Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 801

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَصَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ عَلَى إِثْرِ سَمَاءٍ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلَةِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي وَمُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ

Twaeba [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Salih bin Kaisan] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud ] ukufuma kuli [Zaid bin Khalid Al Juhaini] ukuti atile, ‘Kasula akatungulwile imfula yaponene. Ilyo apwishishe, apilibwile icinso cakwe ku cintubwingi no kutila: ‘Bushe mwalishiba ifyo Rabb wenu asosele?’ Abantu basukile ukuti, 'Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino'. Atile: '-Allah atile-: 'Ilelo ulucelo kuli ababomfi Bandi abasumina muli Ine kabili kuli abashasumina. Umuntu uo atila, ‘Imfula ilatuponena pa mulandu wa luse lwa kwa Allah ne nkumbu shakwe’, ninshi ali uwasumina muli Ine kabili uwa bufi mu ntanda. Nga kuli abo abatila, "Imfula ilapona pa mulandu wa iyi nangu iyo ntanda", lyena alisuulile muli Ine no kusumina mu ntanda''.

Hadith

Imam Bukhari : 802

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ سَمِعَ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ ذَاتَ لَيْلَةٍ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَلَمَّا صَلَّى أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا وَرَقَدُوا وَإِنَّكُمْ لَنْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمْ الصَّلَاةَ

Atile, “Ubushiku bumo Umutumwa wa kwa Lesa apwishishe ipepo ukufika pa kati ka bushiku, lyene afumine pa nse ku kutukumanya. Pa numa ya kupepa apilibwile kuli ifwe no kutila: ‘Abantu bapwisha ukupepa kabili lyene balaala. Kabili mukashala mu cipendo ca mapepo ilyo fye mucili mulelolela ipepo ukucitwa.

Hadith

Imam Bukhari : 803

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَلَّمَ يَمْكُثُ فِي مَكَانِهِ يَسِيرًاقَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَنُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ لِكَيْ يَنْفُذَ مَنْ يَنْصَرِفُ مِنْ النِّسَاءِ وَقَالَ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ كَتَبَ إِلَيْهِ قَالَ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ مِنْ صَوَاحِبَاتِهَا قَالَتْ كَانَ يُسَلِّمُ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ فَيَدْخُلْنَ بُيُوتَهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَنْصَرِفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ وَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ وَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ أَنَّ هِنْدَ بِنْتَ الْحَارِثِ الْقُرَشِيَّةَ أَخْبَرَتْهُ وَكَانَتْ تَحْتَ مَعْبَدِ بْنِ الْمِقْدَادِ وَهُوَ حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ وَكَانَتْ تَدْخُلُ عَلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْقُرَشِيَّةُ وَقَالَ ابْنُ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ الْفِرَاسِيَّةِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ حَدَّثَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Camwebele ukuti [Abu Al Walid] atwebele [Ibrahim bin Sa’d] atwebele [Az Zuhri] ukufuma kuli [Hind bint Al Harith] ukufuma kuli [Ummu Salamah], ukuti Kasesema ilyo apwishishe ukuposha, aikele mu cifulo cakwe pa kashita kamo’. Ibn Shihab atile, 'Mu matontonkanyo yesu - kabili Lesa alishiba bwino, ici ni pakuti umwanakashi uuleya abe ne shuko'. Kabili [Ibnu Abu Mariyamu] atile; atushimikile [Nafi’ bin Yazid] atile, alishimikile ine [Ja’far bin Rabia] ukuti [Ibn Shihab] alembele kalata kuli wene; - ali cibusa wa kwa Ummu Salamah - atile, 'Ilyo bamuposhe, abanakashi balibutukile ku mayanda yabo ilyo Umutumwa wa kwa Lesa talafuma. [Ibnu Wahabu] atile; ukufuma kuli [Yunus] ukufuma kuli [Ibnu Shihab] alishimikile kuli ine [Uku numa ya Al Firasiya]. Kabili [Usumani wa kwa Umar] atile; atile [Yunus] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile kuli ine [Uku numa ya Al Firasiya]. Kabili [Azi Zubaidi] atile: “ - pali ilya nshita uyu mwanakashi ali mukashi wa kwa Ma'bad bin Al Miqdad, umubomfi wakwe Banu Zuhrah- Hind ilingi line aletandalila abakashi ba kwa Kasesema. Kabili [Syu’aibu] atile; ukufuma kuli [Az Zuhri] anjebele [Uku numa ya Al Firasiya]. Kabili [Ibn Abu ‘Atiq] atile; ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Ku numa ya Al Firasiya]. Kabili [Al Laiti] atile; anjebele ukuti [Yahya bin Sa’id] anjebele ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [umwanakashi] ukufuma ku mukowa wa baQuraysh, anjebele ukufuma kuli Kasesema.

