Imam Bukhari : 81
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
Atile [Isma’il] atile, Anjebele [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Isa bin Talha bin Ubaidila] ukufuma kuli [Abdullah bin Amru bin Al 'Ash]; ukuti Kasesema aliminine mu Mina pa wada wa hajj’ ukupeela abantu ishuko lya kumupusha ifipusho. Lyene umuntu umo aishile no kutila: ‘Nshaishibe, cimoneka ukuti ilyo nalesala umutwe wandi nshaleipaya’. Eico Kasesema atile: ‘Ukuipaya, te mulandu’ Lyena umuntu umbi aishile no kutila: ‘Nshaishibe, cilemoneka ukuti ilyo napeele ilambo nshapooseleko -jumrah-’. Kasesema atile: 'cipooseni kabili cili bwino'. Kabili Kasesema taipushiwe pa lwa cintu cimo pa ntanshi na pa numa kano fye nga ayaswike ukuti: ‘Citeni kabili cili bwino’.
Imam Bukhari : 82
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قَالَ وَلَا حَرَجَ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَلَا حَرَجَ
Atwebele [Musa bin Isma’il] atile, Atwebele [Wuhaib] atile, atushimikile [Ayyub] ukufuma kuli [‘Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas]; ukuti Kasesema alipushiwe no muntu umo pa lwa Hajj alecita, umuntu aipwishe ukuti: ‘Naipaile inama ilyo nshilapoosa umupingushi’. Acitile icilangililo ne minwe yakwe, icalepilibula ukuti 'takuli bwafya'. Kabili ndasala ilyo nshilaipaya’. Acitile icilangililo ne minwe yakwe icalepilibula ukuti 'te mulandu'.
Imam Bukhari : 83
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُقْبَضُ الْعِلْمُ وَيَظْهَرُ الْجَهْلُ وَالْفِتَنُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّه يُرِيدُ الْقَتْلَ
Atwebele [Al Makki bin Ibrahim] atile, atwebele [Hanzala bin Abu Sufyan] ukufuma kuli [Salim] atile; Naumfwile [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Ukwishiba kukatungililwa kabili ubuwelewele bukasansalikwa kabili ukubepesha kukasansalikwa kabili ukukansana kukalamba kukafuma’. Aipwishiwe ukuti: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, cinshi cipilibula ukukansana?’ E ico Kasesema ayaswike ati: ‘Nga ifi’. Kasesema acitile icilangililo ne minwe yakwe kabili lyene alicitentemwike. Nga ca kuti ico alepilibula cali kwipaya.
Imam Bukhari : 84
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ قُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي الْمَاءَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي حَتَّى الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ يُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي بِأَيِّهِمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا هُوَ مُحَمَّدٌ ثَلَاثًا فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا قَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا بِهِ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Atwebele [Musa bin Isma’il] atile, Atwebele [Wuhaib] atile, Atwebele [Hsyam] ukufuma kuli [Fatimah] ukufuma kuli [Asma’] atile: Nakumanya Aisyah ilyo alepepa. Pa numa ya ico namwipwishe ukuti: ‘Bushe abantu balecita shani?’ Aisyah asontele ku mulu. Casangilwe ukuti abantu balepepa ilyo akasuba kalefiita. E ico Aisha atile: ‘Ubukata bube kuli Lesa’. Nalipushe na kabili ukuti: ‘Bushe icishibilo fye cimo?’ Nalipwishe. Lyene acitile icishibilo no mutwe wakwe, ukupilibula ukufuuta umutwe pa kulanga ukuti alisuminishe. E co nalisangwike ku kupepa lelo ukuyumfwa kwa kusakamana kwaishile, e co napongolwele amenshi ku mutwe wandi. Mu lyashi lyakwe, Kasesema alumbanyine Allah no kumusangulula, lyene atile: ‘Takuli nangu cimo icishilangishiwe kuli ine, kano fye nga nacimona ukufuma uko ndi ukufika ku mulu na ku helo, lyena calisokolwelwe kuli ine: ukuti mukasangwa ku kusesema mu nshiishi shenu mu musango wandi uwa - nangu - al . Asma atile’ ukusanshako ukubepesha kwa kwa Al Masihud Dajjal -; 'akaipusha umuntu umo -mu nshiishi yakwe-; ‘Cinshi mwaishiba pali uyu muntu?’ Nga ca kuti abasumina nelyo abantu abashininkisha, -Asma’ tashininkishe ukuti ni ani pali aba babili apilibulwa - akasuka ukuti: ‘Ni Muhamadi, Umutumwa wa kwa Allah uwaishile kuli ifwe ukuleta ubulondoloshi no kutungulula. E ico tulapokelela kabili tulakonka. Ni Muhamadi,’ e fyo asosele imiku itatu. Eico kuli uyo muntu batile: ‘Lala mu mutende, mu cine cine twalishiba kale ukuti uli muntu wa citetekelo’. Nga ca kuti abantu ba Munafiq nelyo abantu abatwishika, -Asma’ tashininkishe ukuti ni ani pali aba babili apilibulwa-, akasuka; 'Nshishibe nani, naumfwile abantu balelanda pa cintu cimo eico nacilanda'.
