Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 81

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ

Haali en [Ismaa’il] wiyi, Haali kam [Malik] ummoraade e [Ibnu Shihab] ummoraade e [Iisaa bin Talha bin Ubaidillah] ummoraade e [Abdullaah bin Amru bin Al Ash]; wonde Nelaaɗo (JKM) dariima to mina e dow hajj wada' ina rokka yimɓe fartaŋŋe naamndaade mo. Ndeen gooto arii wiyi : 'mi anndaa, ina wayi no nde njuumri am ndee mi hirsaani'. So Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi : ‘Hisde, ina moƴƴi’ Ndeen neɗɗo goɗɗo arii wiyi: ‘Mi anndaa, ina wayi no nde kirsi mi werlaaki -jumrah-’. Nelaaɗo sallallaahu alayhi wasallam wiyi: 'werde ɗum ina selli'. Kadi Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam naamnaaka huunde ko adii e caggal so wonaa tawa o jaabiima : ‘waɗde ɗum ina moƴƴi’.

Hadith

Imam Bukhari : 82

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قَالَ وَلَا حَرَجَ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَلَا حَرَجَ

Haalii en [Muusaa bin Ismaa’il] wiyi, Haalii en [Wuhaib] wiyi, haalii en [Ayyuba] ummoraade e [Ikrimah] ummoraade e [Ibnu Abbaas]; wonde Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam naamndaama e neɗɗo ko fayti e hajju mo o waɗata, neɗɗo oo naamndii: ‘mi hirsii daaba hade am werlaade jurorɗo’. O waɗi heen maande e junngo makko, firti ko ‘ina moƴƴi’. Kadi mi ɓuuɓna ko adii hirsude'. O waɗi heen maande e junngo makko ina firta ‘ina moƴƴi’.

Hadith

Imam Bukhari : 83

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُقْبَضُ الْعِلْمُ وَيَظْهَرُ الْجَهْلُ وَالْفِتَنُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّه يُرِيدُ الْقَتْلَ

Haali en [Al Makki bin Ibraahiima] wiyi, haali en [Hanzalah bin Abuu Sufyan] gila [Salim] wiyi; Mi nanii [Abu Hurairah] e Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, o wiyi: 'Ganndal maa ƴellito majjere maa yaajnu e fenaande maa yaajnu kadi jiiɓru heewndu ummo'. O naamndaa, sallallaahu aleyhii wasallam : « aan Nelaaɗo, hol ko firti jiiɓru ? Nii woni Nelaaɗo (JKM) jaabtii: “Hono nii”. Nelaaɗo (JKM) waɗii maande e junngo mum, caggal ɗuum o tiltini ɗum. Hono no ko o yiɗi wiyde ko warngo.

Hadith

Imam Bukhari : 84

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ قُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي الْمَاءَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي حَتَّى الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ يُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي بِأَيِّهِمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا هُوَ مُحَمَّدٌ ثَلَاثًا فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا قَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا بِهِ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ

Haa anndini en [Muusaa bin Ismaa’il] wiyi, Haali en [Wuhaib] wiyi, Haali en [Hsyyam] ummoraade e [Fatimah] ummoraade e [Asmaa’il] wiyi: Mi hawri e Aisyah nde o woni e juulaade. Caggal cfuum naamni-moo-mi: Hol ko yim6e 6ee mbacfata? Aisyah hollitii asamaan. Tawi ko yimɓe ina njuula e sahaa lewru. Nii woni Ayshaa wiyi : “senoore woodanii Alla”. Mi naamndii kadi: “Maande wootere tan?” Ndeen o hollirii hoore makko, firti ko 6uu6nude ​​hoore makko ngam ja6de. Nii woni mi naati e duwaawu kono jikku jiiɓru ummii, mi ɓuuɓni hoore am e ndiyam. E nder waaju makko, Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam yetti Alla, o senndini mo, caggal ɗuum o wiyi : ''Alaa ko hollitaaka e am, so wonaa tawa mi yi'ii ɗum gila ɗo ngon-mi ɗoo haa e asamaan e jeyngol, ndeen ɗum feeñninaama e am : wonde maa on njiylo e fenaande e nder yanaande mon ko wayi no - e - alself am Asmaa wiyi' ina heen fenaande Al Masihud Dajjal -; 'ma naamne goɗɗo -e nder yanaande mum-; -Ko ngannducfaa e oo gorko? Wonande gooŋɗinɓe walla yimɓe seernaaɓe, -Asmaa anndaa hol e ɗiɗo ɓee - maa jaabo: “Ko kanko woni Muhammadu, nelaaɗo Alla garɗo e men ina addana en firooji e njilluuji. Ko noon min njaɓɓorii min ndewi. Ko kanko woni Muhammadu,’ o wi’i laabi tati. So oon neɗɗo wi’aama: ‘Ɗaanaade jam, goonga min nganndii ko a neɗɗo gooŋɗinɗo’. Wonande yim6e Munafiq walla yim6e sikkitiiɓe, -Asma’ anndaa hol e 6e cficfo yi’etee-, maa jaabo; 'Mi anndaa mo o woni, mi nanii aadee en ina kaala huunde ko ɗuum waɗi mi wiyde ɗum'.

