Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Ọ gwara anyị [Abdullah bin Yusuf], sị, “A gwara anyị [Al Laits] site n'aka [Sa'id Al Maqburi] site n'aka [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] na ọ nụrụ [Anas bin Malik] ka ọ na-ekwu, sị: “Mgbe anyị nọdụrụ ala na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama n'ụlọ alakụba, otu nwoke nọ n'elu kamel bịara kechie ya nso ụlọ alakụba wee sị ha - ndị enyi -: 'Ònye n'ime unu ka a na-akpọ Muhammad?' N'oge ahụ, Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gbadatara n'etiti ndị enyi, anyị wee zaa, sị: 'Onye a, onye ọcha ahụ na-agbada azụ'. Nwoke ahụ sịrị Ya; 'Ọ bụ nwa Abdul Muththalib' Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama zara, sị: 'Ee, azaala m unu'. Onye ahụ wee sị Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama: 'Ajụrụ m unu ajụjụ nke nwere ike isiri unu ike mana unu enwela mmetụta ọ bụla n'ebe m nọ'. Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Jụọ ihe bụ nsogbu gị'. Nwoke ahụ sịrị: 'Ana m ajụ gị maka Onyenwe anyị na Onyenwe anyị nke ndị bu gị ụzọ. Ọ̀ bụ Allah zitere gị nye ụmụ mmadụ niile?' Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Ee, ọ bụ!' Onye ahụ sịrị: 'Ana m ajụ gị n'aha Allah, ọ̀ bụ Allah nyere gị iwu ka anyị kpee ekpere ugboro ise n'ehihie na n'abalị?' Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Ee, ọ bụ!' Onye ahụ sịrị: 'Ana m ajụ gị n'aha Allah, ọ̀ bụ Allah nyere gị iwu ka anyị buo ọnụ n'ọnwa a kwa afọ?' Onye Amụma Sallalahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Ee, ọ bụ!' Onye ahụ sịrị: 'Ana m ajụ gị n'aha Allah, ọ̀ bụ Allah nyere gị iwu ka ị nara onyinye n'aka ndị ọgaranya n'etiti anyị wee kesaa ya nye ndị ogbenye n'etiti anyị?' Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallam zara, sị: 'Site n'aka Allah, ee ọ bụ!' Onye ahụ kwuru, sị: 'Ekwere m n'ihe i wetara, abụkwa m onye ozi nke ndị m, abụ m Dlamam bin Tsa'labah, nwanne Bani Sa'd bin Bakr'. Nke ahụ bụ akụkọ ahụ - dịka [Musa bin Isma'il] si kọọ na [Ali bin Abdul Hamid] si kọọ [Sulaiman bin Al Mughirah] si kọọ na [Tsabit] si kọọ na [Anas] si kọọ na onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama.
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
Ọ gwara anyị [Isma'il bin Abdullah], sị, agwaala m [Ibrahim bin Sa'd] site na [Salih] site na [Ibn Shihab] site na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] na [Abdullah bin 'Abbas] akọọla, na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama ezipụla mmadụ nwere akwụkwọ ozi ma nye ya iwu ka o nye Onye Ndú Bahrain akwụkwọ ozi ahụ. Onye ndu Bahraini wee nye ya Kisra. Mgbe ọ gụrụ ya, ọ dọwara akwụkwọ ozi ahụ. Echere m na mgbe ahụ [Ibn Musayyab] kwuru; mgbe ahụ, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallama kpere ekpere ka ha - ike ha - dọwaa.
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
Ọ gwara anyị [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazi] agwaala anyị [Abdullah] sị, “Ọ gwara anyị [Syu'bah] si [Qotadah] si [Anas bin Malik] sị: “Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama dere akwụkwọ ozi ma ọ bụ zubere ide akwụkwọ ozi, wee gwa ya na ha agaghị agụ akwụkwọ ahụ ma ọ bụrụ na e kpuchighị ya akara.” Ya mere, Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama mere stampụ e ji ọlaọcha mee nke nwere akara; Muhammad Rasulullah. O yiri ka m hụrụ ọcha n'aka ya Sallallahu Alaihi Wasallama.” Mgbe ahụ, m jụrụ Qotadah: “Ònye mere ihe ịrịba ama nke Muhammad Rasulullah?” Azịza ya bụ: “Anas”.
