Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Sinabi niya sato [si Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] sabi niya, Sinabi niya sato [si Sufyan] na nagsabi, na Sinabi sato [si Yahya bin Sa'id Al Ansari] na nagsabi, sinabi sato [si Muhammad bin Ibrahim At Taimi], na nadangog niya [si Alqamah bin Waqash Al Laitsi] na nagsabi; Sarong beses nadangog ko si [Umar bin Al Khaththab] sa pulpito na nagsabi; Nadangog ko an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam na nagsabi: 'An gabos na aksyon nakadepende sa intensyon, asin an balos para sa lambang tawo nakadepende sa kun ano an katuyuhan; An siisay man na nagtutuyo na mag-emigrar huli sa kinaban na gusto niyang maabot o huli sa sarong babae na gusto niyang agomon, kun siring an saiyang pag-emigrar iyo an saiyang intensyon.'
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Sinabi sa samo [si Abdullah bin Yusuf] nagsabi, ini ibinareta sa samo [Malik] gikan sa [Hisyam bin 'Urwah] gikan sa [saiyang ama] gikan sa [Aisyah] an ina kan Mu'minin, na si Al Harith bin Hisham naghapot ki Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Rasulullah, pano nakaabot sa saimong kapahayagan'? Kaya nagsimbag si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Minsan minaabot ini sakuya na garo tanog nin mga kampana na nagtutunog asin an paaging ini an pinakamasakit para sako, dangan minaontok ini tanganing masabutan ko an sinasabi. Asin minsan may anghel na minaabot na garo sarong tawo asin nakikipag-olay sako kaya sinusunod ko an saiyang sinasabi'. Sabi ni Aisyah: 'Tunay nanggad, sarong beses nahiling ko an sarong kapahayagan na nagbaba sa Saiya sa sarong malipot na marhay na aldaw asin dangan ini nagpondo, asin nahiling ko na an Saiyang angog nagtuturo nin pawis'.
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Sinabi sa samo [si Yahya bin Bukair] nagsabi, Sinabi sa samo gikan sa [Al Laits] gikan sa ['Uqail] gikan sa ['Ibn Shihab] gikan sa ['Urwah bin Az Zubair] gikan sa [Aisyah] -an Ina kan mga Mu'minin-, na siya nagsabi: 'An kapinunan kan kapahayagan na nag-abot ki Rasulullah sasulullah salullah' iyo an tunay na alam pangaturugan sa pagkatulog. Asin dai Siya nangangaturugan kun dai ini minaabot arog kan liwanag kan kaagahon. Dangan binendisyonan siya nin pagkamoot sa pagsolosolo, kaya pinili niya an kuweba ni Hiro asin tinagalan ini, arin na baga an pagsamba sa banggi sa laog nin pirang panahon bago magbalik sa saiyang pamilya tanganing mag-andam nin mga probisyon para sa pagbuhay giraray. Dangan nakipag-olay siya ki Khadijah tanganing mag-andam nin mga probisyon. Sagkod na sa katapustapusi nag-abot si Al Haq kan yaon siya sa kuweba ni Hiro, sarong anghel an nag-abot asin nagsabi: 'Basahon?' Nagsimbag siya: 'Dai ako tataong magbasa'. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagpaliwanag: Kaya an anghel kinapotan ako asin kinugos ako nin makusog dangan binutasan ako asin nagsabi giraray: 'Basahon!' Nagsimbag siya: 'Dai ako tataong magbasa'. Kaya kinaputan ako kan anghel asin kinugos ako nin makusog dangan binutasan ako asin nagsabi giraray: 'Basahon!'. Nagsimbag siya: 'Dai ako tataong magbasa'. Kinapotan giraray ako kan anghel asin kinugos ako sa ikatolong pagkakataon nin makusog dangan pinabayaan ako, asin nagsabi giraray: -Basahon sa paagi nin -pagsambit- kan pangaran kan saimong Dios na naglalang, Siya naglalang nin mga tawo gikan sa sarong clot nin dugo. Magbasa, asin an saimong Kagurangnan iyo an Pinakamaboot-'. