Imam Bukhari : 781
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ جَاءَنَا مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِفَصَلَّى بِنَا فِي مَسْجِدِنَا هَذَا فَقَالَ إِنِّي لَأُصَلِّي بِكُمْ وَمَا أُرِيدُ الصَّلَاةَ وَلَكِنْ أُرِيدُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَالَ أَيُّوبُ فَقُلْتُ لِأَبِي قِلَابَةَ وَكَيْفَ كَانَتْ صَلَاتُهُ قَالَ مِثْلَ صَلَاةِ شَيْخِنَا هَذَا يَعْنِي عَمْرَو بْنَ سَلِمَةَ قَالَ أَيُّوبُ وَكَانَ ذَلِكَ الشَّيْخُ يُتِمُّ التَّكْبِيرَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ عَنْ السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ جَلَسَ وَاعْتَمَدَ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ قَامَ
Ici cishinka ca kuti, “Malik bin Al Huwairits] aishile kuli ifwe no kupepa pamo muli iyi mosque, lyena atile, ‘Nshilefwaya ukulondolola ifyo ipepo lya kuti kuli imwe, wasallam acita ipepo’. Ayyub atile, ‘E lyo napwishe Abu Qilaba ukuti, ‘Apepa shani?’ Abu Qilaba ayaswike ukuti, ‘Nga ipepo lya kwa kasambilisha wesu -Sheikh-, e kutila ‘Amru bin Salamah’. Ayyub atile, ‘Kasambilisha wesu lyonse alapwisha takbir. Kabili nga afumya umutwe wakwe ukufuma ku kufukama kwa bubili aikala pa nshi, lyena aiminina'.
Imam Bukhari : 782
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ صَلَّى لَنَا أَبُو سَعِيدٍفَجَهَرَ بِالتَّكْبِيرِ حِينَ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ وَحِينَ سَجَدَ وَحِينَ رَفَعَ وَحِينَ قَامَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ici citabo ca kuti: ‘Abu Sa’id atutungulwile mu mapepo, lyene akoseleshe ukubelenga kwakwe ukwa takbir ilyo alefukama umutwe wakwe ukufuma ku kufukama, ilyo alefwaya ukufukama kwakwe ukufuma ku kufukama, ilyo alefwaya ukufukama kwakwe ku malipilo yakwe. ukufuma ku rak’ah wa bubili, pa numa ya ico atile, ‘E fyo namwene Umutumwa wa kwa Lesa. Wasalamu'.
Imam Bukhari : 783
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ مُطَرِّفٍ قَالَ صَلَّيْتُ أَنَا وَعِمْرَانُصَلَاةً خَلْفَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَانَ إِذَا سَجَدَ كَبَّرَ وَإِذَا رَفَعَ كَبَّرَ وَإِذَا نَهَضَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ كَبَّرَ فَلَمَّا سَلَّمَ أَخَذَ عِمْرَانُ بِيَدِي فَقَالَ لَقَدْ صَلَّى بِنَا هَذَا صَلَاةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ لَقَدْ ذَكَّرَنِي هَذَا صَلَاةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nga ca kutila, nga ca kutila, “Ine na Imran twalipepelepo pa numa ya Ali bin Abu Talib? Radliallahu ‘anhu, nga afukama alacita takbir, nga afukama alacita takbir, nga aimya umutwe wakwe ukufuma ku kufukama alacita takbir, nga abuuka ukufuma pa rak’ah alacita na tabbir. Pa numa ya kuposha, [‘Imran] alinjitile ku kuboko no kutila, ‘Mu cine cine apepele na ifwe ukulingana ne nshila ya kupepa iya kwa Muhamadi. Nangu atile, ‘Mu cine cine, muli ili pepo alinjibukishe ipepo lya kwa Muhamadi’.
