Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Пире каласа панӑ [Абдулла бин Юсуф] каланӑ, мана каланӑ [Аль Лайтс] каланӑ, мана [Саид] [Саид] Абу Саидӑн ывӑлӗ тесе каланӑ, вӑл [Абу Сюрай] Абу Саидӑн ывӑлӗ, вӑл Амру бин Саида Меккӑна ушкӑн янӑ чухне каланӑ: «Эй, амир, мана пророк ҫинчен пӗлтерме ирӗк парӑр Алейхи васаллам пӗррехинче Меккӑна ирӗке кӑларнӑ чухнехи проповедьре каланӑ. Манӑн икӗ хӑлха илтрӗ, манӑн чӗрем ӑна туйрӗ, манӑн икӗ куҫӑм курчӗ, вӑл Аллаха мухтарӗ те Аллаха тасатрӗ, ҫав вӑхӑтрах ҫапла каларӗ: «Чӑнах та, Макка, Аллах ӑна тасатнӑ, халӑх вара — Макка мушрикӗсем — ӑна тасатман. Ҫавӑнпа та Аллаха тата юлашки куна ӗненекен ҫынна унта юн тӑкма юрамасть, унта йывӑҫсене тымарӗ-мӗнӗпех кӑкласа кӑларма та юрамасть. Енчен те кам та пулин пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапӑҫнӑ вӑрҫӑ пирки ҫӑмӑллӑх ыйтать пулсан, ҫапла калӑр: «Чӑнах та, Аллах Таала Хӑйӗн Элчине ирӗк панӑ, сире те ирӗк паман». Чӑнах та, Аллах Таала мана кун каҫа пӗр вӑхӑтра ирӗк панӑ та, унтан паян ун патне ӗлӗкхи пекех таса таврӑннӑ. Ҫавӑнпа та унта пуррисем ӑна ҫуккисене пӗлтерччӗр». Ҫапла вара Абу Шурайджа ҫапла каланӑ: «Амру мӗн каларӗ?» Вӑл каланӑ: «Эпӗ санран лайӑхрах пӗлетӗп, эй Абу Сюрадж: «Вӑл ҫылӑх тӑвакансене, юн тӑкакансене тата вӑрлакансене хӳтӗлемӗ».
Hadith
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
Пире каласа панӑ [Абдуллах бин Абдул Ваххаб] каланӑ, пире [Хаммад] [Айюбран] [Мухаммедран] [Ибн Абу Бакрахран] [Абу Бакрахран] каласа панӑ. Вӑл ҫапла каланӑ пулӗ тетӗп: «Сирӗн чысӑр сирӗншӗн те, сирӗн уйӑхӑн ҫак уйӑхӗнче те харам пулнӑ пекех, сирӗншӗн те харам». Пуррисем ӑна ҫуккисене ҫитерччӗр». Мухаммед каланӑ: «Чӑнах та, Аллахӑн Элчи салляллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эпӗ ӑна ҫитереймерӗм-и? — икӗ хутчен тепӗр хут каларӗ вӑл.
Hadith
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Телах менчеритакан кепада ками ['Али бин Аль Джа'д] берката, телах менгабаркан кепада ками [Сю'бах] берката, телах менгабаркан кепадаку [Маншур] берката, аку менденгар [Риб'и бин Джираси] берката, аку менденгар ['Али] берката, 'Наби шаллаху' бердуста терхадапку -атас намаку-, карена барангиапа бердуаста терхадапку диа акан пут нерака'.
Hadith
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Пире [Абу Аль Валид] каланӑ, пире [Сю'ба] [Джами бин Сяддадран] [Амир бин Абдулла бин Аз Зубайран] [унӑн ашшӗнчен] каланӑ: «Эпӗ [Аз Зубайра]: «Эпӗ нихҫан та Аллахӑн Элчинчен нимӗн те калаҫнине илтмен, мӗншӗн тесен ытти ҫынсем ҫавӑн ҫинчен калаҫнӑ-и?» Аз Зубайр ҫапла хуравланӑ: «Эпӗ унпа нихҫан та уйрӑлман, эпӗ вӑл ҫапла каланине илтнӗ: «Кам мана хирӗҫ суять, вӑл тамӑкра хӑйӗн вырӑнне хатӗрлетӗр».