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbalik sa saiyang pamilya dara an mga tataramon kan kapahayagan sa sarong nahahadit na kamugtakan. Nasabat niya si Khadijah bint Khawailidh asin nagsabi: 'Tahoban mo ako, takpan mo ako!'. Nabalot siya sagkod na nawara an saiyang takot. Dangan sinabi niya ki Khadija an nangyari: 'Nahahadit ako sa sadiri ko'. Kaya si Khadijah nagsabi: 'Sa ngaran ni Allah, dai ka kukulgan ni Allah sagkod pa man, huli ta ika sarong tawo na nagpapadagos sa pakikikatood'. Dangan inimbitaran siya ni Khadijah na manompongan si Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, an aking lalaki kan tiyo ni Khadijah, na sarong Kristiyano kan panahon ni Jahiliyyah. Nagsurat man siya nin mga libro sa Hebreyo, asin sinurat man niya an Bibliya sa Hebreyo sa pagtugot ni Allah. Kan panahon na idto si Waroqoh gurang na asin buta na an saiyang mga mata. Sabi ni Khadijah: 'O aki kan sakuyang tiyo, dangoga an sasabihon kan aki kan saimong tugang'. Sabi ni Waroqoh: 'O aki kan sakuyang tugang, ano an saimong naeksperyensiyahan'. Kaya sinabi ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kun ano an nangyari saiya. Sabi ni Waroqoh: 'Ini si Namus, siring sa ipinahayag ni Allah ki Moises. Oh, sana hoben pa ako asin buhay pa ako kan pinalayas ka kan saimong mga tawo'. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam naghapot: 'Itatapok daw ako ninda?' Si Waroqoh nagsimbag: 'Iyo. Nin huli ta mayong maabot na dara an dara nindo kun dai sinda makukulugan - gigibohon na kaiwal -. Kun yaon ako duman kan mangyari iyan, tinabangan taka sa pinakamakakaya ko'. Dai naeksperyensyahan ni Waroqoh an pangyayari na saiyang tinutubod nin huli ta mas amay siyang nagadan sa panahon kan fatroh - kawaran nin laog - kapahayagan. [Ibn Shihab] nagsabi; nagpaaram sako [si Abu Salamah bin Abdurrahman] na [si Jabir bin Abdullah Al Ansari] nagtaram manungod sa kawaran nin laog kan kapahayagan, siring sa sinabi kan Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Mantang naglalakaw ako nakadangog nin sarong boses hale sa kalangitan, ako nagheling pasiring diyan asin ini palan na an anghel na nagdigdi sa sako sa kuweba sa pag-ultanan kan sarong tukawan sa Hiro langit asin daga. Natakot ako asin nagpuli, asin nagsabi: ‘Tahoban mo ako. Tabuni ako'. Kaya si Allah Ta'ala nagpadara nin sarong kapahayagan: -O ika na nagtatahob kan saimong sadiri- sagkod sa tataramon ni Allah -asin bayaan an mga idolo-. Poon kaidto an mga kapahayagan padagos na nagbaba nin padagos'. An hadith na ini isinaysay man ni [Abdullah bin Yusuf] asin [Abu Shalih] siring man ni [Hilal bin Raddad] gikan ki [Az Zuhri]. Asin [si Jonas] nagsabi; asin [si Ma'mar] uminoyon na nakua niya ini ki Az Zuhri.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Sinabi niya sato [si Musa bin Isma'il] sabi niya, Sinabi niya sato [si Abu 'Awanah] nagsabi, na Sinabi niya sato [si Musa bin Abu Aisyah] nagsabi, Sinabi niya sato [si Sa'id bin Jubair] gikan ki [Ibn 'Abbas] manungod sa mga tataramon ni Allah Ta'ala: -Dai mo pagbalyohon an saimong dila tanganing basahon an Koran nin marikas huli ta gusto mong -' Si Ibn 'Abbas nagsabi: 'An Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam igwa nin makusog na kamawotan na memoryahon an ipinahayag - an Qur'an - asin pighiro an saiyang mga ngabil'. Sabi ni Ibn 'Abbas: 'Ipapahiro ko an sakong mga ngabil -tanganing basahon ini- saimo siring sa ginibo sako