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
Agwara anyị [Isma'il], sị, agwara m [Malik] site n'aka [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] na [Abu Murrah] - onye bụbu ohu Uqail bin Abu Talib -, gwara ya site n'aka [Abu Waqid Al Laitsi], na onye ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam' mgbe ọ nọ ọdụ n'ọgbakọ n'ụlọ alakụba ya na ndị enyi ya, mmadụ atọ bịara. Abụọ n'ime ha chere onye amụma ahụ ihu, onye nke ọzọ ekpe, mmadụ abụọ n'ime ha nọgidere na-anọdụ ala na onye amụma ahụ ebe otu n'ime ha yiri ka ọ nwere obi ụtọ n'ọgbakọ ahụ na onye amụma ahụ sallallaahu 'alaihi wasallam' ebe onye nke abụọ nọ n'azụ ha, ebe onye nke atọ tụgharịrị. Mgbe onye ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mechara ịga nzukọ ahụ, ọ sịrị: 'Ị chọrọ ka m kọọrọ gị gbasara mmadụ atọ ahụ?' Banyere otu n'ime ha, ọ rịọrọ Allah maka nchebe, ya mere Allah chebere ya. Nke abụọ, ihere na-eme ya maka Allah, mgbe ahụ ihere na-eme ya maka Allah. Mgbe nke atọ tụgharịrị pụọ n'ebe Allah nọ, Allah tụgharịrị megide ya.
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
Ọ gwara anyị [Musaddad], sị, “Bisyir” kwuru, sị, “Ọ gwawo anyị [Ibn 'Aun] site na [Ibn Sirin] site na [Abdurrahman bin Abu Bakrah] site na [nna ya], sị, na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nọdụrụ n'elu kamel ya mgbe ndị mmadụ ji aka kamel ahụ. Ọ sịrị, “Kedu ụbọchị a bụ?”. Anyị niile gbara nkịtị ma chee na Ọ ga-akpọ aha ọzọ karịa aha ụbọchị ahụ nke a maaralarị. Ọ sịrị, “Alahi Alaihi Wasallama”: “Ọ bụ na taa abụghị ụbọchị Nahar?” Anyị zara, sị: “Ọ dị mma”. Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama jụrụ ọzọ, sị: “Kedu ọnwa a bụ?”. Anyị niile gbara nkịtị ma chee na Ọ ga-akpọ aha ọzọ karịa aha ọnwa ahụ nke a maaralarị. Ọ sịrị, “Alahi Alaihi Wasallama”: “Ọ bụ na nke a abụghị ọnwa Dhul Hijjah?” Anyị zara, sị: 'Ọ dị mma'. Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: 'N'ezie, ọbara unu, akụnụba unu na nsọpụrụ nke ndị agbata obi unu bụ ihe mgbochi - dị ọcha - ebe ụbọchị unu, ọnwa unu na ala unu dị nsọ. -Ya mere, ka ndị nọ ebe ahụ kesaa ya nye ndị na-anọghị ebe ahụ, n'ihi na ndị nọ ebe ahụ ga-enwe olileanya na ha ga-enwe ike izitere ndị maara ihe karịa ha ya.'
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
Ọ gwara anyị [Muhammad bin Yusuf] sị, ọ gwawo anyị [Sufyan] sitere na [Al A'masy] site na [Abu Wa'il] site na [Ibn Mas'ud] sị; na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama dọrọ anyị aka ná ntị site n'ihe mmụta gbasara ụbọchị siri ike anyị ga-ezute.
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
Ọ gwara anyị [Muhammad bin Basysyar], sị, ọ gwala anyị [Yahya bin Sa'id], sị, ọ gwala anyị [Syu'bah] Ọ gwara m [Abu At Tayyah] site n'aka [Anas bin Malik] site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam, sị: 'mee ka ọ dị mfe, emekwala ka ọ sie ike, nye ozi ọma, emekwala ka ndị mmadụ gbaa ọsọ.'
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
Ọ gwara anyị [Uthman bin Abu Syaibah], sị, “Ọ gwara anyị [Jarir] si [Mansur] si [Abu Wa'il] sị; na [Abdullah] na-akụziri ndị mmadụ ihe kwa Tọọzdee, mgbe ahụ mmadụ kwuru, sị: ‘Abdurrahman, achọrọ m ka ị kụziere anyị ihe kwa ụbọchị’ o kwuru, sị: ‘Ana m achọ ime ya nke ukwuu, n’ihi na ana m atụ egwu ịkụ gị ihe, achọrọ m ịkụziri gị ihe dịka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kụziiri anyị ihe n’ihi na anyị agaghị enwe ike ọgwụgwụ.’