Hadith
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Тела менчеритакан кепада ками [Абу Ма'мар] берката, тела менчеритакан кепада ками ['Абдул Вариц] дари ['Абдул 'Азиз] берката, [Анас] берката, 'Белиау меларанку для много менцеритакан хадиты кепада калияна потому что Наби шаллаху 'алаихи васаллам' -атас намаку-, мака хёндаклах ия персиапкан темп дудукня ди нерака'.
Hadith
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Телах менчеритакан кепада ками [Макки бин Ибрагим] берката, телах менчеритакан кепада ками [Язид бин Абу 'Убаид] дари [Салама] берката, 'Аку менденгар Наби шаллаллах 'алаихи васаллам берсабда: 'Барангсиапа берката ҫинчен ку ян тидак унчченхи аккуан, вӑл акулах вӑл вырӑна юрӑхлӑ вырӑнтах.
Hadith
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Пире каласа пачӗ [Моисей] пире [Абу Авана] [Абу Хушайнран] [Абу Салихран] [Абу Хурайраран] вӑл ҫапла каланӑ: «Эпӗ саллаллаху алейхи васаллам пророк ҫапла каланине илтрӗм: «Ятсене манӑн хушаматпа мар, манӑн ятпа калӑр». Мӗншӗн тесен кам мана тӗлӗкре курать, вӑл мана чӑннипех курнӑ, мӗншӗн тесен шуйттан манӑн сӑн-сӑпата аса илеймест. Кам мана хирӗҫ суять, вӑл тамӑкра хӑйӗн вырӑнне хатӗрлетӗр».
Hadith
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Салам] каланӑ, пире [Ваки] [Суфьянран] [Мутхаррифран] [Аш Ша'бирен] [Абу Джухайфаран] каланӑ: «Эпӗ [Али бин Абу Талибран] ыйтрӑм: «Сирӗн кӗнеке пур-и?» Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Ҫук, Аллах кӗнекисӗр пуҫне е мӑсӑльман ҫыннине панӑ ӑнланусӑр пуҫне, е ҫак хут ҫинче мӗн ҫырнисӗр пуҫне». Эпӗ: «Ку листа ҫинче мӗн пур?» — терӗм. Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Тӳлесе илӗр, тыткӑнрисене ирӗке кӑларӑр, кафиртан хӳтӗленме пӗр мӑсӑльман та ан вӗлертӗр».
Hadith
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Пире [Абу Нуаим Аль Фадл бин Дукаин] каланӑ, пире [Яхьяран] [Абу Саламаран] [Абу Хурайраран] [Сяибанран] [Абу Хурайраран] ҫапла каласа панӑ: Хаза йӑхӗ Маккӑна ирӗке кӑларнӑ кун Бану Лайтсенчен пӗр ҫынна вӗлернӗ, вӗсем Лабе йӑхӗнчи ҫынна вӗлернӗшӗн тавӑрнӑ. Ҫакна вара саллаллаху алейхи васаллам пророка пӗлтернӗ, вӑл вара хӑйӗн машини ҫине ларнӑ та ҫапла вӗрентнӗ: «Чӑнах та, Аллах Меккӑна вӗлерӳрен е слонсен ҫарӗнчен хӑтарнӑ». Абу Убайдулла каланӑ: «Абу Нуаим каланӑ пек, вӗсем «вӗлерӳ» тата «слон» хушшинче иккӗленнӗ. Ҫав вӑхӑтра тепӗр ҫын: «Слон», — терӗ. Унтан Аллах пророка салляллаху алейхи васаллям тата ӗненекенсене вӗсем ҫине ҫӗнтернӗ. Вӑл каланӑ: «Пӗлӗр, Мекка ҫӗрӗ манран малтан та, ман хыҫҫӑн та никамшӑн та халал пулман, пӗлӗр, чӑннипе вӑл маншӑн пӗр