kan Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Sabi ni Sa'id: 'Asin hihiroon ko an sakong mga ngabil -tanganing basahon ini- saimo siring sa nahiling kong ginibo ini ni Ibn 'Abbas. Kaya an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam naghihiro kan saiyang mga ngabil. Dangan an tataramon ni Allah Ta'ala nagbaba: Dai mo paghiroon an saimong dila tanganing -basahon- an Koran huli ta marikas mong ma-master ini. Tunay nanggad, sa samong gastos an pagtipon kaini -sa saimong daghan- asin -gibohon kang matalino- sa pagbasa kaini'. An boot sabihon kaini iyo na si Allah nagtitipon kaini sa saimong daghan - tanganing memoryahon ini - dangan binabasa mo ini: 'Kun tapos na Ming basahon ini, dangan sundan an pagbasa'. An boot sabihon: ‘Maghinanyog asin magsilensio’. Dangan si Allah Ta'ala nagsabi: 'Kun siring, totoo, nasa Samuya an pagpaliwanag kaini. Nangangahulugan ini: 'Asin obligasyon Niato na basahon ini' Asin an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam poon kan panahon na idto kan si Jibril 'Alaihis Salam nag-abot saiya, naghinanyog siya saiya. Asin kan mayo na si Jibril 'Alaihis Salam, binasa ini kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam - sa saiyang mga kairiba - siring na binasa ini saiya ni Jibril 'Alaihi Salam sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Sinabi niya sato [si Abdan] sabi niya, sinabi sato [si Abdullah] nagsabi sato [si Yunus] gikan ki [Az Zuhri] asin sa parehong pagsaysay, nagsabi man sato [Bisyir bin Muhammad] nagsabi, nagsabi sato [si Abdullah] nagsabi, nagsabi sato [Yunus] asin [Ma'mar] gikan ki [Az Zuhri] siring sa sinabi sato [Az Zuhri] Si Abdullah] gikan ki [Ibn 'Abbas] nagsabi, na si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam iyo an pinakamaboot na tawo, orog na sa bulan nin Ramadlan kan an anghel na si Jibril 'Alaihis Salam nagsabat saiya, asin si Jibril 'Alaihis Salam an nagduduman saiya kada banggi sa bulan nin Ramadlan, kun saen si Jibril 'Alaihis Salam nagtukdo kan talalam Qur'an. Tunay nanggad, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mas malumoy kisa sa naghuhuyop na doros.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Sinabi sato [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] sabi niya, sinabi sato [Syu'aib] gikan ki [Az Zuhri] sinabi sako [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] na [Abdullah bin 'Abbas] nagsabi saiya na [Abu Sufyan bin Harb] kaipuhan na sabihan siya; na si Heraclius nag-ako nin sarong grupo nin mga negosyanteng Quraish, na yaon sa sarong ekspedisyon sa negosyante pasiring sa Daga nin Syria kan panahon na an kasunduan sa pag-ultanan kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin Abu Sufyan asin kan mga infidel na Quraish nag-epekto. Kan sinda nag-ontok sa Iliya' nasabat ninda si Heraclius sa imbitasyon ni Heraclius na imbitaran sa dayalogo sa saiyang pagtiripon, na sa panahon na idto si Heraclius kaiba an mga Romanong dignitaryo. Nakipag-olay sa sainda si Heraclio paagi sa sarong paratradusir. Sabi ni Heraclius; 'Siisay saindo an may pinakaharaning relasyon sa pamilya sa tawong naghihingakong iyo an Propeta?'