Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
सानु दस्सेया है [अब्दुल्लाह बिन यूसुफ] ने कहा, सानु [अल लैट्स] [सईद अल मकबुरी] से [सैरिक बिन अब्दुल्लाह बिन अबू नमीर] से बताया है कि उसने [अनस बिन मलिक] को कहते हुए सुनया: जदों असीं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे नाल मस्जिद विच बैठे सी, तां इक ऊंट ते सवार आदमी आ के मस्जिद दे कोल बन्नी लेया ते उन्हां नू आख्या -साथी-: 'तुहाडे विचों किस नू मुहम्मद आखदे ने?' उस वक्त नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने साथियों के बीच पीछे झुक गए, फिर असी जवाब दित्ता: 'ए व्यक्ति, गोरा पीछे झुक गया है'। उस माह्नू ने उसी आखेआ; 'हे अब्दुल मुथथलिब दे पुत्तर' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'हां, मैं तुहानू जवाब दित्ता है'। इस करिए उस व्यक्ति ने नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी आखेआ: मैं तुंदे कोला इक सवाल पुच्छना जेह्ड़ा तुंदे आस्तै मुश्कल होई सकदा ऐ पर मेरे प्रति किश नेईं महसूस करो। तो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'पुछो कि तुहाडी समस्या की है'। उस आदमी ने आख्या: 'मैं तुहाडे रब्ब ते तुहाडे तों पहलां दे रब्ब दे वास्ते तुहाडे कोल मंगदा हां। क्या अल्लाह ही तुसें गी सारे इंसान दे कोल भेजेया हा?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'अल्लाह दी कसम, हां ऐ!' उस बंदे ने आख्या: 'मैं तुहानू अल्लाह दे नाम नाल कसम खांदा हां, क्या अल्लाह ने तुहानूं हुकम डित्ता कि असीं दिन रात पंज वारी नमाज पढ़ो?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'अल्लाह दी कसम, हां ऐ!' उस बंदे ने आख्या: 'मैं तुहानू अल्लाह दे नाम नाल कसम खांदा हां, क्या अल्लाह ने तुहानूं हुकम डित्ता कि असीं हर साल इस महीने च रोजा रखो?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'अल्लाह दी कसम, हां ऐ!' उस बंदे ने आख्या: 'मैं तुहानू अल्लाह दे नां ते कसम खांदा हां, क्या अल्लाह ने तुहानूं हुक्म दित्ता कि तुसीं साडे विचों अमीर लोकां तों भिक्षा लैओ ते फिर साडे विचों गरीबां नूं बंटवाओ?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने जवाब दित्ता: 'अल्लाह दी कसम, हां ऐ!' उस बंदे ने आख्या: 'मैं तुहाडे जो लाया है उस ते विश्वास करदा हां ते मैं अपने लोकां दा दूत हां, मैं बनी स'द बिन बकर दा भ्रा द्लामाम बिन त्सा'लाबा हां'। एह् गै कहानी ऐ - जि'यां [मूसा बिन इस्माइल] ते [अली बिन अब्दुल हमीद] ने [सुलेमान बिन अल मुगीराह] थमां [त्सबीत] थमां [अनास] थमां नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला बखान कीता ऐ
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
सानु दस्सेया है [इस्माइल बिन अब्दुल्लाह] ने आख्या, मिगी [इब्राहिम बिन सअद] कोला [सालिह] कोला [इब्न शिहाब] कोला [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उतबाह बिन मसूद] कोला दस्सेया ऐ कि [अब्दुल्लाह बिन अब्बास] ने रिपोर्ट कीती ऐ, कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने किसे गी चिट्ठी कन्ने भेजेया हा ते उसी हुक्म दित्ता हा बहरीन के नेता को चिट्ठी दे। फिर बहरीन नेता ने किसरा को दे दिया। पढ़दे गै चिट्ठी गी फाड़ी दित्ता। मैं सोचेया तां [इब्न मुसैयब] ने आख्या; फिर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने दुआ कीती कि ओह - उंदी शक्ति - गी टुकड़े-टुकड़े करी दित्ता जा।
