Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 101

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [‘Abdullah bin Yusuf] chuan,, ka hnenah hrilh a ni tawh [Al Laits] chuan, ka hnenah [Sa’id] hnenah [Abu Syuraih] atanga Abu Sa’id fapa a nih thu hrilh a ni tawh a, ‘Amru bin Sa’id hnenah Mecca-a pawl a tirh lai khan, ‘Aw amir, thil pakhat chu Prophet-in a sallallaahu ‘alaihi a tih chu ka thlen phalsak rawh wasallam hian vawi khat chu Mecca zalenna huna a thusawiah a sawi a. Ka beng pahnih chuan a hre a, ka thinlungin a hre a, ka mit pahnih chuan a hmu a, Allah a fak a, Allah chu a tithianghlim a, heti hian a sawi: ‘Tih tak zetin, Makkah, Allah chuan a tithianghlim a, mipui - Makkah Mushrikin-te pawhin an tithianghlim lo. Chuvangin Allah leh Ni Hnuhnung ringtu tan chuan thisen chhuah chu dan a ni lo va, a chhunga thing awmte chu tu pawhin an hnawhchhuah phal a ni lo. Miin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n indona a neih avanga chhanchhuahna a dil a nih chuan ‘dik tak chuan Allah Ta’ala hian a tirhkoh a phal a, a phal lo che u a ni’ ti rawh. Dik tak chuan Allah Ta’ala hian nitin hun khatah min phalsak a, chutah chuan a hmaa a thianghlim ang bawkin vawiin hian a thianghlim leh ta a ni. Chuvangin a awmte chuan awm lote hnenah thlen rawh se’. Chuvangin Abu Shurayj hnenah chuan, ‘Amru hian eng nge a sawi?’ an ti a. Ani chuan, ‘Nang aiin ka hre chiang zawk, Aw Abu Syuraij: ‘Sual titu te, thisen chhuak te leh rukru te chu a humhim dawn lo’ a ti a.

Hadith

Imam Bukhari : 102

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ

Kan hnenah a sawi tawh [‘Abdullah bin ‘Abdul Wahhab] chuan a sawi a, kan hnenah [Hammad] chu [Ayyub] hnen atangin [Muhammad] hnen atangin [Ibn Abu Bakrah] hnen atangin [Abu Bakrah] hnen atangin a sawi tawh bawk Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Tih tak zetin, in thisen, in ro hlu, Muhammad chuan a ti a; ‘I chawimawina chu i tan haram a ni ang bawkin i tan he thla thlaah hian haram a ni’ a ti niin ka hria. A awmte chuan awm lote hnenah thlen rawh se’. Tin, Muhammad-a chuan, ‘A dik a ni, Allah tirhkoh sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan, ‘Ka thlen lo em ni? ' tiin vawi hnih a sawi nawn leh a.

Hadith

Imam Bukhari : 103

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [‘Ali bin Al Ja’d] chuan a ti a, kan hnenah report a ni tawh [Syu’bah] chuan a ti a, ka hnenah report a ni tawh [Mansur] chuan a ti a, [Rib’i bin Jirasy]-a sawi ka hre tawh a, [‘Ali] chuan, ‘Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Ka chungah dawt sawi suh -ka hmingin-, ka chungah dawt sawi suh, ka chungah dawt sawitu apiang chu an kal dawn si a hell' tih hi a ni.

Hadith

Imam Bukhari : 104

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Min hrilh tawh [Abu Al Walid] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Syu’bah] hnen atangin [Jami’ bin Syaddad] hnen atangin [‘Amir bin ‘Abdullah bin Az Zubair] hnen atangin [a pa] chuan, ‘[Az Zubair] hnenah ka sawi a, ‘Mi dangin an sawi angin Allah tirhkoh sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin engmah i sawi ka hre ngai lo?’ a ti a. Az Zubair chuan, ‘Amah nen hian ka inthen ngai lo, ‘Ka chungah dawt sawitu apiang chu hremhmunah a thutna tur buatsaih rawh se’ a tih ka hre thin.

Hadith

Imam Bukhari : 105

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Min hrilh tawh [Abu Ma’mar] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [‘Abdul Warits] hnen atangin [‘Abdul ‘Aziz] chuan, [Anas] chuan a ti, ‘Hadith tam tak hrilh che u kha min khap a ni, a chhan chu Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n: ‘Tupawh tumruh taka ka chungah thu dik lo sawitu -ka hminga- chu hremhmunah a thutna tur buatsaih rawh se’ a tih vang a ni.