Hadith

Imam Bukhari : 85

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَلَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ

Haali en [Muhammadu bin Bashyar] wiyi, haali en [Ghundar] wiyi, haali en [Syu’ba] e [Abuu Jamrah] wiyi mi meeɗiino wonde firoore hakkunde [Ibnu Abbas] e yimɓe, o wiyi; wonde fedde nelaaɓe ummoriiɓe Abdul Qais ngariino ngam hawrude e Nelaaɗo (JKM) e Nelaaɗo (JKM) wiyi : hol nulaaɗo oo walla hol leñol oo? Nelaaɗo jaabii: “Raabi’a”. Ndeen Nelaaɗo (JKM) wiyi: “Bisɓoɗee yimɓe walla nelaaɓe e yiɗde tawa on njuumtaani”. Nelaa6e 6ee mbii: “Yaa Nelaaɗo Alla, min ngarii ko e yahdu juutndu, tawi noon hakkunde wuro amen e wuro maa ina woodi wuro Mudlor heefer6e, min mbaawaa arde e maa so wonaa e lewru teddundu. Janngin min e yamiroore wootere laaɓnde, nde mbaaw-ɗen huutoraade e jannginde yimɓe wuro men e noon mbaawen naatde e asamaan’. Ndeen ɓe naamndii Nelaaɗo (JKM) ko fayti e njaram. So Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam yamiri ɓe geɗe nay o haɗi ɓe geɗe nay, o yamiri ɓe yoo ɓe ngoongɗin Alla gooto, o wiyi : mbele aɗa anndi ko firti goongɗinde Alla gooto? Ɓe njaabii: “Alla e Nelaaɗo mum ɓuri anndude”. Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam famtinii: 'Seedan wonde alaa laamɗo fotɗo reweede so wonaa Alla, kadi Muhammadu ko nulaaɗo Alla, mbaɗon juulde, njoɓaa zakka, koorto-ɗaa e lewru Ramadaan, aɗa rokka heen joyaɓal jawdi wolde'. Kadi Nelaaɗo Alla haɗii ɓe geɗe nay, woni yarde e al hantam e ad dubbaa` e al muzaffaat. Syuuba faamnii; heen sahaaji o siftora naqir heen sahaaji o haali muqoyyir -wonaa naqir-. Ndeen Nelaaɗo (JKM) wiyi: 'ƴeew kala ko woni, kaalanaa yimɓe wuro mon'.

Hadith

Imam Bukhari : 86

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِأَنَّهُ تَزَوَّجَ ابْنَةً لِأَبِي إِهَابِ بْنِ عَزِيزٍ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُ عُقْبَةَ وَالَّتِي تَزَوَّجَ فَقَالَ لَهَا عُقْبَةُ مَا أَعْلَمُ أَنَّكِ أَرْضَعْتِنِي وَلَا أَخْبَرْتِنِي فَرَكِبَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ فَفَارَقَهَا عُقْبَةُ وَنَكَحَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ

Haali en [Muhammadu bin Muqotil Abuu Al Hasan] wiyi, haali en [Abdullaah] wiyi, haali en [Umar bin Sa’id bin Abuu Huseyn] wiyi, haali kam [Abdullaah bin Abu Awalkah] ummoraade e [Uqbah bin Al Haris]; wonde o resii debbo, ɓiy Ibnu Ihab bin ‘Aziis. Ndeen debbo gooto arii, wi’i: “Mi meecfii 6uu6nude ​​Uqbah e debbo mo o resi oo”. Nii woni Uqbah wiyi debbo oo: “Mi anndaano ko a 6uuccii kam, a haalanaani mi”. Nii woni Uqbah diwti oto mum ngam hawrude e Nelaaɗo (JKM) to Madiina, o yettini ɗum caɗeele makko. So Nelaaɗo (JKM) wiyi : “hol ko goɗɗum pot-ɗen waɗde, hay so tawii o haaliino ɗum”. Nii woni Uqbah seeri e makko, resi debbo goɗɗo.

Hadith

Imam Bukhari : 87

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَنَا وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِخَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَنَزَلَ صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا فَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ طَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ

Haali en [Abuu Al Yaman] haali en [Syu'aib] gila [Az Zuhri]. E fawaade e laawol goɗngol ngol; Abuu Abdullaah wiyi; o wiyi [Ibnu Wahb]; habri en [Yunus] gila e [Ibnu Shihab] gila e [Ubaydullaah bin Abdullaah bin Abu Saur] gila e [Abdullaah bin Abbas] gila e [Umar] o wiyi: Miin e koɗo am ummoriiɗo Anshar min ngonnoo ko e wuro Banu haa Umayyah bin Zaid, o jeyaa ko e annduɓe gadge ummoraade e Medina min turn e yimɓe Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam, ñalawma gooto mi hawri e makko sallallaahu aleyhi wasallam e ñalawma goɗɗo o hawri e makko shallallahu alayhi wasallam, Nde turtol am ari, naamndii-mi ko fayti e wahyu jippinooɗo ñalnde heen e geɗe goɗɗe. Kadi so turne koɗo am arii, ko noon o waɗata. Nde njillu kocfcfo am oo ari, o ari e am, o fiyi damal am no feewi, o wi’i: “O wonii?” Nii woni mi ƴakkitii, njaltu-mi ngam hawrude e makko. O wi’i: “Caɗeele mawɗe mbaɗii!”. Umar wiyi : “mi yahiino ƴeewde Hafshah, tawi tawi ko o woyoowo, naamni-moo-mi : “Mbele Nelaaɗo (JKM) seerndi ma ?” Hafshah jaabii: “Mi anndaa”. So mi hawrii e Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam, miɗo darii mi naamndii: “Mbele aɗa seernda rewɓe maa?” Nelaaɗo (JKM) jaabtii: “alaa”. Waɗde mbiy-mi: Alla ko mawɗo.

Hadith

Imam Bukhari : 88

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَكَادُ أُدْرِكُ الصَّلَاةَ مِمَّا يُطَوِّلُ بِنَا فُلَانٌ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْ يَوْمِئِذٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مُنَفِّرُونَ فَمَنْ صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الْمَرِيضَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ

Nde o haalani en [Muhammadu bin Kathir] wi'i, nde o wi'i en [Sufyan] diga [Ibnu Abu Khalid] diga [Qais bin Abu Hazim] diga [Abuu Al Mas'ud Al Ansari] wi'i, soobaajo maako ƴami: "Yaa Nelaaɗo Allah, mi waawataa munyaago juulde nde goɗɗo ardi. So mi meeɗaa yiyde Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam ina rokka jeertinaango ɓurngo tikkere nde o rokki ñalnde heen, o wiyi : “Eeh yimɓe, on mbaɗat yimɓe ina ndoga”. Waɗde kala duwotooɗo ardaade yimɓe, ɓuuɓna ɗum. Sabu e nder maɓɓe ina waɗi ñawɓe, waasɓe e yimɓe jogiiɓe haajuuji'.