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन मुकोतिल अबू अल हसन अल मरवाजी] ने सानु दस्सेया है [अब्दुल्लाह] ने आख्या है, सानु [स्यूबाह] ने [कोतादाह] से [अनास बिन मलिक] से बताया है: नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने इक चिट्ठी लिखी या चिट्ठी लिखने दा इरादा रखेया, फिर उसे कहा गया, कि ओह लिखत नू नहीं पढ़नगे, जब तक कि ए नहीं होवे मुहर लगा दी। तो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने चांदी दा बणाया डाक टिकट बनाई जिसदे नाल निशान सी; मुहम्मद रसुलुल्लाह ने दी। मानो मैं उंदे हत्थें उप्पर सफेद दिक्खेआ सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम। फिर मैं कोतादाह कोला पुच्छया: 'मुहम्मद रसुलुल्लाह दा निशान किसने बनाया?' जवाब: 'अनास'।
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
सानु [इस्माइल] ने आख्या, [इशाक बिन अब्दुल्लाह बिन अबू तलह] कोला मिगी [मलिक] गी दस्सेआ गेदा ऐ जे [अबू मुर्राह] - उकैल बिन अबू तालिब दा इक पूर्व गुलाम -, ने उसी [अबू वकिद अल लैत्सी] कोला दस्सेआ हा, जे अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने उसलै मस्जिद च सभा च बैठे दे हे उंदे साथी, त्रै लोक आए। उंदे च दो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दा सामना कीता ते दूआ चली गेआ, दो नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे कन्नै बैठदे रेह् जित्थें उंदे चा इक नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कन्नै सभा च खुश लग्गा दा हा जिसलै के दूआ उंदे पिच्छे बैठी गेआ, जिसलै के त्रीया मुड़ी गेआ। अल्लाह दे रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे सभा च शामल होने दे बाद उने आख्या: 'क्या तुस चांदे ओ के मैं तुसेंगी उनें त्रै लोकें दे बारे च दस्सना?' रही गल्ल उंदे च इक दी तां उसने अल्लाह कोला रक्षा मंगी, इस करी अल्लाह ने उंदी रक्षा कीती। दूजी गल्ल, ओह अल्लाह तों शर्म करदा है, फिर अल्लाह उस ते शर्म करदा है। जदके तीसरा अल्लाह तों मुड़ गया, अल्लाह ने उस तों मुड़ गया'।
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
सानु दस्सेया है [मुसद्दद] ने कहा, सानु दस्सेया है [बिसीर] ने कहा, सानु दस्सेया है [इब्न औन] से [इब्न सिरीन] से [अब्दुररहमान बिन अबू बकरह] से [अपने पिता] से, उसने कहा, कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अपने ऊंट पर बैठे थे, जबकि लोग ऊंट दी लगाम पकड़े थे। उसने सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'ए किस दिन दा है? '। अस सारे चुप रेह ते सोचेया के ओह़ उस दिन दे नां दे अलावा कुसे होर चीज़ दा नां लैग, जेका पैह़लैं गै पता हा। उसने सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'क्या अज्ज नाहर दा दिन नहीं है?' असी जवाब दित्ता: 'सही है'। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फिर पुच्छया: ए किस महीना दा है? '। अस सारे चुप रेह ते सोचेया के ओह़ महीने दे नां दे अलावा कुसे होर चीज दा नां लैग जेका पैह़लैं गै जानदा हा। उसने सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'क्या ए ज़ुल हिज्जा दा महीना नहीं है?' असी जवाब दित्ता: 'सही है'। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'वास्तव च तुंदा खून, तुंदी दौलत ते तुंदे पड़ोसियें दी इज्जत हरम ऐ - शुद्ध - जिन्ना तुंदा दिन, तुंदा महीना ते तुंदी धरती पवित्र ऐ। -इस करी- जेह्ड़े लोक मौजूद न ओह् इसगी उनें लोकें तगर पजान जेह्ड़े मौजूद नेईं न, कीजे मौजूद लोक उम्मीद ऐ जे ओह् इस गल्लै गी उनें लोकें तगर पजाई सकन जेह्ड़े उंदे कोला बी बेहतर समझदे न'।
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन यूसुफ] ने कहा, सानु [सुफयान] से [अल अ'मासी] से [अबू वईल] से [इब्न मसूद] से बताया है ने कहा; कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सानु इक सबक दे नाल चेतावनी दित्ती कि असीं मुश्किल दिनां दा सामना करनगे।
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन बस्स्यार] ने कहा, सानु दस्सेया है [याह्या बिन सईद] ने कहा, सानु दस्सेया है [स्यूबाह] ने मिगी [अबू अत ताय्याह] [अनास बिन मालिक] कोला नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कोला दस्सेया ऐ, उने आखेआ ऐ: 'इसगी आसान बनाओ ते मुश्किल नेईं करो, खुशखबरी देओ ते लोकें गी नेईं भागो'।
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
सानु दस्सेया है [उस्मान बिन अबू स्याइबा] ने कहा, सानु [जरीर] [मंसूर] से [अबू वईल] से बताया है; कि [अब्दुल्लाह] ने हर गुरुवार नू लोकां नू सबक दित्ता, फिर किसे ने आख्या: 'हे अबू अब्दुररहमान, मैं सचमुच चाहुंदा हां कि तुसीं हर रोज सबक सिखाओ' उसने आख्या: 'मैं सचमुच इस करन तों परहेज करदा हां, क्योंकि मैं तुहानूं बोर करन तों डरदा हां, ते मैं तुहानूं इक सबक सिखाना चाहंदा हां जिवें नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने सानु सबक सिखाया सी कि डर बोरियत सानू ओवरटेक कर देगी'।
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
सानु दस्सेया है [सैद बिन उफैर] ने सानु [इब्नू वहाब] गी [यूनुस] कोला [इब्न शिहाब] कोला दस्सेया ऐ, [हुमैद बिन अब्दुररहमान] ने आख्या; मैं सुनेया [मुअविय्याह] साडे वास्ते इक प्रवचन देंदे हन, उन्हां ने आख्या; मैं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने कहंदे सुनेया: 'जिस नू अल्लाह चाहंदा है, अल्लाह उस नू धर्म विच फकीक बना देगा। मैं ही बंटदा हां जबकि अल्लाह ही देंदा है। ते ए उम्मा हमेशा अल्लाह दे हुक्म दे सामने खड़ी रेहग, उनेंगी विरोध करने आले लोकें दे कारण दुख नेईं होग, जदूं तकर अल्लाह दा फैसला नेईं औंदा।'
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
सानु दस्सेया है [अली बिन अब्दुल्लाह] ने सानु दस्सेया है [सुफयान] ने कहा, मिगी [इब्न अबू नजीह] ने [मुजाहिद] कोला दस्सेया ऐ; मैं इक वारी [इब्न उमर] दे नाल मदीना गया, पर मैं उन्हां नू नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे बारे विच गल्ल नहीं सुनी सिवाय इक घटना दे जित्थे उन्हां ने आख्या: असीं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे नाल हां ते फिर उन्हां नाल जमात ने मुलाकात कीती। फिर उसने आख्या: 'वास्तव च बूह्टे दे बीच इक पेड़ ऐ जेह्ड़ा मुसलमान आस्तै इक दृष्टांत ऐ'। मैं आखना चाहंदा हा कि ए खजूर दा पेड़ हा पर मैं सब तों छोटा होने दे कारण चुप रेहा। तो फिर नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'ओह खजूर दा पेड़ है'।