Hadith

Imam Bukhari : 106

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [Makki bin Ibrahim] chuan a ti a, [Salamah] atanga kan hnenah [Yazid bin Abu ‘Ubaid] chuan, ‘Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam-a’n a sawi ka hre tawh a: ‘Tupawh ka chungchang sawi ngai lo chu hremhmunah a thutna buatsaih rawh se’ a tih hi.

Hadith

Imam Bukhari : 107

حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Min hrilh tawh [Moses] chuan min hrilh tawh [Abu ‘Awanah] hnen atangin [Abu Hushain] hnen atangin [Abu Salih] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin heti hian a sawi a, ‘Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam’n a sawi ka hre tawh: ‘Ka hming lem hmang lovin ka hming nen hming pe rawh u. A chhan chu a mumang a min hmu apiangin min hmu tak tak a ni, a chhan chu Setana hian ka pianzia a inang thei lo. Tin, ka dodaltu apiang chu hremhmunah a thutna tur buatsaih rawh se’.

Hadith

Imam Bukhari : 108

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ

Min hrilh tawh [Muhammad bin Salam] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Waki’] hnen atangin [Sufyan] hnen atangin [Mutharrif] hnen atangin [Ash Sha’bi] hnen atangin [Abu Juhaifah] hnen atangin, ‘[‘Ali bin Abu Talib] hnenah ka zawt a, ‘Lehkhabu i nei em?’ a ti a. Ani chuan, ‘Ni lo, Allah Lehkhabu emaw, Muslim hnena hriatthiamna pek emaw, he lehkhabu-a thil awm emaw chauh lo chu’ tiin a chhang a. Kei chuan, ‘He sheet-ah hian eng nge awm?’ ka ti a. Ani chuan, ‘Tlan la, sal tangte chu chhuah zalen la, ringlotu humhimna atan Muslim tumah tihhlum suh se’ tiin a chhang a.

Hadith

Imam Bukhari : 109

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ

Kan hnenah [Abu Nu’aim Al Fadll bin Dukain] chuan a sawi a, keini [Syaiban] hnenah [Yahya] atanga [Abu Salamah] atanga [Abu Hurairah] hnen atanga hrilh a ni a, Khaza’ah hnam chuan Makkah chhuah zalen ni khan Banu Laits atangin mi pakhat an that a, an zinga mi pakhat -the Laits hnam- an thah avanga phuba lakna atan. He thil thleng hi chu chu zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnenah an thlen a, chutah chuan a lirtheiah chuangin heti hian thu a sawi a: ‘Tih tak zetin, Allah chuan Mecca chu tualthahna, a nih loh leh sakeibaknei sipaite lakah a chhuah zalen ta a ni’. Abu Ubaidullah chuan, ‘Abu Nu’aim-a sawi angin, ‘tualthah’ leh ‘sakeibaknei’ inkarah an inhnial a. Chutih lai chuan midang chuan, ‘Elephant. Tichuan Allah chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam leh ringtute chu an chungah a hneh ta a ni. Ani chuan: ‘Mecca ram hi keimah hma leh ka hnua tu tan pawh halal a ni lo tih hria la, a nihna takah chuan ni khat chu rei lo te chhung atan ka tan halal a ni tih hria ang che. Hriat la, he hun lai hian haram a lo ni ta; hlingte chu hrual loh tur a ni a, thingte chu ṭhut loh tur a ni a, thil hmuhte chu puan chhuah a nih loh chuan lak loh tur a ni a, a neitu zawn a nih loh chuan. Chuvangin tu pawh thah a nih chuan thil tha pahnih zinga pakhat a hmu ang; tlanna dil emaw, a tuartu chhungte hnen atangin phuba lak dil emaw’. Chutah Yemen khaw mi pakhat chu a lo kal a, ‘Aw Allah tirhkoh, ka tan ziak rawh?’ a ti a. Chutah chuan: ‘Abu so and so tan ziak rawh’ a ti ta a ni. Chutah Quraish mi pakhat chuan, ‘Idzhir thing tih loh chu, Aw Allah tirhkoh, chu thing chu kan in leh kan thlanah kan hman avangin’ a ti a. Chuvangin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Idzhir thing tih loh chu, Idzhir thing tih loh chu’ a ti a. Tichuan Abu Abdullah hnenah chuan, ‘A tan eng nge ziak a nih?’ an ti a. Ani chuan, ‘Chu sermon chu’ tiin a chhang a.

