Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Sinabi sa samo ['Abdullah bin Yusuf] nagsabi,, sinabi sako [si Al Laits] nagsabi, sinabi sako [Sa'id] na siya an aki ni Abu Sa'id gikan sa [Abu Syuraih] na sinabi niya ki 'Amru bin Sa'id kan siya nagpadara nin sarong grupo sa Mecca, 'O amir, tuguti akong ipahayag an bagay na Propeta si 'alaihi wasallam sarong beses ipinaabot sa saiyang sermon sa liberasyon kan Mecca. Nadangog kan duwang talinga ko, namatian ini kan sakuyang puso asin nahiling kan duwang mata ko, inomaw niya si Allah asin lininig si Allah mantang nagsasabi: 'Tunay nanggad, an Makkah, lininig ini ni Allah asin an mga tawo - an Mushrikin kan Makkah - dai pa ini lininig. Kaya bakong legal para sa siisay man na nagtutubod ki Allah asin sa Huring Aldaw na magpabulos nin dugo diyan, asin bakong itinotogot para sa siisay man na maggabot kan mga kahoy diyan. Kun may maghagad nin kaginhawahan huli sa gera na piglabanan kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, dangan sabihon na 'tunay nanggad na tinugutan ni Allah Ta'ala an Saiyang Sugo asin dai ka tinugutan'. Tunay nanggad, si Allah Ta'ala nagtugot sako sa sarong panahon sa laog kan aldaw asin dangan nagbalik diyan na siring kadalisay ngonian na aldaw siring na ini dating dalisay. Kaya ipaabot kan mga yaon sa mga mayo’. Kaya sinabi ki Abu Shurayj, 'Ano an sinabi ni 'Amru?' Sabi niya, 'Mas aram ko pa saimo, O Abu Syuraij: 'Dai niya poprotehiran an mga naggigibo nin mga kasalan, an mga nagpapabulos nin dugo asin an mga naghahabon'.
Hadith
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
Nagsaysay sato ['Abdullah bin 'Abdul Wahhab] nagsabi, nagsaysay sato [Hammad] gikan ki [Ayyub] gikan ki [Muhammad] gikan ki [Ibn Abu Bakrah] gikan ki [Abu Bakrah] An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Totoo, an saimong dugo, sabi ni Muhammad; Sa hiling ko sinabi niya, 'asin an saimong onra haram para saimo siring na haram para saimo sa bulan na ini kan saimong bulan. An mga yaon ipaabot ini sa mga mayo'. Asin si Muhammad nagsabi, 'Totoo na an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi, 'Bakong ako an nagpaabot kaini? ' duwang beses niyang inutro.
Hadith
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Sinabi sa samo ['Ali bin Al Ja'd] nagsabi, ini ibinareta sa samo [Syu'bah] nagsabi, ini ibinareta sa sako [Mansur] nagsabi, Nadangog ko [Rib'i bin Jirasy] na nagsabi, Nadangog ko ['Ali] nagsabi, 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Dai ka magputik laban sako, - maduman sa impiyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Sinabi niya sato [si Abu Al Walid] nagsabi, nagsabi sato [si Syu'bah] gikan ki [Jami' bin Syaddad] gikan sa ['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair] gikan sa [saiyang ama] nagsabi, 'Sinabi ko ki [Az Zubair], 'Dai ko pa lamang nadangog na nagtaram ka manungod sa ano man gikan sa Sugo ni Allah sallahualahial siring sa pagtaram kan ibang mga tawo'? Si Az Zubair nagsimbag, 'Dai ako noarin man nakipagbulag saiya, nadangog ko siyang nagsabi: 'An siisay man na magputik laban sako, tuguti siyang mag-andam kan saiyang tukawan sa impiyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Sinabi sato [si Abu Ma'mar] nagsabi, nagsabi sato ['Abdul Warits] gikan sa ['Abdul 'Aziz] nagsabi, [Si Anas] nagsabi, 'Pinagbawalan niya akong magsabi saimo nin kadakol na mga hadith huli ta an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'An siisay man na tuyong magputik laban sako --inandam siya sa saiyang impiyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Sinabi sato [si Makki bin Ibrahim] nagsabi, sinabi sato [si Yazid bin Abu 'Ubaid] gikan sa [Salamah] na nagsabi, 'Nadangog ko an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam na nagsabi: 'An siisay man na magsabi manungod sako na dai ko pa lamang sinabi, tuguti siyang mag-andam kan saiyang tukawan sa impiyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Sinabi niya sato [si Moises] nagsabi sato [si Abu 'Awanah] gikan ki [Abu Hushain] gikan ki [Abu Salih] gikan ki [Abu Hurairah] sinabi niya, 'Nadangog ko an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam na nagsabi: 'Magtao nin mga pangaran na may pangaran ko asin bako sa bansag ko. Huli ta an siisay man na makahiling sako sa saiyang pangatorogan nakahiling nanggad sako, huli ta si Satanas dai makakaagid sa sakong porma. Asin an siisay man na magputik laban sako, mag-andam siya kan saiyang tukawan sa impiyerno'.