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
सानु दस्सेया है [अल हुमैदी] ने कहा, सानु दस्सेया है [सुफयान] ने कहा, मिगी दस्सेया है [इस्माइल बिन अबू खालिद] - जिस हदीस ने उसने अज़ ज़ुहरी कोला दस्सेया हा, उसदे कोला अलग हदीस कन्ने - आख्या; मैं [कैस बिन अबू हाज़िम] गी आखदे सुनेया; मैं [अब्दुल्ला बिन मसूद] गी आखदे सुनेया; नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'तुस दो चीजां दे सिवाय ईर्ष्या नहीं कर सकदे; -जिस व्यक्ति गी अल्लाह धन दिंदा ऐ ते फिर ओह धन दा इस्तेमाल सच्चाई दे रस्ते च करदा ऐ ते उस व्यक्ति दे प्रति जिसगी अल्लाह बुद्धि दिंदा ऐ ते फिर उसदा अमल करदा ऐ ते दुए गी सिखांदा ऐ'।
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
ने मिगी दस्सेआ ऐ [मुहम्मद बिन घरैर अज ज़ुहरी] ने आखेआ ऐ, असेंगी दस्सेआ ऐ [या'कुब बिन इब्राहिम] ने आखेआ ऐ, [मेरे पिता गी] मिगी [सालिह] कोला [इब्न शिहाब] कोला दस्सेआ ऐ, उने दस्सेआ ऐ जे ['उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह] ने उसी [इब्न अब्बास] कोला रिपोर्ट कीती ऐ, जे ओह् ते अल हुर्रू बिन कैस बिन हिशिन अल फजारी दोस्त मूसा अलैहिस सलाम दे बारे च बहस कीती, इब्न अब्बास ने आख्या; ओह् खिदलीर 'अलैहिस सलाम ऐ। अचानक उबै बिन काब उंदे दोने दे सामने गुजरी गे, इस करी इब्न अब्बास ने उसी बुलाया ते आखेआ: 'मेरे दोस्त ते मैं दोस्त मूसा अलैहिस सलाम दे बारे च बहस करा करदे हे, जिनेंगी उस रस्ते दे बारे च पुच्छेआ गेआ हा जिसने आखिरकार उसी इकट्ठा करी दित्ता हा, के तुसें कदें नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी इस मामले दे बारे च दस्सदे सुनेआ ऐ?' [उबय बिन काअब] ने जवाब दित्ता: हां, ठीक ऐ, मैं इक बारी रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी आखदे होई सुनेआ हा: 'जदूं मूसा इस्राएल दे बच्चें दे सरदारें च शामल हा, तां कोई आया जिसने पुच्छेआ: क्या तुस कुसे गी जानदे ओ जेड़ा तुंदे कोला बी होशियार ऐ?' मूसा 'अलैहिस सलाम ने कहा: 'नहीं'। इस करिए अल्लाह तआला ने मूसा अलैहिस गी सलाम कीता: 'उत्थें, अर्थात, साढ़ा सेवक हिदलीर ऐ'। इस करिए मूसा अलैहिस सलाम ने उंदे कन्ने मिलने दा इक तरीका मंगेआ। अल्लाह ने मूसा आस्ते मछी गी निशानी बनाया ते उसी आखया; 'मछी खो दे तो वापस आ जाओ, बाद च मिल जाओगे'। तो मूसा अलैहिस सलाम ने समुंदर विच मछलियां दे निशान दा पीछा कीता। मूसा अलैहिस सलाम दे चेले ने आख्या: 'क्या तुसें गी पता हा के अस कदूं चट्टान च आश्रय दी तलाश च हे? दरअसल, मैं मछियें दे बारे च -बनाना- भुल्ली गेआ ते शैतान दे अलावा कोई बी इसदे बारे च दस्सना नेईं भुल्ली गेआ'। तो मूसा अलैहिस सलाम ने आख्या: 'ओह ही जगह है जिसदी असीं ढूंढ रहे हां'। फिरी दोऐ अपने मूल नक्शे कदम पर चलदे होई वापस आई गे। तो आखिरकार दोनों ही हिदलीर 'अलैहिस सलाम' मिली। एह् दवैं दी कहानी ऐ जि'यां अल्लाह अपनी किताब च दस्से दा ऐ।
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