. Sabi ni Abu Sufyan; kaya ako nagsimbag; 'Ako an may pinakaharaning relasyon sa pamilya saiya'. Sabi ni Heraclius; 'Iparani mo siya sako asin man sa saiyang mga amigo'. Kaya ibinugtak ninda an Quraysh sa likod ni Abu Sufyan. Dangan nagsabi si Heraclio paagi sa saiyang interprete: ‘Sabihan mo siya na hinapot ko siya dapit sa lalaking naghihingakong sarong Propeta. Kun siya magputik sako, dapat ika man magputik saiya'. Sa ngaran ni Allah, kun bako huli sa kasusupgan na dara kan mga akusasyon nin pagputik na saindang itatao sako, nagputik kuta ako saiya.' Sabi ni Abu Sufyan; Kaya an enot na bagay na hinapot niya sako manungod saiya - an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam - iyo an: 'ano an posisyon kan saiyang linyada sa saindo?' Nagsimbag ako: 'Siya marahay - noble - na linyada'. Naghapot giraray sia: ‘May iba pa daw na nagsabi kaiyan bago sa saiya?’ Nagsimbag ako: 'Mayo'. Naghapot giraray sia: ‘Hade daw an saiyang ama?’ Nagsimbag ako: 'Dai'. An mga nagsusunod daw sa saiya mga tawong halangkaw an ranggo o mga tawong hamak?’ Nagsimbag ako: 'Dawa an mga nagsusunod saiya mga hamak na tawo'. Naghapot giraray sia: ‘Nagdadakol daw o nagdidikit an mga parasunod?’ Nagsimbag ako: 'Dagdagan'. Naghapot giraray sia: ‘Igwa daw nin nag-apostata huli ta naanggot sia sa saiyang relihion?’ Nagsimbag ako: 'Mayo'. Naghapot giraray sia: ‘Nakua mo na daw siang nagpuputik bago nia sinabi an sinabi nia?’ Nagsimbag ako: 'Dai nanggad'. Naghapot giraray sia: ‘Nagdaya na daw sia?’ Nagsimbag ako: ‘Nungka. Kan kami nakikipag-ulay saiya, dai niya nanggad iyan ginigibo'. Sabi ni Abu Sufyan: 'Dai ko nanggad maipapaabot an ano man na bagay apwera sa mga tataramon na arog kaini'. Naghapot giraray sia: ‘Nakikipaglaban ka daw sa saiya?’ Nagsimbag ako: 'Iyo'. Naghapot giraray sia: ‘Paano natapos an guerra?’ Nagsimbag ako: ‘An guerra sa pag-oltanan niamo asin nia grabe. Minsan binubugbog niya kami, minsan binubugbog mi siya'. Naghapot giraray sia: ‘Ano an ipinagboot nia sa saindo?’ Nagsimbag ako: ‘Pinagbotan nia kami; 'Sambahon si Allah na mayong pakikipag-ulay saiya, asin bayaan an sinabi kan saimong mga apoon. "Pinagbotan man niya kami na mamibi, magbayad nin zakat, magsabi nin totoo, magpatawad sa lambang saro asin papagdanayon an pakikipag-amigo." Kaya si Heraclio nagsabi sa saiyang paratradusir: ‘Sabihon mo sa saiya na hinapot taka manongod sa ginikanan kan tawo, sinasabi mo sa sako na an tawo gikan sa nobleng pamilya. Siring man, an lalaki binuhay liwat sa tahaw kan mga gikan kan saiyang banwaan. Asin hinapot taka kun igwa nang nagsabi kan saiyang sinabi kaidto, sinabi mo na dai. Kun sinabi na may nagsabi na kaidto, siyempre iisipon ko na an tawong ini nagkokopya nin sarong tawo na nagsabi nin kaagid kaiyan. Hinapot taka man kun an saiyang ama gikan sa lahi nin hade, kaya nagsimbag ka na dai. Sinabi ko na kun an saiyang ama gikan sa lahi nin hade, siyempre an tawong ini maghahagad kan kahadean kan saiyang ama. Asin hinapot ko man ika kun nakua mo na iyan Kun nagputik siya bago niya sinabi an sinabi niya, sinimbag mo siyang dai. Nasasabotan ko nanggad na dawa an mga tawo dai nangahas na magputik, lalo na an magputik ki Allah. Asin hinapot ko man kamo, an mga nagsusunod saiya mga noble o mga hamak?' Sinimbag mo an mga hamak na nagsunod saiya. Tunay nanggad, sinda an mga parasunod kan Propeta. Hinapot ko man kamo kun nagdakol o nagbaba an bilang kan mga parasunod, nagsimbag kamo na nagdakol. Asin iyan an nangyayari sa pagtubod sagkod na iyan magin sangkap. Hinapot ko man kamo kun may nag-apostata huli ta naanggot sia sa saiyang relihiyon. Nagsimbag ka nin dai. Asin arog kaiyan an pagtubod kun ini nagtatalubo asin nagtatalubo sa puso. Hinapot taka man kun nakaloko na siya, an simbag mo dai pa. Asin arog kaiyan