Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 881

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَصَابَتْ النَّاسَ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا فَرَفَعَ يَدَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا وَضَعَهَا حَتَّى ثَارَ السَّحَابُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ عَنْ مِنْبَرِهِ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَطَرَ يَتَحَادَرُ عَلَى لِحْيَتِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمُطِرْنَا يَوْمَنَا ذَلِكَ وَمِنْ الْغَدِ وَبَعْدَ الْغَدِ وَالَّذِي يَلِيهِ حَتَّى الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى وَقَامَ ذَلِكَ الْأَعْرَابِيُّ أَوْ قَالَ غَيْرُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَ الْبِنَاءُ وَغَرِقَ الْمَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنْ السَّحَابِ إِلَّا انْفَرَجَتْ وَصَارَتْ الْمَدِينَةُ مِثْلَ الْجَوْبَةِ وَسَالَ الْوَادِي قَنَاةُ شَهْرًا وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلَّا حَدَّثَ بِالْجَوْدِ

Caebelwe kuli ifwe [Ibrahim bin Al Mundzir] atile, caebelwe kuli ifwe [Al Walid bin Muslim] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu 'Amru Al Auza'i] atile, caebelwe kuli ine [Ishaq bin 'Abdullah bin Abu Thalhah] ukufuma kuli [Anas bin 'Abu Saihilla wa 'Inshita] abantunse baliponenwe ne nsala. Ilyo Kasesema alelanda pa Cisano, mu kupumikisha umuArab wa ciBedouin aiminine no kutila, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ifikwatwa fyaonaika kabili kwaliba insala, kanshi tupepeleni kuli Lesa’. Lyene aimishe amaboko yonse yabili mu kupepa, kabili pali ilya nshita tatwalemona ne kumbi ilinono mu mulu. Lelo ukupitila muli Uyo umweo wandi uli mu minwe Yakwe, takacefye amaboko yakwe kano fye nga amakumbi yaisa ayapuuka nga mpili. Kabili tacili nafuma pa cipuna ca kusambililamo ukufika mu kupelako namwene imfula ilepona pa ndevu shakwe, na kabili. E ico ubushiku bulya, ubushiku bwakonkelepo no bushiku bwakonkelepo twalitwalilile ukuloka imfula ya cipupu mu nshiku shakonkelepo ukufika pa Cisano icakonkelepo. Pali Cisano icakonkelepo apo umuArab wa Bedouin, nelyo umuntu umbi aiminine no kutila, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ifikuulwa ifingi fyaonaika, ifipe fyalibipile no kusamba, eico tupepeleni kuli Lesa’. Lyene aimishe amaboko yakwe no kupepa ukuti: ‘O Lesa, tuma imfula ukutushinguluka kabili wituonaula-’. Ilyo ashilapeela ne cishibilo ne minwe yakwe ku makumbi, amakumbi yalifuminepo apo pene. Pali ilya nshita umusumba wa Medina waishileba nga bemba ne milonga ya menshi, Medina na o tapokelele ulubuuto lwa kasuba pa mweshi umo. Kabili takwali uwafumine ku mbali shonse isha musumba kano fye ku kubilisha pa lwa mfula iikalamba.’

Hadith

Imam Bukhari : 882

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قُلْتَ لِصَاحِبِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَنْصِتْ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَقَدْ لَغَوْتَ

Ici citushimikile ukuti [Yahya bin Bukair] atile, citushimikile [Al Laits] ukufuma kuli ['Uqail] ukufuma kuli [Ibn Shihab] atile, catwebele [Sa'id bin Al Musayyab] ukuti [Abu Hurairah] alishimikile kuli wene, ukuti Umutumwa wa kwa Lesa pa Cisano atile: Imam alepeela ilyashi, lyena mu cine cine muli no kucita ukwabula umulimo -tapali icilambu-'.

Hadith

Imam Bukhari : 883

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ فِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَأَشَارَ بِيَدِهِ يُقَلِّلُهَا

Catwebelwe kuli [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) alandile pa lwa Cisano. Atile: ‘Pa Cisano kuli inshita ilyo umubomfi wa Musulumi tapepa kabili lyene apepa pali ilya ine nshita lelo Allah akasuminisha ipepo lyakwe’. Lyena acitile icilangililo ne minwe yakwe ukulanga nangu fye ni pali ilya nshita'.

