Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Yusuf] ko, a y’a fɔ an ye [Al Laits] ka bɔ [Sa’id Al Maqburi] fɛ ka bɔ [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] fɛ ko a ye [Anas bin Malik] ka kuma mɛn ko: Tuma min na an tun siginin be ni kira ye, an y’a fɔ an ye misiriba kɔnɔ. k’a fɔ o ye -a tɔɲɔgɔnw- ye ko: «Aw ra jumɛn le bɛ wele ko Muhamadu?» O wagati la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a yɛrɛ sin a kɔfɛ sahabaw cɛmancɛ la, o kɔ, an y’a jaabi ko: ‘Nin mɔgɔ, nɛrɛmuguman b’a yɛrɛ sin a kɔfɛ’. Cɛɛ y'a fɔ a ye ko; ‘E Abdul Muthtalib dencɛ’ Nabi y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn, n y’i jaabi’. O la, o tigi y’a fɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye ko: ‘N be ɲiningali dɔ kɛ i ye min be se ka gwɛlɛya i ma nka i kana foyi miiri ne la’. O la, cira (saw) y’a jaabi ko: ‘Aw k’aw ka gwɛlɛya ɲininga’. Cɛɛ ko: ‘Ne b’i ɲininga i ka Raba ni minw tun be yen ka kɔn i ɲɛ, olu ka Raba kosɔn. Yala Ala lo y’i ci adamadenw bɛɛ ma wa?’ Cibi y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ɔnhɔn, o lo!’. O tigi ko: «N b’i kali Ala tɔgɔ la, yala Ala lo y’a fɔ i ye ko an ka seli kɛ siɲɛ duuru suu ni tile wa?» Cibi y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ɔnhɔn, o lo!’. O tigi ko: «N b’i kali Ala tɔgɔ la, yala Ala lo y’a fɔ i ye ko an ka sun don nin kalo nin na saan o saan wa?» Cibi y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ɔnhɔn, o lo!’. O tigi ko: «N b’i kali Ala tɔgɔ la, yala Ala lo y’a fɔ i ye ko i ka saraka bɔ an cɛma nafolotigiw fɛ, k’a tilan an cɛma fantanw cɛ wa?» Cibi y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ɔnhɔn, o lo!’. O tigi ko: ‘I nana ni min ye, ne lanin b’o la ani ne ye ne ka mɔgɔw ka ciden ye, ne ye Dlamam bin Tsa’labah ye, Bani Sa’d bin Bakr balimacɛ’. O ye maana ye - i n’a fɔ [Musa bin Isma’il] ani [Ali bin Abdul Hamid] y’a lakali cogo min na ka bɔ [Suliman bin Al Mugirah] ka bɔ [Tsabit] ka bɔ [Anas] ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam .
Hadith
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
A y’a fɔ an ye ko [Isimayili bin Abdullah] ko, a y’a fɔ ne ye [Ibrahima bin Sa’d] ka bɔ [Salih] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] la ko [Abdullah bin Abbas] y’a fɔ, ko ‘Abdullah bin Abbas tun ye yamaruya di a ma ani a tun ye yamaruya di a ma. ka lɛtɛrɛ di Bahrein jamana ɲɛmɔgɔ ma. O kɔ, Bahrein ɲɛmɔgɔ y’a di Kisra ma. A y'o kalan tuma min na, a ye lɛtɛrɛ faran. Ne tun b’a miiri o tuma na [Ibn Musayyab] ko; o kɔ, Rasulullah sallallahu alayihi wasallam ye delili kɛ ko u - u ka fanga - ka tigɛtigɛ.
Hadith
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazi] y’a fɔ an ye ko [Abdullah] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Qotadah] ka bɔ [Anas bin Malik] ko: Kira sallallahu ‘alaihi wasallam ye lɛtɛrɛ sɛbɛ walima k’a laɲini ka lɛtɛrɛ sɛbɛ a ma ko u tun tɛ testaman ye, fɔɔ ni tagamasiɲɛ b’a kan. O la, cira (saw) ye tagamasiɲɛ dɔ dilan ni warijɛ ye, tagamasiɲɛ b’a kan; Muhamadu Rasulullah. A tun be komi n’ ye gwɛman ye a bolow kan. O kɔ, n ye Qotadah ɲininga ko: ‘Jɔn lo ye Muhamadu Rasulullah ka tagamasiɲɛ kɛ?’ A jaabili ye nin ye: ‘Anasi’.