самантлӑха халал пулнӑ. Пӗлӗр, ҫак вӑхӑтра вӑл харам пулса тӑчӗ; йӗпсене касма юрамасть, йывӑҫсене касма юрамасть, тупнӑ япаласене пӗлтермесӗр, хуҫине шырамасӑр илме юрамасть. Ҫапла вара, кама вӗлереҫҫӗ, вӑл икӗ ырӑ япаларан пӗрне илӗ; тӳлев ыйтӑр е инкеке лекнӗ ҫыннӑн ҫемйинчен тавӑру ыйтӑр». Унтан Йемен ҫынни килчӗ те: «Эй, Аллахӑн Элчи, ҫырса пар-ха мана?» — терӗ. Вӑл вара ҫапла каларӗ: «Абу валли ҫырса пар-ха». Унтан пӗр курейш ҫынни ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, Иджир йывӑҫӗсӗр пуҫне, мӗншӗн тесен эпир ҫав йывӑҫпа хамӑрӑн ҫуртсенче те, вилтӑприсенче те усӑ куратпӑр». Ҫапла вара пророк саллаллаху алейхи васаллям ҫапла каланӑ: «Иджир йывӑҫҫисӗр пуҫне, Иджир йывӑҫҫисӗр пуҫне». Унтан Абу Абдуллана каланӑ: «Уна валли мӗн ҫырнӑ?» Вӑл: «Ҫав проповедь», — терӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Пире [Али бин Абдуллах] каланӑ, пире [Суфьян] каланӑ, пире [Амру] каланӑ, мана [Ваххаб бин Мунаббих] [хӑйӗн шӑллӗнчен] каласа панӑ, эпӗ [Абу Хурайра] ҫапла каланине илтрӗм: «Саллалла пророкӑн юлташӗсем хушшинче Ихухиламран ытларах никам та ҫук», Абдулла бин Амрусӑр пуҫне. Мӗншӗн тесен вӑл ҫырма пултарать, эпӗ — ҫырма пултараймастӑп. [Ма'мар] ҫавӑн пекех [Хаммамран] [Абу Хурайраран] каласа панӑ'.
Hadith
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
Пире каласа панӑ [Яхья бин Сулейман] каланӑ, мана [Ибн Ваххаб] каланӑ, мана [Юнус] [Ибн Шихабран] [Убайдуллах бин Абдуллахран] [Ибн Аббасран] каланӑ: «Пророк саллаллах илахиал ытларах пулнӑ чухне, ҫапла каланӑ: «Мана ҫыру пар, эпӗ сан валли мӗн те пулин ҫырса парӑп, эсӗ ман хыҫҫӑн аташса каймӑн». Умар каланӑ: «Чӑнах та, пророкӑн чирӗ вӑйлансах пырать, пирӗнпе юнашар Аллах кӗнеки пур, вӑл пире ҫителӗклӗ». Унтан халӑх хирӗҫсе кайрӗ те пӑлхану пуҫланса кайрӗ, ҫавӑнпа та Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ман патран кайӑр, ман умра тавлашма юрамасть». Ҫапла вара Ибн Аббас тухнӑ та каланӑ: «Ку инкек, чӑнах та, нимӗнле инкек те пророкпа Коран умӗнче пулмалла мар».
Hadith
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Пире [Шадака] [Ибн Уяйна] [Ма'мартан] [Аз Зухрирен] [Хиндран] [Умму Салама] тата ['Амру] ҫинчен каласа пачӗ. [Яхья бин Саид] [Аз Зухри] [Хинд] [Умму Салама] ҫырнӑ: «Пӗр каҫхине пророк саллаллаху алейхи васаллам вӑраннӑ та каланӑ: «Субханаллах — мухтав Аллаха — ҫак каҫ мӗнле элек уҫӑлнӑ? Икӗ хыснаран мӗн уҫӑлнӑ-ха — Рамави тата Перси —? Вӑранӑр, стена хыҫӗнчи ҫынсем, пӳлӗмсем, мӗншӗн тесен мӗн чухлӗ ҫын ҫак тӗнчере Аллах пилӗпе киленсе пурӑнать, анчах леш тӗнчере ҫаппа-ҫарамас пулать — нимӗнле ырлӑх та илмест.
