Imam Bukhari : 1141
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ شِنْظِيرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ لَهُ فَانْطَلَقْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ وَقَدْ قَضَيْتُهَا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَوَقَعَ فِي قَلْبِي مَا اللَّهُ أَعْلَمُ بِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ عَلَيَّ أَنِّي أَبْطَأْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَوَقَعَ فِي قَلْبِي أَشَدُّ مِنْ الْمَرَّةِ الْأُولَى ثُمَّ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيَّ فَقَالَ إِنَّمَا مَنَعَنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ أَنِّي كُنْتُ أُصَلِّي وَكَانَ عَلَى رَاحِلَتِهِ مُتَوَجِّهًا إِلَى غَيْرِ الْقِبْلَةِ
Atwebele [Abu Ma’mar] atwebele [‘Abdul Warits] atwebele [‘Katsir bin Sinjir] ukufuma kuli [‘Atha’ bin Abu Raba] ukufuma kuli [‘Jabir bin ‘Abdullah radliallahu ‘anhua] atile; Mukalamba wa bashilika alintumine ku kufikilisha ifyo alekabila. E ico nafuminepo kabili lyene nabwelele pa numa ya kupwisha umulimo wandi, lyene nasangene na Kasesema. Nalimuposhe lelo tabwelele ku kuposha kwandi. Ici cacitike calengele ubukali mu mutima wandi ubwa kuti Allah fye e waishiba bwino. Lyena natile kuli ine wine, napamo Rasulullah aletontonkanya ukuti nalicelwa ukufikilisha umulimo wakwe. Lyene namuposhe na kabili kabili na kabili taaswike. Ubukali bumbi bwabuukile mu mutima wandi ubwacilapo ukucila ubwa kubalilapo. Lyena namuposhe na kabili, lyena ayaswike, atile: ‘Mu cine cine, icalengele ukuti nshasuke ukuposha kobe ni pa mulandu wa kuti nalepepa’. Pali ilya nshita ali pa nama yakwe iya kukwela iyo iyashiloleshe ku lubali lwa Qibla.
Imam Bukhari : 1142
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِقُبَاءٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَيْءٌ فَخَرَجَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ بِلَالٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتْ الصَّلَاةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَأَقَامَ بِلَالٌ الصَّلَاةَ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ يَشُقُّهَا شَقًّا حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيحِ قَالَ سَهْلٌ التَّصْفِيحُ هُوَ التَّصْفِيقُ قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَا يَلْتَفِتُ فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَدَهُ فَحَمِدَ اللَّهَ ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَيْءٌ فِي الصَّلَاةِ أَخَذْتُمْ بِالتَّصْفِيحِ إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ يَنْبَغِي لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Qutaibah] atwebele [Abdul Aziz] ukufuma kuli [Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahal bin Saad Radlialah 'anhu] atile; Ilyashi lyalifikile kuli Kasesema ukuti pa kati ka mukowa wa kwa Bani Amru bin ‘Auf bin Al Harith mu Quba’ amafya yalibuukile pa kati kabo. E ico wene na balupwa lwakwe baile kulya ku kupwisha ubwafya. Casangilwe ukuti Kasesema alibimbilwemo kulya pa nshita ntali nangu ca kuti inshita ya kupepa yalifikile. E ico Bilal akumanya Abu Bakr, Lesa asekelele kuli wene, kabili atile: ‘We Abu Bakr, Lesa alicelwa ukufika kabili inshita ya kupepa yalifikile kale, bushe uli uwaitemenwa ukutungulula ipepo lya cilonganino? Wene - Abu Bakr - ayaswike ati: 'Ee, nga