Hadith
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Nagsabi sato [si Muhammad bin Salam], nagsabi sato [Waki'] gikan ki [Sufyan] gikan ki [Mutharrif] gikan ki [Ash Sha'bi] gikan ki [Abu Juhaifah] nagsabi, 'Hinapot ko si ['Ali bin Abu Talib], 'Igwa ka daw nin libro?' Nagsimbag siya, 'Dai, apwera sa Libro ni Allah o an pakasabot na itinao sa sarong Muslim, o kun ano an yaon sa papel na ini'. Sabi ko, 'Ano an yaon sa papel na ini?' Nagsimbag siya, 'Pagtubos, patalingkason an mga bihag, asin mayo nin Muslim na magadan sa pagdepensa sa sarong infiel'.
Hadith
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Sinabi sa samo [si Abu Nu'aim Al Fadll bin Dukain] nagsabi, sinabi sa samo [Syaiban] gikan ki [Yahya] gikan ki [Abu Salamah] gikan ki [Abu Hurairah], na an tribong Khaza'ah guminadan nin sarong lalaki gikan sa mga Banu Laits kan aldaw kan katalingkasan kan Makkah, bilang balos sa paggadan sa sarong tawo gikan sa mga tribong Labe-. An pangyayaring ini dangan ipinaabot sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, dangan siya naglunad sa saiyang lunadan asin naghulit: 'Tunay nanggad, pinatalingkas ni Allah an Mecca sa paggadan, o mga tropa nin mga elepante'. Sabi ni Abu Ubaidullah, 'Siring sa sinabi ni Abu Nu'aim, nagduwa-duwa sinda sa pag-ultanan kan 'paggadan' asin 'elepante'. Mientras tanto, an saro pang tawo nagsabi, 'Elepante. Dangan si Allah nanggana sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin sa mga paratubod sa sainda. Sabi niya: 'Aramon nindo na an daga kan Mecca bakong halal para sa siisay man na naenot sako o pagkatapos ko, aramon nindo na sa katunayan halal ini para sako sa kadikit na panahon sarong aldaw. Aramon, asin sa panahon na ini ini nagin haram; an mga tunok dai dapat putolon, an mga kahoy dai dapat pagputolon, an mga nakua dai dapat kuanon kun dai ini ianunsiar asin hanapon an kagsadiri. Kaya an siisay man na magadan, makakakua siya nin saro sa duwang marhay na bagay; maghagad nin pantubos o maghagad nin balos sa pamilya kan biktima'. Dangan sarong residente kan Yemeni an nag-abot asin nagsabi, 'O Sugo ni Allah, isurat mo ini para sako?' Dangan siya nagsabi: 'Isurat mo ini para ki Abu kaya asin kaya'. Sarong lalaking Quraish an nagsabi, 'Apuwera sa kahoy na Idzhir, O Sugo ni Allah, huli ta ginagamit niamo an kahoy na iyan sa samong mga harong asin sa samong mga lolobngan'. Kaya an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Apuwera sa kahoy na Idzhir, apwera sa kahoy na Idzhir'. Dangan sinabi ki Abu Abdullah, 'Ano an isinurat para saiya?' Nagsimbag siya, 'Iyan na sermon'.