Hadith
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Вӑл пире [Саид бин Уфаир] каланӑ, вӑл мана [Аль Лайтс] каланӑ, вӑл мана [Абдуррахман бин Халид бин Мусафир] [Ибн Шихаб] [Салимран] тата [Абу Бакр бин Сулейман бин Абу Хатсма] [Абдулла бин Умар] Саллах саллахилах пулнӑ тесе каланӑ. хӑйӗн пурнӑҫӗ вӗҫӗнче пирӗнпе пӗрле Иша кӗллине кӗлтунӑ. Вӑл саламласа пӗтерсен, ура ҫине тӑчӗ те ҫапла каларӗ: — Паян каҫхине тимлӗн итлемерӗн-и? Чӑнах та, кашни ҫӗр ҫул вӗҫӗнче ҫак ҫӗр ҫинче никам та юлмӗ».
Hadith
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Пире [Адам] каланӑ, пире [Сюба] каланӑ, каласа панӑ [Аль-Хакам] каланӑ, эпӗ [Саид бин Джубайр] [Ибн Аббасран] ҫапла каланине илтрӗм: «Эпӗ хамӑн мӑнаккӑшӗн килӗнче ҫӗр каҫрӑм - Маймуна бинт Аль-Харит-, пророкӑн арӑмӗ Саллахлахиаллахил пулнӑ». Ҫав вӑхӑтра унпа пӗрле пророк саллаллаху алейхи ва саллам пулнӑ, мӗншӗн тесен унӑн черечӗ ҫитнӗ. Пророк саллаллаху алейхи васаллам иша кӗллине тунӑ, унтан киле кайнӑ та тӑватӑ ракаат кӗлтунӑ, унтан ҫывӑрса кайнӑ та каллех кӗлтума вӑраннӑ. Ибн Аббас каланӑ: «Вӑл вара ача пек ҫывӑрнӑ — пӗр вӑхӑт вӑраннӑ — е ҫавӑн пекрех — унтан кӗлтума тӑнӑ. Унтан эпӗ тӑтӑм та унӑн сулахай енне тӑтӑм, вӑл мана сылтӑм енне лартрӗ. Унтан вӑл пилӗк ракаат кӗлтунӑ, унтан икӗ ракаат кӗлтунӑ, унтан эпӗ унӑн харлаттарнине илтиччен ҫывӑрнӑ, унтан вӑл ирхи кӗлӗ тума тухнӑ».