Hadith
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
A fɔra an ye [Isimayɛli] ko, a fɔra ne [Malik] ye ka bɔ [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] fɛ ko [Abu Murrah] - Uqail bin Abu Talib ka jɔɔn kɔrɔ dɔ -, y’a fɔ a ye ka bɔ [Abu Waqid Al Laitsi] fɛ, ko a tun ye Ala ka ciden ye. lajɛnba min kɛra misiri la n’a tɔɲɔgɔnw ye, mɔgɔ saba nana. O la fila tun ɲɛsinna kira ma ani tɔ kelen bɔra, fila tora ka sigi ni kira ye yɔrɔ min na u kelen tun be komi a nisɔndiyanin lo jamakulu kɔnɔ ni kira ye k’a sɔrɔ filanan tun siginin be u kɔfɛ, k’a sɔrɔ sabanan y’a yɛrɛ yɛlɛma. Ala ka ciden sallallaahu ‘alayihi wasallam ka lajɛnba na ka ban tuma min na, a ko: ‘Aw b’a fɛ n’ ka o mɔgɔ saba nunu fɔ aw ye wa?’. O dɔ la, a ye latanga ɲini Ala fɛ, o la, Ala y’a latanga. A filanan, a be maloya Ala la, o kɔ, Ala be maloya a la. Tuma min na sabanan y’a yɛrɛ mabɔ Ala la, Ala y’a yɛrɛ mabɔ a la’.
Hadith
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Bisyir] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Aun] ka bɔ [Ibnu Sirin] ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Bakrah] ka bɔ [a facɛ] la, a ko, ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam tun siginin be a ka ɲɔgɔmɛ kan k’a sɔrɔ mɔgɔw tun be ɲɔgɔmɛ minɛna’. A ko: ‘Nin ye loon jumɛn ye? '. An bɛɛ y’an makumu ani an tun b’a miiri ko a bena fɛɛn wɛrɛ tɔgɔ fɔ min tɛ loon tɔgɔ ye min tun lɔnna ka ban. A ko: Bi tɛ Nahar ka loon ye wa? An y’a jaabi ko: ‘O lo’. Cibi y’a ɲininga tugun ko: ‘Nin ye kalo jumɛn ye? '. An bɛɛ y’an makumu ani an tun b’a miiri ko a bena fɛɛn wɛrɛ tɔgɔ fɔ min tɛ kalo tɔgɔ ye min tun lɔnna ka ban. A ko: «Nin tɛ Zulhija kalo ye wa?» An y’a jaabi ko: ‘O lo’. Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Tiɲɛ na, i joli, i ka nafolo ani i sigiɲɔgɔnw ka bonya ye haram - saniyanin ye - i n’a fɔ i ka loon, i ka kalo ani i ka jamana ka senuya. -O la- minw be yen, olu k’a lase minw tɛ yen, bari mɔgɔ minw be yen, jigiya b’a la k’u bena se k’a lase mɔgɔw ma minw be faamuyali kɛ ka tɛmɛ u kan’.
Hadith
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yusufu] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Wa’il] ka bɔ [Ibn Mas’ud] ka ko; ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’an lasɔmi ni kalan ye loon gwɛlɛw koo la, an bena minw kunbɛn.
Hadith
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Basysyar] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’bah] A y’a fɔ ne ye [Abu At Tayyah] fɛ ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘a nɔgɔya ani ka boli ka taga’.
Hadith
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
A y’a fɔ an ye ko [Usman bin Abu Syaiba] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Abu Wa’il] ko; ko [Abdullah] tun be kalan di mɔgɔw ma jumalon bɛɛ, o kɔ, mɔgɔ dɔ ko: ‘E Abu Abdurrahman, n b’a fɛ kosɔbɛ i ka kalan di an ma loon o loon’ a ko: ‘Ne be sigasiga tiɲɛn na k’o kɛ, bari n be siranna k’i sɛgɛ, ani n b’a fɛ ka kalan dɔ di i ma i n’a fɔ taullahullahullahuarless for ‘fealahulla us for . sɛgɛsɛgɛri bena an minɛ’.