Hadith

Imam Bukhari : 110

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

Min hrilh tawh ['Ali bin 'Abdullah] chuan, min hrilh tawh [Sufyan] chuan, min hrilh tawh ['Amru] chuan, min hrilh tawh [Wahhab bin Munabbih] hnen atangin [a unaupa] a sawi a, [Abu Hurairah]-a'n, 'Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam-a ṭhiante zingah kei aia hadith nei tam an awm lo, tih loh chu ‘Abdullah bin ‘Amru chuan a rawn ti a. A chhan chu a ziak thiam a, kei pawh ka thiam lo'. [Ma’mar] pawhin [Hammam] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin a sawi bawk’.

Hadith

Imam Bukhari : 111

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [Yahya bin Sulaiman] chuan a ti a, ka hnenah hrilh a ni tawh bawk [Ibn Wahhab] chuan a ti a, ka hnenah [Yunus] hnenah [Ibn Shihab] hnen atangin [’Ubaidullah bin ‘Abdullah] hnen atangin [Ibn ‘Abbas] hnen atangin hrilh a ni tawh a, ‘Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam a damlo nasa zawk khan, heti hian a sawi: ‘Give lehkha ka thawn ang a, ka hnungah i kal bo loh nan thil ka ziak ang che’. Umar chuan, ‘Tih tak zetin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam natna hi a na zual zel a, kan bulah hian Allah Lehkhabu a awm a, chu chu kan tan a tawk a ni. Tichuan mipui an inhnial a, buaina a chhuak a, chuvang chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Ka hnen atangin kal bo rawh, ka hmaa inhnial hi a rem lo’ a ti a. Chuvangin Ibn ‘Abbas chu a lo chhuak a, ‘Hei hi chhiatna a ni a, dik tak chuan eng chhiatna pawh hi zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam leh Qur’an hmaah a thleng tur a ni lo’ a ti a.

Hadith

Imam Bukhari : 112

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ

Min hrilh tawh [Shadaqah] chuan [Ibn ‘Uyainah] chu [Ma’mar] hnen atangin [Az Zuhri] hnen atangin [Hind] hnen atangin [Ummu Salamah] hnen atangin leh [‘Amru] atangin min hrilh tawh bawk. Tin, [Yahya bin Sa’id] hnen atangin [Az Zuhri] hnen atangin [Hind] atanga [Ummu Salamah] hnen atangin, ‘Zan khat chu zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chu a harh a, ‘Subhaanallah - Allah ropui ber rawh se -, he zan hian eng sawichhiatna nge rawn lang? Tin, sum dahna pahnih -Ramavi leh Persian- chu eng nge hawn? Aw, kulh -room- hnung lama awmte u, harh rawh u, a chhan chu khawvelah hian Allah malsawmna hlim taka hmang mahse mi engzat nge awm mahse thih hnua saruaka awm ang -thatna engmah hmu lo ang-'.

Hadith

Imam Bukhari : 113

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ

Min hrilh tawh [Sa’id bin ‘Ufair] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Al Laits] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [‘Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] hnen atangin [Ibn Shihab] hnen atangin [Salim] hnen atangin leh [Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah] hnen atangin [’Abdullah bin ‘Umar] chuan, ‘Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam’ a tawngtai tih a sawi Isha tawngtai’ kan neihpui a, a dam chhung tawp lamah. A chibai zawh hnu chuan a ding chhuak a: ‘Zanin chu i ngaihven lo em ni? Dik tak chuan kum za tin tawp lamah chuan he leiah hian tumah an awm tawh lo vang’.