Imam Bukhari : 85
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَلَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Atwebele [Muhammad bin Bashyar] atile, atile [Ghundar] atile, atile [Syu’ba] uwa [Abu Jamrah] atile inshita imo nali kapilibula pa kati ka [Ibn ‘Abbas] na bantu, atile; ukuti ibumba lya batumwa ukufuma kuli Abdul Qais lyaishile ku kukumanya Kasesema kabili Kasesema atile: ‘Uyu umutumwa wa kwa nani nelyo ni bantu bani aba?’ Umutumwa ayaswike ati: ‘Rabia’. Lyena Kasesema atile: ‘Pokeleleni abantu nelyo abatumwa mu kuitemenwa kabili ukwabula ukuipeela umulandu’. Abatumwa batile: ‘We Mutumwa wa kwa Lesa, twafuma ku lwendo ulutali, lintu pa kati ka mushi wesu no mushi wenu pali umushi wa bacipondoka ba Mudlor, kabili tatuli na maka ya kwiza kuli imwe kano fye mu mweshi wa mushilo. Tusambilisheni ne funde limo ilyaumfwika, ilyo twingacita no kusambilisha abantu mu mushi wesu kabili muli iyo nshila kuti twaingila mu mulu’. Lyene baipwishe Kasesema pa lwa fya kunwa. Eico Kasesema abakonkomeshe ifintu fine kabili abakaanya ifintu fine, abakonkomeshe ukusumina muli Lesa umo fye, atile: ‘Bushe mwalishiba ifyo cipilibula ukusumina muli Lesa umo fye?’ Baswike ukuti: ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Kasesema alondolwele ukuti: ‘Mupeele ubunte bwa kuti takwaba lesa umbi uwalinga ukupepa kano fye Lesa kabili ukuti Muhamadi ni ntungulushi ya kwa Lesa, citeni amapepo, lipileni zakat, fuleni ifya kulya mu mweshi wa Ramadan kabili mulepeela ica busano ica fipe fya nkondo’. Kabili Kasesema alibakanshe ku fintu fine, e kutila ukunwa ukufuma ku fya kulya fya ku nse, ifya ku nse ya ng’anda ne fya ku nse ya ng’anda. Yuba alondolwele ukuti; inshita shimo alelanda pa nakir kabili inshita shimbi pa muqoyyer -te nakir-. Lyene Kasesema atile: ‘Moneni fyonse no kweba abantu mu mushi wenu’.