an nangyari na an mga Apostol dai makakadaya. Asin hinapot ko man kamo kun ano an saiyang ipinagboot na gibohon nindo, nagsimbag kamo na pinagbotan nia kamo na magsamba ki Allah sa paagi nin dai pakikiasosyar sa Saiya, asin ipinagbabawal kamo sa pagsamba sa mga idolo, pinagbotan man nia kamo na suportaran an pamibi, magbayad nin zakat, magtaram nin katotoohan, magpatawad sa lambang saro asin magdanay sa pakikikatood. Kun totoo an gabos mong sinasabi, siguradong siya an mamamahala kan kahadean sa irarom kan sakong mga bitis. Nagdududa talaga ako na mayo siya sa tahaw nindo ngunyan, kun aram ko an paagi tanganing makaabot saiya, syempre hihingoahon kong marhay na hanapon siya na kun yaon ako sa kataid niya siguradong huhugasan ko an saiyang mga bitis. Dangan si Heraclius naghagad nin sarong surat hale sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam na dinara ni Dihyah para sa mga namamayo kan Basrah. Kaya itinao nia an surat ki Heraclio, kaya binasa nia iyan asin an laog nagsasabi: ‘Bismillahir rahmanir Rahim. Hale ki Muhammad, surugoon ni Allah asin an Saiyang Sugo ki Heraclius. Romanong Tagapamahala, Kaligtasan para sa mga nagsusunod sa mga instruksyon. Dangan imbes na iyan, iniimbitaran ko kamo sa pangapodan nin Islam; Maglaog sa Islam, dangan ika magigin ligtas, si Allah mabalos saimo nin duwang beses. Alagad kun kamo magtalikod, dangan kamo an magdadara kan mga kasalan kan saindong banwaan, asin: O mga tawo kan libro, magdigdi - magkapot - sa sarong sentensya - sarong dekreto - na mayo nin iriwal sa pag-ultanan niamo asin nindo, na kami nagsasamba sa iba kundi si Allah asin kami dai nag-aasosyar nin ano man sa Saiya asin ni - ni - an siisay man sa samo nagkukua nin iba bilang mga Rabbs apwera ki Allah'. Kun sinda magtalikod, dangan sabihan mo sinda: 'Uya, kami idtong mga nagpasakop -ki Allah-'. Sabi ni Abu Sufyan: 'Pagkatapos na ipaabot ni Heraclius an saiyang sinabi asin matapos an pagbasa kan surat, nagkaigwa nin kariribokan asin maribok na mga boses, na iyo an nagpalayas samo. Sabi ko sa mga barkada ko pagkatapos na kami palayason; 'Tunay na siya inimbitaran sa mga gibo-gibo kan aki ni Abu Kabsyah. Nahadit si Heraclio manongod sa imperyo nin Roma. Dawa kan panahon na idto nahahadit man ako na si Muhammad magigin mapanggana, sagkod na sa katapustapusi - an pagmati na iyan nawara pagkatapos - inako ako ni Allah sa Islam. Asin si Ibn An Nazhur, sarong opisyal kan Iliya' asin si Heraclius sarong Kristiyanong obispo, sinabi niya na sarong aldaw kan si Heraclius nagbisita ki Iliya' siya nahadit na gayo, na nagsasabi sa nagkapira sa saiyang mga komandante sa gera: 'Tunay nanggad na pinagninigaran niamo an saimong kamugtakan. Dugang pa, si Ibn Nazhhur nagsabi, ‘Si Heraclius sarong astrologo na pirmeng nagtatao nin atension sa paghiro kan mga bitoon. Sarong beses sinimbag nia an mga hapot sa saiya kan mga padi; 'Sarong banggi kan ako nagmamasid sa pag-agi kan mga bitoon, nahiling ko na an hade kan Khitan namundag na, siisay sa mga tawong ini an tinuri?' Simbagon nindo an mga padi; 'An mga tawong nagtuturi iyo sana an mga Judio, dai kamo mahadit huli sa mga Judio. Pagbotan mo sana an gabos na nasyon sa saimong kahadean, tanganing magadan an mga Judio sa mga nasyon na iyan’. K Kan panahon na idto, si Heraclius, sarong mensahero gikan sa hade kan Bani Ghassan, iprinesentar tanganing magsaysay manungod sa Sugo ni Allah (an katoninongan asin mga bendisyon ni Allaah mapasa