Hadith

Imam Bukhari : 884

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَقْبَلَتْ عِيرٌ تَحْمِلُ طَعَامًا فَالْتَفَتُوا إِلَيْهَا حَتَّى مَا بَقِيَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا }

Ici citabo ca kuti: “Ilyo twalepepa pamo na Kasesema, twalepepa nga nshi. Abantu baloleshe - no kusansalikwa - ukulola ku bumba, ukufika apo takwali nangu umo uwashele na Kasesema ukucila fye abantu ikumi na babili. Eico ici cikomo caishile panshi: '-Kabili nga bamona ubukwebo nelyo ifyakusangalala, balasalangana ukuya kuli ifyo kabili balakuleka ilyo uli uwaiminina uleshimikila-' -Ifipusho. Iciputulwa ca nshita: 12-.

Hadith

Imam Bukhari : 885

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَبَعْدَ الْعِشَاءِ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ لَا يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَنْصَرِفَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ

Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa alebomfya ukucita amarak yabili ilyo amapepo ya pa kati ka kasuba tayalacitika kabili amarak yabili pa numa ya mapepo yabili aya ng’anda yakwe, amarak yabili pa numa ya ng’anda yakwe, ama rak yabili aya ng’anda yakwe. Isha. Kabili tapepele pa numa ya Cisano ukufikila aishile ku ng’anda, lyene apepele ama rak’ah yabili.

Hadith

Imam Bukhari : 886

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَكَانَتْ فِينَا امْرَأَةٌ تَجْعَلُ عَلَى أَرْبِعَاءَ فِي مَزْرَعَةٍ لَهَا سِلْقًا فَكَانَتْ إِذَا كَانَ يَوْمُ جُمُعَةٍ تَنْزِعُ أُصُولَ السِّلْقِ فَتَجْعَلُهُ فِي قِدْرٍ ثُمَّ تَجْعَلُ عَلَيْهِ قَبْضَةً مِنْ شَعِيرٍ تَطْحَنُهَا فَتَكُونُ أُصُولُ السِّلْقِ عَرْقَهُ وَكُنَّا نَنْصَرِفُ مِنْ صَلَاةِ الْجُمُعَةِ فَنُسَلِّمُ عَلَيْهَا فَتُقَرِّبُ ذَلِكَ الطَّعَامَ إِلَيْنَا فَنَلْعَقُهُ وَكُنَّا نَتَمَنَّى يَوْمَ الْجُمُعَةِ لِطَعَامِهَا ذَلِكَ

Caebelwe kuli ifwe [Sa’id bin Abu Maryam] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu Ghassan] atile, caebelwe kuli ine [Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahl bin Sa’d] atile, ‘Mu cifulo cesu mwali umwanakashi uwabikile amayamu mu fiputulwa fya mu mpanga yakwe. Nga ca kuti pali Cisano, alafumyapo ifyumbu no kufipika mu nsabi iyasankanishiwa ne ngano iinono. Umukate wa fyumbu ulabomfiwa nge ca kupilibula iciputulwa ca nama. Pa numa ya kupwisha ukupepa pali Cisano, twaishile ku ng’anda ya kwa uyu mwanakashi. Twaingile no kuposha, lyene atupeele ifya kulya fya nseke, e co twalya. Lyonse tulafwaisha ukusangwako pali Cisano pa mulandu wa fya kulya bapeela.’

Hadith

Imam Bukhari : 887

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلٍبِهَذَا وَقَالَ مَا كُنَّا نَقِيلُ وَلَا نَتَغَدَّى إِلَّا بَعْدَ الْجُمُعَةِ

Caebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Maslamah] atile, caebelwe kuli [‘Ibn Abu Hazim] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Sahl] ne lyashi nga pa muulu, lyena atile, ‘Tatupuusha pa nshita ya kasuba nelyo ukulya ica kulya ca kasuba kano fye pa numa ya mapepo ya pa Cisano’.

