Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Yenna-yaɣ-d [Abdullah bin Yusuf] yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Saɛid Al Maqburi] seg [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] belli yesla i [Anas bin Malik] yenna-d: Asmi nella neqqim d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam caarme a man a caarme di Masjid, u yenna-yasen -i sahbiben-: 'anwa deg-wen iwumi qqaren Muêemmed?' Di tallit-nni, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yettkel ɣef tlemmast n yemḥaddiyen, sakkin nerra-yas-d : ‘Amdan-a, d amellal yettkel ɣer deffir’. Argaz-nni yenna-yas ; ‘A mmi-s n Abdul Muththalib’ Yerra-yas-d Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam : ‘Ih, rriɣ-ak-d’. Ihi amdan-nni yenna-as i Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘Sseqsaɣ-k yiwen n usteqsi ay izemren ad k-iɛeǧb maca ur tḥulfaḍ ara s kra ɣer-i’. Ihi, Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam yerra-yas-d: ‘Steqsi d acu i d ugur-ik’. Inna-yas urgaz-nni: “Ssutreɣ-ak ɣef ljal n Rabb-ik, akked Rabb n wid i k-id-izwaren”. Day d Öebbi i k id Iuznen i medden meôôa”? Yerra-as-d Nnbi (s.al.allahu) : « S Ṛebbi, ih d tidet ! Inna-yas umdan-nni: “Guhleɣ-ak s yisem n Öebbi, d Öebbi i wen-d-iweṣṣan a neẓẓal xemsa n tikkal deg yiḍ akked wass”? Yerra-as-d Nnbi (s.al.allahu) : « S Ṛebbi, ih d tidet ! Yenna-yas umdan-nni: “Guhdeɣ-ak s yisem n Öebbi, d Öebbi i wen-d-iwekklen ad nẓum deg waggur-agi n yal aseggas”? Yerra-as-d Nnbi (s.al.allahu) : « S Ṛebbi, ih d tidet ! Inna-yas umdan-nni: “Gahdeɣ-ak s yisem n Öebbi, day d Öebbi i k-yumren ad tḍefṛeḍ tsedqet seg imeṛkantiyen yellan garaneɣ, sinna ad t-tebḍuḍ i igellilen yellan garaneɣ”? Yerra-as-d Nnbi (s.al.allahu) : « S Ṛebbi, ih d tidet ! Yenna-d wemdan-nni: ‘Nekk umneɣ s wayen ay d-tewwiḍ yerna nekk d amazan n wegdud-inu, nekk d Dlamam bin Tsa’labah, gma-s n Bani Saɛd bin Bakr’. D tagi i d tamacahut - akken i t-id-ḥekkun [Musa bin Ismaɛil] d [Ali bin Ɛebdul Ḥamid] seg [Suliman bin Al Mughirah] seg [Tsabit] seg [Anas] seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
Yenna-yaɣ-d [Ismaɛil bin Ɛebdallah] yenna-d, yenna-yi-d [Ibṛahim bin Saɛd] seg [Salih] seg [Ibn Shihab] seg [Ubaydullah bin Ɛebdallah bin Utbah bin Mas’ud] belli [Abdullah bin Ɛabbas] yenna-d fell-as, belli Nnbi yella yumeṛ s ad yefk tabrat i Uselway n Bahrain. Syin, imḍebber n Bahrain yefka-tt i Kisra. Mi tt-yeɣra, icerreg tabrat-nni. Xemmemeɣ imiren [Ibn Musayyab] yenna-d; syin, Rasulullah ssalllahu alaihi wasallam yeẓẓall akken ad ttwaqerḍen - tazmert-nsen - ɣer tɣawsiwin n tɣawsiwin.
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazi] yenna-aɣ-d [Abdullah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syuɛba] seg [Qutadah] seg [Anas bin Malik] yenna-d: Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yura-d tabrat neɣ yeqsed ad as-yaru tabrat-nni, nnan-d ur telli ara d lewṣayat-nni. ma yella ur yettwasbedd ara. Ihi, Nnbi s.al.allahu Ṛebbi iga-d yiwen n lḥebs n lfeṭṭa s tmeẓẓuɣt; Muḥemmed Rasulullah. Amzun walaɣ amellal ɣef ifassen-is sallallahu ‘alaihi wasallam’. Syin steqsaɣ Qotadah : « anwa i igan aɛeqqa n Muḥemmed Rasulullah ? Iriri: ‘Anas’.
