Imam Bukhari : 821
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُطَوِّلَ فِيهَا فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ فَأَتَجَوَّزُ فِي صَلَاتِي كَرَاهِيَةَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمِّهِ
[Muhammad bin Miskin] atile, atubuulile [Bisyir bin Bakar] atwebele [Al Auza'i] atwebele [Yahya bin Abu Katsir] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Abu Qatadah Al Ansari] ukufuma kuli [wishi] atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa ali pa mulu atile: ukucilenga ukulepa, lelo lyene naumfwile ukulila kwa mwana. E co nafupishe ipepo lyandi pantu nalesakamikwa ukuti kuti lyalenga nyina ukucula.’
Imam Bukhari : 822
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَوْ أَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَحْدَثَ النِّسَاءُ لَمَنَعَهُنَّ كَمَا مُنِعَتْ نِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قُلْتُ لِعَمْرَةَ أَوَمُنِعْنَ قَالَتْ نَعَمْ
Ici citabo ca kuti: “Nga ca kuti Rasulullah alishibe icacitike kuli bene, nga ca kuti ali abanakashi ilelo, uwa kwa Israele'. Yahya atile, ‘Napwishe Amra ukuti, ‘Bushe balibindwa? ‘Amura ayaswike ukuti, ‘Ee’.
Imam Bukhari : 823
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ وَيَمْكُثُ هُوَ فِي مَقَامِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَقَالَ نَرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ لِكَيْ يَنْصَرِفَ النِّسَاءُ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ أَحَدٌ مِنْ الرِّجَالِ
Catwebelwe [Yahya bin Qaza’ah] atile, caebelwe kuli [Ibrahim bin Sa’d] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Hind bint Al Harith] ukufuma kuli [Ummu Salamah] ukufuma kuli [Ummu Salamah], atile, ‘Ilyo Rasulullah atile, ilyo atile, atile, ukuposha. Pali ilya nshita aikele apo ali pa kashita kamo ilyo ashilaya. Ukulingana na ifwe - kabili Allah fye e wishiba hadith - acitile ici pa kuti abanakashi bafumepo apo pene ilyo umuntu onse uwa mwi bumba lya baume talaishiba.
Imam Bukhari : 824
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ فَقُمْتُ وَيَتِيمٌ خَلْفَهُ وَأُمُّ سُلَيْمٍ خَلْفَنَا
Catushimikilwe [Abu Nu'aim] atile, catushimikilwe kuli [Ibn 'Uyainah] ukufuma kuli [Ishaq bin 'Abdullah] ukufuma kuli [Anas bin 'Abdullah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] uwakulilako, atile, 'Kasesema sallallahu 'alaihi wasallam inshita imo alecita amapepo kuli wene kabili abakonkelepo kuli wene.' ilyo Ummu Sulaim aiminine pa numa yesu’.
Imam Bukhari : 825
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ بِغَلَسٍ فَيَنْصَرِفْنَ نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ لَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ أَوْ لَا يَعْرِفُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا
Atwebele [Yahya bin Musa] atwebele [Sa'id bin Manshur] atwebele [Fulaih] ukufuma kuli ['Abdurrahman bin Al Qasim] ukufuma kuli ['wishi] ukufuma kuli ['Aisyah'', ukutila Umutumwa wa kwa Lesa, tekuti acite ifyo umuntu engacita ifyo alepepa. ukumwishiba, nelyo bamo pali bene tabaishibe ukuti ni ani. cimbi'.
Imam Bukhari : 826
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْ امْرَأَةُ أَحَدِكُمْ فَلَا يَمْنَعْهَا
Calondolwelwe kuli ifwe [Musaddad] ukuti [Yazid bin Zurai’] atulondolwelwe ukufuma kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Salim bin ‘Abdullah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Nga ca kuti umukashi wa umo pali imwe alomba insambu ku - ku,’
Imam Bukhari : 827
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ هُرْمُزَ الْأَعْرَجَ مَوْلَى رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نَحْنُ الْآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بَيْدَ أَنَّهُمْ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِنَا ثُمَّ هَذَا يَوْمُهُمْ الَّذِي فُرِضَ عَلَيْهِمْ فَاخْتَلَفُوا فِيهِ فَهَدَانَا اللَّهُ فَالنَّاسُ لَنَا فِيهِ تَبَعٌ الْيَهُودُ غَدًا وَالنَّصَارَى بَعْدَ غَدٍ
Atwebele ukuti [Abu Al Yaman] atile, atushimikile [Syu'aib] atile, atwebele [Abu Az Zinad] banwa ‘Twaishile pa numa kabili pa ntanshi pa Bushiku bwa Kubuuka, nangu ca kuti bapeelwe Icitabo pa ntanshi yesu. Kabili ubu e bushiku ubo bakwata umulimo, lelo lyene bakwata ukukansana muli wene. Allah lyena atupeela ubutungulushi, lyena abantu bonse bakatukonka -lelo-, mailo ku baYuda na baKlistu ubushiku bwakonkapo na kabili'.