Hadith

Imam Bukhari : 114

حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ

Min hrilh tawh [Adam] chuan, min hrilh tawh [Syu’bah] chuan, min hrilh tawh [Al Hakam] chuan, [Sa’id bin Jubair] hnen atangin [Ibn ‘Abbas] hnen atangin, ‘Ka pi -Maimunah bint Al Harith-, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam nupui inah zan ka riak a,’ a tih ka hre tawh. Tin, chutih lai chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chu a hnenah a awm a, a chhan chu a hun a nih vang a ni. Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan Isha tawngtai a ti a, chutah chuan in lamah a haw a, rak’ah pali a tawngtai a, chutah chuan a muhil a, tawngtai turin a harh leh ta a ni’. Ibn Abbas-a chuan, ‘Chutah chuan naupang ang maiin a muhil a - rei vak lo a harh a - a nih loh leh chutiang thil chu - chutah chuan tawngtai turin a tho leh a. Tichuan ka tho a, a veilam sir ah ka ding a, ani chuan a dinglamah min dah ta a. Chumi hnuah chuan rak’ah nga a tawngtai a, chutah rak’ah hnih a tawngtai a, chutah a bengchheng ka hriat thlengin a muhil a, chutah chuan zing tawngtai turin a chhuak ta a ni.

Hadith

Imam Bukhari : 115

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [‘Abdul ‘Aziz bin ‘Abdullah] chuan a sawi a, kei hnenah [Malik] hnenah [Ibn Shihab] hnen atangin [Al A’raj] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin hrilh a ni tawh a, ‘Tih tak zetin miten, ‘Abu Hurairah hi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam- hnen atanga hadith thehdarhtu ber a ni an ti a, pahnih tan ni lo se Allah Lehkhabu-a changte chu ka thlen lo ang’. Tichuan he chang hi a chhiar ta a: '-Tih tak zetin, hrilhfiahna leh kaihhruaina anga Kan rawn thawn thlak thuptute-' ......a chang tawp thlengin.. '-Allah chu Khawngaihna neitu a ni-' -Qs. Al Baqarah: 159-160- ah a awm a. Dik tak chuan Muhajirin zinga kan unaute, bazar-a sumdawng an buaipui a, Ansar zinga kan unaute pawh, an thil neih enkawlna kawngah an hna an buaipui a ni. Abu Hurairah erawh chuan Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam chu a riltam laiin a zui fo thung a, mi an awm theih loh hunah a awm reng a, miten an zir theih loh hunah pawh a zir chhuak thei bawk.

Hadith

Imam Bukhari : 116

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ

Kan hnenah a sawi tawh [Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus’ab] chuan a ti a, kan hnenah [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] hnen atangin [Abu Dzi’b] hnen atangin [Sa’id Al Maqburi] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin a sawi ‘Ka ti a, ‘Aw Allah tirhkoh, i hnen atangin hadith tam tak ka hre tawh a mahse ka theihnghilh ta a ni. Chutah chuan: ‘I shawl kha pharh rawh’ a ti ta a ni. Chuvang chuan ka theh darh a, chutah - ang maiin - a kut chuan thil a man a, chutah: ‘La rawh’ a ti ta a. Ka la a, chuvang chuan chuta tang chuan ka theihnghilh leh tawh ngai lo’. Min hrilh tawh [Ibrahim bin Al Mundzir] chuan a ti a, hetiang editor nen [Ibn Abu Fudaik] hnenah min hrilh tawh a, a nih loh leh, ‘A kutah a leih lut’ a ti bawk.

Hadith

Imam Bukhari : 117

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [Isma’il] chuan a ti a, ka hnenah [ka unaupa] hnen atangin [Ibn Abu Dzi’b] hnen atangin [Sa’id Al Maqburi] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin, ‘Allah tirhkoh sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atanga hriatna -hadith- chu container pahnih ah ka dah a ni’ a ti a. Pakhat chu ka theh darh a, ka thlen a, pakhat chu ka thlen chuan he kawr hi a tan ang’.

Hadith

Imam Bukhari : 118

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Kan hnenah [Hajjaj] chuan min hrilh tawh a, [Syu’bah] chuan min hrilh tawh bawk a, [‘Ali bin Mudrik] chuan [Abu Zur’ah bin ‘Amru] hnen atangin [Jarir] hnen atangin min hrilh tawh a, chu chu Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam’n Hajj Wada laia mipuite hnena thurawn pe tura an tih khan a hnenah a sawi’ ‘Ringwilo nihnaah kir leh suh, chutiang chuan in in that ta a ni'.

