Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
[Abdullah bin Yusuf]-ek esan zigun, [Sa'id Al Maqburi]-k [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir]-ek esan zigun [Anas bin Malik]-ek esaten entzun zuela: Meskitan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin eserita geundela, gamelu baten gainean zihoan gizon bat etorri zen, meskitaren ondoan lotu zuen eta esan zien -lagunei-: 'Zuetako zeini deitzen zaio Muhammad?'. Une hartan, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam lagunen erdian makurtu zen, eta guk erantzun genion: 'Pertsona hau, zuria, atzerantz makurtu da'. Gizonak esan zion: 'Abdul Muththaliben semea'. Profetak sallallaahu 'alaihi wasallam erantzun zuen: 'Bai, erantzun dizut'. Beraz, pertsonak Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i esan zion: 'Galdera bat egiten dizut, zaila izan daitekeena zuretzat, baina ez duzu ezer sentitzen nirekin'. Beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: "Galdetu zein den zure arazoa". Gizonak esan zuen: "Zure Jaunaren eta zure aurrekoen Jaunaren mesedetan galdetzen dizut. Ala izan zen gizateria osoari bidali zintuena?" Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: "Alaren izenean, bai, hala da!" Pertsonak esan zuen: "Alaren izenean zin egiten dizut, Ala izan zen egunean eta gauean bost aldiz otoitz egiteko agindu dizuna?" Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: "Alaren izenean, bai, hala da!" Pertsonak esan zuen: "Alaren izenean zin egiten dizut, Ala izan zen hilabete honetan urtero barau egiteko agindu dizuna?" Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: "Alaren izenean, bai, hala da!" Pertsonak esan zuen: "Alaren izenean zin egiten dizut, Ala izan zen gure arteko aberatsei limosna hartu eta gero gure arteko pobreei banatzeko agindu dizuna?" Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek erantzun zuen: "Alaren izenean, bai, hala da!". Pertsonak esan zuen: "Sinesten dut ekarri duzun horretan eta nire herriaren mezularia naiz, Dlamam bin Tsa'labah naiz, Bani Sa'd bin Bakr-en anaia". Hori da istorioa - [Musa bin Isma'il] eta [Ali bin Abdul Hamid]-ek kontatua [Sulaiman bin Al Mughirah-engandik], [Tsabit-engandik], [Anas-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik.
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
[Isma'il bin Abdullah]-ek esan zigun, esan zidan [Ibrahim bin Sa'd]-ek [Salih]-engandik [Ibn Shihab]-engandik [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud]-engandik [Abdullah bin 'Abbas]-ek jakinarazi zuela, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak norbait bidali zuela gutun batekin eta agindu ziola gutuna Bahraineko buruzagiari emateko. Orduan, Bahraineko buruzagiak Kisrari eman zion. Irakurri zuenean, gutuna urratu zuen. Uste dut orduan [Ibn Musayyab]-ek esan zuela; orduan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek otoitz egin zuela haiek - beren boterea - txikituta uzteko.
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
Esan digu [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazik] esan digu [Abdullahk] esan duela, esan digu [Syu'bahk] [Qotadah-k] [Anas bin Malik]-ek esan duela: Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek gutun bat idatzi zuen edo gutun bat idazteko asmoa zuen, eta gero esan zioten ez zutela idatzia irakurriko zigilua ez badago. Beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, zilarrezko zigilu bat egin zuen marka batekin; Muhammad Rasulullah. Eskuetan zuria ikusi izan banu bezala zen, sallallaahu 'alaihi wasallam'. Orduan, Qotadah-i galdetu nion: 'Nork egin zuen Muhammad Rasulullah-ren seinalea?' Erantzuna: 'Anas'.
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
Esan digute [Isma'ilek], niri [Malik] esan didate [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhahk] [Abu Murrah] -Uqail bin Abu Taliben esklabo ohia-, [Abu Waqid Al Laitsi]-rengandik esan ziola, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, meskitan batzarrean bere lagunekin eserita zegoela, hiru pertsona etorri zirela. Bi Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i begira jarri ziren eta besteak alde egin zuen, biak Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin eserita jarraitu zuten, eta bat pozik zirudien batzarrean Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin, bigarrena haien atzean eseri zen bitartean, eta hirugarrena alde egin zuen. Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, batzarrera joan ondoren, esan zuen: "Nahi al duzue hiru pertsona horiei buruz hitz egitea?" Horietako batek, berriz, Alaren babesa eskatu zuen, eta Alak babestu zuen. Bigarrenik, Alaren lotsatzen da, eta orduan Alak lotsatzen da hartaz. Hirugarrenak Alarengandik urrundu zen bitartean, Alak urrundu egin zen harengandik.