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
Yenna-aɣ-d [Ismaɛil], nnan-iyi-d [Malik] seg [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] belli [Abu Murrah] - d akli aqbur n Uqail bin Abu Talib -, yenna-as-d seg [Abu Waqid Al Laitsi], belli d Amazan n Rebbi s Ṛebbi. anejmuɛ deg lǧameɛ akked yimeddukal-is, usan-d tlata n yimdanen. Sin seg-sen ttqabalen-d Nnbi sallallahu aleyhi wasallam ma d wayeḍ yeffeɣ, sin seg-sen kemmlen qqimen d Nnbi sallallahu aleyhi wasallam anda yiwen deg-sen iban-d d akken yefṛeḥ deg tejmaɛt akked Nnbi sallallahu aleyhi wasallam ma d wis sin yeqqim deffir-sen, ma d wis kraḍ yezzi-d ɣer deffir. Mi yekfa Umazan n Öebbi sallallaahu 'alaihi wasallam s tmeîîut-nni, yenna-d: "Tebɣiḍ ad ak-d-iniɣ ɣef kraḍ-nni n yemdanen?" Ma d yiwen segsen, issuter i Öebbi aêuddu, ihi, Iêudd it Öebbi. Tis snat, issetêa d Öebbi, sinna, Öebbi issetêa fellas. Ma d wis krav, iêezzib i Öebbi, Öebbi Iêezzib fellas'.
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Bisyir] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Ibn Aun] seg [Ibn Sirin] seg [Abdurrahman bin Abu Bakrah] seg [baba-s], yenna-d, d akken Nnbi sallallahu alaihi wasallam yeqqim ɣef lmal-nnes deg wakud aydeg medden ttḥebbsen lmal-nnes. Yenna-d: "D acu n wass-agi? '. Nessusem akk, nxemmem belli ad d-yefk isem nniḍen nnig n yisem n wass i yettwassnen yakan. Inna: "mačči ass-a d ass n Nahar"? Nerra-yas : ‘D ayen yelhan’. Yesteqsa-d Nnbi s.al.allahu ɛlayhi wasallam daɣen : « D acu n wayyur-agi ? '. Nessusem akk, nxemmem ad d-yefk isem nniḍen nnig n yisem n wayyur yettwassnen yakan. Inna: "mačči d ayyur n Zul Hijjah"? Nerra-yas : ‘D ayen yelhan’. Inna Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam: "S tidet, idammen-nwen, ayla-nwen d lḥeṛma n lǧiran-nwen d ḥṛam - zeddigen - akken d amqeddes wass-nwen, ayyur-nwen d wakal-nwen". -Ihi- ad t-ssiwḍen wid yellan dinna i wid ur nelli ara dinna, acku imdanen yellan dinna ad zemren ad t-ssiwḍen s usirem i yemdanen yefhem ugar-nsen’.
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Yusef] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Al Aɛmasy] seg [Abu Waɛil] seg [Ibn Mas’ud] yenna-d; d akken Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam iweṣṣa-aɣ s temsirt ɣef wussan iweɛren ara nqubel.
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basysyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Syu’bah] Yenna-yi-d [Abu At Tayyah] seg [Anas bin Malik] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘sfehmeḍ-t lxir yerna ur t-teɛjib ara’.
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
Yenna-yaɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Mansur] seg [Abu Waɛil] yenna-d; d akken [Abdullah] yefka timsirin i medden yal lexmis, sakkin, yenna-d yiwen: ‘A Abu Abdurrahman, bɣiɣ s tidet ad aɣ-tesselmedḍ timsirin yal ass’, yenna-d: ‘Nekk s tidet ttkukruɣ ad t-xedmeɣ, imi ugadeɣ ad k-sfeḍḥeɣ, yerna bɣiɣ ad ak-slemdeɣ tamsirt am tin ay d-yenna Nnbi ‘saughalahullahuarless for ad aɣ-d-yeṭṭef lḥif’.