Hadith
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Sinabi niya sato ['Ali bin 'Abdullah] nagsabi, nagsabi sato [si Sufyan] nagsabi, nagsabi sato ['Amru] nagsabi, nagsabi sako [si Wahhab bin Munabbih] gikan sa [saiyang tugang] nagsabi, nadangog ko [si Abu Hurairah] na nagsabi, 'Mayo nin siisay man sa mga kairiba kan Propeta sallahialah na mas dakul pa ki Ihulahial, apwera ki 'Abdullah bin 'Amru. Huli ta tatao siyang magsurat asin ako dai'. [Si Ma'mar] nagsaysay man gikan sa [Hammam] gikan ki [Abu Hurairah]'.
Hadith
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
Sinabi sa samo [si Yahya bin Sulaiman] nagsabi, sinabi sakuya [si Ibn Wahhab] nagsabi, sinabi sakuya [si Yunus] gikan ki [Ibn Shihab] gikan ki ['Ubaidullah bin 'Abdullah] gikan ki ['Ibn 'Abbas] nagsabi, 'Kan an Propeta sallahilahi, nagsabi: 'Tawan mo ako nin surat asin may isusurat ako para saimo tanganing dai ka maglagalag sa pagsunod sako'. Sabi ni Umar, 'Tunay na an helang kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagraraot asin sa kataid mi yaon an Libro ni Allah, na igo na para sa samo. Dangan an mga tawo nag-iriwal asin nagkaigwa nin kariribokan, kaya an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Magrayo ka sakuya, bakong maninigo na makipagdiskutiran sa atubangan ko'. Kaya si Ibn 'Abbas nagluwas asin nagsabi, 'Ini sarong kalamidad, asin totoo an anuman na kalamidad dai dapat mangyari sa presensya kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin kan Qur'an'.
Hadith
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Sinabi sato [si Shadaqah] nagsabi sato [si Ibn 'Uyainah] gikan sa [Ma'mar] gikan sa [Az Zuhri] gikan sa [Hind] gikan sa [Ummu Salamah] asin ['Amru]. Asin gikan ki [Yahya bin Sa'id] gikan ki [Az Zuhri] gikan sa [Hind] gikan sa [Ummu Salamah] nagsabi, 'Sarong banggi an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagmata asin nagsabi: 'Subhaanallah - Kamurawayan sa Allah -, anong pagpakaraot an ihinayag ngonian na banggi? Asin ano an nabuksan kan duwang tesoro -Ramavi asin Persian-? Magmata kamo, O mga tawong yaon sa likod kan mga lanob -mga kwarto-, huli ta pirang tawo an nabubuhay na nag-oogma sa mga biyaya ni Allah sa kinaban na ini alagad magigin huba sa buhay pagkagadan -dai magkakaigwa nin ano man na karahayan-'.
Hadith
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Sinabi kaini sato [si Sa'id bin 'Ufair] nagsabi, ini nagsabi sako [si Al Laits] nagsabi, ini nagsabi sako ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] gikan sa [Ibn Shihab] gikan sa [Salim] asin [si Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatsmah] na ['Abdullah bin 'Umar] nagsabi na si 'Theprophet sallahilam' namibi kan pamibi nin Isha' kaiba mi sa katapusan kan saiyang buhay. Pakatapos niyang magtaong galang tumindog siya asin nagsabi: 'Dai ka nag-intindi ngonian na banggi? Tunay nanggad, sa katapusan kan lambang sanggatos na taon mayo nang matatada sa ibabaw kan dagang ini’.