Imam Bukhari : 784
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ كَانَ يَرَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَايَتَرَبَّعُ فِي الصَّلَاةِ إِذَا جَلَسَ فَفَعَلْتُهُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ فَنَهَانِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَقَالَ إِنَّمَا سُنَّةُ الصَّلَاةِ أَنْ تَنْصِبَ رِجْلَكَ الْيُمْنَى وَتَثْنِيَ الْيُسْرَى فَقُلْتُ إِنَّكَ تَفْعَلُ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّ رِجْلَيَّ لَا تَحْمِلَانِي
Twalimweba [Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Al Qasim] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Abdullah] alimushimikile, ukuti inshita imo amwene [‘Abdullah bin ‘Umar] radliallahu ‘anhuma alepepa pa kufukama pa mapindo yakwe. E ico na ine nalicitile cimo cine. Pali ilya nshita nali ncili umwaice. Lelo Abdullah bin Umar alinjiminine ukucita ifyo. Atile, ‘Mu cine cine, icalinga kuli Sunnah ca kuti ulungike umusana wa ku makasa yobe aya ku kulyo ilyo ulebika ukuboko kwa ku kulyo mwi samba lya uko -ukufungwa-’. Natile, ‘Lelo namwene ukuti ulecita ifyo!’ Natile. Ayaswike ukuti, ‘Amakasa yandi te kuti yacite fyo’.
Imam Bukhari : 785
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَحَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ وَيَزِيدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْنَا صَلَاةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّأَنَا كُنْتُ أَحْفَظَكُمْ لِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُهُ إِذَا كَبَّرَ جَعَلَ يَدَيْهِ حِذَاءَ مَنْكِبَيْهِ وَإِذَا رَكَعَ أَمْكَنَ يَدَيْهِ مِنْ رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ هَصَرَ ظَهْرَهُ فَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ اسْتَوَى حَتَّى يَعُودَ كُلُّ فَقَارٍ مَكَانَهُ فَإِذَا سَجَدَ وَضَعَ يَدَيْهِ غَيْرَ مُفْتَرِشٍ وَلَا قَابِضِهِمَا وَاسْتَقْبَلَ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِ رِجْلَيْهِ الْقِبْلَةَ فَإِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ جَلَسَ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ الْيُمْنَى وَإِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَةِ الْآخِرَةِ قَدَّمَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَنَصَبَ الْأُخْرَى وَقَعَدَ عَلَى مَقْعَدَتِهِوَسَمِعَ اللَّيْثُ يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ وَيَزِيدُ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَلْحَلَةَ وَابْنُ حَلْحَلَةَ مِنْ ابْنِ عَطَاءٍ قَالَ أَبُو صَالِحٍ عَنْ اللَّيْثِ كُلُّ فَقَارٍ وَقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرٍو حَدَّثَهُ كُلُّ فَقَارٍ
Atwebele [Yahya bin Bukair] atile, atushimikile [Al Laits] ukufuma kuli [Khalid] ukufuma kuli [Sa’id] ukufuma kuli [Muhammad bin ‘Amru bin Halhalah] ukufuma kuli [Muhamadi bin ‘Amru bin ‘Atha’], kabili atushimikile [Al Laits] ukufuma kuli [Yazid bin ‘Abu] ukufuma kuli [Yazid bin Abu] [Muhammad bin 'Amru bin Halhalah] ukufuma kuli [Muhamadi bin 'Amru bin 'Atha'], ukuti ali naikala pamo na balupwa abengi aba kwa Kasesema, bamwebele pa lwa mapepo ya kwa Kasesema. E fyo [Abu Hamid Nga Sa’idi] asosele, ‘Nine muntu uwaishiba amapepo ya kwa Lesa Lesa ukucilapo mu mutwe, ilyo ndepepa ndamumona alecita takbir pa kwimya iminwe yakwe ukulingana na mabeya yakwe, ilyo alefukama abika iminwe yakwe pa mapindo yakwe no kulungika umusana wakwe. Nga ca kuti aimya umutwe wakwe, aiminina uwalungama ukufikila umusana wakwe onse wabwelela ku cifulo ca uko. Kabili ilyo afukama, abika iminwe yakwe ukwabula ukukuma ku minwe yakwe pa nshi nelyo ku mubili wakwe, kabili mu cifulo ca kufukama asontele iminwe yakwe ku Qibla. Ilyo aikala mu rak’ah wa bubili, aikala pa kulu kwakwe ukwa ku kulyo no kulungika ukuulu kwakwe ukwa ku kulyo. Kabili nga aikala mu rak’ah wa kulekelesha, abika ulukasa lwakwe ulwa ku kulyo mwi samba lya ulukasa lwakwe ulwa ku kulyo no kulungika ulukasa lwakwe ulwa ku kulyo no kwikala pa cipuna cakwe. Kabili [Al Laits] aliumfwile ukufuma kuli [Yazid bin Abu Habib], na Yazid ukufuma kuli [Muhamadi bin Halhala], na Ibn Halhala ukufuma kuli [Ibn 'Ata']. [Abu Shalih] atile ukufuma kuli [Al Laiti], 'Umusana onse'. [Ibn Al Mubarak] atile ukufuma kuli [Yahya bin Ayyub] atile, alinjebele [Yazid bin Abu Habib] ukuti [Muhammad bin 'Amru] alimwebele ukuti, 'Umusana onse'.