Imam Bukhari : 828
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar] radliallahu ‘anhu, ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Ilyo umo uwa imwe aisa ku mapepo ya pa Cisano, lekeni abe.’
Imam Bukhari : 829
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ قَالَ أَخْبَرَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِبَيْنَمَا هُوَ قَائِمٌ فِي الْخُطْبَةِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ قَالَ إِنِّي شُغِلْتُ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ التَّأْذِينَ فَلَمْ أَزِدْ أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
Atwebele [‘Abdullah bin Muhammad bin Asma’] atile, atwebele [‘Juwairiyah bin Asma’] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Salim bin ‘Abdullah bin ‘Umar] ukufuma kuli [‘Ibn Umar] radliallahu ‘anhuma, ukuti ilyo kwali [‘Umar bin] pa Cisano, umuntu umo uwa Muhajirin Al Awwalin -inkulo ya kubalilapo-, cibusa wa kwa Kasesema, aingile -mu mosque-. E ico Umar aipwishe ukuti, ‘Ni nshita nshi?’ Cibusa ayaswike ukuti, ‘Nali uwapamfiwa, kabili nshakwete inshita ya kuya ku ng’anda mpaka mu kupelako naumfwile ukubilisha kwa kupepa kabili nali no kucita fye ukusamba’. Umar atile, ‘Cita fye ukusamba’! Mu cine cine, mwalishiba kale ukuti Kasesema alandile ukuti balesamba -pa Cisano-'.
Imam Bukhari : 830
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ
Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Shafwan bin Sulaim] ukufuma kuli [‘Atha’ bin Yasar] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] ukufuma kuli [‘Abu Sa’id Al Khudri] uwashimikilwe ukuti Umutumwa wa kwa Lesa uo ali no kufwaya ukusosa ukuti: ‘ ubupungwe'.
Imam Bukhari : 831
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكرِ بْنِ الْمُنكَدِرِ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سُلَيْمٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَشْهَدُ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ قَالَأَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ وَأَنْ يَسْتَنَّ وَأَنْ يَمَسَّ طِيبًا إِنْ وَجَدَقَالَ عَمْرٌو أَمَّا الْغُسْلُ فَأَشْهَدُ أَنَّهُ وَاجِبٌ وَأَمَّا الِاسْتِنَانُ وَالطِّيبُ فَاللَّهُ أَعْلَمُ أَوَاجِبٌ هُوَ أَمْ لَا وَلَكِنْ هَكَذَا فِي الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ هُوَ أَخُو مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَلَمْ يُسَمَّ أَبُو بَكْرٍ هَذَا رَوَاهُ عَنْهُ بُكَيْرُ بْنُ الْأَشَجِّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي هِلَالٍ وَعِدَّةٌ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ يُكْنَى بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبِي عَبْدِ اللَّهِ
Ici cilondolwelwe kuli ine [‘Ali bin ‘Abdullah bin Ja’far] atile, cilondolwele kuli ifwe [Harami bin ‘Umarah] atile, cilondolwele kuli ine [Syu’bah] ukufuma kuli [Abu Bakr bin Al Munkadir] atile, cilondolwele kuli ine [‘Amru bin ‘Sulaim Al Khustify ‘atile], 'Ndi ubunte kuli Kasesema, ukuti atile: 'Ukusamba pa Cisano ni ncito ku bantu abakwata iciloto - ukukula -, no kuba na siwak - ukusamba amenso yabo - no kufwala amafuta yanunkila nga ca kuti balikwata'. 'Amru atile, 'Nga ca kusamba, ndeshininkisha ukuti calicindama.' Ukukuma ku kufwala siwak no kufwala amafuta yanunkila - kabili Allah alishiba bwino - nshaishiba nga ca kuti calicindama nelyo iyo, lelo eco cili muli hadith.' Abu 'Abdullah - ekutiila umunyina wa kwa Muhammad bin Al Munkadir, kabili uushaishibikwa nga Abu Bakr - atile, 'Iyi hadith yalilondolwelwe ukufuma kuli wene na [Bukair bin Al Asyaj] na [Sa'id bin Abu Hilal] na bambi abengi'. Kabili Muhamadi bin Al Munkadir alikwata amashina ya kuitemenwa aya kuti Abu Bakr na 'Abdullah'.