Hadith
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Пире каласа панӑ [Абдул Азиз бин Абдуллах] каланӑ, мана [Малик] [Ибн Шихабран] [Аль А'раджран] [Абу Хурайраран] каланӑ: «Чӑнах та, ҫынсем ҫапла калаҫҫӗ: «Абу Хурайра Расулуллах саллаллахран чи нумай хадис панӑ, енчен те вӑл пулман пулсан, вӑл» Аллах кӗнекинчи икӗ сӑвӑ йӗркишӗн эпӗ ӑна ҫитереймен пулӑттӑм». Унтан вӑл ҫак сӑвва вуласа пачӗ: «Чӑнах та, Эпир ӑнлантарусемпе ҫул-йӗр евӗр мӗн янине пытаракансем-» ......сӑвӑ вӗҫне ҫитичченех.. «Аллах ҫав тери ырӑ кӑмӑллӑ-» -Qs. Аль-Бакара: 159-160-. Чӑнах та, мухаджиринсем хушшинчен пирӗн тӑвансем, вӗсем пасарсенче суту-илӳ тӑваҫҫӗ, пирӗн ансарсем хушшинчен, вӗсем хӑйсен пурлӑхне тытса тӑрас ӗҫре аппаланаҫҫӗ. Абу Хурайра выҫӑ чухне яланах Расулуллахпа пӗрле пулнӑ, ҫынсем пулма пултарайман чухне вӑл яланах унпа пӗрле пулнӑ, ҫынсем ӑна астуса юлма пултарайман чухне вӑл ӑса хывма пултарнӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
Пире [Ахмад бин Абу Бакр Абу Мус'аб] каласа панӑ, пире [Мухаммад бин Ибрагим бин Динар] [Абу Дзи'б] [Саид Аль Макбури] [Абу Хурайра] каласа панӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ санран нумай хадис илтрӗм, анчах манса кайрӑм. Унтан вӑл: «Хӑвӑн тутӑрна сарса хур», — терӗ. Эпӗ ӑна сарса ятӑм, вӑл вара — тейӗн — аллипе темскер ярса тытрӗ, унтан: «Ил», — терӗ. Эпӗ ӑна илтӗм, ҫавӑнпа та унтанпа ӑна урӑх нихҫан та манман». Пире [Ибрагим бин Аль-Мундзир] каланӑ, пире [Ибн Абу Фудайк] ҫакӑн пек редакторпа каласа панӑ, е вӑл: «Ӑна хӑйӗн аллине янӑ», — тенӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Телах менчеритан кепада ками [Исмаил] берката, телах менчерикан кепадаку [саудараку] дари [Ибну Абу Дзи'б] дари [Саид Аль Макбури] дари [Абу Хурайра] берката, 'Аку менимпан илму -хадиц- дари Расулуллах шаллаху алейхи вал пада дуал. Ян сату аку себаркан дан сампайкан, ян сату лаги секиранья аку сампайкан мака терпутлах тенгоракан ини'.
Hadith
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Телах менчеритакан кепада ками [Хаджа] берката, телах менчеритакан кепада ками [Сю'ба] берката, телах менчеритакан кепадаку ['Али бин Мудрик] дари [Абу Зур'ах бин 'Амру] дари [Джарир], ҫав Наби шаллаху 'алейхи васаллям брасабда белями хаджи вада' 'Джанганлах калиан кембали менджади кафир, такхана калиан салинг меммуай сату сама лайн'.
Hadith