Imam Bukhari : 786
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ مَوْلَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَقَالَ مَرَّةً مَوْلَى رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ ابْنَ بُحَيْنَةَ وَهُوَ مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ وَهُوَ حَلِيفٌ لِبَنِي عَبْدِ مَنَافٍ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ الظَّهْرَ فَقَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ لَمْ يَجْلِسْ فَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا قَضَى الصَّلَاةَ وَانْتَظَرَ النَّاسُ تَسْلِيمَهُ كَبَّرَ وَهُوَ جَالِسٌ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ ثُمَّ سَلَّمَ
Atwebele [Abu Al Yaman] atile, atushimikile [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, anjebele [‘Abdurrahman bin Hurmuz ] umubomfi wa kale uwa kwa Bani ‘Abdul Muttalib -ilyo fye alandilepo- umubomfi wa kale uwa kwa Rabi’ah wa kwa Bunuhaime uwa butatu, ukuti I’ Azdi Sya’unah, umubomfi wakwe Bani ‘Abdu Manaf, kabili ali cibusa Kasesema, ukuti Kasesema inshita imo apepele ipepo lya kasuba pamo na bo, lyene aiminine mu ma rak’ah yabili aya kubalilapo kabili taikele pa nshi - pa mulandu wa tasyahud na kabili -,. E ico ilyo ipepo lyali mupepi no kupwa, kabili abantu balelolela ukuposha kwakwe, alelanda takbir mu cifulo ca kwikala, lyene afukama imiku ibili pa ntanshi ya kuposha, kabili lyene alelanda ukuposha.
Imam Bukhari : 787
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ ابْنِ بُحَيْنَةَ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ فَقَامَ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا كَانَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Ici cishinka ca kuti, “Bakar] ukufuma kuli [Ja’far bin Rabi’ah] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abdullah bin Malik Ibn Buhainah] atile, ‘Umukalamba wa bashilika alepepa inshita imo ilyo alepepa ipepo lya Zuhr pamo na ifwe. Lyene pa mpela ya pepo lyakwe, afukamine imiku ibili mu cifulo ca kwikala.
Imam Bukhari : 788
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا السَّلَامُ عَلَى جِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ السَّلَامُ عَلَى فُلَانٍ وَفُلَانٍ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلَامُ فَإِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ فَإِنَّكُمْ إِذَا قُلْتُمُوهَا أَصَابَتْ كُلَّ عَبْدٍ لِلَّهِ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Caebelwe kuli ifwe [Abu Nu’aim] atile, caebelwe kuli ifwe [Al A’masy] ukufuma kuli [Syaqiq bin Salamah] atile, atile, ‘[Abdullah] atile, ‘Nga twapepa ku numa ya Kasesema, tulabelenga ukuti: ‘ASSALAAMU ‘ALAWAIL JIBRIL’. -Lekeni ubunonshi bube pali bamalaika Gabriele na Mikali, kabili ubunonshi bube pali uyo na uyo na uyo. Lyena Lesa, Lesa, Lesa, apilibwile kuli ifwe no kutila: ‘Mu cine cine, Lesa, Wene ni As-Salaam. E ico ilyo umo uwa imwe alepepa, alebelenga ukuti: ‘ATAHIYIYAATU LILLAHI AWASHALAWAATU WATHAYIYIBAAT. ASSALAMU 'ALAIKA AYYUHANNABIYYU WA RAHMATULLAHI WA BARAKAATUH. -Ubucindami bonse bwa kwa Lesa eka, pamo pene no kulumbanya konse no busuma. Ubunonshi bube pali iwe, we Kasesema, ne nkumbu shakwe ne fipaalo fyakwe. Kabili na kabili kuti ubunonshi bupeelwe kuli ifwe na ku babomfi balungama ba kwa Allah-'. Mu cine cine, nga mwasosa ifi, ninshi mwasosa ukuposha ku babomfi bonse abalungama aba kwa Allah mu mulu na pano isonde. -Kabili twalilileni ukubelenga-: 'Ndeshininkisha ukuti takwaba lesa uwalinga ukupepa kano fye Lesa, kabili ndeshininkisha ukuti Muhammad ni mubomfi Wakwe kabili umutumwa Wakwe'-'.