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Yenna-aɣ-d [Saɛid bin Ufair] Yenna-aɣ-d [Ibnu Wahab] seg [Yunus] seg [Ibn Shihab] yenna-d, [Humaid bin Abdurrahman] yenna-d; Sliɣ [Mu’awiyyah] yettak-aɣ-d yiwen n lxedma, yenna-d; Sliɣ i Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam yenna: ‘win ibɣa Öebbi ad yili d lxir, ad t-yerr Öebbi d faqiq di ddin. Nek kan i iferqen ma d Öebbi d Win ipkan. U umma-yagi ad teqqim dima $ef lewṣayat n Öebbi, ur ttwaɛezlen ara ɣef ljal n yemdanen i ten-ixuṣṣen, alamma d asmi ara d-yaweḍ leqrar n Öebbi.'
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Abdellah] Yenna-aɣ-d [Sufyan] yenna-d, yenna-yi-d [Ibn Abu Najih] seg [Mujahid] yenna-d; Nekk ṛuḥeɣ yiwet n tikkelt ed [Ibn Umar] ɣer Lmedina, maca ur as-sliɣ yettmeslay-d ɣef Nnbi (Nnbi) ala deg yiwet n tedyant ay deg ay d-yenna: Nella ed Nnbi (Nnbi) sakkin, tqabel-it-id tejmaɛt. Sinna, Inna: "Ih, ger yisekla, tella yiwet n ttejra d amedya i umsellem". Bɣiɣ ad d-iniɣ d aseklu n tẓegwa maca imi d nekk ay d ameẓyan ssusmeɣ. Ihi imiren Nnbi s.al.allahu Ṛebbi yenna-d: “D taẓegwa n lḥemmeẓ”.
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Yenna-aɣ-d [Al Humaidi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] yenna-d, yenna-yi-d [Ismaɛil bin Abu Khalid] - s ḥadit yemgerraden ɣef win ay aɣ-d-yenna seg Az Zuhri - yenna-d; Sliɣ [Qais bin Abu Ḥazim] yenna-d; Sliɣ [Abdellah bin Mas’ud] yenna-d; Inna Nnbi sallallahu âihi wasallam: ur tezmirem ad tḥesmem siwa snat n tɣawsiwin; -ɣer wemdan i wumi yefka Öebbi ayla, sakkin ad yesseqdec ayla-nni deg webrid n tidet ed wemdan i wumi yefka Öebbi lḥeqq, sakkin ad t-yessexdem yerna ad t-yesselmed i wiyaḍ’.
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
Yenna-yi-d [Muḥemmed bin Gharair Az Zuhri] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yaɛqub bin Ibrahim] yenna-d, yenna-yi-d [baba] ɣur-i seg [Salih] seg [Ibn Shihab], yenna-d belli [Ubaidullah bin Abdullah] ixebber-as-d seg [Ibn Bi Qar-Huzan d Al-Hubbas]. mcawaren ɣef umeddakel Musa Ɛlayḥis salam, Ibn Ɛebbas yenna-d; netta d Khidlir 'Alaihis salam. Deg yiwet n tikkelt, iɛedda-d Ubay bin Kaɛb zdat sin-nni, dɣa Ibn Ɛebbas yessawel-as, yenna-yas : « Nekk d umeddakel-iw llan ttnaɣen ɣef umeddakel-nni Musa ‘Alaihis salam, win yettwasteqsan ɣef ubrid i t-id-yesdukklen taggara-a, tesliḍ kra n tikkelt i Nnbi sallalamlallahu ‘alalliihi ɣef waya tella’alallihi? [Ubay bin Kaɛab] yerra-yas-d: Ih, d tidet, sliɣ yiwet n tikkelt i Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d: “Mi yella Musa gar yemḍebbren n Wat Isṛayil, yusa-d yiwen i d-yesteqsan: tessneḍ kra n win yugaren-k lḥir?” Said Musa 'Alaihis salam: 'Uhu'. Ihi, Öebbi Taɛala, Issers-as i Musa Ɛalaḥis, asellem: “Illa, d amdan-nneɣ, isem-is Hidlir”. Ihi, Musa Ɛlaḥis Ssalam yessuter abrid akken ad t-id-yemlil. Irra Öebbi aslem i Musa d assekni, Inna yas; ‘ma tesɛeddaḍ iselman, uɣal-d, ad t-temlileḍ sdeffir’. Ihi, Musa Ɛlaḥis Salam, iḍfer abrid n yiselman deg ugaraw. Yenna-d unelmad n Musa Ɛlaḥis salam : « Teẓriḍ asmi nella nettnadi ɣef tmeqbert deg uẓru ? D tidet, ttuɣ -ad d-iniɣ ɣef- iselman yerna ulac win yettun ad iyi-d-yini fell-asen anagar Cciṭan’. Ihi, yenna-d Musa Ɛalaḥis Salam: “D amkan-nni ay ɣef nettnadi”. Syin uɣalen-d sin-nni, ḍefren abrid-nsen n lqaɛa. Ihi taggara sin-nni mlalen d Hidlir ‘Alaihis salam’. D tagi ay d tamacahut n sin akken i t Id Inna Öebbi di Tezmamt iS.