Hadith

Imam Bukhari : 89

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ الْمَدِينِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءَهَا أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَرْعَى الشَّجَرَ فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ

Haali en [Abdullaah bin Muhammadu] wiyi, Haali en [Abdu Maalik bin Amru Al Aqadi] wiyi, Haali en [Suleymaan bin Bilaal Al Madini] ummoraade e [Rabi'ah bin Abu Abdurrahmaan] ummoraade e [Yazid] gonnooɗo maccuɗo Al-Munba'iid'en ummoraade e [Al-Munba'id], wonde Nelaaɗo naamndaama e goɗɗo ko fayti e geɗe tawaaɗe ɗee, ndeen Nelaaɗo wiyi: “Anndu ɓoggi ɗii, walla O wiyi; bag e lid, caggal ɗuum anndina ɗum hitaande wootere, caggal ɗuum huutoroo ɗum. So joom mum arii, hokku mo'. Gorko oo naamndii: “Oon gorko keɓɗo gelooba oo hol no woniri?” So Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam tikkanii haa yeeso mum ɓuuɓtii, ndeen wiyi : ‘hol ko njogiɗaa e oon gelooɗi, nde tawnoo ko sahaa fof omo jogii ndiyam e reedu makko, omo jogii paɗe ngam waawde yahde omo arta omo ndaara ko o yarata e ko o ñaamata huɗo, ɗum noon accu mo tan o ƴetta haa joom makko ara’. Gorko oo naamndii kadi ko fayti e yiytude ngaari, o jaabii: “Ɗum ko aan walla miñi maa walla mboddi”.

Hadith

Imam Bukhari : 90

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أُكْثِرَ عَلَيْهِ غَضِبَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ قَالَ رَجُلٌ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَامَ آخَرُ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Haali en [Muhammadu bin Al’Ala`] wiyi, Haali en [Abuu Usamah] ummoraade e [Buraid] ummoraade e [Abuu Burdah] ummoraade e [Abuu Muusaa] wiyi; Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam meeɗii naamneede ko welaani, nde o jokki e naamneede, o tikkani o wiyi yimɓe : naamndoɗee kam ko njiɗɗon fof’. Nii woni gooto naamndii: “Hol baaba am?” O wiyi: baaba maa ko Hudzafah. Goɗɗo naamndii: “Hol ko woni baaba am, yaa Rasulullah shallallahu aleyhi wasallam?: “Baaba maa ko Salim, sahaya Syaibah” Nde Umar yiyi ko woni e yeeso makko, o wiyi: “Yaa Rasulullah, min tuubnii e Alla ‘azza wajalla’.”

Hadith

Imam Bukhari : 91

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي فَقَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا فَسَكَتَ

Haalii en [Abuu Al Yaman] wiyi, haalii en [Syu'aib] ummoraade e [Az Zuhri] wiyi, haalii kam [Anas bin Malik] wonde Nelaaɗo Alla (JKM) yaltii, ndeen Abdullaah bin Hudzafah hucciti e makko o wiyi: ''hol baaba am?''. Nelaaɗo (JKM) jaabtii: baaba maa Hudzaafah. Nde naamne ɓeydii heewde, Nelaaɗo wiyi : naamnoɗee kam ? Nii woni Omar sujji, o wiyi: “Min mbeltiima e Alla ko Rabb amen, Lislaam ko diine amen e Muhammadu ko Annabi amen”. Nii woni Abdullaah ɓi Hudzaafa deƴƴi.

Hadith

Imam Bukhari : 92

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلَاثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا

Haali min [Abdah] wi'i, Haali min [Abdushamadu] wi'i, Haali min [Abdullaah bin Al Mutsanna] wi'i; [Tsumamah bin Abdullaah] anndinii en gila [Anas] ummoraade e Annabi sallallaahu, nde Nelaaɗo salminaa, o wiyi ɗum laabi tati, nde o haali konngol gootol o wiyi ɗum laabi tati.

Hadith

Imam Bukhari : 93

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَارُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا

Haalii en [Abdullaah ɓii Ash Shafar] Haalii en [Abdushamadu] wiyi, Haalii en [Abdullaah ɓii Al Mutsanna] wiyi; [Tsumamah bin Abdullaah] anndinii en gila [Anas] ummoraade e Annabi sallallaahu, nde Annabi sallallaahu haali, o ruttitii e mum laabi tati haa ɗum waawi faamde kadi so o arii e yimɓe, o salminii ɓe laabi tati.

Hadith

Imam Bukhari : 94

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ سَافَرْنَاهُ فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقْنَا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا

Haalaama en [Musaddad] wi'i, Haalaama en [Abuu Awanah] diga [Abuu Bisyir] diga [Yusuf bin Mahak] diga [Abdullaah bin Amru] wi'i, Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam meeɗii accugo ɓaawo amin nder jahaale min ɗonno ta'a waɗi wuddu ko e mooftude koyɗe men tan. Nii woni Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam wulli e daande toownde : 'bonne taƴe ɗe ɓuuɓnaaka, ɗe njahata ko jeyngol'. O wulli ɗum laabi ɗiɗi haa tati.