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Ọ gwara anyị [Sa'id bin 'Ufair] Ọ gwara anyị [Ibnu Wahab] site na [Yunus] site na [Ibn Shihab] kwuru, [Humaid bin Abdurrahman] kwuru; Anụrụ m [Mu'awih] ka ọ na-ezi anyị ozi ọma, o kwuru; Anụrụ m ka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na-ekwu, sị: 'Onye ọ bụla Allah chọrọ ịdị mma, Allah ga-eme ka ọ bụrụ onye a na-ajụkarị n'okpukpe. Naanị m bụ onye na-ekesa ihe ebe Allah bụ onye na-enye ihe. Ndị obodo a ga-eguzosi ike mgbe niile n'iwu Allah, ha agaghị ata ahụhụ n'ihi ndị na-emegide ha ruo mgbe mkpebi Allah ga-abịa.'
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
Ọ gwara anyị [Ali bin Abdullah] Ọ gwara anyị [Sufyan] sị, “Ọ gwara m na [Ibnu Abu Najih] si n'aka [Mujahid] kwuru; “E nwere mgbe m sooro [Ibnu Umar] gaa Medina, mana anụghị m ya ka ọ na-ekwu maka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama ma e wezụga otu ihe merenụ ebe ọ sịrị: “Anyị na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nọ, ndị mmadụ zutekwara ya.” O wee sị: “N’ezie, n’etiti osisi e nwere osisi nke bụ ihe atụ nye onye Alakụba.” Achọrọ m ikwu na ọ bụ osisi nkwụ mana n’ihi na m bụ onye kacha nta, agbachiri m nkịtị. Ya mere, Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: “Nke ahụ bụ osisi nkwụ”.
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Ọ gwara anyị [Al Humaidi] sị, “Sufyan” sị, “agwala m [Isma’il bin Abu Khalid]” - na-ekwu okwu dị iche na nke ọ gwara anyị site n’aka Az Zuhri - sị; “Anụrụ m [Qais bin Abu Hazim] ka ọ na-ekwu; Anụrụ m [Abdullah bin Mas’ud] ka ọ na-ekwu; Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: “Ị gaghị enwe ike inwe anyaụfụ ma e wezụga ihe abụọ;” - n’ebe onye Allah nyere akụnụba nọ, wee jiri akụnụba ahụ mee ihe n’ụzọ eziokwu, nakwa n’ebe onye Allah nyere amamihe nọ, wee mee ya ma kụziere ya ndị ọzọ.”
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
[Muhammad bin Gharair Az Zuhri] gwara m, [Ya'qub bin Ibrahim] gwara anyị, [Nna m] gwara m site na [Salih] site na [Ibn Shihab], ọ gwara m na [Ubaidullah bin Abdullah] gwara ya site na [Ibn 'Abbas], na ya na Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari na-arụrịta ụka gbasara enyi Musa 'Alaihis Salam, Ibn 'Abbas kwuru; ọ bụ Khidir 'Alaihis Salam. Na mberede, Ubay bin Ka'b gafere n'ihu ha, mgbe ahụ Ibn 'Abbas kpọrọ ya wee sị: 'Enyi m a na mụ na-arụrịta ụka gbasara enyi Musa 'Alaihis Salam, onye a jụrụ ajụjụ banyere ụzọ o zutere ha, ị nụtụla onye amụma ka ọ na-akọ akụkọ a?' [Ubay bin Ka'ab] zara: Ee, ọ dị mma, anụrụ m otu mgbe ka Ozizi Chineke Sallalahu Alaihi wasallam na-ekwu, sị: 'Mgbe Mozis nọ n'etiti ndị ndu nke ụmụ Izrel, mmadụ bịara jụọ: 'Ị maara onye maara ihe karịa gị?' Ka Musa 'Alaihis salam kwuru: 'Mba'. Ya mere, Allah Ta'ala kpugheere Mozis 'Alaihis ekele ahụ: 'E nwere, ya bụ, ohu anyị aha ya bụ Hidlir'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' rịọrọ maka ụzọ ọ ga-esi zute ya. Allah mere azụ ahụ maka Mozis dị ka ihe ịrịba ama wee sị ya: 'ọ bụrụ na ị tụfuo azụ ahụ, laghachi, ị ga-ezute ya ma emechaa'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' soro ụzọ azụ ahụ n'oké osimiri. Onye na-eso ụzọ Mozis 'Alaihis salam' kwuru, sị: 'Ị maara mgbe anyị na-achọ ebe mgbaba n'ime nkume ahụ? N'ezie, echefuru m - ịkọ banyere - azụ ahụ, ọ dịghịkwa onye chefuru ịgwa m maka ya ma e wezụga Setan'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' kwuru, sị: 'Nke ahụ bụ ebe anyị na-achọ'. Ha abụọ wee laghachi, soro nzọụkwụ mbụ ha. Ya mere, ha abụọ zutere Hidlir 'Alaihis salam'. Nke ahụ bụ akụkọ banyere ha abụọ dịka Allah si kwuo ya n'Akwụkwọ Ya.