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
Iqqar-aɣ-d [Abu Maɛmar] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Abdul Warits] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Khalid] seg [‘Ikrimah] seg [Ibn ‘Abbas] yenna-d: Yiwen wass, Amazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yella ɣer tama-w, yenna-yas: ‘A Book, slemdet-as l’.
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
Yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Abu Uwais] yenna-d, Yenna-yi-d [Malik] seg [Ibn Shihab] seg [Ubaydullah bin Ɛebdallah bin Utbah] seg [Ɛebdullah bin Ɛebbas] yenna-d; Usiɣ-d s tmeṭṭut n yizem, di tallit-nni qrib ad awḍeɣ ɣer tmeṭṭut, yerna Amazan n Öebbi yella yettẓalla di Mina war ma imuqel ɣer lḥiḍ. Ihi ɛeddaɣ zdat n kra n tmeẓẓuɣin syen ssufɣeɣ-d tameṭṭut-nni n yizem akken ad tettnadi ɣef wayen tebɣa ad tečč. Syin uɣaleɣ-d deg tlemmast n lḥebs ulac win ay iyi-d-iɛeqlen’.
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
Yenna-yi-d [Muḥemmed bin Yusuf] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Abu Mushir] yenna-d, yenna-yi-d [Muḥemmed bin Harb] yenna-yi-d [Az Zubaidi] seg [Az Zuhri] seg [Mahmud bin Ar Rabbi-inu] yenna-d: ‘Cfiɣ-d s wudem-is, belli netta deg tallit-nni. Ɣur-i ala xemsa n yiseggasen’.
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
Mi aɣ-d-yenna [Abu Al Qasim Khalid bin Xali] -d lqaḍi deg Himshi-, yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Harb] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Auza’i] yenna-aɣ-d [Az Zuhri] seg [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] seg [Ibn ‘Abbas] belli netta d Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Ibbasa ‘ argued ‘ yenna-d; netta d Khidlir 'Alaihis salam. Deg yiwet n tikkelt, iɛedda-d Ubay bin Kaɛb zdat sin-nni, dɣa Ibn Ɛebbas yessawel-as, yenna-yas : « Nekk d umeddakel-iw llan ttnaɣen ɣef umeddakel-nni Musa ‘Alaihis salam, win yettwasteqsan ɣef ubrid i t-id-yesdukklen taggara-a, tesliḍ kra n tikkelt i Nnbi sallalamlallahu ‘alalliihi ɣef waya tella’alallihi? [Ubay bin Kaɛab] yerra-yas-d: Ih, d tidet, sliɣ yiwet n tikkelt i Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d: “Mi yella Musa gar yemḍebbren n Wat Isṛayil, yusa-d yiwen i d-yesteqsan: tessneḍ kra n win yugaren-k lḥir?” Said Musa 'Alaihis salam: 'Uhu'. Ihi, Öebbi Taɛala, Issers-as i Musa Ɛalaḥis, asellem: “Illa, d amdan-nneɣ, isem-is Hidlir”. Ihi, Musa Ɛlaḥis Ssalam yessuter abrid akken ad t-id-yemlil. Irra Öebbi aslem i Musa d assekni, Inna yas; ‘ma tesɛeddaḍ iselman, uɣal-d, ad t-temlileḍ sdeffir’. Ihi, Musa Ɛlaḥis Salam, iḍfer abrid n yiselman deg ugaraw. Yenna-d unelmad n Musa Ɛlaḥis salam : « Teẓriḍ asmi nella nettnadi ɣef tmeqbert deg uẓru ? D tidet, ttuɣ -ad d-iniɣ ɣef- iselman yerna ulac win yettun ad iyi-d-yini fell-asen anagar Cciṭan’. Ihi, yenna-d Musa Ɛalaḥis Salam: “D amkan-nni ay ɣef nettnadi”. Syin uɣalen-d sin-nni, ḍefren abrid-nsen n lqaɛa. Ihi taggara sin-nni mlalen d Hidlir ‘Alaihis salam’. D tagi ay d tamacahut n sin akken i t Id Inna Öebbi di Tezmamt iS.