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
Esan digu [Musaddad]-ek esan zuela, esan digu [Bisyir]-ek esan zuela, esan digu [Ibn 'Aun]-ek [Ibn Sirinek] [Abdurrahman bin Abu Bakrah]-ek [bere aita]-rengandik, esan zuen, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam bere gameluan eserita zegoela jendeak gameluaren uzdak eusten zizkion bitartean. Sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Zein egun da hau?". Guztiok isilik geunden eta pentsatu genuen jada ezagutzen zen egunaren izenaz beste zerbait izendatuko zuela. Sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Ez al da gaur Nahar eguna?". Erantzun genion: "Hori da". Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek berriro galdetu zuen: "Zein hilabete da hau?". Guztiok isilik geunden eta pentsatu genuen jada ezagutzen zen hilabetearen izenaz beste zerbait izendatuko zuela. He sallallaahu 'alaihi wasallam esan zuen: 'Ez al da hau Dhul Hijjah hilabetea?' Guk erantzun genuen: 'Hori da'. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, zuen odola, zuen aberastasuna eta zuen bizilagunen ohorea haram dira - garbiak - zuen eguna, zuen hilabetea eta zuen lurra santuak diren bezala. -Beraz- bertan daudenek helarazi diezaietela bertan ez daudenei, zeren eta bertan daudenek, zorionez, haiek baino hobeto ulertzen duten pertsonei helarazi ahal izango dietelako'.
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
Esan digu [Muhammad bin Yusuf]-ek esan zuela, esan digu [Sufyan]-ek [Al A'masy-k] [Abu Wa'il]-ek [Ibn Mas'ud]-ek esan zuela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ohartarazi zigula aurrean ditugun egun zailei buruzko ikasgai batekin.
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek] esan duela, esan digu [Yahya bin Sa'idek] esan duela, esan digu [Syu'bahk] Esan dit [Abu At Tayyahk] [Anas bin Malik]-ek, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak, esan zuela: 'erraztu eta ez zaildu, eman berri onak eta ez utzi jendea ihes egiten'.
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
[Uthman bin Abu Syaibah-k] esan zigun, [Mansur-ek] [Abu Wa'il-ek] esan zigun; [Abdullah-ek] ostegunero eskolak ematen zizkiela jendeari, eta norbaitek esan zigun: 'Abu Abdurrahman, benetan nahi dut egunero eskolak ematea'. Hark esan zuen: 'Benetan erreparo dut, aspertzeko beldur naizelako, eta Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek asperdurak hartuko gaituen beldurrez irakatsi zizkigun eskolak bezalako ikasgai bat eman nahi dizuet'.
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Esan digu [Sa'id bin 'Ufair]-ek [Ibnu Wahab]-ek [Yunus]-engandik [Ibn Shihab]-ek esan zuela, [Humaid bin Abdurrahman]-ek esan zuela; [Mu'awiyyah]-ek guretzat sermoi bat ematen entzun nion, esan zuen; sallallaahu 'alaihi wasallam profeta entzun nuen esaten: 'Alak on izatea nahi duenari, Ala-k faqiq egingo dio erlijioan. Ni naiz banatzen duen bakarra, Ala da ematen duena. Eta ummah honek beti eutsiko die Ala-ren aginduei, ez dute sufrituko haien aurka egiten duten pertsonengatik Ala-ren erabakia iritsi arte'.
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
Esan digu [Ali bin Abdullah]-ek esan digu [Sufyan]-ek esan duela, esan dit [Ibn Abu Najih]-ek [Mujahid]-ek esan duela; Behin [Ibn Umar]-ekin joan nintzen Medinara, baina ez nion entzun Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i buruz hitz egiten, gertakari bat izan ezik, non esan zuen: Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin geunden eta gero kongregazioak egin zuen topo. Orduan esan zuen: 'Egia esan, zuhaitzen artean musulman batentzako parabola den zuhaitz bat dago'. Datil palmondo bat zela esan nahi nuen, baina gazteena nintzenez, isilik egon nintzen. Orduan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Datil palmondo bat da hori'.
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Esan zigun [Al Humaidik] esan zuela, esan zigun [Sufyanek] esan zuela, esan zidan [Isma'il bin Abu Khalid] - Az Zuhritik esan zigun hadith ezberdin batekin - esan zuela; [Qais bin Abu Hazim] esaten entzun nion; [Abdullah bin Mas'ud] esaten entzun nion; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Ezin duzue inbidiarik izan bi gauzagatik izan ezik; -Alak aberastasuna ematen dion pertsona bati eta gero aberastasun hori egiaren bidean erabiltzen dionari eta Alak jakinduria ematen dion pertsona bati eta gero praktikan jartzen dio eta besteei irakasten dio'.