mulefwaya'. E ico Bilal abelengele iqamat wa pepo kabili Abu Bakr aishile ku ntanshi no kutendeka ukutungulula ipepo pamo ne bumba. Tapapitile ne nshita iikalamba, Kasesema aliishile, aleenda pa kati ka mulongo, alepaatukanya imilongo ukufika na lintu afikile pa mulongo. E co abantu balelanga ukuti balebokota ku minwe. Sahal atile: ‘Ati-Tashifiih cipilibula cimo cine na At-Tashifiiq. Yatile: ‘Pa nshita ilya Abu Bakr tacitilepo nangu cimo mwi pepo lyakwe. Ilyo ukubilikisha kwa kuboko kwakulileko, Abu Bakr apilibwike kabili caishibikwe ukuti Kasesema ali kulya. Eico Kasesema amusontele ukuti atwalilile ukupepa. Lyena Abu Bakr aimishe amaboko yakwe no kulumbanya Lesa, lyena abwelele ku numa no kwiminina mu mulongo, lyena Lesa aishile ku ntanshi ku kutungulula ipepo lya cilonganino. Ilyo apwishishe, Kasesema apilibwile ukulolesha ku cilonganino no kutila: ‘Mwe bantu, mulandu nshi mulecitila ifi pa kubokota amaboko ilyo mwapokelela fimo mu pepo? Na kuba, ukubokota kwaba cishibilo icicitwa na banakashi. Eico onse uusanga icintu icabipa mwi pepo afwile ukulanda ukuti “Shaana’. Lyena aloleshe kuli Abu Bakr, Lesa amusekelele, kabili atile: ‘We Abu Bakr, cinshi cikucilikila ukutwalilila ukutungulula amapepo ya cilonganino pamo ne bumba ilyo nakulangisha -ukutwalilila-?’ Abu Bakr ayaswike ati: ‘Tacili icalinga kuli Ibn Abu Quhafah ukutungulula ipepo pa cinso ca Mutumwa wa kwa Lesa’.
Imam Bukhari : 1143
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَنُهِيَ عَنْ الْخَصْرِ فِي الصَّلَاةِوَقَالَ هِشَامٌ وَأَبُو هِلَالٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Camwebele ukuti [Abu An-Nu’man] atwebele [Hamad] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Muhammad] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile: ‘Calibindwa ukupilibula amafupa yesu mu kupepa’. Kabili atile, “Hisham na Abu Hilal ukufuma kuli Ibn Sirin ukufuma kuli Kasesema.
Imam Bukhari : 1144
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا
Calilondolwelwe kuli ifwe [‘Amru bin ‘Ali] alilondolwelwe kuli ifwe [Yahya] ukufuma kuli [Hisham] alilondolwelwe kuli ifwe [Muhamadi] ukufuma kuli [Abu Hurayrah] atile: ‘Kasesema alikeene umuntu ukupepa ne minwe yakwe pa fifuba fyakwe’.
Imam Bukhari : 1145
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ سَرِيعًا دَخَلَ عَلَى بَعْضِ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ وَرَأَى مَا فِي وُجُوهِ الْقَوْمِ مِنْ تَعَجُّبِهِمْ لِسُرْعَتِهِ فَقَالَ ذَكَرْتُ وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ تِبْرًا عِنْدَنَا فَكَرِهْتُ أَنْ يُمْسِيَ أَوْ يَبِيتَ عِنْدَنَا فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ
Ishaq bin Manshur atubuulile [Rauh] atubuulile [Umar] -ali mwana wa kwa Sa’id- atile, anjebele [Ibn Abu Awalkah] ukufuma kuli [Uqbah bin Al Harith radliallahu ‘anhu] atile: ‘Inshita imo nalipepele ipepo lya kwa Asr pamo na Kasesema. Pa numa ya kumuposha, mu kupumikisha aiminine mu kwangufyanya no kukumanya abakashi bakwe bamo. Lyene panuma ya ico afumine na kabili kabili amwene ukuti abantu bonse balipapile pa kucincimuka kwakwe. E co mu kupelako atile: ‘Naibukishe ilyo nalepepa pa ntanshi pa lwa ciputulwa ca golde ico twakwete. Tandefwaya nga ca kuti caikala na ifwe ukufika ku cungulo nelyo ubushiku bonse, e co nalandile ukuti cipeelwe’.