saiya), pagkatapos na an lalaki matapos na mag-istorya, si Heraclius nagboot na siya siyasaton tanganing mahiling kun siya igwa nin pagturi o mayo. Pagkatapos na helingon, nagluwas na siya talagang itom. Dangan sinabi kan mga tawo ki Heraclio. Hinapot ni Heraclius an lalaki manungod sa ibang mga Arabo, tinuri daw sinda o dai?' Nagsimbag siya; 'An gabos na Arabo tinuri'. Sabi ni Heraclius; 'Ini an hade kan Ummah, totoo na siya namundag'. Dangan si Heraclisu nagpadara nin surat sa sarong katood sa Roma na an kaaraman katumbas kan ki Heraclisu - tanganing sabihon saiya an manungod sa pagkamundag ni Propeta Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Mientras tanto, nagpadagos siya sa saiyang pagbaklay pasiring sa nasyon nin Himsha, alagad bago mag-abot sa Himsha, an simbag sa surat kan saiyang amigo nag-abot na nguna. An saiyang amigo uminoyon sa opinyon ni Heraclius na si Muhammad namundag asin na siya sarong propeta nanggad. Dangan inimbitaran ni Heraclio an mga opisyal na Romano na magduman sa saiyang lugar sa Himsha, pakatapos na yaon na an gabos sa pagtiripon, ipinagboot ni Heraclio na ikandado an gabos na pintoan. Dangan nagsabi siya; ‘O nasyon nin rum, makakamtan daw nindo gabos an mamuraway na kapangganahan asin pag-oswag, mantang an kahadean nagdadanay na bilog sa satong mga kamot? Kun gusto mo, midbidon mo si Muhammad bilang sarong Propeta!'. Kan madangog ninda an mga tataramon na ini, nagdurulag sinda siring sa layas na mga asno, maski nakakandado an gabos na pintoan. Kan maheling an siring na situwasyon, si Heraclio nawaran nin paglaom na sinda matubod sa pagigin propeta ni Muhammad. Dangan pinagbotan niya an gabos na magbalik sa saindang mga lugar asin nagsabi; 'Sa katunayan, an sinabi ko ngonyan sana iyo an pagbalo kan karigonan nindo gabos. Ngonyan nahiling ko na an determinasyon na iyan'. Dangan nagduko sinda sa atubangan ni Heraclio asin naogma sinda saiya. Sa siring natapos an estorya ni Heraclio. Ini isinaysay ni [Salih bin Kaisan] asin [Yunus] asin [Ma'mar] gikan ki [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Sinabi niya sato [si Abdullah bin Musa] sabi niya, sinabi niya sato [si Hanzhalah bin Abu Sufyan] gikan sa ['Ikrimah bin Khalid] gikan sa [Ibn Umar] na nagsabi: Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'An Islam itinogdok sa limang -pundasyon-; patotoo na mayo nang ibang diyos kundi si Allah asin totoo si Muhammad iyo an mensahero ni Allah, na nag-eestablisar nin mga pamibi, nagbabayad nin zakat, hajj asin pag-ayuno sa laog kan Ramadan'.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Sinabi niya sato [si Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] sabi niya, Sinabi niya sato [si Abu 'Amir Al 'Aqadi] na nagsabi, na Sinabi niya sato [si Sulaiman bin Bilal] gikan ki [Abdullah bin Dinar] gikan ki [Abu Salih] gikan ki [Abu Hurairah] gikan sa Propeta sallallahilahi] gikan ki [Abu Hurairah] gikan sa Propeta sallallahilahi 'alahilahi: anom na polong sanga, asin an kasusupgan parte kan pagtubod'.