Hadith

Imam Bukhari : 119

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا

Min hrilh tawh [‘Abdullah bin Muhammad] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Sufyan] chuan min hrilh tawh [‘Amru] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Sa’id bin Jubair] chuan, [Ibn ‘Abbas] hnenah chuan, ‘Tih tak zetin Nauf Al Bakali chuan Musa hi Bani Isra’il Musa a ni lo va, Musa dang a ni tih a ngaihtuah a ni’ a ti. Chutah Ibn Abbas chuan, ‘Allah hmelma chu dawt a sawi a, dik tak chuan [Ubay bin Ka’b] chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin min hrilh a ni: ‘Mosia chu Allah Zawlnei hmaah Bani Isra’il hmaah thuchah sawiin a ding a, chutah chuan: ‘Tunge mi fing ber?’ tiin an zawt a. Musa chuan: ‘Kei hi ka ni’ tiin a chhang a. Chuvangin Allah Ta’ala chuan a hau a, a chhan chu chutiang lam hriatna pek a nih loh vang a ni. Tichuan Allah Ta’ala chuan a hnenah heti hian a hriattir a: ‘Ka chhiahhlawhte zingah hian tuifinriat pahnih inzawmna hmuna awm, nang aia fing zawk chhiahhlawh pakhat a awm’. Chutah Musa chuan, ‘Aw Rabb, engtin nge ka hmuh theih ang?’ a ti a. Chuvangin a hnenah: ‘Nga chu bawm chhungah rawn keng la, sangha i hloh chuan chu chu kaihhruaina a ni’ an ti a. Tichuan Musa chu a chhiahhlawh Yusya’ bin Nun nen chuan an chhuak ta a, an pahnih chuan lungpui lian tak an thlen thlengin bawm chhungah sangha an phur a. Tichuan an pahnih chuan lungpui chungah an lu an nghat a, an muhil ta a. Tichuan sangha chu bawm atang chuan a lo chhuak ta a -chutah sangha chu a zuang thla a, tuipuiah chuan a kal ta a-' -Qs. Al Kahf chuan 61- a ni. He thil thleng hian Mosia leh a zirtirte mak a ti em em a, chuvangin an pahnih chuan zan leh zan dang zawng zawng chu an kal chhunzawm zel a. Zing khat chu Musa chuan a chhiahhlawh hnenah, ‘-Hetah hian kan ei tur rawn keng la, kan zinkawng atang hian kan chau tak zet a ni-’ a tih thleng khan -Qs. Al Kahf chuan 62- a ni. Mosia chuan thupek anga a tumna hmun a thlen hnuah chauh lo chu a chau lo hle. Chuvangin a zirtir chuan a hnenah: ‘-A hmaa lungpuiah inhumhimna kan zawn lai kha i hria em? Dik tak chuan sangha chungchang hi ka sawi theihnghilh che a ni. Tin, Setana tih loh chu tumahin min theihnghilh lo-' -Qs. Al Kahf chuan 63- a ni. Chutah Musa chuan: '-Chu chu kan zawnna hmun chu a ni. Tichuan an pahnih chuan an ke pen hmasa ber zawh turin an kir leh ta- ' -Qs. Al Kahf chuan 64- a ni. An pahnih chuan lungpui an thlen chuan mi pakhat, puan zau tak ha chu an hmu a. Musa chuan chibai a buk a. Chutah Khidlir chuan, ‘I awmna hmunah engtin nge chibai i tih?’ a ti a. Mosia chuan, ‘Mosia ka ni’ tiin a chhang a. Khidlir chuan, ‘Musa Bani Isra’il?’ tiin a zawt let leh a. Musa chuan, ‘Ni e’ tiin a chhang a. Chutah Musa chuan: ‘-I hriatna zirtir tawh zingah hriatna dik min zirtir theih nan ka zui thei ang che em?