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Пире каласа пачӗ [Абдулла бин Мухаммад] каланӑ, пире [Суфьян] каласа панӑ [Амру] каланӑ, мана каласа панӑ [Саид бин Джубайр] каланӑ, эпӗ [Ибн Аббаса] каларӑм: «Чӑнах та, Науф Аль-Бакали Муса Бани-Израилӑн Муса мар, урӑх Мусай пулнӑ тесе шутлать». Ибн Аббас вара ҫапла каланӑ: «Аллах тӑшманӗ суять, чӑнах та [Убай бин Ка'б] пире салляллаху алейхи васаллам пророкран каласа панӑ: «Моисей, Аллах пророкӗ, Бани-Израиль умӗнче проповедь вуланӑ, унтан унран: «Кам чи ӑслӑ ҫын?» — тесе ыйтнӑ. Муза ҫапла хуравларӗ: «Эпӗ». Ҫавӑнпа та Аллах Таала ӑна ҫакӑн ҫинчен пӗлӳ паманшӑн ӳпкеленӗ. Унтан Аллах Таала ӑна ҫапла пӗлтернӗ: «Манӑн чурасем хушшинче икӗ тинӗс пӗрлешнӗ ҫӗрте пурӑнакан тарҫӑ пур, вӑл санран ӑслӑрах». Вара Муза каланӑ: «Эй, Рабб, эпӗ ӑна мӗнле тӗл пулма пултаратӑп?» Ҫавӑнпа ӑна ҫапла каланӑ: «Пулла карҫинккапа илсе кил, пулла ҫухатсан, ҫавӑн пек ҫул кӑтартса пырать». Вара Муза хӑйӗн тарҫипе, Юся бин Нунпа, ҫула тухнӑ та, иккӗшӗ те пысӑк чул патне ҫитичченех карҫинккасемпе пулӑ йӑтнӑ. Вара иккӗшӗ те пуҫӗсене чул ҫине хунӑ та ҫывӑрнӑ. Унтан пулӑ карҫинккаран тухрӗ -унтан пулӑ сиксе тинӗсе ҫул тытрӗ-' -Qs. Аль-Кахф: 61-. Ҫак пӑтӑрмах Моисее те, унӑн вӗренекенӗсене те тӗлӗнтернӗ, ҫавӑнпа та вӗсем иккӗшӗ те ҫӗрӗпе кунӗпех ҫул ҫине тухнӑ. Пӗррехинче ирхине Муза хӑйӗн тарҫине ҫапла каланӑ: «Пирӗн апат-ҫимӗҫе илсе кил-ха, чӑнах та, эпир ҫул ҫинче ывӑнтӑмӑр». Аль-Кахф: 62-. Моисей хӑйне хушнӑ пек ҫитес ҫӗре ҫитсен кӑна ывӑннине туйман. Ҫавӑнпа унӑн вӗренекенӗ ӑна ҫапла каланӑ: «Эсир пӗлетӗр-и, эпир маларах чул ҫинче хӳтлӗх шыранӑччӗ-и? Тӗрӗссипе, пулӑсем ҫинчен калама маннӑ. Сатанасӑр пуҫне мана никам та манмасть-' -Qs. Аль-Кахф: 63-. Муза вара ҫапла каларӗ: — Эпир ҫав вырӑна шыратпӑр. Унтан вӗсем иккӗшӗ те хӑйсен малтанхи йӗрӗпе кайрӗҫ. Аль-Кахф: 64-. Иккӗшӗ те чул патне ҫитсен, сарлака тумтир тӑхӑннӑ ҫынна тӗл пулчӗҫ. — сывлӑх сунчӗ ӑна Муза. Хидлир вара: «Эсӗ хӑвӑн патӑнта мӗнле саламлатӑн?» — терӗ. Моисей хуравланӑ: эпӗ — Моисей. Хидлир хирӗҫ ыйтрӗ: «Муса Бани Исраил?» Муза: «Ҫапла», — терӗ. Муза вара ҫапла каланӑ: «Эпӗ сан хыҫҫӑн пыма пултаратӑп-и, эсӗ мана хӑвна вӗрентнӗ пӗлӳ хушшинче тӗрӗс пӗлӳ вӗрентӗн-и?» Хидлир хуравланӑ: «Чӑнах та, эсӗ Манпа нихҫан та чӑтӑмлӑ пулма пултараймастӑн-» Аль-Кахф: 66-67-. Хидлир малалла каланӑ: «Эй, Муса, манӑн Аллах мана вӗрентнӗ пӗлӳ пур, эсӗ пӗлместӗн, санӑн та Вӑл вӗрентнӗ пӗлӳ пур, эпӗ те пӗлместӗп». Муза каланӑ: «Турӑ пулӑшсан, эсир мана чӑтӑмлӑ ҫын тупӑр, эпӗ сире нимӗнле ӗҫре те хирӗҫ тӑмастӑп». Аль-Кахф: 69-. Ҫапла