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ini isinaysay sa samo [si Adam bin Abu Iyas] nagsabi, Ini isinaysay sa samo [Syu'bah] gikan ki [Abdullah bin Abu As Safar] asin [Isma'il bin Abu Khalid] gikan ki [Asy Sya'bi] gikan ki [Abdullah bin 'Amru] gikan sa Propeta sallallaahu 'alahial, sinabi ni Aselam na sarong Muslim: an mga kamot ligtas para sa mga Muslim, asin an sarong Muhajir sarong tawo na minabaya sa ipinagbabawal ni Allah. ' Sabi ni Abu Abdullah; asin [si Abu Mu'awiyyah] nagsabi; Sinabi sato [Daud], siya an aki ni Ibn Hind, kan ['Amir] nagsabi; Nadangog ko si [Abdullah], na an boot sabihon ibn 'Amru, gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Asin nagsabi [Abdul A'laa] gikan sa [Daud] gikan sa ['Amir] gikan sa [Abdullah] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Sinabi niya sato [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] sabi niya, Sinabi niya sato [an sakuyang ama] nagsabi, na Sinabi niya sato [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] gikan ki [Abu Burdah] gikan ki [Abu Musa] nagsabi: 'O Sugo ni Allah, arin na Islam an pinakamahalaga?' Si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsimbag: 'Siisay an mga Muslim na ligtas sa saindang nguso asin mga kamot'.
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Sinabi sato ['Amru bin Khalid] nagsabi, Sinabi sato [Al Laits] gikan ki [Yazid] gikan ki [Abu Al Khair] gikan ki [Abdullah bin 'Amru]; Igwa nin sarong tawo na naghapot sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Arin na Islam an pinakamarahay?' An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsimbag: 'Nagtatao ka nin kakanon, nagtataram nin mga pagbati sa mga tawong midbid mo asin sa mga dai mo midbid'.
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Nagsabi sato [si Musaddad], nagsabi sato [si Yahya] gikan sa [Syu'bah] gikan sa [Qotadah] gikan sa [Anas] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Asin gikan sa [Husain Al Mu'alim] nagsabi, nagsaysay sato [Qotadah] gikan sa [Anas] gikan sa Propeta sallalahi wasallam: 'Mayo nin siisay man saindo na nagtutubod sagkod na dai niya namomotan an saiyang tugang siring sa pagkamoot niya sa saiyang sadiri'.
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Sinabi sa samo [si Abu Al Yaman] nagsabi, ini ibinareta sa samo [si Syu'aib] nagsabi, ini sinabi sa samo [si Abu Az Zanad] gikan sa [Al A'raj] gikan sa [Abu Hurairah], na an Sugo ni Allah (an katoninongan asin mga bendisyon ni Allaah mapasa saiya) nagsabi: 'Kaya sa paagi kan Saro na nasa Hand Haul, sagkod na dai ako matubod sa sakuyang pagkamoot orog pa sa saiyang mga magurang asin sa saiyang mga aki.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Ini may relasyon sa sato [Ya'qub bin Ibrahim] nagsabi, ini may relasyon sato [Ibn 'Ulayyah] gikan ki [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] gikan sa [Anas] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Asin ini man may relasyon sato [Adan] nagsabi, ini may relasyon sato [Syuh] nagsabi, An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Mayo saindo an matubod sagkod na ako siya namomoot nin orog pa sa saiyang mga magurang, sa saiyang mga aki asin sa bilog na katawohan.'
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Sinabi sa samo [si Muhammad bin Al Mutsanna] nagsabi, sinabi sa samo [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] nagsabi, sinabi sa samo [Ayyub] gikan ki [Abu Qilabah] gikan ki [Anas bin Malik] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya nagsabi: Thh kun igwa nin mga bagay na makukua kan sarong tawo, kahamisan nin pagtubod: Ginibo Niyang mas namomotan niya si Allah asin an Saiyang Sugo kisa sa duwa na ini. Kun namomotan niya an sarong tawo, dai niya ini namomotan apwera sa kapakanan ni Allah. Asin naoongis siyang magbalik sa dai pagtubod siring na nauungis siya sa pag-apon sa impiyerno.'