-’ Khidlir chuan: ‘Tih tak zetin, Ka chungah i dawhthei thei ngai lo vang-’ -Qs. Al Kahf chuan 66-67-in hnehna a chang. Khidlir chuan, ‘Aw Musa, Allah hriatna atang hian hriatna ka nei a, chu chu i hriat loh min zirtir a, nang pawhin hriatna i nei a, chu chu kei pawhin ka hre lo’ a ti bawk. Musa chuan: '-Pathianin a remtih chuan mi dawhthei tak min hmu ang a, eng thilah pawh ka dodal lo vang che-' -Qs. Al Kahf chuan 69- a ni. Chutichuan, an pahnih chuan tuipui kamah chuan an kal a, an pahnih hian lawng an nei lo va, chutah chuan lawng pakhat chu a kal pel ta a ni. Lawng chhunga mite’n an pahnih an hruai theih nan an inbia a. Khidlir hi hriat chian a nih tawh avangin pawisa pe lovin an pahnih hian an la ta a ni. Tichuan lawng sir lamah chuan sava te tak te pakhat chu a rawn ding a, tuifinriat tui chu peck pakhat emaw pahnih emaw hmanga in turin a peak a. Chutah Khidlir chuan, ‘Aw Musa, ka hriatna leh i hriatna chu Allah hriatna nena khaikhin chuan tuipui tuiah he sava peck ang mai a ni lo’ a ti a. Tichuan Khidlir chuan tumruh takin lawng lungphun chu a la a, a tikehsawm ta a ni. Musa chuan, ‘A thlawnin min rawn hruai a, mahse engvangin nge passenger-te tuiah pil tir turin i tihchhiat?’ a ti a. Khidlir-a chuan: ‘-‘Tih tak zetin min dawhthei ngai lo vang, ka ti lo em ni-’ Musa chuan: ‘-Ka theihnghilh vangin min hrem suh la, phurrit min phur suh. ani me thil harsa tak nen ka thil tihnaah- ' -Qs. Al Kahf chuan 72-73-in hnehna an chang. He thil thleng hmasa ber hi Mosia’n a theihnghilh vang a ni. Tichuan an pahnih chuan an chhuak ta a, naupang te tak te, a thiante pahnih nen an inkhelh lai chu an hmu ta a. Chutah Khidlir chuan naupang lu chu a rawn man a, a chawi kang a, a vawm a, a thi ta a ni. Chuvangin Musa chuan heti hian a zawt a: '-Engvangin nge thlarau thianghlim i tihlum, midang a that vang ni lo?-' -Qs. Al Kahf chuan 74- a ni. Khidlir chuan heti hian a chhang a: '-Ka hrilh lo che a ni, a nihna takah chuan min dawhthei thei lo vang?- ' -Qs. Al Kahf chuan 75- a ni. Ibn 'Uyainah chuan, 'Hei hi nemnghehna a ni. '-Chuvangin an pahnih chuan ram pakhata mite an thlen meuh chuan chu ram mipuite chawm turin an dil a, mahse chu ram mipuite chuan an lawm duh lo. Tichuan an pahnih chuan in bang chu a chim hnai tawh tih an hmu ta a. Chutichuan Khidlir chuan kulh- ' -Qs. Al Kahf chuan 77- a ni. Rasulullah chuan a chanchin chu a chhunzawm zel a: ‘Khidlir hian a kut ngeiin a ti a ni. Tichuan Musa chuan, '-I duh chuan a man i la ngei ang. Khidlir chuan, ‘Hei hi kei leh nangni inkara inthenna hun a ni-’ tiin a chhang a -Qs. Al Kahf chuan 77-78-in hnehna a chang. Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Allah chuan Musa hi khawngaih rawh se. An pahnih chanchin tam tak kan hriat theih nân Mosia chuan a dawhtheih theih kan beisei tak zet a ni,’ a ti a.

Hadith

Imam Bukhari : 120

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Kan hnenah hrilh a ni tawh [’Uthman] chuan a ti a, kan hnenah [Jarir] hnenah [Mansur] hnen atangin [Abu Wa’il] hnen atangin [Abu Musa] hnen atangin, ‘Mi pakhat chu zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnenah a lo kal a, ‘Aw Allah tirhkoh, eng nge indona fi sabilillah an tih -Allah kawngah-? A chhan chu mi thenkhat thinrim avanga kan inbei a, thenkhat chu passion avanga kan inbeih vang em ni?’ a ti a. Chutah a diltu lam pan chuan a lu a han phar a, a diltu chu a ding chhuak a nih loh chuan a lu a chawi lo. Chutah chuan heti hian a chhang a: ‘Allah thu chawisang tura beitu chuan Allah ‘azza wajalla’ kawngah a bei a ni.