Imam Bukhari : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِأَنَّهُ تَزَوَّجَ ابْنَةً لِأَبِي إِهَابِ بْنِ عَزِيزٍ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُ عُقْبَةَ وَالَّتِي تَزَوَّجَ فَقَالَ لَهَا عُقْبَةُ مَا أَعْلَمُ أَنَّكِ أَرْضَعْتِنِي وَلَا أَخْبَرْتِنِي فَرَكِبَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ فَفَارَقَهَا عُقْبَةُ وَنَكَحَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ
Atile [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan] atile, atile [Abdullah] atile, atwebele [Umar bin Sa’id bin Abu Husain] atile, anjebele [Abdullah bin Abu Awalkah] ukufuma kuli [‘Uqbah bin Al Harith]; ukuti aupile umwanakashi, umwana mwanakashi uwa kwa Ibn Ihab bin ‘Aziz. Lyene umwanakashi umo aishile no kutila: ‘Inshita imo nalensha ‘Uqbah no mwanakashi uo aupile’. Eico 'Uqbah atile kuli umwanakashi: 'Nshaishibe ukuti walinsontele kabili taunjebele'. E ico Uqbah aendele motoka wakwe ku kukumanya Kasesema mu Medina no kutwala ubwafya bwakwe. Eico Kasesema atile: ‘Cinshi na cimbi ico tufwile ukucita, nangu ca kuti alicilanda kale’. Eico Uqbah alimutamfishe no kuupa umwanakashi umbi.
Imam Bukhari : 87
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَنَا وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِخَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَنَزَلَ صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا فَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ طَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ
Atwebele [Abu Al Yaman] atwebele [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri]. Ukulingana ne nshila imbi; Abu Abdullah atile; kabili atile [Ibnu Wahb]; Ukufuma kuli [Umar] atile: “Ine no mupalamano wandi ukufuma ku Anshar twali mu mushi wa Banu ukuya ku kwa Umayyah bin Zaid, ali umo uwa bantu abacetekelwa ukufuma ku Medina. Umutumwa, ubushiku bumo nasangene nankwe kabili ubushiku bumbi uyo uwasangene nankwe, Ilyo inshita yandi yafikile, naipushe pa lwa kusokolola ukwaishile pali bulya bushiku ne fintu fimbi. Kabili nga ca kuti inshita ya mupalamano wandi yafika, na o alacita ifyo fine. Ilyo inshita ya mupalamano wandi yafikile, aishile kuli ine no kukonkonsha nga nshi pa mwinshi wandi, atile: ‘Bushe alipo?’ E ico nalitiinine kabili nafuminepo ukuya kumukumanya. Yatile: ‘Ubwafya bukalamba bwalicitika!’. Umar atile: ‘Naile ku kumona Hafshah, kabili calisangwike ukuti alelila, namwipwishe ukuti: ‘Bushe Kasesema alikutamfishe?’ Hafsha ayaswike ati: ‘Nshishibe’. E ico nakumanya Kasesema, ilyo naiminine namwipwishe ukuti: ‘Bushe muleleka abakashi benu?’ Kasesema ayaswike ati: 'Awe'. Eico natile: ‘Lesa Mukalamba’.
Imam Bukhari : 88
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَكَادُ أُدْرِكُ الصَّلَاةَ مِمَّا يُطَوِّلُ بِنَا فُلَانٌ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْ يَوْمِئِذٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مُنَفِّرُونَ فَمَنْ صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الْمَرِيضَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ
Pa numa ya kutweba [Muhammad bin Kathir] atile, pa numa ya kutweba [Sufyan] ukufuma kuli [Ibn Abu Khalid] ukufuma kuli [Qais bin Abu Hazim] ukufuma kuli [Abu Al Mas’ud Al Ansari] atile, cibusa umo aipwishe ukuti: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, te kuti nshipikishe umuntu umo ne pepo ilitali ilyatungululwa no muntu umo. E ico nshatala namonapo Kasesema alepeela ubusoko bwa bukali ukucila ifyo apeele pali bulya bushiku, atile: ‘Mwe bantu, mulelenga abantu ukubutuka. Eico onse uupepa ukutungulula abantu, alepepa. Pantu pali bene pali abalwele, abakosa na bantu abakwata ifya kufwaya’.