Hadith

Imam Bukhari : 888

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُقْبَةَ الشَّيْبَانِيُّ الْكُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكُنَّا نُبَكِّرُ إِلَى الْجُمُعَةِ ثُمَّ نَقِيلُ

Ici cishinka ca kuti, “Naumfwile Anas alelanda ukuti, ‘Twaile ku mapepo ya pa Cisano bwangu bwangu kabili lyene twapuushiwe pa nshita ya cungulo -qailulah-.

Hadith

Imam Bukhari : 889

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجُمُعَةَ ثُمَّ تَكُونُ الْقَائِلَةُ

Caebelwe kuli ifwe [Sa’id bin Abu Maryam] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu Ghassan] atile, caebelwe kuli ine [Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahl bin Sa’d] atile, ‘Twapepele amapepo ya pa Cisano pamo na Kasesema lyena twapuushiwe pa numa ya

Hadith

Imam Bukhari : 890

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ سَأَلْتُهُ هَلْ صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي صَلَاةَ الْخَوْفِ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَغَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ نَجْدٍ فَوَازَيْنَا الْعَدُوَّ فَصَافَفْنَا لَهُمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَنَا فَقَامَتْ طَائِفَةٌ مَعَهُ تُصَلِّي وَأَقْبَلَتْ طَائِفَةٌ عَلَى الْعَدُوِّ وَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْ مَعَهُ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفُوا مَكَانَ الطَّائِفَةِ الَّتِي لَمْ تُصَلِّ فَجَاءُوا فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِمْ رَكْعَةً وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَقَامَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ فَرَكَعَ لِنَفْسِهِ رَكْعَةً وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ

Nga ca kuti [Abu Al Yaman] atile, atile [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, Namwipwishe ukuti, ‘Bushe Kasesema alicitile ipepo lya khauf?’ Atile; [Salim] alinjishibishe ukuti [‘Abdullah bin ‘Umar] radiallah ‘anhuma atile, ‘Inshita imo nalisangilweko ku nkondo no Mutumwa wa kwa Lesa mu lubali lwa Najed, twalwishe abalwani no kupanga umutande kuli bene. Lyene umukalamba wa citungu aiminine no kututungulula. Ibumba lya bantu abali nankwe lyalepepa ilyo ibumba limbi lyalelosha ku balwani. Kasesema lyena afukama no kufukama imiku ibili pamo ne bumba ilyali nankwe, lyene bene - ibumba ilyapepele - basenwike ku kukwata icifulo ca bumba ilyashapepele. Lyene ibumba ilyashilapepa lyaishile no kwingila mu mulongo, Rasulullah lyene afukamine pamo ne bumba lipya no kufukama imiku ibili, lyene alibaposhe. Eico ibumba limo limo ilya ifwe lyapwishishe amapepo yabo ukupitila mu kufukama no kufukama imiku ibili’.

Hadith

Imam Bukhari : 891

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوًا مِنْ قَوْلِ مُجَاهِدٍ إِذَا اخْتَلَطُوا قِيَامًا وَزَادَ ابْنُ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَلْيُصَلُّوا قِيَامًا وَرُكْبَانًا

Atile [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Qurasyi] atile, atile kuli ine [batata] atile, atwebele [Ibn Juraij] ukufuma kuli [Musa bin ‘Uqbah] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar] nga fintu Mujahid atile, ‘Ilyo bali mu cifulo cabipisha ica kwiminina, balapepa.’ Ibn 'Umar ailundapo ukufuma kuli Kasesema, 'Nga ca kuti umulwani abacila pali bene - ibumba lya baMuslim - lyena balapepa baiminine kabili pa motoka'.