सानु [अबू मा'मर] ने आख्या, सानु दस्सेया गया है [अब्दुल वारित्स] ने कहा, सानु [खालिद] नू [इक्रीमाह] तों [इब्न अब्बास] तों दस्सेया गया है: इक दिन अल्लाह दा रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम मेरे कोल सी ते आख्या: 'हे अल्लाह, उस नू किताब सिखाओ'।
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
सानु दस्सेया है [इस्माइल बिन अबू उवैस] ने कहा, ने [मलिक] गी [इब्न शिहाब] कोला [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उतबाह] कोला [अब्दुल्लाह बिन अब्बास] कोला दस्सेया ऐ; मैं इक मादा गधे पर सवार हो के आया हा, उस वेले मैं लगभग यौवन दे दौर विच ही सी, ते अल्लाह दा रसूलुल्लाह मिना विच बिना दीवार दा सामना कित्ते नमाज पढ़ा रिहा सी। इस करिए मैं किश कतारें दे सामने गुजरी गेआ ते फिरी मैं मादा गधे गी छड्डी दित्ता तां जे ओह् जेह्ड़ा बी खाना चांह्दी ऐ उसी ढूंढ सकै। फिर मैं कतार दे बिच्च वापस आया ते किसे ने मिगी दोश नेईं लाया'।
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
मेनू [मुहम्मद बिन यूसुफ] ने आख्या, सानु दस्सेया गेदा ऐ [अबू मुशीर] ने आख्या, मिगी [मुहम्मद बिन हरब] गी दस्सेआ गेदा ऐ जे मिगी [अज़ जुबैदी] गी [अज़ ज़ुहरी] कोला [महमूद बिन अर रब्बी’] कोला दस्सेआ गेदा ऐ: 'मेरे कोल नबी कोला याद ऐ, जिसलै उने मेरे चेहरे पर अपनी लार लेप कीती ही, उस समें मैं सिर्फ हा पंज साल दी उम्र'।
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
सानु [अबू अल कासिम खालिद बिन खाली] -हिमशी च इक जज- गी दस्सदे होई उने आखेआ; ने सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन हर्ब] ने कहा, सानु दस्सेया है [अल औजाई] ने सानु [अज़ ज़ुहरी] ['उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उतबाह बिन मसूद] से [इब्न अब्बास] से बताया है कि उसने और अल हुर्रू बिन कैस बिन हिशिन अल फजारी ने दोस्त मूसा अलैहिस सलाम के बारे में बहस की, इब्न अब्बास ने कहा; ओह् खिदलीर 'अलैहिस सलाम ऐ। अचानक उबै बिन काब उंदे दोने दे सामने गुजरी गे, इस करी इब्न अब्बास ने उसी बुलाया ते आखेआ: 'मेरे दोस्त ते मैं दोस्त मूसा अलैहिस सलाम दे बारे च बहस करा करदे हे, जिनेंगी उस रस्ते दे बारे च पुच्छेआ गेआ हा जिसने आखिरकार उसी इकट्ठा करी दित्ता हा, के तुसें कदें नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी इस मामले दे बारे च दस्सदे सुनेआ ऐ?' [उबय बिन काअब] ने जवाब दित्ता: हां, ठीक ऐ, मैं इक बारी रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गी आखदे होई सुनेआ हा: 'जदूं मूसा इस्राएल दे बच्चें दे सरदारें च शामल हा, तां कोई आया जिसने पुच्छेआ: क्या तुस कुसे गी जानदे ओ जेड़ा तुंदे कोला बी होशियार ऐ?' मूसा 'अलैहिस सलाम ने कहा: 'नहीं'। इस करिए अल्लाह तआला ने मूसा अलैहिस गी सलाम कीता: 'उत्थें, अर्थात, साढ़ा सेवक हिदलीर ऐ'। इस करिए मूसा अलैहिस सलाम ने उंदे कन्ने मिलने दा इक तरीका मंगेआ। अल्लाह ने मूसा आस्ते मछी गी निशानी बनाया ते उसी आखया; 'मछी खो दे तो वापस आ जाओ, बाद च मिल जाओगे'। तो मूसा अलैहिस सलाम ने समुंदर विच मछलियां दे निशान दा पीछा कीता। मूसा अलैहिस सलाम दे चेले ने आख्या: 'क्या तुसें गी पता हा के अस कदूं चट्टान च आश्रय दी तलाश च हे? दरअसल, मैं मछियें दे बारे च -बनाना- भुल्ली गेआ ते शैतान दे अलावा कोई बी इसदे बारे च दस्सना नेईं भुल्ली गेआ'। तो मूसा अलैहिस सलाम ने आख्या: 'ओह ही जगह है जिसदी असीं ढूंढ रहे हां'। फिरी दोऐ अपने मूल नक्शे कदम पर चलदे होई वापस आई गे। तो आखिरकार दोनों ही हिदलीर 'अलैहिस सलाम' मिली। एह् दवैं दी कहानी ऐ जि'यां अल्लाह अपनी किताब च दस्से दा ऐ।