вара, иккӗшӗ те ҫыран хӗррипе утрӗҫ, вӗсенчен нихӑшӗн те кимӗ пулман, унтан пӗр карап иртсе кайрӗ. Кимӗ ҫинчи ҫынсем иккӗшне те илсе кайччӑр тесе калаҫрӗҫ. Хидлира палӑртнӑ пирки иккӗшне те тӳлемесӗрех илсе кайнӑ. Унтан кимӗ хӗрринче ларакан пӗчӗк кайӑк тинӗс шывне пӗр-икӗ хутчен сӑхса ӗҫме пуҫларӗ. Хидлир вара каланӑ: «Эй, Муса, манӑн пӗлӳпе санӑн пӗлӳ, Аллах пӗлӗвӗпе танлаштарсан, тинӗс шывӗнчи ҫак кайӑк сӑхни пекех», — тенӗ. Вара Хидлир юриех кимӗ хӑмине илчӗ те ҫӗмӗрчӗ. Муза каларӗ: «Пире ахаль илсе килчӗҫ, эсӗ ӑна мӗншӗн пассажирсене путарас тесе аркатрӑн?» Хидлир каланӑ: «Эпӗ каламан-и: «Эсӗ манпа нихҫан та чӑтӑмлӑ пулмастӑн?» Муза ҫапла хуравланӑ: «Эпӗ манса кайнӑшӑн ан айӑпла, ан йывӑрлат. ани мана хамӑн ӗҫре темӗнле йывӑрлӑхпа- ' -Qs. Аль-Кахф: 72-73-. Ку пӗрремӗш пӑтӑрмах Моисей манса кайнипе пулнӑ. Унтан вӗсем иккӗшӗ те тухса кайрӗҫ, икӗ тусӗпе вылякан пӗчӗк ачана тӗл пулчӗҫ. Хидлир вара ача пуҫне ярса тытрӗ, ҫӗклерӗ те ҫапса вӗлерчӗ. Ҫавӑнпа та Муза ыйтнӑ: «Мӗншӗн эсӗ таса чуна вӗлеретӗн, вӑл тепӗр ҫынна вӗлернӗшӗн мар?» — Ыйтусем. Аль-Кахф: 74-. Хидлир ҫапла хуравларӗ: «Эпӗ сана каламан-и, эсӗ манпа чӑтӑмлӑ пулма пултараймастӑн?» Аль-Кахф: 75-. Ибн Уяина каланӑ: «Ку ҫирӗплетӳ». — Ҫапла вара вӗсем иккӗшӗ пӗр-пӗр ҫӗршыв ҫыннисем патне ҫитичченех утрӗҫ, ҫав ҫӗршыв ҫыннисем хӑйсене хӑналама ыйтрӗҫ, анчах ҫав ҫӗршыв ҫыннисем вӗсене хӑналасшӑн пулмарӗҫ. Вара вӗсем иккӗшӗ пӳрт стени кӑштах ишӗлсе аннине асӑрхарӗҫ. Ҫапла вара Хидлир стена лартрӗ. Аль-Кахф: 77-. Расулуллах хӑйӗн калавне малалла тӑсрӗ: — Хидлир ӑна хӑйӗн аллипе тунӑ. Унтан Муза каланӑ: «Эсир ҫавӑншӑн ӗҫ укҫи илӗр. Хидлир ҫапла хуравларӗ: «Ку вӑл манпа сан хушшинчи уйрӑлу саманчӗ... Аль-Кахф: 77-78-. Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Аллах Мусана каҫартӑр. Эпир Моисей чӑтӑмлӑ пуласса, вӗсем иккӗшӗ ҫинчен нумай истори илтме пултарасса чӑннипех те шанатпӑр».
Hadith
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Пире каласа панӑ [Усман] каланӑ, пире [Джарир] [Мансур] [Абу Ваил] [Абу Муса] каланӑ: «Пӗр ҫын саллаллаху алейхи васаллам пророк патне пынӑ та ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, Аллах ҫулӗпе мӗнле вӑрҫӑ теҫҫӗ? Мӗншӗн тесен пирӗнтен хӑшӗ-пӗрисем ҫилленсе, хӑшӗ-пӗрисем хӗрӳллӗн ҫапӑҫаҫҫӗ-и?» Вӑл вара ыйтакан ҫын еннелле пуҫне ҫӗклерӗ, ыйтаканӗ ура ҫине тӑмасан пуҫне ҫӗклемерӗ. Вӑл вара ҫапла хуравланӑ: «Кам та кам Аллах сӑмахне ҫӳлелле хӑпартма кӗрешет, вӑл Аллах ҫулӗ ҫинче ҫапӑҫать.