Imam Bukhari : 1146
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُذِّنَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ لَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ التَّأْذِينَ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ أَقْبَلَ فَإِذَا ثُوِّبَ أَدْبَرَ فَإِذَا سَكَتَ أَقْبَلَ فَلَا يَزَالُ بِالْمَرْءِ يَقُولُ لَهُ اذْكُرْ مَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّىقَالَ أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِذَا فَعَلَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ وَسَمِعَهُ أَبُو سَلَمَةَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Atwebele [Yahya bin Bukair] atwebele [Al Laits] ukufuma kuli [Ja’far] ukufuma kuli [Al’raj] atile; Atile, [Abu Hurayra Lesa asekelele kuli wene]; Kasesema atile: ‘Ilyo ukubilisha kwa kupepa - ukubilisha ku kupepa - kwacitwa, cilende alabutuka ilyo alefuuta ukufika na lintu taumfwa ishiwi lya kwita ku kupepa. Ilyo ukubilisha kwa kupepa kwapwa, Satana alabwelela. Kabili ilyo iqamat yalandwa, cilende abutukila ku numa kabili ilyo iqamat yapwa abwelela na kabili ukufika na lintu atwalilila ukusakamika umuntu, atila; ibukisheni icintu cimo, icishifwile ukuibukishiwa, ukuti ku mpela umuntu taishiba impendwa ya rak’ah acitile mwi pepo lyakwe’. Atile, Abu Salama umwanakashi; 'Nga cakuti umuntu acita icintu ica musango yo, lyena lekeni afukame imiku ibili mu cifulo ca kwikala'. Kabili [Abu Salama] aumfwile aya mashiwi ukufuma kuli [Abu Huraira].
Imam Bukhari : 1147
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُيَقُولُ النَّاسُ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَلَقِيتُ رَجُلًا فَقُلْتُ بِمَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَارِحَةَ فِي الْعَتَمَةِ فَقَالَ لَا أَدْرِي فَقُلْتُ لَمْ تَشْهَدْهَا قَالَ بَلَى قُلْتُ لَكِنْ أَنَا أَدْرِي قَرَأَ سُورَةَ كَذَا وَكَذَا
Atile [Muhammad bin Al Mutsanna] atile [Uthman bin Umar] atile, atile kuli ine [Ibn Abu Dza’bi] ukufuma kuli [Sa’id Al Maqburiy] atile; [Abu Hurairah Lesa asekelele kuli wene] atile: ‘Abantu batila Abu Hurairah apitishe ama hadith ayengi -ukufuma kuli Kasesema Saw. Eico nasangile umuntu umo lyena namwipwishe ukuti; Ici surah cabelengele kuli Rasulullah mu pepo lya 'Isha' pa ntanshi'. Umuntu ayaswike ati: ‘Nshishibe’. Nalipushe na kabili ukuti: ‘Bushe tamwasangilweko ku kupepa? Umuntu ayaswike ati: ‘Ee, e fyo caba’. Eico natile: ‘Nalishiba ukuti Abelengele ici na ici surah’.
Imam Bukhari : 1148
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَصَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ مِنْ بَعْضِ الصَّلَوَاتِ ثُمَّ قَامَ فَلَمْ يَجْلِسْ فَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَنَظَرْنَا تَسْلِيمَهُ كَبَّرَ قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ سَلَّمَ
Atwebele [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik bin Anas] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Abdullah Al’raj] ukufuma kuli [‘Abdullah Ibn Buhainah radliallahu ‘anhu] ukuti atile; 'Umutumwa wa kwa Lesa inshita imo apepele ama rak'ah yabili pa kati ka mapepo yakwe, lyena aiminine kabili taikele, eico abantu baiminine ukumukonka.' Ilyo apwishishe ipepo lyakwe - ama rak’ah yane - ilyo twalelolela ukuti atuposhe, alandile na takbir ilyo ashilaposha, lyene afukama imiku ibili mu cifulo ca kwikala kabili lyene atuposha’.
Imam Bukhari : 1149
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مِنْ اثْنَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ لَمْ يَجْلِسْ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ
Atwebele [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Yahya bin Sa’id] ukufuma kuli [‘Abdullah Al’raj] ukufuma kuli [‘Abdullah Ibn Buhainah radliallahu ‘anhu] ukuti atile; ''Umukalamba wa cikolwe aiminine ukufuma ku ma rak'ah yabili aya pepo lya kasuba kabili taikele pa kati. Pa numa ya kupwisha ipepo lyakwe, afukamine imiku ibili kabili lyene amuposhe pa numa’.