Imam Bukhari : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ الْمَدِينِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءَهَا أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَرْعَى الشَّجَرَ فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ
Atwebele [Abdullah bin Muhammad] atile, Atwebele [Abdullah bin Amru Al 'Aqadi] atile, Atwebele [Sulaiman bin Bilal Al Madini] ukufuma kuli [Rabi'ah bin Abu Abdurrahman] ukufuma kuli [Yazid] umusha wa kale uwa kwa Al Munba'ids, Kasesema alipushiwe no muntu umo pa lwa fintu fyasangilwe, lyene Kasesema atile: ‘Ishibeni imishipa, nelyo Atile; umufuko ne cifutu, lyene ukubilisha pa mwaka umo, pa numa ya ico ukucibomfya. Nga ca kuti umwine aisa, mupeele’. Uyu muntu aipwishe ukuti: ‘Nga pa lwa muntu uwasangile ingamila?’ E ico Kasesema alifulilwe ukufika na lintu icinso cakwe casanguka icakashika, lyene atile: ‘Bushe muli na ncito nshi kuli iyo ngamila, apo lyonse alesenda amenshi mu mala yakwe, alikwata insapato pa kuti engaya no kubwelelamo ukufwaya ifya kunwa no kulya ifyani, eico mulemuleka eka ukufika ilyo umwine wakwe aisa’. Uyu muntu aipwishe na kabili pa lwa kusanga imbushi, eico ayaswike ati: ‘Iyo ni kuli iwe nelyo umunyina nelyo umumbulu’.
Imam Bukhari : 90
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أُكْثِرَ عَلَيْهِ غَضِبَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ قَالَ رَجُلٌ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَامَ آخَرُ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Atwebele [Muhammad bin Al 'Ala`] atile, Atwebele [Abu Usamah] ukufuma kuli [Buraid] ukufuma kuli [Abu Burdah] ukufuma kuli [Abu Musa] atile; Kasesema inshita imo aipwishiwe pa cintu cimo ico tatemenwe, ilyo atwalilile ukuipusha, alifulilwe kabili atile ku bantu: ‘Njipusheni fyonse ifyo mulefwaya’. E co umuntu umo aipwishe ukuti: ‘Ni bani tata?’ Ayaswike ati: “Wishi ni Hudzafah.” Umbi aipwishe ukuti: ‘Ni bani batata, mwe tata, mwe bashilika?’ Ilyo Umar amwene ifyo cali pa cinso cakwe, atile: ‘Mwe bashimapepo, twalapila kuli Lesa ‘azza wajalla’.
Imam Bukhari : 91
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي فَقَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا فَسَكَتَ
Nga ca kutila, alitwebele [Abu Al Yaman] atile, alitwebele [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, alitwebele [Anas bin Malik] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) afumine, lyene Abdullah bin Hudzafah aloleshe kuli wene no kutila: ‘Ni ani wishi wandi? Kasesema ayaswike ukuti: ‘Wishi wenu Hudzaafah’. Ilyo kwali ifipusho ifingi, Kasesema atile: ‘Mwipushe?’ Eico Umar afukama no kutila: ‘Twalitemwa Lesa nga Rabb wesu, ubuIslam nga mipepele yesu kabili Muhamadi nga Kasesema wesu’. E ico Abula bin Hudzafa alifulile.
Imam Bukhari : 92
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلَاثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا
Atwebele [Abda] atile, Atwebele [Abdushamadi] atile, Atwebele [Abdullah bin Al Mutsana] atile; [Tsumamah bin Abdullah] atwebele ukufuma kuli [Anas] ukufuma kuli Kasesema, ukuti ilyo Kasesema apeele ukuposha, alelanda imiku itatu kabili ilyo alandile icikomo cimo alecibwekeshapo imiku itatu.
Imam Bukhari : 93
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَارُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا
Atwebele [‘Abda bin Abdullah Ash Shafar] Atwebele [Abdula bin Abdullah] atile, Atwebele [Abdullah bin Al Mutsanna] atile; [Tsumamah bin Abdullah] atwebele ukufuma kuli [Anas] ukufuma kuli Kasesema, ukuti ilyo Kasesema alelanda, alebwekeshapo imiku itatu ukufika na lintu caumfwika kabili ilyo aishile ku bantu, alebaposha imiku itatu.