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
Agwara anyị [Abu Ma'mar], agwara anyị [Abdul Warits], agwara anyị [Khalid] site na [Ikrimah] site na [Ibn 'Abbas], sị: Otu ụbọchị, onye ozi Allah, sallallaahu alaihi wasallam, nọ n'akụkụ m wee sị: 'Allah, kụziere ya akwụkwọ'.
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
[Isma'il bin Abu Uwais] kọrọ anyị, [Malik] kọọrọ m site n'aka [Ibn Shihab] site n'aka [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah] site n'aka [Abdullah bin 'Abbas] kwuru; Abịara m n'ịnyịnya ibu, n'oge ahụ, ọ fọrọ obere ka m too, onye ozi Allah nọkwa na-ekpe ekpere na Mina n'echeghị mgbidi ihu. Ya mere, agafere m n'ihu ụfọdụ ahịrị wee hapụ ịnyịnya ibu ahụ ka ọ gaa chọta nri dịka ọ masịrị ya. Mgbe ahụ, m laghachiri n'etiti ahịrị ahụ, ọ dịghịkwa onye tara m ụta.
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
Ọ gwara m [Muhammad bin Yusuf] sị, “Ọ gwara anyị [Abu Mushir] sị, Ọ gwara m [Muhammad bin Harb] Ọ gwara m [Az Zubaidi] si [Az Zuhri] si [Mahmud bin Ar Rabbi] sị: ‘Echetara m site n’aka Onye Amụma ahụ, mgbe O techara ọnụ mmiri Ya n’ihu m, n’oge ahụ, anọ m naanị afọ ise’.
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
Mgbe ọ gwara anyị [Abu Al Qasim Khalid bin Khali] - onye ọkaikpe na Himshi-, o kwuru; gwara anyị [Muhammad bin Harb] sị, “A gwala anyị [Al Auza'i] agwala anyị [Az Zuhri] site na [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] site na [Ibn 'Abbas] na ya na Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari rụrụ ụka gbasara enyi ya bụ Musa 'Alaihis salam, Ibn 'Abbas kwuru; ọ bụ Khidlir 'Alaihis salam. Na mberede, Ubay bin Ka'b gafere n'ihu ha abụọ, yabụ Ibn 'Abbas kpọrọ ya wee sị: 'Enyi m na mụ na-arụrịta ụka gbasara enyi m bụ Musa 'Alaihis salam, onye a jụrụ ajụjụ gbasara ụzọ nke mechara mee ka ọ dịrị n'otu, ị nụtụla onye amụma ka ọ na-akọ maka okwu a?' [Ubay bin Ka'ab] zara: Ee, ọ dị mma, anụrụ m otu mgbe ka Ozizi Chineke Sallalahu Alaihi wasallam na-ekwu, sị: 'Mgbe Mozis nọ n'etiti ndị ndu nke ụmụ Izrel, mmadụ bịara jụọ: 'Ị maara onye maara ihe karịa gị?' Ka Musa 'Alaihis salam kwuru: 'Mba'. Ya mere, Allah Ta'ala kpugheere Mozis 'Alaihis ekele ahụ: 'E nwere, ya bụ, ohu anyị aha ya bụ Hidlir'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' rịọrọ maka ụzọ ọ ga-esi zute ya. Allah mere azụ ahụ maka Mozis dị ka ihe ịrịba ama wee sị ya: 'ọ bụrụ na ị tụfuo azụ ahụ, laghachi, ị ga-ezute ya ma emechaa'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' soro ụzọ azụ ahụ n'oké osimiri. Onye na-eso ụzọ Mozis 'Alaihis salam' kwuru, sị: 'Ị maara mgbe anyị na-achọ ebe mgbaba n'ime nkume ahụ? N'ezie, echefuru m - ịkọ banyere - azụ ahụ, ọ dịghịkwa onye chefuru ịgwa m maka ya ma e wezụga Setan'. Ya mere, Musa 'Alaihis Salam' kwuru, sị: 'Nke ahụ bụ ebe anyị na-achọ'. Ha abụọ wee laghachi, soro nzọụkwụ mbụ ha. Ya mere, ha abụọ zutere Hidlir 'Alaihis salam'. Nke ahụ bụ akụkọ banyere ha abụọ dịka Allah si kwuo ya n'Akwụkwọ Ya.