Hadith

Imam Bukhari : 804

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ قَالَصَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ الْعَصْرَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ مُسْرِعًا فَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ إِلَى بَعْضِ حُجَرِ نِسَائِهِ فَفَزِعَ النَّاسُ مِنْ سُرْعَتِهِ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَرَأَى أَنَّهُمْ عَجِبُوا مِنْ سُرْعَتِهِ فَقَالَ ذَكَرْتُ شَيْئًا مِنْ تِبْرٍ عِنْدَنَا فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ

Calishimikilwe kuli ifwe [Muhammad bin ’Ubaid bin Maimun] atile, cashimikilwe kuli [‘Isa bin Yunus] ukufuma kuli [’Umar bin Sa’id] atile, cashimikilwe kuli ine [Ibn Abu Awalkah] ukufuma kuli [‘Uqbah] atile, ‘Inshita imo nalipepele ‘Asr pa numa ya Musesema. Medina. Pa numa ya kumuposha, mu kupumikisha aiminine mu kwangufyanya ilyo alepita pa nshingo sha cintubwingi ukulola ku fipindami fimo ifya bakashi bakwe. Abantu balipapile pa bwangu bwangu bwakwe. Pa numa ya ico afumine na kabili ku kukumanya ibumba, kabili amwene ukuti abantu balipapile. E ico atile: ‘Ndeibukisha iciputulwa ca golde ico twakwete. Nalitiinine ukuti kuti cansakamika, e co nalandile ukuti bacipeele’.

Hadith

Imam Bukhari : 805

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِلَا يَجْعَلْ أَحَدُكُمْ لِلشَّيْطَانِ شَيْئًا مِنْ صَلَاتِهِ يَرَى أَنَّ حَقًّا عَلَيْهِ أَنْ لَا يَنْصَرِفَ إِلَّا عَنْ يَمِينِهِ لَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرًا يَنْصَرِفُ عَنْ يَسَارِهِ

Caebelwe kuli ifwe [Abu Al Walid] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [Sulaiman] ukufuma kuli [‘Umara bin ‘Umair] ukufuma kuli [Al Aswad] atile, [Abdullah] atile, ‘Lekeni nangu umo uwa imwe apeele cilende ishuko ilinono ilya kufulunganya ipepo lyakwe’. Aali uwa muntontonkanya wa kuti tapali uuli onse uwafwile ukufuma kano fye ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo, kabili namwene Kasesema ilingi line alefuma ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo’.

Hadith

Imam Bukhari : 806

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي غَزْوَةِ خَيْبَرَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ يَعْنِي الثُّومَ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا

Caebelwe kuli ifwe [Musaddad] atile, caebelwe kuli ifwe [Yahya] ukufuma kuli ['Ubaidullah] atile, caebelwe kuli ine [Nafi'] ukufuma kuli ['Ibn 'Umar ] radliallahu 'anhuma, ukuti Kasesema uuli onse atile mu nshita ya nkondo ya ku Khaiverbar: mupepi ne cilonganino cesu'.

Hadith

Imam Bukhari : 807

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ يُرِيدُ الثُّومَ فَلَا يَغْشَانَا فِي مَسَاجِدِنَاقُلْتُ مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مَا أُرَاهُ يَعْنِي إِلَّا نِيئَهُ وَقَالَ مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ إِلَّا نَتْنَهُ

Calishibikwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Muhammad] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Abu ‘Ashim] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Ibn Juraij] atile, cashimikilwe kuli ine [‘Atha] atile, ‘Naumfwile [Jabir bin ‘Abdullah] atile, ‘Ici ‘Kasesema ali: umuti, - ukupilibula garliki-, lyena lekeni aleke ukwisa kuli ifwe mu mamosque ifwe'. Nalipushe ukuti, ‘Bushe alepilibula shani ifyo?’ Eico Jabir ayaswike ati, 'Nshimona ico alepilibula pa cintu cimbi ukucila pa cibifi -icabula ukupika-'. [Makhallad bin Yazid] atile ukufuma kuli [Ibn Juraij], ‘Ukufumyako fye ifya kulya ifibi’.