Imam Bukhari : 1150
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ صَلَّيْتَ خَمْسًا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَ
Calitwebelwe [Abu Al Walid] atwebele [Syu.bah] ukufuma kuli [Al Hakam] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli ['Alqamah] ukufuma kuli ['Abdullah Radlialah 'anhu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa acitile ama rak'ah yasano aya pepo lya Zhuhur. Yakalipilwe ukuti: ‘Bushe kuli ama rak’ah ya kupepa ayalundwako?’ Ayaswike ukuti: ‘Cinshi cacitike?’ Wene -'Abdula- atile: 'Mulepepa ama rak'a yasano'. E ico afukama imiku ibili pa numa ya kuposha’.
Imam Bukhari : 1151
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ أَوْ الْعَصْرَ فَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ الصَّلَاةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَقَصَتْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَصْحَابِهِ أَحَقٌّ مَا يَقُولُ قَالُوا نَعَمْ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ قَالَ سَعْدٌ وَرَأَيْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ صَلَّى مِنْ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ فَسَلَّمَ وَتَكَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى مَا بَقِيَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Adamu] atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Sa’ad bin Ibrahim] ukufuma kuli [Abu Salama] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile: ‘Kasesema apepele ipepo lya kasuba nelyo ‘Asr pamo na ifwe, lyena atuposhe. Lyena Dzul Yadain atile kuli wene: “We Mutumwa wa kwa Lesa, bushe ipepo lyacefiwako? E ico Kasesema atile kuli banankwe ati: ‘Bushe ca cine ifyo asosele?’ Abantu basukile ukuti: ‘E fyo caba’. E ico Apwishishe ama rak’ah yabili ayashele kabili lyene afukama imiku ibili. Abu Hurairah atile: ‘Ico eco Kasesema acitile.
Imam Bukhari : 1152
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقَصُرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ عَلْقَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِمُحَمَّدٍ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ تَشَهُّدٌ قَالَ لَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ
Ici citusosele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik bin Anas] ukufuma kuli [Ayub bin Abu Tamimah As-Sakhtiyaniy] ukufuma kuli [Muhammad bin Sirin] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu], ilyo Rasulullah apwishishe ipepo lyakwe ilya kuti ‘Yali fye ipepo lyakwe ilya kuti: mu qashar nelyo bushe waliluba, we mfumu?’ E ico, umukalamba wa bashilika atile: ‘Bushe ifyo Dzul Yadain asosele fya cine?’ Abantu basukile ukuti: ‘E fyo caba’. E ico, umukalamba wa ng’anda aiminine no kupepa ama rak’ah yabili nelyo ukucilapo ilyo ashilalanda ukuti mwapoleni. Lyena asosele takbir kabili lyene afukama nga filya fine alecita lyonse - nelyo ukucilapo, lyene aimishe umutwe wakwe.' Atwebele ukuti [Sulaimani bin Harb] atwebele [Hamadi] ukufuma kuli [Salama bin ‘Alqama] atile; 'Nalipwishe [Muhamadi] pa lwa kufukama kwa ba sahwi babili, bushe kuli tasyahud? Ayaswike ati: “Takuli nangu umo ukulingana na hadith ya kwa Abu Hurairah.