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Sinabi sato [si Abu Al Walid] nagsabi, nagsabi sato [Syu'bah] nagsabi sako [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], nagsabi; Nadangog ko [si Anas] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya nagsabi: 'An tanda nin pagtubod iyo an pagkamoot sa -an- Ansar asin an tanda nin nifaq iyo an pagkaongis sa -an- Ansar'.
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Sinabi niya sato [si Abu Al Yaman] nagsabi, nagsabi sato [Syu'aib] gikan ki [Az Zuhri] nagsabi, nagsabi sato [si Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], na ['Ubadah bin Ash Shamit] sarong katood na nagpartisipar sa ralaban sa Badr asin saro man sa mga nagsumpa sa banggi kan langkaw, sabi ni Aqoh; na an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi kan siya kaiba sa nagkapira sa saiyang mga katood: 'Magtubod kamo nin kaimbodan sa sako na dai makisumaro ki Allah sa ano man na bagay, dai maghabon, dai magkomiter nin pagsambay, dai gadanon an saindong mga aki, dai maggibo nin mga kaputikan na saindong inimbento sa pag-oltanan kan saindong mga kamot asin bitis, dai magsuway sa ano man na tama. An siisay man saindo na mag-otob kaini, an saiyang balos yaon ki Allah, asin an siisay man na magbalga kan mga bagay na ini dangan papadusahan siya ni Allah sa kinaban na ini, ini kafarat para saiya, asin an siisay man na magbalga kan mga bagay na ini asin dangan tinatahoban sinda ni Allah - dai siya pinapadusahan sa kinaban na ini - dangan an saiyang negosyo minabalik ki Allah, kun boot Niya, papatawadon Niya siya o papadusahan Niya siya'. Kaya nanuga kami nin kaimbodan sa saiya para sa mga bagay na ini.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Sinabi sato ni [Abdullah bin Maslamah] gikan sa [Malik] gikan sa [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] gikan sa [saiyang ama] gikan sa [Abu Sa'id Al Khudri] na siya nagsabi, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Ini haros nangyari sa sarong panahon - sarong pinakamarahay na kayamanan kan Muslim nagsabsab siya sa mga alitoktok nin bukid asin sa hararayong lugar, naghale siya kaiba ini. an saiyang relihiyon huli sa takot na pakaraoton'.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Sinabi sato [si Muhammad bin Salam] nagsabi, sinabi sato ['Abdah] gikan sa [Hisyam] gikan sa [saiyang ama] gikan ki [Aisha] nagsabi: 'An Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kan siya nagboot sa mga kairiba, siya nagboot sainda na gumibo nin mga gibo na saindang kayang gibohon, dangan an mga kairiba nagsabi; 'Bako kaming arog saimo, O Sugo ni Allah, huli ta ika pinatawad na sa saimong mga nakaagi asin maabot na mga kasalan'. Kaya siya sallallaahu 'alaihi wasallam naanggot na nahihiling sa saiyang lalawgon, dangan nagsabi: 'Tunay nanggad, an saro na pinaka-diosnon asin pinakanakakasabot ki Allah sa tahaw nindo iyo ako'.
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Sinabi sato [si Sulaiman bin Harb] nagsabi, sinabi sato [Syu'bah] gikan sa [Qotadah] gikan sa [Anas bin Malik] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya nagsabi: 'Tolong -bagay- na kun an sarong tawo igwa, siya makakakua kan kahamisan nin pagtubod: Si Allah mas namomotan Niya pa sa mga ini duwa. Asin siisay, kun siya namomoot sa sarong tawo, dai namomoot sa tawong iyan apwera ki Allah 'azza wajalla. Asin siisay an naoongis sa pagbalik sa dai pagtubod siring na naoongis siya sa pag-apon sa impiyerno'.