Hadith
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
A y’a fɔ an ye [Sa’id bin Ufair] A y’a fɔ an ye [Ibnu Wahab] ka bɔ [Yunus] ka bɔ [Ibnu Shihab] ko, [Humaid bin Abdurrahman] ko; N y’a mɛn [Mu’awiyyah] be waajuli kɛra an ye, a ko; N y’a mɛn ko cira sallallaahu a ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kɛ mɔgɔɲuman ye, Ala b’a kɛ faqiq ye diinanko la. Ne kelen lo be tilan k’a sɔrɔ Ala lo be di. Ani nin ummat bena lɔ Ala ka cikanw kan tuma bɛɛ, u tɛna tɔɔrɔ mɔgɔw kosɔn minw b’u kɛlɛ fɔɔ ka taga se Ala ka latigɛli ma.’
Hadith
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
A y’a fɔ an ye [Ali bin Abdullah] A y’a fɔ an ye [Sufyan] ko, a y’a fɔ ne ye [Ibn Abu Najih] ka bɔ [Mujahid] ko; Loon dɔ la, n tun be ni [Ibn Umar] ye ka taga Madina, nka n m’a mɛn a be kumana cira sallallahu ko la fɔɔ koo kelen min na a ko: An tun be ni cira sallallahu ye ani o kɔ, jama y’a kunbɛn. O kɔ, a ko: ‘Tiɲɛ na, yiri dɔ be yiriw cɛma min ye ntalen ye silamɛ fɛ’. N’ tun b’a fɛ k’a fɔ ko dati yiri lo nka komi n’ lo ye dɔgɔcɛ ye, n’ y’i makumu. O la, cira (s.a.w) ko: ‘O ye dati yiri ye’.
Hadith
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
A y’a fɔ an ye [Al Humaidi] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan] ko, a y’a fɔ ne ye [Isma’il bin Abu Khalid] - ni hadisi wɛrɛ ye min ni a ye min fɔ an ye ka bɔ Az Zuhri la - a ko; N y’a mɛn [Qais bin Abu Hazim] b’a fɔra ko; N y’a mɛn [Abdullah bin Mas’ud] ko; Cibi ko: ‘I tɛ se ka ɲangoya kɛ fɔɔ fɛɛn fila; -Ala be nafolo di mɔgɔ min ma, o kɔfɛ a be baara kɛ n’o nafolo ye tiɲɛ sira kan ani mɔgɔ min be Ala ka hakilitigiya di a ma, o kɔfɛ a b’o kɛ k’a kalan mɔgɔ wɛrɛw la’.
Hadith
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
A y’a fɔ ne ye [Muhamadu bin Gharair Az Zuhri] ko, A y’a fɔ an ye [Ya’qub bin Ibrahim] ko, a y’a fɔ [n’ facɛ] ye ne fɛ ka bɔ [Salih] fɛ ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ, a y’a fɔ ko [Ubaidullah bin Abdullah] ye rapɔɔri di a ma ka bɔ [Ibnu bin Abdullah] ka bɔ [Ibnu bin Abdullah] fɛ, sɔsɔli kɛra tericɛ Musa Alahisi salam kan, Ibnu Abbas ko; ale ye Kidliri Alayisi salam ye. O yɔrɔnin bɛɛ, Ubay bin Ka’b tɛmɛna u fila ɲɛfɛ, o la, Ibn ‘Abbas y’a weele k’a fɔ a ye ko: ‘Ne ni n tericɛ tun be sɔsɔli kɛra tericɛ Musa ‘Alaihis salam koo la, min ɲiningara sira min labanna k’a bila ɲɔgɔn na, yala i delila k’a mɛn ko kira sallalamlahu ma’alallihi tun be nin koo la wa? [Ubay bin Ka’ab] y’a jaabi ko: Ɔnhɔn, o lo, n y’a mɛn loon dɔ la ko: ‘Tuma min na Musa tun be Isirayɛlidenw ka ɲɛmɔgɔw cɛma, mɔgɔ dɔ nana k’a ɲininga ko: yala i be mɔgɔ dɔ lɔn min ka hakili ka bon n’i ye wa?’ Musa ko: ‘Ɔn ɔn. O la, Ala Ta’ala ye foli nin jigi Musa ‘Alaihis kan ko: ‘An ka baaraden dɔ be yen min tɔgɔ ko Hidlir’. O kama, Musa ‘Alaihis Salam ye sira ɲini walisa k’a kunbɛn. Ala ye jɛgɛ kɛ Musa ye k’a kɛ tagamasiɲɛ ye, k’a fɔ a ye ko; ‘n’i ye jɛgɛ tunu, i ka segi ka na, i bena a kunbɛn kɔfɛ’. O la, Musa ‘Alaihis Salam tugura jɛgɛ sira kɔ baji kɔnɔ. Musa ‘Alaihis salam ka kalanden ko: ‘I b’a lɔn wagati min na an tun be dogoyɔrɔ ɲinina farakurun kɔnɔ wa? Tiɲɛ na, n’ ɲinɛna -ka jɛgɛ koo fɔ ani mɔgɔ si ma ɲinɛ k’o fɔ n’ ye fɔɔ Sutana’. O la, Musa ‘Alaihis Salam ko: ‘An be yɔrɔ min ɲinina, o lo’. O kɔ, u fila kɔsegira, ka tugu u ka tagamacogo fɔlɔ kɔ. O la, a laban, u fila ye Hidli ‘Alaihis salam’ kunbɛn. O ye o fila ka maana ye i n’a fɔ Ala y’a fɔ cogo min na a ka kitabu kɔnɔ.