Imam Bukhari : 1153
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلَاتَيْ الْعَشِيِّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَكْثَرُ ظَنِّي الْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَامَ إِلَى خَشَبَةٍ فِي مُقَدَّمِ الْمَسْجِدِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهَا وَفِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَهَابَا أَنْ يُكَلِّمَاهُ وَخَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ فَقَالُوا أَقَصُرَتْ الصَّلَاةُ وَرَجُلٌ يَدْعُوهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَنَسِيتَ أَمْ قَصُرَتْ فَقَالَ لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرْ قَالَ بَلَى قَدْ نَسِيتَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ
Atile: ‘Umutumwa wa kwa Lesa apepele na ifwe mwi pepo lya bushiku, atile Muhamadi; Icibelesho candi ica kuitemenwa ca kupepa 'Asr, iyo ni rak'ah shibili kabili lyene ukupeela amaposho. Pa numa ya ico aile ku nkuni iyalele mu mosque, alaala ne minwe yonse ibili pa nkuni. Pa bantu abasangilweko ku kupepa pali Abu Bakr na Umar. Lelo, bonse babili balifililwe ukulanda nankwe kabili bafumine pa ntanshi ya cintubwingi. Ilyo abantu batila; 'Ipepo lyafushiwa -qashar- '. Mu kupumikisha kwali umuntu uwaitwa kuli Kasesema nga Dzul Yadain, kabili atile: ‘Bushe walilubile nelyo ukupepa mu qashar?’ Atile: ‘Nshalaba kabili nshipepa mu qasr’. Atile: ‘Nshilaba kabili nshipepa mu qashar na kabili!’. -Dzul Yadain- atile: 'E fyo caba, mu cine cine mwaluba'. E ico apepele ama rak’ah yabili lyene amuposhe. Lyena acitile takbir lyena afukama nga filya fine afukama nelyo ukucilapo, lyena aimishe umutwe wakwe lyena acita takbir na kabili lyena abikile umutwe wakwe panshi lyena acitile takbir lyena afukama nga fintu afukama nelyo ukucilapo, lyena aimishe umutwe wakwe no kucita takbir.
Imam Bukhari : 1154
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسْدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ فَكَبَّرَ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِتَابَعَهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ فِي التَّكْبِيرِ
Ici citusosele ukuti [Qutaibah bin Sa’id] atwebele [Laits] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [‘Abdullah Ibn Buhainah Al Asadiy] umukowa wa kwa Abdul Muttalib uwa mu cibusa wakwe ukuti Rasulullah Sallallahu ‘alaihi alallah apeele ukupepa kwakwe ukwa kupepa lelo ukupepa kwakwe ukwabula ukupepa. Pa numa ya kupwisha ipepo lyakwe, afukama imiku ibili, kabili alelanda takbir pali cila kufukama mu cifulo ca kwikalapo ilyo ashilaposha. Eico abantu bailundileko mu kufukama nankwe nga ca kupilibula ifyo balubile pa lwa kwikala -tasyahud wa kubalilapo-. Iyi hadith yakoseleshiwe na [Ibnu Juraij] ukufuma kuli [Ibnu Shihab] mu lyashi lya ''ukufukama -mu kufukama kwa sahwi-''.
Imam Bukhari : 1155
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نُودِيَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ الْأَذَانَ فَإِذَا قُضِيَ الْأَذَانُ أَقْبَلَ فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا مَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ إِنْ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ كَمْ صَلَّى ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Atwebele [Mu’adz bin Fadhalah] atwebele [Hsyyam bin Abu ‘Abdullah ad-Dastawaniy] ukufuma kuli [Yahya bin Abu Katsir] ukufuma kuli [Abu Salamah] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema atile: ‘Ilyo ukubilisha kwa kupepa - ukubilisha ku kupepa - kwacitwa, Satana alabutuka ilyo alefuuta ukufika na lintu taumfwa ishiwi lya kwita ku kupepa. Ilyo ukubilisha kwa kupepa kwapwa, Satana alabwelela. Kabili ilyo iqamat yalandwa, cilende abutukila ku numa kabili ilyo iqamat yapwa abwelela na kabili ku kusakamana umutima wa muntu umo, atile; ibukisheni ici na cilya, ifyo tafilingile ukuibukisha pa kuti umuntu aletontonkanyapo ukufika ku mpela umuntu taishiba ama rak’ah ya mapepo acitile. Eico, nga umo pali imwe taishibe ama raka’a ya mapepo acitile, nga yatatu nelyo yane, ninshi afwile ukufukama imiku ibili mu cifulo ca kwikala’.