Imam Bukhari : 789
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو فِي الصَّلَاةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَفِتْنَةِ الْمَمَاتِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مَا أَكْثَرَ مَا تَسْتَعِيذُ مِنْ الْمَغْرَمِ فَقَالَ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا غَرِمَ حَدَّثَ فَكَذَبَ وَوَعَدَ فَأَخْلَفَوَعَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَعِيذُ فِي صَلَاتِهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ
Abuulile [Abu Al Yaman] atile, atubuulile [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, atubuulileko [Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [‘Aisyah] umukashi wa kwa Kasesema, alimushimikile, ukuti Umutumwa wa kwa Lesa ali: INNII A'UUDZU BIKA MIN 'ADZAABIL QABRI, WA A'UUDZU BIKA MIN FITNATIL MASIIHID DAJJAAL, WA A'UUDZU BIKA MIN FITNATIL MAHYAA WA FITNATIL MAMAAT. -O Lesa, ndefwaya ukucingililwa kuli Wene ukufuma ku kucula kwa mu nshiishi kabili ndefwaya ukucingililwa kuli Wene ukufuma ku kusendwa kwa kwa Mesia Dajjal, kabili ndefwaya ukucingililwa kuli Wene ukufuma ku kusendwa kwa mweo no kusendwa kwa mfwa. O Allah, ndefwaya ukucingililwa muli Wene ukufuma ku membu ne nkongole-'. Mu kupumikisha umuntu umo amwebele ukuti, ‘Cinshi ulelomba ifingi nga nshi pa kuti ucingililwe ku nkongole?’ Ayaswike ukuti, ‘Mu cine cine, nga ca kuti umuntu ali ne nkongole akatendeka ukulanda ubufi no kulaya kabili lyene ukufionaula’. Kabili ukufuma kuli Az Zuhri atile, ‘Urwa bin Az Zubair alinjishibishe ukuti ‘Aisyah? Radliahu 'anha atile, 'Naumfwile Rasulullah mu pepo lyakwe alelomba ukucingililwa ku bufi bwa kwa Dajjal'.
Imam Bukhari : 790
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّك أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
Atwebele ukuti [Qutaibah bin Sa’id] atile, atushimikile [Al Laits] ukufuma kuli [Yazid bin Abu Habib] ukufuma kuli [Abu Al Khair] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Amru] ukufuma kuli [Abu Bakr Ash Siddiq] radliallahu ‘anhu, atile kuli Rasulullah ukutila: ipepo!’ E ico atile: ‘Belengeni ukuti: ‘Belengeni ukutila kuti mwacita ifyabipa kuli Lesa, umo kuti alekelela imembu shandi kano fye Wene. Eico unjeleleni no kwelelwa ukufuma kuli Wene, kabili untekele uluse. Mucine cine, Wene uli Uwalekelela, Uwaluse-''.