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
Ọ gwara anyị [Muhammad bin Al 'Ala'], sị, ọ gwara anyị [Hammad bin Usamah] site na [Buraid bin Abdullah] site na [Abu Burdah] site na [Abu Musa] site na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, sị: 'Ilu nke nduzi na ihe ọmụma nke Allah zitere m iweta dị ka oké mmiri ozuzo na-ada n'ala. N'ime ala ahụ, e nwere ụdị nke nwere ike ịmịkọrọ mmiri ka o wee nwee ike ịkụ ọtụtụ osisi na ahịhịa. N'etiti ya, e nwere ala siri ike nke na-ejide mmiri - nke na-adịghị akwụsi ike - ka ụmụ mmadụ wee ṅụọ ya, zụọ anụ ụlọ na inye osisi mmiri. N'aka nke ọzọ, e nwere ala dị ka ndagwurugwu nke na-enweghị ike ijide mmiri ma ghara ịkụ osisi. Ilu ahụ dị ka onye ghọtara okpukpe Allah ma nwee ike irite uru n'ihe e zigara m na ya, ọ mụrụ ya ma kụzie ya, nakwa ilu nke onye na-enweghị ike ịrị elu n'ọkwa ma nabataghị nduzi Allah na ihe e zigara m na ya'. Abu Abdullah kwuru; [Ishaq] kwuru, sị: 'N'ime ụdị ala ndị a, e nwere ndị dị n'ụdị ndagwurugwu nke nwere ike ijide mmiri ruo n'ọnụ, n'etiti ha kwa, e nwere ọzara Sahara dị larịị.'
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
Agwara anyị ['Imran bin Maisarah], agwara anyị [Abdul Warits] site na [Abu At Tayyah] site na [Anas bin Malik] kwuru, agwara anyị site n'aka onye amụma sallallaahu 'alaihi wasallam:' N'ezie, n'ime ihe ịrịba ama nke awa bụ mmụba nke ihe ọmụma na mgbasa nke amaghị ihe na ịṅụ mmanya na omume ịkwa iko n'èzí.
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
kọrọ anyị [Musaddad], sị, a kọrọ anyị [Yahya] site na [Syu'bah] site na [Qotadah] site na [Anas bin Malik] kwuru, sị: Onye ozi Allah, Allahu alihi wa sallam, kwuru, sị: 'N'ezie, n'ime ihe ịrịba ama nke awa ahụ bụ ụkọ ihe ọmụma na mgbasa nke amaghị ihe, ịkwa iko n'ihu ọha, ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ụmụ nwanyị na obere ụmụ nwoke, ruo n'ókè nke na ụmụ nwanyị iri ise hà nhata naanị otu nwoke.
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
Agwara anyị [Sa'id bin 'Ufair], sị, "Agwara m [Al Laits], sị, Agwara m [Uqail] site n'aka [Ibn Shihab] site n'aka [Hamzah bin Abdullah bin Umar] na [Ibn Umar] kwuru, sị: Anụrụ m ka Onye Ozi Allah, Sallallaahu Alaihi Wasallam, na-ekwu, sị: 'Mgbe m na-ehi ụra, rọrọ m nrọ na e nyere m otu iko mmiri ara ehi wee ṅụọ ya ruo mgbe m hụrụ ezigbo anya na-apụta n'ime mbọ aka m, wee nye ya enyi m a ma ama, Umar bin Al Khaththab, nke fọdụrụ." Ndị mmadụ jụrụ, sị: 'Gịnị bụ ta'wil, O Onye Ozi Allah?' Ọ zara, sị: 'Ihe Ọmụma'.