Imam Bukhari : 1156
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Camwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Abu Salama bin ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [Abu Hurairah radlialah ‘anhu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Mu cine cine, nga ca kuti kuli wene alefwaya ukuti aiminine. taishiba ama rak’ah ya mapepo ayengi ayo apepele. ukucifikilisha. Eico, nga umo pali imwe apita muli ici cicitika, lekeni afukame imiku ibili mu cifulo ca kwikala’.
Imam Bukhari : 1157
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ كُرَيْبٍأَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلَامَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَقُلْ لَهَا إِنَّا أُخْبِرْنَا عَنْكِ أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَضْرِبُ النَّاسَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ عَنْهَا فَقَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْهَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا حِينَ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيَّ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ فَقُولِي لَهُ تَقُولُ لَكَ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ فَفَعَلَتْ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَإِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ فَشَغَلُونِي عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ
Atwebele [Yahya bin Sulaiman] atile, anjebele [Ibnu Wahb] atile, anjebele [‘Amru] ukufuma kuli [Bukair] ukufuma kuli [Kuraib] ukuti Ibn ‘Abbas na Al Mismar bin Makhramah na ‘Abdurrahman bin Azhar balimutumine kuli ine, bonse batatu balimutumine kuli ine. ‘anha pa kulanda ukuti; 'Landa amaposho ukufuma kuli ifwe bonse kuli wene, kabili mwipushe pa lwa rak'ah shibili pa numa ya pepo lya 'Asr no kumupusha ukuti twapokelele imbila ya kuti alecita ili ipepo nangu ca kuti imbila yalifikile kuli ifwe ukufuma kuli Kasesema ukuti alikeene ukucite co, nangu fye nine na Umar bin Al Khatha abantu abalecicita.' Kuraibu atile; 'Eico nakumanya Aisyah, Lesa asekelele kuli wene, kabili namwebele imilandu yonse iyo natumilwe.' Eico -Aisyah umutuntulu 'anha- ayaswike; 'Ipushe fye [Umm Salama]'. Lyene nasangile abo abantumine kabili nafikile amashiwi ya kuti ‘Aisyah’. Lyene banjebele ukukumanya Ummu Salamah ne fipope fimo fine nga fintu bantumine ilyo bantumine ukukumanya ‘Aisyah’. Eico Ummu Salamah atile: ‘Naumfwile ukuti Kasesema inshita imo alikeene ukucite fyo lelo pa numa namumwene alecite co pa numa ya kucita ipepo lya Asr. Pa numa ya ico akumanya ine kabili pali ilya nshita kwali abanakashi abengi ukufuma mu mukowa wa Bani Haram ukufuma pa kati ka baAnsar. E ico natumine umwanakashi kabili natile kuli wene; 'Kabiyeni kuli wene - kabili mumwebele ukuti Umm Salamah aipwishe; O mwe bashimapepo, naumfwile ukuti inshita imo mwalekanya ukupepa ama rak’ah yabili pa numa ya ‘Asr, lelo na kabili namwene mulecita ifyo. Nga cakuti Alangisha ne minwe yakwe lyena lindilila'. E ico sahaya acitile fyo kabili calisangwike ukuti alecita ifishibilo ne minwe yakwe. Eico uyu sahaya alilolela ukufuma kuli Wene. Ilyo apwishishe atile: ‘We mwe baume Abu Umaya, mwaipusha pa lwa ma raka yabili pa numa ya Asr. Mu cine cine, ibumba lya bantu ukufuma mu mukowa wa ‘Abdul Qais lyaishile kuli ine icalengele ukuti nshacite ama rak’ah yabili pa numa ya Zuhr. Ico eco nacitile -pa numa ya 'Asr-'.