Imam Bukhari : 832
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ حَضَرَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ
Camwebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Sumayya] umusha wa kale uwa kwa Abu Bakr bin ‘Abdurrahman, ukufuma kuli [Abu Salih nga Saman] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende na mapaalo ya kwa Lesa pali wene) atile mu Cisano: janabah ukusamba, kabili lyene aya ku ng’anda ya mapepo, caba kwati aletuula ingamila ilambo. Kabili onse uwisa pa nshita ya bubili - ciba kwati aletuula ing’ombe. Kabili onse uwisa pa nshita ya butatu - ciba kwati aletuula imbushi iyakwata amasengo. Kabili onse uwaisa pa muku walenga bune - ciba kwati aletuula inkuku. Kabili onse uwisa pa nshita yalenga isano, ciba kwati aletuula imbuto. Kabili ilyo shimapepo afuma -ukupeela ilyashi-, lyena bamalaika balipo ku kukutika ku kwibukisha -ilyashi-'.
Imam Bukhari : 833
بَاب حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُبَيْنَمَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَلَمْ تَسْمَعُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
Ici citabo ca kuti: “Umar, ilyo aiminine aleshimikila pa Cisano, mu kupumikisha aishile. Umar lyene aipwishe ukuti, ‘Cinshi mwacelwa ku kupepa?’ Uyu muntu ayaswike ukuti: ‘Nshaishibe ukufikila naumfwile ukubilisha kwa kupepa, e co nasambilile fye.’ Eico Umar atile, ‘Bushe tamwaumfwa ukuti Kasesema atile: ‘Ilyo umo pali imwe aya ku mapepo ya pa Cisano, afwile ukusamba’.
Imam Bukhari : 834
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ وَدِيعَةَ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَغْتَسِلُ رَجُلٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَيَتَطَهَّرُ مَا اسْتَطَاعَ مِنْ طُهْرٍ وَيَدَّهِنُ مِنْ دُهْنِهِ أَوْ يَمَسُّ مِنْ طِيبِ بَيْتِهِ ثُمَّ يَخْرُجُ فَلَا يُفَرِّقُ بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ يُصَلِّي مَا كُتِبَ لَهُ ثُمَّ يُنْصِتُ إِذَا تَكَلَّمَ الْإِمَامُ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى
Calishimikilwe kuli ifwe [Adamu] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Ibn Abu Dzi’b] ukufuma kuli [Sa’id Al Maqburi] atile, cashimikilwe kuli ine [itata] ukufuma kuli [Ibn Wadi’ah] ukufuma kuli [Salman Al Farsi] atile, ‘Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam atile kuli wene pa Cisano nga fintu umuntu atile pa Cisano. nga fintu cingacitika, ukufwala amafuta yakwe umwine nelyo amafuta ya lupwa lwakwe, lyene afuma mu ng’anda ukuya ku mosque, tapaatulako abantu babili mu fipuna fyabo lyena apepa ipepo lyasuminishiwa kuli wene kabili mu cituntulu alekutika ku lyashi lya kwa Imam, ukufumyako fye ukuti akalekelelwa pa membu shakwe pa kati ka cilya Cisano na cimbi’.