Hadith

Imam Bukhari : 808

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ زَعَمَ عَطَاءٌ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِزَعَمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلًا فَلْيَعْتَزِلْنَا أَوْ قَالَ فَلْيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقِدْرٍ فِيهِ خَضِرَاتٌ مِنْ بُقُولٍ فَوَجَدَ لَهَا رِيحًا فَسَأَلَ فَأُخْبِرَ بِمَا فِيهَا مِنْ الْبُقُولِ فَقَالَ قَرِّبُوهَا إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ كَانَ مَعَهُ فَلَمَّا رَآهُ كَرِهَ أَكْلَهَا قَالَ كُلْ فَإِنِّي أُنَاجِي مَنْ لَا تُنَاجِيوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ أُتِيَ بِبَدْرٍ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ يَعْنِي طَبَقًا فِيهِ خَضِرَاتٌ وَلَمْ يَذْكُرِ اللَّيْثُ وَأَبُو صَفْوَانَ عَنْ يُونُسَ قِصَّةَ الْقِدْرِ فَلَا أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ أَوْ فِي الْحَدِيثِ

Camwebele ukuti [Ibnu Wahb] ukufuma kuli [Yunus] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukuti [‘Atha] asumina ukuti [Jabir bin ‘Abdullah] asumina ukuti Kasesema uuli onse atile: ‘Uuli onse alemufumya kuli wene. Nangu atile: ‘Lekeni aikale ukutali na mosque wesu kabili lekeni aikale mu mutelelwe mu ng’anda yakwe’. Kabili ukuti Kasesema inshita imo apeelwe umupika uwalekwata ifya kulya pamo nga kabiji. Lyena aumfwile icintu cimo, lyene aipwishe pali ci kabili apeelwe imbila pa lwa beau. E ico atile: ‘Ucipoose mu kati!’ e kutila kuli balupwa abaali nankwe. Ilyo amwene ukuti balefilwa ukulya, atile: ‘Lyeni! Na kuba, nalelanda no muntu uo taulelanda nankwe’. [Ahmad bin Salih] atile ukufuma kuli [Ibnu Wahab], 'Mu nshita ya nkondo ya Badr alipeelwe.' Lelo, [Al Laits] na [Abu Shafwan] ukufuma kuli [Yunus] tabalandilepo pa cipe, kabili nshaishiba ifyo Az Zuhri asosele nelyo nga ca kuti hadith yalilungishiwe nga filya fine’.

Hadith

Imam Bukhari : 809

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍمَا سَمِعْتَ نَبِيَّ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي الثُّومِ فَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلَا يَقْرَبْنَا أَوْ لَا يُصَلِّيَنَّ مَعَنَا

Nga ca kutila, umuntu umo aipwishe [Anas bin Malik] ukuti, ‘Ni mashiwi nshi mwaumfwa ukufuma kuli Kasesema pa lwa garliki?’ Anas bin Malik ayaswike ukuti, ‘Kasesema atile: ‘Uuli onse uulya ukufuma kuli uyu muti, te kuti atupalamine nangu ukupepa na ifwe’.

Hadith

Imam Bukhari : 810

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنِي غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيَّ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ مَرَّمَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى قَبْرٍ مَنْبُوذٍ فَأَمَّهُمْ وَصَفُّوا عَلَيْهِ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَمْرٍو مَنْ حَدَّثَكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ

Calishimikilwe kuli ifwe [Muhammad bin Al Mutsanna] atile, cashimikilwe kuli ine [Ghundar] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Syu’bah] atile, Naumfwile [Sulaiman Asy Syaibani] atile, Naumfwile [Ash Sya’bi] atile, ‘Calishimikilwe kuli ine [umuntu uwaleenda ali na Selema] inshinshi iyapusana, lyene abatungulwile mu mapepo kabili abantu balepanga imilongo no kupepela inshinshi’. E ico naipwishe ukuti, ‘We Abu Amru, nani akushimikile pali ici?’ Ayaswike ukuti, ‘Ibn ‘Aba’.

Hadith

Imam Bukhari : 811

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ

Caebelwe kuli ifwe [‘Ali bin ‘Abdullah] atile, caebelwe kuli ifwe [Sufyan] atile, caebelwe kuli ine [Shafwan bin Sulaim] ukufuma kuli [‘Atha’ bin Yasar] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] ukufuma kuli Kasesema sallallaahu ‘alaihi aliallah ali uwacindamisha pa Cisano abantu, atile: ‘ -ukucimfya-'.