Imam Bukhari : 94
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ سَافَرْنَاهُ فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقْنَا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Ici citushimikiile ukuti, “Abu ‘Awanah] ukufuma kuli [Abu Bisyir] ukufuma kuli [Abu Bisyir] ukufuma kuli [Abdullah bin ‘Amru] atile, Kasesema inshita imo alishile ku numa ukufuma kuli ifwe eico ilyo alepepa inshita imo, ukusamba pa kupukuta fye amakasa yesu. E ico Kasesema abilishe mwi shiwi ilikalamba ati: ‘Bulanda ku fitende ifishatonta, fikaya ku mulilo wa pe’. Acibilikishe imiku ibili nelyo itatu.
Imam Bukhari : 95
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ قَالَ عَامِرٌ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَهُمْ أَجْرَانِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَبْدُ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِثُمَّ قَالَ عَامِرٌ أَعْطَيْنَاكَهَا بِغَيْرِ شَيْءٍ قَدْ كَانَ يُرْكَبُ فِيمَا دُونَهَا إِلَى الْمَدِينَةِ
Atwebele [Muhammad Ibnu Salam], Atwebele [Al Muharibi] atile, Atwebele [Salih bin Al Hayyan] atile, atile [‘Amir Asy Sya’bi]; anjebele [Abu Burdah] ukufuma kuli [wishi] atile, Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) atile: ‘Kuli abantu batatu abakapeelwa icilambu imiku ibili; umuntu ukufuma ku Bantu ba mu Citabo uwasumina muli Kasesema wakwe kabili uwasumina muli Muhamadi, kabili umubomfi uufikilisha insambu sha kwa Allah ne nsambu sha kwa shikulu wakwe. Kabili umuntu uuli no mubomfi mwanakashi kabili amucitila bwino, amusambilisha bwino, kabili amusambilisha amasambililo ayasuma, lyene amulubula no kumuupwa, lyene akakwata amapaalo yabili.’ Amir atile: ‘Nalipeele ili bwafya kuli iwe ukwabula icilambu, kabili mu cine cine naile ku kulipokelela ukupitila mu kuya ku Medina’.
Imam Bukhari : 96
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ عَطَاءٌ أَشْهَدُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَظَنَّ أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْقُرْطَ وَالْخَاتَمَ وَبِلَالٌ يَأْخُذُ فِي طَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ وَقَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atile kuli ifwe [Suleman bin Harb] atile, Atulondolwele [Syu’ba] ukufuma kuli [Ayyub] atile; Naumfwile [‘Ato’] atila; Naumfwile [Ibn Abbas] alelanda ukuti: Nalishininkishe ukuti Kasesema -aleumfwila 'Atho', atile; Namwene Ibnu aba atila; - ukuti Kasesema afumine na Bilal, -kabili aletontonkanya ukuti taumfwile, - eico Kasesema asambilishe abanakashi isambililo no kubakonkomesha ukupeela ifya bupe, eico umwanakashi umo amupeele ifipe fya golde ne mpeta, kabili Bilal abikile mu cipe cakwe ica shati. Abu Abudula atile; kabili [Isma’ili] atile; ukufuma kuli [Ayubu] ukufuma kuli [‘Ato’], kabili atile; ukufuma kuli [Ibn 'Abbas] ukuti apeele ubunte bwa kulwisha Kasesema
Imam Bukhari : 97
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ظَنَنْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْ لَا يَسْأَلُنِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَحَدٌ أَوَّلُ مِنْكَ لِمَا رَأَيْتُ مِنْ حِرْصِكَ عَلَى الْحَدِيثِ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ خَالِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ نَفْسِهِ
Caebelwe kuli ifwe [Abdul 'Aziz bin Abdullah] atile, caebelwe kuli ine [Sulaiman] ukufuma kuli ['Amru bin Abu 'Amru] ukufuma kuli [Sa'id Al Maqburi] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti atile: aipwishe -ku Mutumwa wakwa Lesa uuli onse no muntu wenu ali no kuba umusuma wenu: Ubushiku bwa Bupingushi?’ Nali no kucetekelamo, we Abu Hurairah, ukuti takwali uwakutangilila mu kwipusha pali ili lyashi, pantu namwene ifyo wabikile amano ku hadith. Umuntu uwa nsansa sana no kupapaata kwandi pa Bushiku bwa Bupingushi ni muntu uusosa Laa ilaaha ilallah ukufuma pa nshi ya mutima ukufuma ku mutima wakwe nelyo ku mweo wakwe’.