Hadith
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
A fɔra an ye [Abu Ma’mar] ye ko a ko: [Abdul Warith] y’a lakali an ye, [Khalid] y’a lakali an ye ka bɔ [‘Ikrimah] fɛ ka bɔ [Ibn ‘Abbas] fɛ min ko: Loon dɔ la, Ala ka ciden (s.a.w) tun be n’ fɛ, a ko: ‘E Ala, i ka kitabu kalan a ye.’
Hadith
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
A y’a fɔ an ye ko [Isma’il bin Abu Uwais] ko, A y’a fɔ n ye ko [Malik] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ka bɔ [Abdullah bin Abbas] ko; N nana falimuso dɔ kan, o wagati la, n tun be ɲini ka kɛ kanbelenya ye, ani Ala ka ciden tun be delili kɛra Mina k’a sɔrɔ a ma kogo filɛ. O la, n’ tɛmɛna lɔgɔ dɔw ɲɛfɛ ani o kɔ, n’ ye falimuso labila walisa a ka se ka dumunifɛn o dumuni ɲini a fɛ. O kɔ, n’ kɔsegira n’ ka ɲɔgɔnye cɛmancɛ la ani mɔgɔ si ma n’ jalaki’.
Hadith
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
A fɔra ne ye [Muhamadu bin Yusuf] ko, A fɔra an ye [Abu Mushir] ko, A fɔra ne ye [Muhamadu bin Harb] A fɔra ne ye [Az Zubaidi] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Mahmud bin Ar Rabi’] ko: ‘Ne hakili b’a la ka bɔ a ka wagati la, o wagati la, a . N’ tun be ni saan duuru dɔrɔn lo ye’.
Hadith
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
A y’a fɔ an ye [Abu Al Kasim Khalid bin Khali] -kititigɛla dɔ min be Himshi-, a ko; a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Harb] ko, A y’a fɔ an ye [Al Auza’i] y’a fɔ an ye [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] ka bɔ [Ibn ‘Abbas] la ko ale ni Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari tericɛ ye sɔsɔli kɛ ’ koo la. ko; ale ye Kidliri Alayisi salam ye. O yɔrɔnin bɛɛ, Ubay bin Ka’b tɛmɛna u fila ɲɛfɛ, o la, Ibn ‘Abbas y’a weele k’a fɔ a ye ko: ‘Ne ni n tericɛ tun be sɔsɔli kɛra tericɛ Musa ‘Alaihis salam koo la, min ɲiningara sira min labanna k’a bila ɲɔgɔn na, yala i delila k’a mɛn ko kira sallalamlahu ma’alallihi tun be nin koo la wa? [Ubay bin Ka’ab] y’a jaabi ko: Ɔnhɔn, o lo, n y’a mɛn loon dɔ la ko: ‘Tuma min na Musa tun be Isirayɛlidenw ka ɲɛmɔgɔw cɛma, mɔgɔ dɔ nana k’a ɲininga ko: yala i be mɔgɔ dɔ lɔn min ka hakili ka bon n’i ye wa?’ Musa ko: ‘Ɔn ɔn. O la, Ala Ta’ala ye foli nin jigi Musa ‘Alaihis kan ko: ‘An ka baaraden dɔ be yen min tɔgɔ ko Hidlir’. O kama, Musa ‘Alaihis Salam ye sira ɲini walisa k’a kunbɛn. Ala ye jɛgɛ kɛ Musa ye k’a kɛ tagamasiɲɛ ye, k’a fɔ a ye ko; ‘n’i ye jɛgɛ tunu, i ka segi ka na, i bena a kunbɛn kɔfɛ’. O la, Musa ‘Alaihis Salam tugura jɛgɛ sira kɔ baji kɔnɔ. Musa ‘Alaihis salam ka kalanden ko: ‘I b’a lɔn wagati min na an tun be dogoyɔrɔ ɲinina farakurun kɔnɔ wa? Tiɲɛ na, n’ ɲinɛna -ka jɛgɛ koo fɔ ani mɔgɔ si ma ɲinɛ k’o fɔ n’ ye fɔɔ Sutana’. O la, Musa ‘Alaihis Salam ko: ‘An be yɔrɔ min ɲinina, o lo’. O kɔ, u fila kɔsegira, ka tugu u ka tagamacogo fɔlɔ kɔ. O la, a laban, u fila ye Hidli ‘Alaihis salam’ kunbɛn. O ye o fila ka maana ye i n’a fɔ Ala y’a fɔ cogo min na a ka kitabu kɔnɔ.