Imam Bukhari : 791
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا إِذَا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قُلْنَا السَّلَامُ عَلَى اللَّهِ مِنْ عِبَادِهِ السَّلَامُ عَلَى فُلَانٍ وَفُلَانٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُولُوا السَّلَامُ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلَامُ وَلَكِنْ قُولُوا التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ فَإِنَّكُمْ إِذَا قُلْتُمْ أَصَابَ كُلَّ عَبْدٍ فِي السَّمَاءِ أَوْ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنْ الدُّعَاءِ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ فَيَدْعُو
Atwebele [Musaddad] atile, atwebele [Yahya] ukufuma kuli [Al A'masy] atile kuli ine [Syaqiq] ukufuma kuli ['Abdullah] atile, 'Ilyo tulepepa pamo na Kasesema, tulatila: ' ukuba pa babomfi ba kwa Allah Nya, kabili ubunonshi bupeelwe kuli uyo na uyo na uyo. E ico Kasesema atile: ‘Mwilalanda ukuti: ‘Ubufumacumi bube pali Lesa-’, pantu mu cine cine Lesa, Wene ni As-Salaam. Nangu cibe fyo, belengeni ukuti: ‘Attahiyyaatu LILLAHI WASHSHALAAWAATU WATHAYYIBAAT ASSALAAMU ‘ALAIKA AYYUHANNABIYYU WA RAHMATULLAHI WA BARAKAATUH ASSALAAMU ‘ALAINAA WA ‘ALAA ‘IBAADILLAHIINSH SHAALI ubusuma. Ubunonshi bube pali iwe, we Kasesema, ne nkumbu shakwe ne fipaalo fyakwe. Ukutunguluka kube pali ifwe na pa babomfi balungama aba kwa Allah. Pantu nga mwasosa ifi, cipilibula ukuti mwaposha fyonse ifya mu mulu nelyo pa kati ka mulu ne calo’. -Kabili twalilileni no kubelenga-: 'Ndeshininkisha ukuti takwaba lesa uwalinga ukupepa kano fye Lesa, kabili ndeshininkisha ukuti Muhammad ni mubomfi Wakwe kabili umutumwa Wakwe-'. Lyena asala ipepo ilyo atemwa sana no kupepa nalyo’.
Imam Bukhari : 792
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَقَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ
Atile, atile, atile, ‘Nalipwishe [Abu Sa’id Al Khudri] -pa lwa Lailatul Qadar-. Lyena ayaswike ati, ‘Namwene Umutumwa wa kwa Lesa alefukama pa menshi na pa matololo ukufika na lintu namwene ifishibilo fya matope pa mpumi yakwe’.
Imam Bukhari : 793
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ وَمَكَثَ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ مُكْثَهُ لِكَيْ يَنْفُذَ النِّسَاءُ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ مَنْ انْصَرَفَ مِنْ الْقَوْمِ
Caebelwe kuli ifwe [Musa bin Isma'il] atile, caebelwe kuli ifwe [Ibrahim bin Sa'd] atwebele [Az Zuhri] ukufuma kuli [Hind bint Al Harith] ukuti [Ummu Salamah] atile, 'Ilyo Rasulullah atile, nga fintu basuminishe, atile. apo pene alibuukile, lintu wene aikele fye tondolo pa kashita kanono pa ntanshi ya kwiminina’. Ibn Shihab atile, ‘Mu kumona kwandi - kabili Lesa fye e wishiba - acitile ifyo pa kuti abanakashi bakwate ishuko lya kufumapo pa kuti umuntu uulepita ku ng’anda ukufuma pa baume te kuti abakumanya’.
Imam Bukhari : 794
حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّيْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ
Calondolwelwe kuli ifwe [Hibban bin Musa] ukuti atile, calondolwelwe kuli ifwe [‘Abdullah] ukuti atile, calondolwelwe kuli ifwe [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Mahmud bin Ar Rabi’] ukufuma kuli [‘Itban bin Malik’] ukuti atile, ‘Twalepepa kuli wene uwa b amuposhe ilyo atuposhe.’