Imam Bukhari : 835
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ طَاوُسٌ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ ذَكَرُواأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اغْتَسِلُوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْسِلُوا رُءُوسَكُمْ وَإِنْ لَمْ تَكُونُوا جُنُبًا وَأَصِيبُوا مِنْ الطِّيبِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا الْغُسْلُ فَنَعَمْ وَأَمَّا الطِّيبُ فَلَا أَدْرِي
Ici citabo ca kuti: ‘Abantu balandile ukuti Kasesema atile: ‘Samba pa Cisano kabili tausambile umutwe obe. Ibn Abbas atile, ‘Nga ca kuti ukusamba, ca cine ukuti calicindama, ilyo ndefwala amafuta yanunkila nshaishiba’.
Imam Bukhari : 836
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّهُ ذَكَرَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَيَمَسُّ طِيبًا أَوْ دُهْنًا إِنْ كَانَ عِنْدَ أَهْلِهِ فَقَالَ لَا أَعْلَمُهُ
Atile [Ibrahimu bin Musa] atile, atile [Hishamu] ukuti [Ibn Juraij] alibebele, atile; alishimikile kuli ine [Ibrahim bin Maisarah] ukufuma kuli [Thawus] ukufuma kuli [Ibn 'Abbas], ukuti alandile pa mashiwi ya kwa Kasesema pa lwa kusamba pa Cisano. E ico naipwishe Ibn ‘Abbas ukuti, ‘Bushe alafwala amafuta ya kununkila nga ali no lupwa lwakwe? ’ ayaswike ukuti, ‘Nshishibe’.
Imam Bukhari : 837
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَأَى حُلَّةً سِيَرَاءَ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اشْتَرَيْتَ هَذِهِ فَلَبِسْتَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلِلْوَفْدِ إِذَا قَدِمُوا عَلَيْكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذِهِ مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُ فِي الْآخِرَةِ ثُمَّ جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا حُلَلٌ فَأَعْطَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْهَا حُلَّةً فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَوْتَنِيهَا وَقَدْ قُلْتَ فِي حُلَّةِ عُطَارِدٍ مَا قُلْتَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَمْ أَكْسُكَهَا لِتَلْبَسَهَا فَكَسَاهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخًا لَهُ بِمَكَّةَ مُشْرِكًا
Catusoselwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti ‘Umar bin Al Khaththab amwene ifya kufwala fya siliki pa ntanshi ya mwinshi wa cilonganino ca mapepo, eico atile, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, kuti mwafwala ici pa Cisano, nga ca kuti mwafwala umutumwa -ukutuma- ilyo baisa ku kukumona'. Lyene ayaswike ati: ‘Mu cine cine, abantu abafwala ifya kufwala nga ifi tabakakwate icakaniko mu bumi bwa ku numa’. Lyena kwaishile ifya bupe ifya kwa Kasesema, ukusanshako ne fya kufwala fya siliki. Lyene apeele ifya kufwala fya siliki kuli Umar. Radiallahu ’anhu, lyene atile ‘Umar, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, walimpeele ifi fya kufwala, nangu ca kuti walilondolwele ifyafumamo fya abo abafifwala!’ Kasesema atile: ‘Nalimupeele te kuti mubomfye’. Eico 'Umar bin Al Khathab apeele ifya kufwala fya siliki kuli munyina uwali umupepa wa milungu iingi mu musumba wa Mecca'.
Imam Bukhari : 838
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي أَوْ عَلَى النَّاسِ لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ مَعَ كُلِّ صَلَاةٍ
Catushimikilwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli [Abu Hurairah] radliallahu ‘anhu, ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Nga ca kuti tacali ica kucushisha nelyo ukucincisha ukufunda kwandi - ameno yabo - lyonse ilyo balefwaya ukupepa'.
Imam Bukhari : 839
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ الْحَبْحَابِ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاكِ
[Abu Ma’mar] atile, atushimikile [‘Abdul Warits] atile, atushimikile [Syu’aib bn Al Habhab] atwebele [Anas] atile: ‘Namusokele ilingi line ukuti lyonse mube aba siwak’.
Imam Bukhari : 840
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَحُصَيْنٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ
Calembwa kuli ifwe ukuti [Muhammad bin Kathir] atile, calembwa kuli ifwe ukuti [Sufyan] atwebele ukufuma kuli [Manshur] na [Husain] ukufuma kuli [Abu Wa’il] ukufuma kuli [Hudhifah] ukuti atile, ‘Ilyo Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene ubushiku bwakwe) ali no kuya ku kupepa.