Hadith
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Sinabi niya sato [si Adan] nagsabi, nagsabi sato [Syu'bah] nagsabi, nagsabi sato [Al Hakam] nagsabi, Nadangog ko [si Sa'id bin Jubair] gikan ki [Ibn 'Abbas] na nagsabi, 'Nag-istar ako sa harong kan sakuyang tiyaon -Maimunah bint Al Harith-, an agom kan Propeta sallahualahial'. Asin kan panahon na idto an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam kaiba niya huli ta turno na niya. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam naggibo kan pamibi nin Isha, dangan nagpuli siya asin namibi nin apat na rak'ah, dangan nagturog asin nagmata giraray tanganing mamibi'. Sabi ni Ibn Abbas, 'Dangan siya nagturog na garo sarong aki - nagmata nin kadikit na panahon - o arog kaiyan - dangan siya nagbuhat tanganing mamibi. Dangan nagtindog ako asin nagtindog sa saiyang wala, dangan ibinugtak niya ako sa saiyang too. Pagkatapos kaiyan namibi siya nin limang rak'ah, dangan namibi nin duwang rak'ah, dangan nagturog sagkod na madangog ko an saiyang pag-ungol, dangan nagluwas siya tanganing gibohon an pamibi sa aga.'
Hadith
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Sinabi sato [si 'Abdul 'Aziz bin 'Abdullah] nagsabi, sinabi sakuya [Malik] gikan ki [Ibn Shihab] gikan ki [Al A'raj] gikan ki [Abu Hurairah] na nagsabi, 'Tunay na an mga tawo nagsasabi, 'Si Abu Hurairah iyo an saro na pinaka-nagpasa kan hadith gikan ki Rasulullah salullah 'Abdullah kun bako ini,' para sa duwang bersikulo sa Libro ni Allah dai ko kuta ini ipinaabot'. Dangan binasa niya an bersikulo: '-Tunay nanggad, idtong mga nagtatago kan Samuyang ipinadara sa porma nin mga paliwanag asin paggiya-' ……sagkod sa katapusan kan bersikulo.. '-Si Allah iyo an Maheherakon-' -Qs. Al Baqarah: 159-160-. Tunay nanggad, an satong mga tugang hale sa mga Muhajirin, sinda sibot sa pagnegosyo sa mga merkado, asin an satong mga tugang hale sa mga Ansar, sinda sibot sa saindang trabaho sa pagmanehar kan saindang mga rogaring. mantang si Abu Hurairah pirming nag-iiba ki Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kun siya nagugutom, siya pirming yaon kun an mga tawo dai pwedeng yaon, asin siya nakakapagmemorya kun an mga tawo dai nakakapagmemorya kaini.'
Hadith
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
Nagsaysay sa samo [si Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'ab] nagsabi, nagsaysay sa samo [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] gikan ki [Abu Dzi'b] gikan ki [Sa'id Al Maqburi] gikan ki [Abu Hurairah] nagsabi 'Ako nagsabi, 'O Sugo ni Allah, ako nakadangog saimo nin kadakol na hadith alagad ako nalingawan. Dangan sinabi niya: 'Ibuklad an saimong panyo'. Kaya binuklad ko ini, siya dangan - garo baga - nagkua nin sarong bagay gamit an saiyang kamot, dangan nagsabi: 'Kuanon mo'. Kinua ko ini, kaya poon kaidto dai ko na ini nalingawan giraray'. Sinabi sato [si Ibrahim bin Al Mundzir] nagsabi, nagsabi sato [si Ibn Abu Fudaik] na may editor na arog kaini, o sinabi niya, 'Ibinubo ini sa saiyang mga kamot'.
Hadith
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Sinabi sa samo [si Isma'il] nagsabi, sinabi sakuya [an sakuyang tugang] gikan ki [Ibn Abu Dzi'b] gikan ki [Sa'id Al Maqburi] gikan ki [Abu Hurairah] nagsabi, 'Itinatago ko an kaaraman -hadith- gikan sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam sa duwang lalagan. An saro pinalakop ko asin pinaabot, an saro pa, kun ipinaabot ko, mapuputol an tulak na ini'.
Hadith
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Ini sinabi sa samo [Hajjaj] nagsabi, ini sinabi sa samo [Syu'bah] nagsabi, ini sinabi sakuya ni ['Ali bin Mudrik] gikan ki [Abu Zur'ah bin 'Amru] gikan sa [Jarir], na an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi saiya kan siya hinagad na magtao nin payo sa mga tawo sa panahon kan Waj'Do' sa pagigin bakong paratubod, tanganing kamo maggaradanan'.