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
सानु दस्सेया है [मुहम्मद बिन अल अला`] ने कहा, सानु [हम्मद बिन उसामाह] से [बुरैद बिन अब्दुल्लाह] से [अबू बुरदाह] से [अबू मूसा] से नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम से बताया है, उसने आख्या: 'उस हिदायता ते ज्ञान दा दृष्टांत जो अल्लाह ने मिगी लाने लेई भेजेया ऐ, जमीन उप्पर भारी बरखा दे समान ऐ। मिट्टी च इक किस्म ऐ जेह्ड़ा पानी गी सोख सकदा ऐ तां जे ओह् मते सारे पौधें ते घाह् उगाई सकै। ते इसदे बिच्च सख्त मिट्टी ऐ जेह्ड़ी पानी गी रोकदी ऐ - रुकी दी ऐ - तां जे मनुक्ख इसगी पी सकन, पशुधन ते पौधें गी पानी देई सकन। ते दूई बक्खी घाटी आह्ली जमीन दी सतह ऐ जेह्ड़ी पानी गी नेईं पकड़ी सकदी ते पौधें गी बी नेईं उगाई सकदी। दृष्टांत इक ऐसे व्यक्ति दे समान ऐ जेड़ा अल्लाह दे धर्म गी समझदा ऐ ते मेरे कन्ने भेजे गेदे चीजें दा फायदा चुक्की सकदा ऐ, उने इसदा अध्ययन कीता ते सिखाया, ते कन्ने गै इक ऐसे व्यक्ति दा दृष्टांत ऐ जेड़ा रैंक च नेईं चढ़ी सकदा ते जिस चीज़ कन्ने मैं अपने कन्ने भेजेआ गेदा हा, उदे कन्ने अल्लाह दी हिदायत गी स्वीकार नेईं करदा'। अबू अब्दुल्ला ने कहा; [इशाक] ने आख्या: 'और इन्हां किस्म दी ज़मीन विच घाटी दे रूप विच वी हन जो पानी नू किनारा तक रख सकदे हन ते उन्हां विच समतल सहारा रेगिस्तान वी है'।
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
सानु ['इमरान बिन मैसारह] ने आख्या, सानु [अब्दुल वारित्स] गी [अबू अत तायह] कोला [अनस बिन मलिक] कोला दस्सेआ गेदा ऐ, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आखेआ ऐ: 'वास्तव च, क़यामत दे निशानें च ज्ञान दा उदय ते अज्ञानता दा प्रसार ते शराब पीना ते दा खुला अमल शामल ऐ व्यभिचार'।
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
सानु दस्सेया है [मुसद्दद] ने कहा, सानु [याह्या] से [स्यूअबाह] से [कतादाह] से [अनस बिन मलिक] से बताया है: रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने आख्या: 'वास्तव च, क़यामत दे निशानें च ज्ञान दी कमी ते व्यापक अज्ञानता, खुल्लमखुल्ला व्यभिचार, जनानियें दी बड्डी गिनतरी ते कम पुरुषें दी गिनतरी ऐ, इस हद तकर जे - च तुलना - पचास जनानियां सिर्फ इक माह्नू दे बराबर न। माह्नू।
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
सानु [सैद बिन उफैर] ने आख्या, मिगी दस्सेआ गेदा ऐ [अल लैत्स] ने आखेआ ऐ, मिगी [उकाइल] गी [इब्न शिहाब] कोला [हमजाह बिन अब्दुल्लाह बिन उमर] कोला दस्सेआ गेदा ऐ जे [इब्न उमर] ने आखेआ ऐ: मैं अल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दे रसूलुल्लाह गी आखदे सुनेया हा: 'जदूं मैं सोआ दा हा, तां मैं सपना दिक्खेआ हा मिगी इक गिलास दूध दित्ता गेआ ते फिर मैं उसगी उसलै तकर पीया जिसलै तकर मैं अपने नाखूनें थमां इक अच्छा नजारा नेईं निकलदा दिक्खेआ, फिर बाकी मैं अपने शरीफ दोस्त उमर बिन अल खथथब गी देई दित्ता'। लोकें पुच्छेआ: 'ए अल्लाह दे रसूलुल्लाह, त'विल केह् ऐ?' उसने जवाब दित्ता: 'ज्ञान'।