Hadith

Imam Bukhari : 892

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَكَبَّرَ وَكَبَّرُوا مَعَهُ وَرَكَعَ وَرَكَعَ نَاسٌ مِنْهُمْ مَعَهُ ثُمَّ سَجَدَ وَسَجَدُوا مَعَهُ ثُمَّ قَامَ لِلثَّانِيَةِ فَقَامَ الَّذِينَ سَجَدُوا وَحَرَسُوا إِخْوَانَهُمْ وَأَتَتْ الطَّائِفَةُ الْأُخْرَى فَرَكَعُوا وَسَجَدُوا مَعَهُ وَالنَّاسُ كُلُّهُمْ فِي صَلَاةٍ وَلَكِنْ يَحْرُسُ بَعْضُهُمْ بَعْضًا

Atile [Haiwah bin Syuraih] atile, atile [Muhammad bin Harb] ukufuma kuli [Az Zubaidi] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] radliallahu ‘anhuma, atile, ‘Kasesema wa cilonganino ca bantu kabili ali uwapepa abantu. ukukonka pamo nankwe. Lyene atile takbir kabili na bo batile takbir pamo nankwe. Lyene afukamine kabili abantu abali nankwe na bo bafukamine. Lyene afukamine kabili abo bali nankwe na bo bafukamine. Lyena aiminina pa rak’ah wa bubili, eico abo abafukama nankwe baiminine no kwiminina ukucingilila bamunyinabo. Lyena ibumba limbi lyaishile - ilyo kale lyali pa nshita ya kucenjela kabili ilyashapepele -, bafukamine no kufukama pamo nankwe. Kabili umuntu umo umo atwalilile ukupepa lelo atwalilile ukucenjela kuli umo na umbi’.

Hadith

Imam Bukhari : 893

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَعْفَرٍ الْبُخَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَاءَ عُمَرُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَيَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَلَّيْتُ الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتْ الشَّمْسُ أَنْ تَغِيبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا بَعْدُ قَالَ فَنَزَلَ إِلَى بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ وَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَابَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ بَعْدَهَا

Ici citabo ca kuti: “Pa bushiku bwa nkondo, aletukana, kabili aletukana. abafiita, atile, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, nshacitile ipepo lya ‘Asr ukufikila akasuba kafika. akasuba ukuwa!' E ico Kasesema atile: ‘Nalimo kuli Lesa, nshacicitapo’. Eico lyene aiminine ukulola ku menshi ayalepita - umumana -, lyene acitile ukusamba no kucita 'ipepo lya Asr pa numa ya kuwa kwa kasuba, lyene atwalilile ne pepo lya Maghrib'.

Hadith

Imam Bukhari : 894

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ قَالَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَا لَمَّا رَجَعَ مِنْ الْأَحْزَابِ لَا يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ الْعَصْرَ إِلَّا فِي بَنِي قُرَيْظَةَ فَأَدْرَكَ بَعْضَهُمْ الْعَصْرُ فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا نُصَلِّي حَتَّى نَأْتِيَهَا وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ نُصَلِّي لَمْ يُرَدْ مِنَّا ذَلِكَ فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُعَنِّفْ وَاحِدًا مِنْهُمْ

Ici citabo ca kuti: ‘Kasesema atile kuli ifwe ilyo abweleele ukufuma ku nkondo ya kwa Ahzab: ‘Tamulingile ukupepa nangu umo uwa Quraiza'. Lyene inshita ya kupepa yafikile ilyo bacili mu nshila, bamo pali bene batile, ‘Tatwakapepe kano fye nga twafika uko tuleya’, na bambi batile, ‘Mu cine cine tukapepa, pantu tapilibwile ifyo’. E ico ici cacitike cashimikilwe kuli Kasesema, kabili tasuminishe nangu umo pali bene.’

Hadith

Imam Bukhari : 895

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ وَثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الصُّبْحَ بِغَلَسٍ ثُمَّ رَكِبَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }فَخَرَجُوا يَسْعَوْنَ فِي السِّكَكِ وَيَقُولُونَ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ قَالَ وَالْخَمِيسُ الْجَيْشُ فَظَهَرَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَتَلَ الْمُقَاتِلَةَ وَسَبَى الذَّرَارِيَّ فَصَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَصَارَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ صَدَاقَهَا عِتْقَهَافَقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ لِثَابِتٍ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَنْتَ سَأَلْتَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ مَا أَمْهَرَهَا قَالَ أَمْهَرَهَا نَفْسَهَا فَتَبَسَّمَ