Imam Bukhari : 795
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِوَزَعَمَ أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا مِنْ دَلْوٍ كَانَ فِي دَارِهِمْ قَالَ سَمِعْتُ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الْأَنْصارِيَّ ثُمَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بَنِي سَالِمٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي وَإِنَّ السُّيُولَ تَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي فَلَوَدِدْتُ أَنَّكَ جِئْتَ فَصَلَّيْتَ فِي بَيْتِي مَكَانًا حَتَّى أَتَّخِذَهُ مَسْجِدًا فَقَالَ أَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَغَدَا عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ مِنْ الْمَكَانِ الَّذِي أَحَبَّ أَنْ يُصَلِّيَ فِيهِ فَقَامَ فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ
Nga ca kutila [‘Abdan] atile, nga atushimikile [‘Abdullah] atile, nga atwebele [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, nga atwebele [Mahmud bin Ar Rabi’], atile alicitile icipangano na Rasulullah kabili aipwishe ukuti bamupeele ubusuma. Atile, Naumfwile [‘Itban bin Malik Al Ansari] lyene umuntu umo ukufuma ku mukowa wa Bani Salim atile, ‘Inshita imo natungulwile amapepo ya bantu bandi, aba Bani Salim. Pa numa ya bushiku bulya nakumanya Kasesema, lyena namwebele ukuti, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ndi muntu uwakwata amenso ayacepa ilyo ifishima ukufuma ku mimana ya menshi ilingi line fiminina pa kati kandi na mosque wa bantu bandi. Nga mulefwaya, kuti mwaisa mu kutandalila no kupepa ku ng’anda yandi mu cifulo ico nkapanga ukuba umushici.’ Eico atile, 'Nkaisa, nga Lesa afwaya'. Lyene aishile kuli ine na Abu Bakr mu kukaba kwa kasuba. Kasesema lyena aipwishe insambu sha kwingila kabili nalimusuminishe. Ilyo ashilaikala apo pene atile: ‘Ni kwi mwatemwa ukuti npepele kuli wene mu ng’anda yenu?’ E ico Itban amulangishe icifulo ico atemenwe pa kuti alepepa kulya. Lyene aiminine pa kuti apepe kabili na ifwe twaiminine pa kuti apepe, ukupanga imilongo ku numa yakwe. Lyena Apwishishe ipepo no kuposha, eico twasosele ukuposha pa numa ya kutuposha’.
Imam Bukhari : 796
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَخْبَرَهُأَنَّ رَفْعَ الصَّوْتِ بِالذِّكْرِ حِينَ يَنْصَرِفُ النَّاسُ مِنْ الْمَكْتُوبَةِ كَانَ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنْتُ أَعْلَمُ إِذَا انْصَرَفُوا بِذَلِكَ إِذَا سَمِعْتُهُ
Calishimikilwe kuli ifwe [Ishaq bin Nashir] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Ibn Juraij] atile, calishimikilwe kuli ifwe [‘Amru] atile, calishimikilwe kuli ine [‘Amru] ukuti [Abu Ma’bad] umubomfi wa kale uwa kwa Ibn ‘Abbas, alishimikilwe kuli wene ukuti [Ine]. ukuti ukusansa ishiwi lya muntu mu dhikr pa numa ya muntu ukupwisha ukucita ipepo lya fardlu kulacitika mu nshita ya kwa Kasesema. Ibn Abbas atile, ‘Nalishibe ukuti balipwishishe ipepo pantu naumfwile’.
Imam Bukhari : 797
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكُنْتُ أَعْرِفُ انْقِضَاءَ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّكْبِيرِقَالَ عَلِيٌّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ كَانَ أَبُو مَعْبَدٍ أَصْدَقَ مَوَالِي ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ عَلِيٌّ وَاسْمُهُ نَافِذٌ
Atile [‘Ali bin ‘Abdullah] atile, atile [Sufyan] atile [‘Amru] atile, atile kuli ine [Abu Ma’bad] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] radliallahu ‘anhuma atile, ‘Nalishiba ukupwisha kwa pepo lya kwa Kasesema sallallaahu ‘alaihi. Ali atile, pa numa ya kutweba Sufyan ukufuma kuli Amru atile, ‘Abu Ma’bad ali umo uwa basha ba cishinka aba kwa Ibn ‘Abbas’. 'Ali atile, 'Ishina lyakwe ilya cine cine ni Nafidz'.