Hadith
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Al ‘Ala`] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Usamah] ka bɔ [Buraid bin Abdullah] ka bɔ [Abu Burdah] ka bɔ [Abu Musa] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam, a ko: ‘Talen min be bilasirali ni lɔnniya lamini na, o be i n’a fɔ Ala ye n ci ka b raring kan. Dugukolo cɛma, sugu dɔ be yen min be se ka jii sama walisa a ka se ka falenfɛnw ni bin caaman falen. Ani o cɛmancɛ la, dugukolo gɛlɛn be yen min be jii minɛ - min be lɔ - walisa adamadenw ka se k’a min, ka bɛgɛnw balo ani ka jii yiriw balo. Ani, faan wɛrɛ fɛ, dugukolo yɔrɔ dɔ be yen min be komi kuluwo, jii tɛ se ka minɛ ani yiriw tɛ se ka falen yen. Talen be i n’a fɔ mɔgɔ min be Ala ka diinan faamu ani a be se ka nafa sɔrɔ min na ne cira n’a ye, a y’o kalan k’a kalan, ani fana mɔgɔ min tɛ se ka yɛlɛma lɔyɔrɔ la ani a tɛ sɔn Ala ka ɲɛminɛli ma ni min cira n’a ye’. Abu Abdullah ko; [Ishaq] ko: ‘Ani dugukolo sugu nunu cɛma, dɔw be yen minw be kɛ i n’a fɔ kuluwow ani u be se ka jii minɛ fɔɔ ka taga se u daa la ani u cɛma, Sahara kongokolon pɛtɛnin be yen’.
Hadith
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
A fɔra an ye [‘Imran bin Maisarah] ko, a fɔra an ye [Abdul Warits] ka bɔ [Abu At Tayyah] ka bɔ [Anas bin Malik] ko, a fɔra cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ko: ‘Tiɲɛ na, lɛrɛ tagamasiɲɛw cɛma, lɔnniya ni lɔnniya yɛlɛmani be yen. kakalaya kɛli kɛnɛ kan’.
Hadith
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Syu’bah] ka bɔ [Qotadah] ka bɔ [Anas bin Malik] ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Tiɲɛ na, lɛrɛ tagamasiɲɛw cɛma, lɔnniya dɛsɛ ani kunfinya jɛnsɛnni be yen, min be se ka kɛ sababu ye ka muso dɔw ka yɔrɔ dɔ dayɛlɛ. - ka sanga ɲɔgɔn ma - muso biduuru ka kan ni mɔgɔ kelen dɔrɔn ye. cɛ.
Hadith
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
A fɔra an ye [Sa’id bin Ufair] ko, A fɔra ne ye [Al Laits] ko, A fɔra ne ye [Uqail] fɛ ka bɔ [Ibn Shihab] fɛ ka bɔ [Hamzah bin Abdullah bin Umar] fɛ ko [Ibn Umar] ko: Ne ye Ala ka ciden mɛn ko: ko nɔnɔ kɔpu dɔ dira n ma ani n y’a min fɔɔ n ye yeli ɲuman dɔ ye min bɔra n kunsigi la, o kɔ n y’a tɔ di n tericɛba Umar bin Al Khaththab ma’. Mɔgɔw y’a ɲininga ko: ‘Ta’wil ye mun ye, e Ala ka ciden?’. A y’a jaabi ko: ‘Lɔnniya’.