Imam Bukhari : 1158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَيْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ بِلَالٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتْ الصَّلَاةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَأَقَامَ بِلَالٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَا يَلْتَفِتُ فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَيْءٌ فِي الصَّلَاةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَإِنَّهُ لَا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلَّا الْتَفَتَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا كَانَ يَنْبَغِي لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Qutaiba bin Sa’id] atwebele [Ya’qub bin ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahal bin Sa’ad as-Sa’adiy radliallahu ‘anhu]; Umukalamba wa bashilika apokelele imbila ya kuti kwali amafya pa kati ka mukowa wa Bani ‘Amru bin ‘Auf bin Al Harith. E co wene, pamo na bantu abengi, aile kulya ku kupwisha ubwafya ubwacitike. Lelo, Kasesema alibimbilwemo kulya pa nshita itali ukufika ilyo inshita ya kupepa yafikile. E ico Bilal akumanya Abu Bakr, Lesa asekelele kuli wene, kabili atile: ‘We Abu Bakr, Lesa alicelwa ukufika kabili inshita ya kupepa yalifikile kale, bushe uli uwaitemenwa ukutungulula ipepo lya cilonganino? Wene - Abu Bakr - ayaswike ati: 'Ee, nga mulefwaya'. E ico Bilal abelengele iqamat lyena Abu Bakr aishile ku ntanshi no kutendeka ukutungulula ipepo pamo ne bumba. Tapapitilepo inshita iikalamba, Kasesema aishile ukupitila mu kati ka mulongo ukufika na lintu afikile pa mulongo wa ku ntanshi. E ico abantu bapeele icilangililo pa kubokota amaboko lelo Abu Bakr tacitilepo nangu cimo mwi pepo lyakwe. Ilyo kwali abantu abengi abakuboko, Abu Bakr apilibwile umutwe wakwe kabili calisangwike ukuti kwali Rasulullah. E ico Kasesema apeele icilangililo ca kumukonkomesha ukuti atwalilile ukupepa. Abu Bakr aimishe amaboko yonse yabili no kulumbanya Allah no kubwelela ku numa, lyene aiminine mu mulongo kabili Kasesema aishile ku ntanshi ku kutungulula ipepo lya cilonganino. Ilyo apwishishe, apilibwile ukulolesha ku cilonganino no kutila: ‘Mwe bantu, mulandu nshi mulecitila ukuboko kwenu ilyo mwapokelela fimo mu pepo? Na kuba, ukuboko kwaba cishibilo icicitwa fye na banakashi. Eico onse uusanga icintu icabipa mwi pepo afwile ukulanda ukutila, pantu tapali uwingaumfwa ilyo umuntu alelanda ukutila, kano fye nga abika amano. Kabili imwe, Abu Bakr, cinshi cimucilikila ukutwalilila ukutungulula amapepo ya cilonganino ne bumba ilyo nacilanga kuli imwe -ukutwalilila-?' Abu Bakr ayaswike ati: ‘Tacili icalinga kuli Ibn Abu Quhafah ukutungulula amapepo pa cinso ca Mutumwa wa kwa Lesa’.
Imam Bukhari : 1159
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَهِيَ تُصَلِّي قَائِمَةً وَالنَّاسُ قِيَامٌ فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ
Ici citabo ca kuti: ‘Nasangile Aisyah, Lesa asekelele kuli wene, ilyo pali ilya nshita ali uwaiminina abantu balepepa kabili alepepa. Lyene nalipwishe ukuti: ‘Cinshi cicitika?’ E ico asondwelele mu mulu no mutwe wakwe. Lyene natile: ‘Bushe ca cine ukuti icimanyililo -ukufiita-?’ Eico ayaswike ukupitila mu -kukunkuma- umutwe wakwe mu kusuminisha'.
Imam Bukhari : 1160
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاكٍ جَالِسًا وَصَلَّى وَرَاءَهُ قَوْمٌ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا
Uyu muntu atile: “Isma’il bin Abu Uwais] atile, anjebele [Malik] ukufuma kuli [Hisham] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aisyah], umukashi wa kwa Kasesema atile; Inshita imo apepele pa ng'anda yakwe. Pali ilya nshita alwele eico alepepa naikala, kabili abantu balepepa pa numa yakwe baiminine. E ico abasontele ukuti balepepa ninshi naikala. Ilyo apwishishe atile: ‘Mu cine cine, bashimapepo basalwa ukukonkwa. E ico nga afukama, fukama kabili nga aimika umutwe wakwe, muimike imitwe yenu.