Hadith

Imam Bukhari : 95

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ قَالَ عَامِرٌ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَهُمْ أَجْرَانِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَبْدُ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِثُمَّ قَالَ عَامِرٌ أَعْطَيْنَاكَهَا بِغَيْرِ شَيْءٍ قَدْ كَانَ يُرْكَبُ فِيمَا دُونَهَا إِلَى الْمَدِينَةِ

Haali en [Muhammadu Ibnu Salam], Haali en [Al Muharibi] wiyi, Haali en [Salih bin Al Hayyan] wiyi, wiyi [‘Amir Asy Sya’bi]; haalanii kam [Abuu Burdah] ummoraade e [baaba mum] wiyi, Nelaaɗo Alla (JKM) wiyi: ‘ina waɗi yimɓe tato ɓe njoɓata laabi ɗiɗi; neɗɗo jeyaaɗo e Yimɓe deftere gooŋɗinɗo Nulaaɗo mum e gooŋɗinɗo Muhammadu sallallaahu alayihi wasallam, e maccuɗo timminoowo hakkeeji Alla e hakkeeji joomum. Kadi neɗɗo jogiiɗo maccuɗo debbo, ina joginoo ɗum no moƴƴi, ina janngina ɗum no moƴƴi, ina janngina ɗum jaŋde ɓurnde moƴƴude, caggal ɗuum ina woppira ɗum, ina resnda ɗum, ndeen maa o dañ njoɓdi ɗiɗi. Said 'Amir: 'Mi hokki ma caɗeele ɗe'e walaa njoɓdi, nden boo goonga mi yahi ngam heɓugo ɗe bee yahugo Madiina'.

Hadith

Imam Bukhari : 96

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ عَطَاءٌ أَشْهَدُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَظَنَّ أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْقُرْطَ وَالْخَاتَمَ وَبِلَالٌ يَأْخُذُ فِي طَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ وَقَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Haali en [Suleymaan bin Harb] wiyi, Haali en [Syuuba] gila [Ayyuba] wiyi; Mi nanii [‘Atho’] ina wiya; Mi nanii [Ibnu Abbaas] ina wiya: mi seediima wonde Nelaaɗo (JKM) ina ɗooftoo Atho, o wiyi; Mi yiyii Ibnu Abbaas ina wiya; - wonde Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam yalti e Bilal, -o sikki ko o nanaani, - ko ɗuum waɗi Annabi janngini rewɓe ɓee jannde, o yamiri ɓe yo ɓe ndokku sadakeeji, ko ɗuum waɗi debbo gooto rokki mo noppi kaŋŋe e jokkere enɗam, Bilal waɗti ɗum e nder boowal limce mum. Wii Abuu Abdullaah; kadi [Ismaa’il] wiyi; gila e [Ayyuuba] gila e [‘Atho’], o wiyi; gila e [Ibnu Abbaas] wonde o seedtiima ko fayti e Nelaaɗo (JKM).

Hadith

Imam Bukhari : 97

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ظَنَنْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْ لَا يَسْأَلُنِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَحَدٌ أَوَّلُ مِنْكَ لِمَا رَأَيْتُ مِنْ حِرْصِكَ عَلَى الْحَدِيثِ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ خَالِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ نَفْسِهِ

Haalaama e men [Abdul Aziz bin Abdullaah] wiyi, haalaama kam [Suleymaan] ummoraade e [Amru bin Abuu Amru] ummoraade e [Sa'id Al Maqburi] ummoraade e [Abuu Hurairah], wonde o wiyi: naamnaama -to Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi won'de neɗɗo maa: ñalawma ñaawoore?' Rasulullah jaabtii: “Miɗo sikki, aan Abuu Hurayrata, hay gooto adii ma naamnaade ko fayti e ndeeɗoo haala, sabu mi yiyii no mbaɗir-ɗaa hakkille e hadiis oo. Neɗɗo ɓurɗo weltaade e duwaawu am ñalnde darnga ko neɗɗo biyoowo Laa ilaaha illallah e laaɓal e ɓernde mum walla e ɓernde mum'.