Imam Bukhari : 798
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ مِنْ الْأَمْوَالِ بِالدَّرَجَاتِ الْعُلَا وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ فَضْلٌ مِنْ أَمْوَالٍ يَحُجُّونَ بِهَا وَيَعْتَمِرُونَ وَيُجَاهِدُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ إِنْ أَخَذْتُمْ أَدْرَكْتُمْ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَمْ يُدْرِكْكُمْ أَحَدٌ بَعْدَكُمْ وَكُنْتُمْ خَيْرَ مَنْ أَنْتُمْ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِ إِلَّا مَنْ عَمِلَ مِثْلَهُ تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ فَاخْتَلَفْنَا بَيْنَنَا فَقَالَ بَعْضُنَا نُسَبِّحُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَنَحْمَدُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَنُكَبِّرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ تَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ
Ici citabo ca kuti: ‘Ilyo fye ba Fuqara baishile kuli Kasesema, bapokele ubunonshi bwabo nga fintu abantu bakwata, ukuipakisha. Pantu balapepa nga fintu fye na ifwe tupepa. Bafunga ifya kulya nga fintu na ifwe bafuuta. Lelo, balikwata ifisuma pa mulandu wa bunonshi bwabo, e co kuti bacita Hajj na ifi fintu, kuti bacita na Umrah kabili kuti bacita na jihad no kupeela ifya bupe. Eico atile: ‘Bushe kuti namweba icintu cimo ica kuti nga mwapoka -nga cicitwa ca kupepa- mukacilapo -umulingo wa abo abamucimfishe, kabili tapali uwingacimfya muli ici cicitwa pa kuti mube abacilapo bwino pali imwe na pa kati kabo kano fye nga kuli uulecita ifyo mucita. Ici cipilibula ukuti, mulebelenga tasbih, mulebelenga tahmid, kabili mulebelenga takbir, pa numa ya pepo lyonse imiku amakumi yatatu na itatu. Lyene pa numa ya ico kwali ukukansana kwa mimwene pa kati kesu. Pa kati kesu pali abo abatila, ‘Tucita tasbih imiku amakumi yatatu na itatu, lyena tucita tahmid imiku amakumi yatatu na itatu, lyena tucita takbir imiku amakumi yane na itatu’. Lyena nabwelele ku kumumona, lyene atile: ‘Belengeni ‘Subhaanallah Walhamdulillah Akbar’ ukufikila ukulonganika kwaba imiku amakumi yatatu na itatu’.
Imam Bukhari : 799
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَمْلَى عَلَيَّ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فِي كِتَابٍ إِلَى مُعَاوِيَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّوَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِهَذَا وَعَنْ الْحَكَمِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ عَنْ وَرَّادٍ بِهَذَا وَقَالَ الْحَسَنُ الْجَدُّ غِنًى
Caebelwe kuli ifwe [Muhammad bin Yusuf] atile, caebelwe kuli ifwe [Sufyan] ukufuma kuli ['Abdul Malik bin 'Umair] ukufuma kuli [Warrad] kalemba Al Mughirah bin Syu'bah, atile, '[Al Mughirah bin Syu'bah] anjebele ukulemba kuli -hadillah' 'alaihi wasallam apepele panuma ya pepo lyonse ilya fardlu ati: ''Alaihi Illallah Wahdahu LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI'IN QADIIR.' -Takuli lesa uwalinga ukupepa kano fye Lesa, uuli Umo kabili uushakwata ababomba nabo. Kuli Wene kuli ubufumu bonse, kabili kuli Wene kuli ukulumbanya konse. Kabili Wene ali uwa Maka Yonse pali fyonse. O Allah, tapali uwingakana ifyo Upeela kabili tapali uwingapeela ifyo Ukaana. Kabili ubunonshi bwa bakankaala mu menso Yobe tabunonkelamo nangu umo-''. [Syuba] atile ukufuma kuli [Abdul Malik bin Umair] ne lafadz nga iyi. Kabili ukufuma kuli [Al Hakam] ukufuma kuli [Al Qasim bin Mukhaimira] ukufuma kuli [Warrad] nga ifi na kabili. Al Hasan atile, 'Al Jaddu cipilibula ubunonshi'.
Imam Bukhari : 800
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ
Caebelwe kuli ifwe [Musa bin Isma’il] atile, caebelwe kuli ifwe [Jarir bin Hazim] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu Raja’] ukufuma kuli [Samrah bin Jundub] atile, ‘Ilyo Kasesema apwishishe ukupepa, atupilibwile ku cinso cakwe.