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
[Muhammad bin Gharair Az Zuhri-k] esan zidan, [Ya'qub bin Ibrahim-ek] esan zigun, [Nire aitak] [Salih-engandik] [Ibn Shihab-engandik] esan zidan, esan zidan ['Ubaidullah bin Abdullah-ek] [Ibn 'Abbas-engandik] esan ziola, berak eta Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari Musa 'Alaihis Salam-en lagunari buruz eztabaidatzen ari zirela, Ibn 'Abbas-ek esan zuen; Khidir 'Alaihis Salam da. Bat-batean Ubay bin Ka'b haien aurretik pasa zen, eta orduan Ibn 'Abbas-ek deitu eta esan zion: "Nire lagun hau eta biok Musa 'Alaihis Salam-en lagunari buruz eztabaidatzen ari ginen, azkenean haiekin topo egin zuen bideari buruz galdetu zioten, entzun al duzu inoiz Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam gai hau kontatzen?" [Ubay bin Ka'abek] erantzun zuen: Bai, hala da, behin entzun nion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam esaten: 'Musa Israelgo seme-alaben buruzagien artean zegoenean, norbait etorri zen galdetuz: ezagutzen al duzu zu baino adimentsuagoa den inor?' Musak 'Alaihis salam-ek esan zuen: 'Ez'. Orduan, Allah Ta'alak Musa 'Alaihisi agurra errebelatu zion: 'Hemen dago, hain zuzen ere, Hidlir izeneko gure zerbitzaria'. Beraz, Musak 'Alaihis Salam-ek harekin topo egiteko modu bat eskatu zuen. Ala-k arraina egin zion Moisesentzat seinale gisa eta esan zion: 'arraina galtzen baduzu, itzuli, geroago topo egingo duzu'. Beraz, Musak 'Alaihis Salam-ek arrainaren arrastoa jarraitu zuen ozeanoan. Musak 'Alaihis salam-en dizipuluak esan zuen: 'Ba al zenekien harkaitzean aterpe bila genbiltzala? Izan ere, arrainaren berri ematea ahaztu zitzaidan eta inork ez zuen ahaztu horri buruz hitz egitea, Satanas izan ezik'. Beraz, Musa 'Alaihis Salam-ek esan zuen: "Hori da bilatzen ari garen lekua". Orduan, biak itzuli ziren, jatorrizko urratsei jarraituz. Azkenean, biek Hidlir 'Alaihis salam' topatu zuten. Hori da bien istorioa, Ala-k bere liburuan kontatzen duen bezala.
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
Esan digute [Abu Ma'marrek] esan duela, esan digute [Abdul Waritsek] esan duela, esan digute [Khalid]ek ['Ikrimahek] esan duela [Ibn 'Abbasek] esan duela: Egun batean, Ala-ren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, nire ondoan zegoen eta esan zuen: 'Oi Ala, irakatsi iezaiozu Liburua'.
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
[Isma'il bin Abu Uwais]-ek gurekin kontatu zuen, [Malik]-ek nirekin kontatu zuen [Ibn Shihab]-engandik ['Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah]-engandik [Abdullah bin 'Abbas]-ek esan zuen: "Asto baten gainean etorri nintzen, garai hartan ia pubertaroa nintzen, eta Alaren Mezularia Minan otoitz egiten ari zen hormari begira egon gabe. Beraz, ilara batzuen aurretik pasa nintzen eta gero astoa nahi zuen janaria bilatzera joaten utzi nuen. Gero, ilara erdira itzuli nintzen eta inork ez ninduen errurik bota".
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
Esan zidan [Muhammad bin Yusuf]-ek esan zuela, Esan zigun [Abu Mushirrek] esan zuela, Esan zidan [Muhammad bin Harb]-ek esan zidan [Az Zubaidi]-k [Az Zuhri-k] [Mahmud bin Ar Rabbi'-k] esan zuela: 'Gogoratzen dut Profetak esandakoa, bere listua aurpegian zipriztindu zuenean, garai hartan bost urte besterik ez nituen'.