Hadith

Imam Bukhari : 812

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَبِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ جِدًّا ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ فَأَتَاهُ الْمُنَادِي يَأْذَنُهُ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْقُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ إِنَّ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ ثُمَّ قَرَأَ{ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ }

Nga ca kutila [‘Ali bin ‘Abdullah] atile, atile [Sufyan] ukufuma kuli [‘Amru] atile, alitwebele [Kuraib] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] radliallahu ‘anhuma atile, ‘Ubushiku bumo naleikala ku ng’anda ya kwa nkashi yandi, Maimunah? Lesa 'nalimo. Lyena Kasesema alelala no kubuuka na kabili iciputulwa ca bushiku, acitile ukusamba ukufuma ku geriba iyo yalepampamikwa panono -'Amru yali iyacepa nga nshi -ameshi yabomfiwe- -. Lyene aiminine ku kupepa, ine lyene naiminine; ukusamba nga fintu alesamba. Lyene naishile no kwiminina ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo, lelo lyene ansuntinkanye ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo. Lyene apepele ukulingana ne fyo Allah alefwaya -umuyayaya-, lyena alaala ukufika na lintu apupukile. Pa numa ya ico kwaishile mu’adzin uwabilishe ukuti inshita ya kupepa kwa kasuba yalifikile. Lyene afuminepo na mu’adzin ku kucita ipepo ukwabula ukusamba na kabili. Twaipwishe 'Amru ukuti: 'Abantu batila Kasesema -ilyo alaala-, amenso yakwe yalelala lelo umutima wakwe taulele'. E ico Amru ayaswike ati, ‘Naumfwile Ubaid bin Umair alelanda ukuti, ‘Mu cine cine ifiloto fya Bakasesema fyasokololwa’. Lyena abelengele amashiwi ya kwa Allah aya kuti: '-Cine cine namwene mu ciloto ukuti nalikuipaile-' -Ifipusho. Iciputulwa ca nshita: 102-.

Hadith

Imam Bukhari : 813

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ فَقَالَ قُومُوا فَلِأُصَلِّيَ بِكُمْ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لَبِثَ فَنَضَحْتُهُ بِمَاءٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْيَتِيمُ مَعِي وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ

Calishimikilwe kuli ifwe [Isma’il] atile, cashimikilwe kuli ine [Malik] ukufuma kuli [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukuti nyinakulu, Campurkah, aitile Rasulullah ukusangwa ku ca kulya ico amupikiile. Lyene aliile no kutila: ‘Iminine, nkatungulula ipepo lyenu’. E co naiminine pa cipuna cesu, icali icafiita kabili icaonaika pa mulandu wa kucibomfya ilingi line. Lyena nasansabike amenshi pa cipuna, lyena Rasulullah (saw) aiminine pali ci. E ico ine no mwana wa nkumbabulili uwaleikala na ifwe twafimba umulongo ku numa yakwe ilyo nyinakulu aiminine ku numa yesu. Kasesema (saw) lyene atutungulwile mu mapepo yabili.

Hadith

Imam Bukhari : 814

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ فَنَزَلْتُ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ وَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكِرْ ذَلِكَ عَلَيَّ أَحَدٌ

Camwebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] ukufuma kuli [Ibn’Abbas] radliallahu ‘anhuma, ukuti atile, ‘Ubushiku bumo naishile pa mpunda ya mwanakashi pali ilya nshita Ili pa 12:00. Pa nshita ilya Kasesema alepepa pamo na bantu abengi mu Mina ukwabula ifibumba pa ntanshi yakwe. E ico napitile pa ntanshi ya milongo imo. Lyena naile panshi no kuleka impunda yandi ukufwaya ifya kulya, lyene naingile mu mulongo wa mulongo kabili takwali uwankalipile’.

Hadith

Imam Bukhari : 815

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَيَّاشٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعِشَاءِ حَتَّى نَادَاهُ عُمَرُ قَدْ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ يُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ يَوْمَئِذٍ يُصَلِّي غَيْرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ

Atwebele [Abu Al Yaman] atile, atwebele [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, anjebele [‘Urwah bin Az Zubair] ukuti [‘Aisyah] atile, ‘Umusalu inshita imo apwishishe ipepo lya ‘Isha’ ilyo kwali ubushiku.’ [‘Ayasi] atile; atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa inshita imo apwishishe ipepo lya kwa Isha ilyo cali ica kulekelesha ubushiku kabili abana bafumine. uwalala kale’. Lyene afumine no kutila: ‘Takuli nangu umo ukufuma ku bekala calo uucita ili pepo kano fye iwe’. Kabili pali ilya nshita takwali uwalepepa ukucila pa bantu ba ku Medina.

