidlir omako wic latin ni, otingo malo ki obolo woko nio wa i too. Pi meno Musa openyo ni: '-Pingo in ineko cwiny maleng, ento pi ni en oneko ngat mukene?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Khidlir ogamo ni: '-An pe awaci, ni ada pe ibi twero bedo ki cwiny me diyo cwinya kweda?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Ibn 'Uyainah owaco ni, 'Man obedo moko. '-Pi meno gin aryo ni guwoto nio ka gu oo bot dano me lobo mo, gupenyo ni dano me lobo meno gubed ka galowang, ento dano me lobo meno onongo pe gimito gamo gi. I ngeye gin aryo-ni gunongo ni cel me ot-ti dong cok poto woko. Pi meno Khidlir ogero cel- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Rasulullah omede ki lok ne: 'Khidlir otimo ne ki cinge kene. Musa owaco ni, '-Ka imiito, ibi gamo cul pi en. Khidlir ogamo ni, 'Man aye kare me poko kin an ki in-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. Lanebi owaco ni: 'Allah otim kica i kom Musa. Watye ki gen ni Moses twero diyo cwinye wek wawiny lok mapol i kom jo aryo-ni.’

Hadith

Imam Bukhari : 120

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Ki waco botwa ['Uthman] owaco, ki waco botwa [Jarir] ki bot [Mansur] ki bot [Abu Wa'il] ki bot [Abu Musa] owaco ni, 'Laco mo obino bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ki openyo ni, 'O lakwena pa Allah, ngo ma ki lwongo ni lweny fi sabillah -i yo pa Allah--? Pien jo mogo i kinwa gilwenyo pi akemo ki mukene pi miti?' En dok otingo wiye malo bot ngat ma openyo-ni, dok pe otingo wiye malo nio ka ngat ma openyo-ni onongo tye ka cung. En ogamo ni: 'Ngat mo keken ma lweny me tingo lok pa Allah, en lwenyo i yoo pa Allah 'azza wajalla'.