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
[Abu Al Qasim Khalid bin Khali] -Himshiko epaile bat- esan zigun ondoren, esan zigun; esan zigun [Muhammad bin Harb] esan zuela, Esan zigun [Al Auza'ik] [Az Zuhri] esan zigun ['Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud-engandik] [Ibn 'Abbas]-engandik berak eta Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazarik Musa 'Alaihis salam lagunari buruz eztabaidatu zutela, Ibn 'Abbasek esan zuen; Khidlir 'Alaihis salam da. Bat-batean, Ubay bin Ka'b bien aurretik pasa zen, eta Ibn 'Abbasek deitu eta esan zion: "Nire laguna eta biok Musa 'Alaihis salam lagunari buruz eztabaidatzen ari ginen, azkenean elkartu zuen bideari buruz galdetu zioten, entzun al duzu inoiz Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam gai honi buruz hitz egiten?" [Ubay bin Ka'abek] erantzun zuen: Bai, hala da, behin entzun nion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam esaten: 'Musa Israelgo seme-alaben buruzagien artean zegoenean, norbait etorri zen galdetuz: ezagutzen al duzu zu baino adimentsuagoa den inor?' Musak 'Alaihis salam-ek esan zuen: 'Ez'. Orduan, Allah Ta'alak Musa 'Alaihisi agurra errebelatu zion: 'Hemen dago, hain zuzen ere, Hidlir izeneko gure zerbitzaria'. Beraz, Musak 'Alaihis Salam-ek harekin topo egiteko modu bat eskatu zuen. Ala-k arraina egin zion Moisesentzat seinale gisa eta esan zion: 'arraina galtzen baduzu, itzuli, geroago topo egingo duzu'. Beraz, Musak 'Alaihis Salam-ek arrainaren arrastoa jarraitu zuen ozeanoan. Musak 'Alaihis salam-en dizipuluak esan zuen: 'Ba al zenekien harkaitzean aterpe bila genbiltzala? Izan ere, arrainaren berri ematea ahaztu zitzaidan eta inork ez zuen ahaztu horri buruz hitz egitea, Satanas izan ezik'. Beraz, Musa 'Alaihis Salam-ek esan zuen: "Hori da bilatzen ari garen lekua". Orduan, biak itzuli ziren, jatorrizko urratsei jarraituz. Azkenean, biek Hidlir 'Alaihis salam' topatu zuten. Hori da bien istorioa, Ala-k bere liburuan kontatzen duen bezala.
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
[Muhammad bin Al 'Ala`-k] esan zigun, [Hammad bin Usamah-ek] [Buraid bin Abdullah-engandik] [Abu Burdah-engandik] [Abu Musa-rengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zigun, esan zuen: 'Alak ekartzeko bidali didan gidaritza eta ezagutzaren parabola lurrera erortzen den euri jasa bezalakoa da. Lurzoruaren artean ura xurgatu dezakeen mota bat dago, landare eta belar asko hazteko. Eta tartean ura atxikitzen duen lur gogorra dago - geldirik - gizakiek edan, abereak elikatu eta landareak ureztatu ahal izateko. Eta bestetik, haran itxurako lur gainazal bat dago, ura ezin duena eduki eta landareak ezin dituena hazi. Parabola Alaren erlijioa ulertzen duen eta berarekin bidali zidatenak aprobetxatu ditzakeen pertsona baten antzekoa da, aztertu eta irakatsi zuen, eta baita ere maila igo ezin duen eta berarekin bidali zidatenak Alaren gidaritza onartzen ez duen pertsona baten parabola'. Esan zuen Abu Abdullah-ek; [Ishaq]-ek esan zuen: «Eta lur mota horien artean, ura ertzeraino atxiki dezaketen haran formako batzuk daude, eta horien artean Sahara basamortu laua dago».
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
Esan digute ['Imran bin Maisarah], esan digute [Abdul Warits]-ek [Abu At Tayyah-ek] [Anas bin Malik]-ek esan duela, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan du: 'Egia esan, Orduko seinaleen artean daude ezagutzaren gorakada eta ezjakintasunaren hedapena, ardoa edatea eta adulterioa praktikatzea'.
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
Narratu ziguten [Musaddad]-ek esan zuen, narratu ziguten [Yahya]-k [Syu'bah-ek] [Qotadah-ek] [Anas bin Malik-ek] esan zuen: Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Egia esan, Orduko seinaleen artean daude ezagutzaren urritasuna eta ezjakintasunaren hedapena, adulterio agerikoa, emakume kopuru handiagoa eta gizon gutxiago, berrogeita hamar emakume gizon baten parekoak diren neurrian.
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
Esan digute [Sa'id bin 'Ufair]-ek esan zuela: Esan didate [Al Laits]-ek esan duela: Esan didate ['Uqail]-ek [Ibn Shihab-ek] [Hamzah bin Abdullah bin Umar-ek] esan duela: Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun nuen: 'Lo nengoela, esne baso bat ematen zidatela amets egin nuen eta gero edan egin nuen nire azazkaletatik ikuspegi ona ateratzen ikusi nuen arte, gero gainerakoa Umar bin Al Khaththab-i eman nion'. Jendeak galdetu zuen: 'Zer da ta'wil-a, Alaren Mezularia?' Hark erantzun zuen: 'Ezagutza'.