Hadith

Imam Bukhari : 98

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ الْعِبَادِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّواقَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ

Haali en [Ismaa’il bin Abuu Uwais] wiyi, haali kam [Malik] gila e [Hisyam bin Urwah] gila e [baaba mum] gila e [Abdullaah bin Amru bin Al Ash] wiyi; Mi nanii Nelaaɗo Alla (jkm) ina wiya: 'Goonga, Alla ittataa ganndal e sahaa gooto e ittude ɗum e maccuɓe, kono Alla ina itta ganndal e saaktude annduɓe mbele so annduɓe ngalaa ko heddii, aadee en maa toɗɗo ardiiɓe gila e a ganndal, ko majjuɓe e majjuɓe'. Said Al Firabri Haali en Abbas wiyi, Haali en Qutaibah Haali en Jarir ummoraade e Hisham hono nii kadi.

Hadith

Imam Bukhari : 99

حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّقَالَتْ النِّسَاءُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَنَا عَلَيْكَ الرِّجَالُ فَاجْعَلْ لَنَا يَوْمًا مِنْ نَفْسِكَ فَوَعَدَهُنَّ يَوْمًا لَقِيَهُنَّ فِيهِ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ فَكَانَ فِيمَا قَالَ لَهُنَّ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ ثَلَاثَةً مِنْ وَلَدِهَا إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاثْنَتَيْنِ فَقَالَ وَاثْنَتَيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ثَلَاثَةً لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ

Haali en [Aadama] wiyi, Haali en [Syuuba] wiyi, haali Mi [Ibnu Al Ashbahani] wiyi; Mi nanii [Abuu Shalih Dzakwan] ina haala ɗum e [Abuu Sayiid Al Khudri]; Rewɓe ɓee mbiyi Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam : ‘worɓe ɓee njaltii min ngam hawrude e maa, hokku min ñalawma gooto ngam hawrude e maa, joom suudu am’. So Nelaaɗo (JKM) fodanii ɓe gooto ngam hawrude e maɓɓe, ndeen Nelaaɗo (JKM) jannginii ɓe jannde, yamiri ɓe, e nder heen o wiyi: ‘Hay gooto e mon adii ɓiɓɓe mum tato so wonaa tawa ko ɗum wonata ɓuuɓri wonande hoore mum ummoraade e jeynge’. Wi'i goɗɗo: 'hol no yimɓe ɗiɗo?' Nelaaɗo (JKM) jaabtii: “kadi ɗiɗi”. Haa anndini min [Muhammadu bin Basysyar] wi'i, Haa anndini en [Gundar] wi'i, Haa anndini en [Syu'ba] diga [Abdurrahman Al Ashbahani] diga [Dzakwan] diga [Abuu Sa'id Al Khudri] diga Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam. E sanad hono oo ummoraade e [Abdurrahmaan Al Asbahani] wiyi; Mi nanii [Abuu Hazm] e [Abuu Hurayrata] ina wiya: “Yimɓe tato ɓe njottaaki duuɓi”.

Hadith

Imam Bukhari : 100

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَكَانَتْ لَا تَسْمَعُ شَيْئًا لَا تَعْرِفُهُ إِلَّا رَاجَعَتْ فِيهِ حَتَّى تَعْرِفَهُ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَوَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى{ فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا }قَالَتْ فَقَالَ إِنَّمَا ذَلِكِ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَهْلِكْ

Haalaama e men [Sa'id bin Abuu Maryam] wiyi, ɗum haalaama e men [Nafi' bin Umar] wiyi, ɗum haalaama e am [Ibnu Abuu Awalkah] wonde [Aishah] debbo Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam nanaani huunde nde o faamaani ko fayti e unnifetillaah ko fayti e ɗum faami, kadi Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam meeɗii wiyde : ‘kala mo ñaawaaɗo firti ko o torletee’ Aisyah wiyi: ko ɗuum waɗi mi naamndii Nelaaɗo: ‘Mbele wonaa Alla Ta’ala wiyi: ‘ko ɓooyaani koo o ñaawetee ko e hiisa leelɗo ko -golle-. Kono kala mo hiisa mum luulndii, maa won e caɗeele.'