Atwebele ukuti [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Abdul Aziz bin Shuhaib] na [Tsabit Al Banani] ukufuma kuli [Anas bin Malik], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa alicitile ipepo lya Fajr ilyo kwali ukufiita kabili atile: ukuonaula Khaiba! Mu cine cine, nga twaisa ku mushi wa bantu, -e lyo ulucelo lwapitilemo ku bantu abasokelwe lwabipa nga nshi- -Ifipusho. Iciputulwa ca nshita: 177-. Abantu ba ku Khaibar bafumine no kutila, ‘Muhamadi na Al Khamis!’ Tabit atile, 'Al Khamis cipilibula abashilika'. E ico Kasesema alibacimfishe, aipeye abashilika babo no kusenda abafungwa. E ico Shafiah aishileba ulubali lwa kwa Dihyah Al Kalbi, lyene aishileba icakwa ca kwa Kasulu. Lyena alimuupile, kabili umusonko wakwe wali ukukakulwa kwakwe'. 'Abdul 'Azizi atile kuli Thabit, 'O Abu Muhamadi, bushe walipwishe Anas bin Malik ifyo acitile nge ca bupe kuli uyo mwanakashi?' Thabit ayaswike ukuti, 'Icipe cakwe ica bucisenene ni kulubulwa kwakwe'. Na o amwente'.

Hadith

Imam Bukhari : 896

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَأَخَذَ عُمَرُ جُبَّةً مِنْ إِسْتَبْرَقٍ تُبَاعُ فِي السُّوقِ فَأَخَذَهَا فَأَتَى بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْتَعْ هَذِهِ تَجَمَّلْ بِهَا لِلْعِيدِ وَالْوُفُودِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُ فَلَبِثَ عُمَرُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَلْبَثَ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجُبَّةِ دِيبَاجٍ فَأَقْبَلَ بِهَا عُمَرُ فَأَتَى بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قُلْتَ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُ وَأَرْسَلْتَ إِلَيَّ بِهَذِهِ الْجُبَّةِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبِيعُهَا أَوْ تُصِيبُ بِهَا حَاجَتَكَ

Uwatushimikiile [Abu Al Yaman] atile, atwebele [Syu'aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, atwebele [Salim bin 'Abdullah] ukuti ['Abdullah bin 'Umar] atile, ''Umar aletele icakufwala icapangwa na siliki ico alishitile mu cifulo ca kushitishamo, icakufwala cali kuli Rahilam 'Ahulla' lyena apeele, Mukalamba, shiteni ici cisalu pa kuti mulemoneka bwino ilyo mulepepa pa Eid nelyo ilyo mulepokelela abaisa. Lyene atile kuli wene: ‘Ici e ca kufwala ca muntu uushakwata icakaniko -mu mweo wa pa numa ya mfwa-’. Lyena Umar tamwenekele pa nshita imo ukulingana no kufwaya kwa kwa Lesa, Umutumwa wa kwa Lesa lyene atumine kuli Umar ica kufwala icapangwa ku siliki. Eico Umar amutwala ku Mutumwa wakwa Lesa (ukutemwa kwakwa Lesa) no kutila: ‘O Mutumwa wakwa Lesa, walimpeele ifi fya kufwala, nangu ca kuti watile, ‘Ifi fya kufwala fya muntu uushakwata icakaniko -mu mweo wa pa numa ya mfwa-’. Nga kanshi mulandu nshi mwantumine?’ E ico, Lesa atile kuli wene: ‘Cishitishe, nelyo atile, ‘na co kuti wafikilisha ifyo ulefwaya’.