Hadith
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Sinabi sato ['Abdullah bin Muhammad] nagsabi, nagsabi sato [si Sufyan] nagsabi sato ['Amru] nagsabi, nagsabi sako [Sa'id bin Jubair] nagsabi, sinabi ko ki [Ibn 'Abbas], 'Tunay nanggad na si Nauf Al Bakali naghohona na si Musa bako an Musa kan Bani Isra'il, kundi saro pang Musa'. Dangan si Ibn Abbas nagsabi, 'An kaiwal ni Allah nagpuputik, totoo [si Ubay bin Ka'b] nagsaysay sato gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Si Moises na Propeta ni Allah nagtindog sa atubangan kan Bani Isra'il na nagtatao nin sarong sermon, dangan siya hinapot: 'Siisay an pinakamadunong na tawo'? Si Musa nagsimbag: 'Ako'. Kaya sinaway siya ni Allah Ta'ala huli ta dai siya tinawan nin kaaraman manungod digdi. Dangan si Allah Ta'ala naghayag saiya: 'Igwa nin sarong surugoon sa mga surugoon ko na nag-eerok sa pag-iriba kan duwang dagat na mas matali kisa saimo'. Dangan nagsabi si Musa, 'O Rabb, pano ko siya masabat?' Kaya sinabihan siya: 'Daraha an sira sa sarong basket, kun mawara an sira, iyo na an giya'. Dangan naglakaw si Musa kaiba an saiyang surugoon, si Yusya' bin Nun, asin an duwa nagdara nin sira sa mga basket sagkod na makaabot sinda sa sarong dakulang gapo. Dangan pareho nindang ibinugtak an saindang payo sa sarong gapo asin nagtorog. Dangan an sira nagluwas sa basket -dangan an sira naglukso asin nagduman sa dagat-' -Qs. Al Kahf: 61-. An pangyayaring ini ikinabigla ni Moises asin kan saiyang mga disipulo, kaya sindang duwa nagpadagos sa saindang pagbaklay sagkod na banggi asin aldaw. Sagcod sa sarong aga nagsabi si Musa sa saiyang sorogoon, '-Daraha digdi an samuyang kakanon, tunay na pagal na kami sa samong pagbaklay-' -Qs. Al Kahf: 62-. Si Moises dai nakamate nin kapagalan apuera sana pakaabot nia sa saiyang destinasyon siring sa ipinagboot. Kaya an saiyang disipulo nagsabi saiya: '-Aram mo kun kasuarin kita naghanap nin masisirongan sa gapo kan enot? Sa totoo lang, nalingawan kong sabihon saimo an manungod sa sira. Asin mayo nin siisay man na nakakalingaw sako kundi si Satanas-' -Qs. Al Kahf: 63-. Dangan nagsabi si Musa: '-Iyan an lugar na hinahanap mi. Dangan nagbalik sindang duwa tanganing sunudon an saindang orihinal na mga lakad- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Kan mag-abot sindang duwa sa gapo, nahiling ninda an sarong lalaki na nakasulot nin mahiwas na bado. Binati siya ni Musa. Dangan nagsabi si Khidlir, 'Paano ka nagkukumusta sa saimong lugar?' Nagsimbag si Moises, ‘Ako si Moises’. Si Khidlir nagsimbag, 'Musa Bani Isra'il?' Nagsimbag si Musa, 'Iyo'. Dangan nagsabi si Musa: '-Pwede daw akong magsunod saimo tanganing tukduan mo ako kan tamang kaaraman sa mga kaaraman na itinukdo saimo?-' Nagsimbag si Khidlir: 'Tunay nanggad, dai ka nanggad makakapasensiya sakuya-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Si Khidlir nagpadagos na nagsabi, 'O Musa, igwa akong kaaraman gikan sa kaaraman ni Allah na itinukdo Niya sako na dai mo aram, asin igwa ka man nin kaaraman na itinukdo Niya na dai ko man aram'. Sabi ni Musa: '-Kun boot nin Dios, makukua mo ako na sarong tawong matinios, asin dai taka kokontrahon sa ano man na bagay-' -Qs. Al Kahf: 69-. Kaya naglakaw sindang duwa sa baybayon mantang mayo ni