Imam Bukhari : 98
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ الْعِبَادِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّواقَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ
Atile [Isma’il bin Abu Uwais] atile, anjebele [Malik] ukufuma kuli [Hisyam bin ’Urwah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abdullah bin ’Amru bin ’Ash] atile; Naumfwile Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) atile: ‘Mu cine cine, Lesa tafumyapo ukwishiba pa nshita imo ine nga ukubufumya ku babomfi, lelo Lesa afumyapo ukwishiba ukupitila mu kupita mu basambi pa kuti ilyo takuli abasambi abashalapo, abantunse ilyo bakasala intungulushi ukufuma ku bashaishiba. ukwishiba, balilufyanya kabili balapumfyanya’. 10:10, 11. 10 Atile: “Atushimikile ukuti, “Atushimikile ukuti: “Atushimikile Jarir ukufuma kuli Hisham nga ifi na kabili.”
Imam Bukhari : 99
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّقَالَتْ النِّسَاءُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَنَا عَلَيْكَ الرِّجَالُ فَاجْعَلْ لَنَا يَوْمًا مِنْ نَفْسِكَ فَوَعَدَهُنَّ يَوْمًا لَقِيَهُنَّ فِيهِ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ فَكَانَ فِيمَا قَالَ لَهُنَّ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ ثَلَاثَةً مِنْ وَلَدِهَا إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاثْنَتَيْنِ فَقَالَ وَاثْنَتَيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ثَلَاثَةً لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ
Atwebele [Adamu] atile, Atwebele [Syuba] atile, atile Ine [Ibnu Al Asbahani] atile; Naumfwile [Abu Shalih Dzakwan] alecilanda ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri]; Abakashi batile kuli Kasesema: ‘abaume batucimfishe pa kuti tukumanyane na imwe, kanshi tupeeleni ubushiku bumo ubwa kukumana na imwe, shikulu’. Eico Kasesema abalaile umo uwa kukumanyana na bo, lyena Kasesema abasambilishe isambililo no kubakonkomesha, pa kati ka ilyo atile: ‘Takuli nangu umo uwa imwe uwatantikwa ku bana bakwe batatu kano fye nga ca kutila cikaba ica kufimbapo umwine ukufuma ku mulilo wa pe’. Umo atile: 'nga abantu babili?' Kasesema ayaswike ukuti: ‘Na kabili babili’. Uyu muntu atile: “Atushimikile kuli Kasesema. Kabili na sand nga uyu ukufuma kuli [Abdurrahman Al Asbahani] atile; Naumfwile [Abu Hazm] ukufuma kuli [Abu Hurairah] alelanda ukuti: ‘Abantu batatu abashafika ku myaka ya bupungwe’.
Imam Bukhari : 100
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَكَانَتْ لَا تَسْمَعُ شَيْئًا لَا تَعْرِفُهُ إِلَّا رَاجَعَتْ فِيهِ حَتَّى تَعْرِفَهُ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَوَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى{ فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا }قَالَتْ فَقَالَ إِنَّمَا ذَلِكِ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَهْلِكْ
Calishimikilwe kuli ifwe [Sa’id bin Abu Maryam] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Nafi’ bin Umar] atile, cashimikilwe kuli ine [Ibn Abu Awalkah] ukuti [Aishah] umukashi wa kwa Kasesema taumfwile icintu cimo ico taumfwikishe ukuti cali fye nga ca kutila atile. Aisyah atile: ‘Umuntu onse uwapingulwa cipilibula ukuti alicushiwa’ Aisyah atile: eico naipwishe Kasesema ukuti: ‘Bushe Allah Ta’ala atile: ‘Mu kwangufyanya akapingulwa no kupenda ukwayanguka’ Aisyah atile: ‘E ico ‘Kasesema atile: ya -ukucita-. Lelo, onse uo ukupenda kwakwe kwakanshiwa mu kushininkisha akakwata amafya.’