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Al-Ala`] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hammad bin Usamah] seg [Buraid bin Abdullah] seg [Abu Burdah] seg [Abu Musa] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Amedya n tmusni d tmusni ay d-yeqqar Rebbi am wakken ay d-yessuffeɣ-iyi-d ad b Gar wakal yella yiwen n ssenf izemren ad yessufeɣ aman akken ad yezmer ad d-yegmu aṭas n yimɣan d leḥcic. Yerna gar-asen yella wakal aqesḥan yettaṭṭafen aman - iḥercen - akken ad ten-swen yimdanen, ad sseččen lmal d yimɣan n waman. Yerna seg tama niḍen, yella yiwen n uswir n wakal ay yesɛan ṣṣenf n tala yerna ur yezmir ad yeṭṭef aman yerna ur yezmir ad d-yegmu imɣan. Amedya-nni am win ifehmen ddin n Öebbi yerna yezmer ad yesfaydi seg wayen ay d-uzne$ yid-s, ye$ra-t yerna yesselmed-it, yerna amzun d amedya n wemdan ur nezmir ara ad yali deg uswir yerna ur iqebbel ara lḥeqq n Öebbi s wayen ay d-uzne$ yid-s’. Yenna-d Abu Ɛebdella; [Ishaq] yenna-d: ‘Yerna gar ṣṣenɛat-a n wakal llan wid yesɛan talɣa n yiɣeẓran ay izemren ad ṭṭfen aman arma d tlemmast yerna gar-asen yella uneẓruf n Saḥra ay d-yezgan d aẓiḍan’.
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
Iqqar-aɣ-d [Imran bin Maisarah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Abdul Warits] seg [Abu At Tayyah] seg [Anas bin Malik] yenna-yaɣ-d, yenna-yaɣ-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘S tidet, gar lbeṛhanat n ssaɛa d tnekra n tmusni d tnekra n tmusni d tmusni n tmusni. lxedma n zzna’.
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
Yenna-yaɣ-d [Musaddad] yenna-yaɣ-d, yenna-aɣ-d [Yahya] seg [Syuɛbah] seg [Qutadah] seg [Anas bin Malik] yenna-d: Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: “S tidet, gar lbeṛhanat n ssaɛa, llant lexṣaṣ n tmusni d tjehlilt tameqqrant n yirgazen, ldin a nnig n yirgazen. - deg usmenḍew - xemsin n tlawin mxallafent d yiwen kan n umdan. amdan.
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
Yenna-yaɣ-d [Saɛid bin Ufair], nnan-iyi-d [Al Laits] yenna-d: nnan-iyi-d [Uqail] seg [Ibn Shihab] seg [Hamzah bin Abdullah bin Umar] belli [Ibn Umar] yenna-d: Sliɣ i Umazan n Ṛebbi yenna-d: Sliɣ i Umazan n Ṛebbi yenna-d: Sliɣ i Umazan n Ṛebbi yenna-d: «Sliɣ i Umazan n Ṛebbi yenna-d: belli fkan-iyi-d yiwen n lqahwa n uyefki sakkin swiɣ-t armi walaɣ tamuɣli yelhan teffeɣ-d seg yiḍarren-iw, sakkin fkiɣ-tt ayen ay d-yeqqimen i umeddakel-inu n tmeɣra Umar bin Al Khaththab’. Steqsan medden: “d acu i d taɛwil, a Amazan n Öebbi”? Irra-yas: “Tamusni”.