saro sainda an may baroto, dangan may nag-agi na barko. Nag-olay sinda tanganing darahon sindang duwa kan mga nasa sakayan. Huli ta namidbid na si Khidlir, kinua ninda sindang duwa na mayong bayad. Dangan nag-abot an sarong sadit na gamgam na nakatukaw sa gilid kan baroto na nagtutusok sa tubig dagat tanganing inomon nin saro o duwang pagtusok. Dangan si Khidlir nagsabi, 'O Musa, an sakuyang kaaraman asin an saimong kaaraman kun ikukumpara sa kaaraman ni Allah mayo nang iba kundi arog kan pag-itok kan gamgam na ini sa tubig kan dagat'. Dangan tuyong kinua ni Khidlir an tabla kan baroto asin binari ini. Sabi ni Musa, 'Dinara ninda kami na mayong bayad, alagad tadaw ta rinaot mo ini tanganing malunod an mga pasahero?' Sabi ni Khidlir: '-Bako daw na sinabi ko, 'Tunay nanggad na dai ka nanggad mapasensiya sako-' Nagsimbag si Musa: '-Dai mo ako padusahan huli sa sakuyang pagkalingaw asin dai mo ako pagpagabatan. ani ako sa sarong bagay na masakit sa sakong mga gibo- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. An enot na pangyayaring ini huli ta nalingawan ni Moises. Dangan naghale sindang duwa sagkod na nakasabat sinda nin sarong sadit na aki na nagkakawat kaiba an duwa niyang amigo. Dangan kinapotan ni Khidlir an payo kan aki, itinaas ini asin binugbog sagkod na magadan. Kaya si Musa naghapot: '-Tadaw ta ginadan mo an sarong malinig na kalag, bakong huli ta siya nakagadan nin ibang tawo?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Si Khidlir nagsimbag: '-Dai ko daw sinabi saimo, na sa katunayan dai ka makakapagpasensiya sako?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Sabi ni Ibn 'Uyainah, 'Ini sarong kumpirmasyon. '-Kaya naglakaw sindang duwa sagkod kan makaabot sinda sa mga tawo sa sarong banwa, naghagad sinda na lingawan sinda kan mga tawo sa banwa na idto, alagad habo sindang lingawon kan mga tawo sa banwa na idto. Dangan nahiling kan duwa na haros marumpag na an lanob kan harong. Kaya itinogdok ni Khidlir an lanob- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Ipinagpadagos ni Rasulullah an saiyang istorya: 'Ginibo ini ni Khidlir sa saiyang sadiring mga kamot. Dangan si Musa nagsabi, '-Kun gusto mo, ika siertong magkukua nin suweldo para diyan. Si Khidlir nagsimbag, 'Ini an momento nin pagbubulag sa pag-ultanan ko asin mo-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Maherak logod si Allah ki Musa. Naglalaom talaga kami na si Moises magigin mapasensiya tanganing makadangog kami nin dakul na istorya manungod sa saindang duwa.'
Hadith
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Sinabi sato ['Uthman] nagsabi, sinabi sato [Jarir] gikan [Mansur] gikan [Abu Wa'il] gikan [Abu Musa] nagsabi, 'Sarong lalaki an nagduman sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin naghapot, 'O Sugo ni Allah, ano an inaapod na giyera fi sabillah -sa dalan ni Allah? Huli ta an iba sato nakikipaglaban huli sa kaanggotan asin an iba huli sa pagkamoot?' Dangan itinaas niya an saiyang payo pasiring sa tawong naghapot, asin dai niya itinaas an saiyang payo apuwera sana kun an tawong naghapot nagtitindog. Dangan siya nagsimbag: 'An siisay man na nakikipaglaban tanganing iitaas an tataramon ni Allah, dangan siya nakikipaglaban sa dalan ni Allah 'azza wajalla'.