Hadith

Imam Bukhari : 897

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَسَدِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ وَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ دَعْهُمَا فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ فَإِمَّا سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِمَّا قَالَ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ وَهُوَ يَقُولُ دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ حَسْبُكِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَاذْهَبِي

Atwebele [Ahmad bin 'Isa] atile, atwebele [Ibn Wahb] atile, atwebele ['Amru] ukuti [Muhammad bin 'Abdurrahman Al Asadi] amwebele ukufuma kuli ['Urwah] ukufuma kuli ['Aisyah] atile, 'Bali abaume babili ilyo bali babili. ukubilikisha inyimbo -pa lwa nkondo- Bu’ats. E ico alaala pa cipuna no kupilibula icinso cakwe ukutali, lyene Abu Bakr aingile no kunsuminisha, atile, ‘Ifipe fya kwa cilende - muleumfwa kuli fyo - pa cinso ca kwa Kasesema saw. Lyene umukalamba wa calo aloleshe kuli Abu Bakr no kutila: ‘Lekeni bonse babili babe’. Pa numa ya kukanabikako amano na kabili, nacitile icilangililo ku fibusa fibili ukuti bafume bwangu, lyene bonse babili bafuminepo. Mu nshita ya Eid, ilingi line kulaba abasha babili aba ku Sudan abalanga amano yabo aya kutamba ne mipeto ne fipe fya kucingililamo. E ico inshita shimo ine wine ndaipusha Kasesema, nelyo anpeela ukuti: ‘Bushe ulefwaya ukumona?’ E ico nayaswike ukuti, ‘Ee, nkacita’. E ico anbikile ukwiminina pa numa yakwe, ilyo icifuba candi calekumanya icifuba cakwe ilyo alelanda ukuti: ‘Twalilileni, mwe Banu Arfadah!’ Kabili e fyo cali ukufika na lintu naumfwile ukubombomana kabili lyene atile: ‘Bushe uleumfwa kwati walikwata ifyalinga?’ Nayaswike ukuti, ‘Ee, nalikwata’. Lyene atile: ‘E lyo kabiyeni’.

Hadith

Imam Bukhari : 898

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي زُبَيْدٌ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا نَبْدَأُ مِنْ يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نُصَلِّيَ ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ فَمَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَصَابَ سُنَّتَنَا

Naumfwile [‘Ash Sya’bi] ukufuma kuli [Al Bara’] atile, Naumfwile Kasesema alelanda ilyashi, atile: ‘Ica kubalilapo ukupepa, ukuipaya inama ya mutuulo. Eico onse uucita icintu ica musango yu cipilibula ukuti alifikilisha sunnah yesu’.

Hadith

Imam Bukhari : 899

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الْأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَزَامِيرُ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا

Ici citabo ca kuti: “Abu Bakr aishile ku kumona ine pali ilya nshita ku lubali lwandi kwali abasha babili abapalamine ukufuma ku ba Ansar abalepuma pa nkondo sha ku nkondo, ifyo fyabwelelemo.” ‘Aisyah atwalilile ilyashi lyakwe ukuti, ‘Aba sahaya babili tabaali abasuma nga nshi mu kupopomenwa. E ico Abu Bakr atile, ‘Imipeto ya kwa cilende - mulekutika kuli yene - mu cifulo ca kwikalamo ica kwa Kasesema saw!’ Ici cacitike pa bushiku bwa Eid. Eico Umutumwa wa kwa Lesa (ukutemwa kwa kwa Lesa kube pali wene) atile: ‘We Abu Bakr, mu cine cine abantu bonse balikwata ubushiku bwa kusefya, kabili nomba ubu e bushiku bwesu ubwa kusefya’.

Hadith

Imam Bukhari : 900

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَغْدُو يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَأْكُلَ تَمَرَاتٍوَقَالَ مُرَجَّأُ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَأْكُلُهُنَّ وِتْرًا

Calishimikilwe kuli ifwe [Muhammad bin ‘Abdurrahim] atile [Sa’id bin ‘Abdurrahim] atile [Sa’id bin ‘Abdurrahim] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Husyaim] atile, cashimikilwe kuli ifwe [‘Ubaidullah bin Abu Bakr bin Anas] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile, ‘Pa bushiku bwa kusefya bwa kwa Lesa te kuti abepo. pepa mpaka alye amadeti yamo’. [Muraja’ bin Raja’ atile; atile, anjebele [Anas] ukufuma kuli Kasesema, ‘Alile amadate yamo ayakwata impendwa iyapusana’.