Hadith

Imam Bukhari : 816

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَابِسٍ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ لَهُ رَجُلٌ شَهِدْتَ الْخُرُوجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَوْلَا مَكَانِي مِنْهُ مَا شَهِدْتُهُ يَعْنِي مِنْ صِغَرِهِ أَتَى الْعَلَمَ الَّذِي عِنْدَ دَارِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ ثُمَّ خَطَبَ ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ أَنْ يَتَصَدَّقْنَ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُهْوِي بِيَدِهَا إِلَى حَلْقِهَا تُلْقِي فِي ثَوْبِ بِلَالٍ ثُمَّ أَتَى هُوَ وَبِلَالٌ الْبَيْتَ

Nga ca kutila, “Amru bin ‘Ali] atile, “Amru bin ‘Ali] atile, atile, atile, atile, Sufyan, atile, naumfwile umuntu aleipusha ukuti, ‘Bushe walifumapo no kupepa na Lesa? Ayaswike ati, ‘Ee. Nga te pa mulandu wa cifulo candi ku lubali lwakwe, napamo nga nshakwete amaka ya kusangwilako - pantu alicili umunono -. Yaile ku cifulo icakulisha nga nshi mupepi ne ng’anda ya kwa Katsir bin Ash Shalt no kupeela ilyashi, lyene yaile ku banakashi. Lyene abapeele amano, ababuushishe no kubakonkomesha ukupeela ifya bupe. Eico abanakashi bapeele ifyo bakwete pa minwe yabo na pa nshingo - ifya kufwala fya golde - lyene bafibikile mu nsalu ya kwa Bilal, pa numa ya ico wene na Bilal baile ku Kaaba’.

Hadith

Imam Bukhari : 817

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعَتَمَةِ حَتَّى نَادَاهُ عُمَرُ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا يَنْتَظِرُهَا أَحَدٌ غَيْرُكُمْ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ وَلَا يُصَلَّى يَوْمَئِذٍ إِلَّا بِالْمَدِينَةِ وَكَانُوا يُصَلُّونَ الْعَتَمَةَ فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ الْأَوَّلِ

Atile: “Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli Aisyah atile, “Umutumwa wa kwa Lesa, inshita imo, apwishishe ipepo lya kwa Lesa ilyo alepepa kuli wene, ‘Abakashi na bana nalala!’ Lyene Umutumwa wa kwa Allah afumine, atile: ‘Takuli uwalolela ‘ipepo lya Isha’ ukufuma ku bantu ba pano isonde ukucila pali imwe’. Kabili pali bulya bushiku takwali uwapepele umbi ukucila pa bantu ba ku Medina. Bacita 'ipepo lya Isha pakati ka mpela ya nshita ya syafaq na ica butatu ica kubalilapo ica bushiku'.

Hadith

Imam Bukhari : 818

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ حَنْظَلَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَكُمْ نِسَاؤُكُمْ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَأْذَنُوا لَهُنَّتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Catwebelwe ukuti [Ubaidullah bin Musa] ukufuma kuli [Hanzhalah] ukufuma kuli [Ibn Umar] ukufuma kuli Kasesema atile: 'Nga ca kuti abakashi benu balelomba insambu sha kuya ku mosque ubushiku, bapeele insambu, Iyi hadith yashininkishiwa na [Syu’bah] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Mujahid] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar] ukufuma kuli Kasesema saw.

Hadith

Imam Bukhari : 819

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهَاأَنَّ النِّسَاءَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنَّ إِذَا سَلَّمْنَ مِنْ الْمَكْتُوبَةِ قُمْنَ وَثَبَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ صَلَّى مِنْ الرِّجَالِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَإِذَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ الرِّجَالُ

Atwebele [‘Abdullah bin Muhammad] atwebele [‘Uthman bin ‘Umar] atushimikile [Yunus] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, atile [Umu Salamah] umukashi wa kwa Kasesema Sallallahu ‘alaihihi wa ‘Alaihi wa Salema amwebele mu nshita, ukuti wasallam nga ca kuti bapwishishe ipepo lya fardlu, lyene balafumapo apo pene. Pa nshita imo ine, Lesa na baume abapepele nankwe bali fye abafuuka ukufika ku nshita iyo Lesa alefwaya. Ilyo Kasesema aiminine no kufumapo, balimukonkele.

Hadith

Imam Bukhari : 820

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ

Atwebele [‘Abdullah bin Maslama] ukufuma kuli [Malik]. -Mu nshila imbi cilandwa- Catushimikilwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Yahya bin Sa’id] ukufuma kuli [‘Amrah bint ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [‘Aisyah] atile, ‘Ilyo Umutumwa wa kwa Lesa ali uwa nsansa, icilonganino caisa ne menso yabo ayafimbwa ukwabula ukuti umuntu aishibe pantu kucili icififi’.