Imam Bukhari : 6981
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَالٌ فَأَعْطَى قَوْمًا وَمَنَعَ آخَرِينَ فَبَلَغَهُ أَنَّهُمْ عَتَبُوا فَقَالَ إِنِّي أُعْطِي الرَّجُلَ وَأَدَعُ الرَّجُلَ وَالَّذِي أَدَعُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الَّذِي أُعْطِي أُعْطِي أَقْوَامًا لِمَا فِي قُلُوبِهِمْ مِنْ الْجَزَعِ وَالْهَلَعِ وَأَكِلُ أَقْوَامًا إِلَى مَا جَعَلَ اللَّهُ فِي قُلُوبِهِمْ مِنْ الْغِنَى وَالْخَيْرِ مِنْهُمْ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ فَقَالَ عَمْرٌو مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِكَلِمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُمْرَ النَّعَمِ
Kitubuuliddwa [Abu Nu’man] atugambye [Jarir bin Hazim] okuva ku [Al Hasan] atugambye [‘Amru bin Taghlib] yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaweebwa eky’obugagga, olwo n’akiwa abamu ku banne era n’atakiwa baswahaaba abalala. Awo amawulire ne gamutuukako nti abantu baali bavumirira endowooza ye, bwatyo n’agamba nti: ‘Mazima waliwo abantu be mpa era waliwo n’abo be sibawa, naye bye sigaba nze nsinga ku bye mpa, abantu abamu mbiwa kubanga emitima gyabwe gikyalina okwemulugunya n’okutya, era eri abantu abamu mbakwasa obumala n’obulungi Allah by’atadde mu mitima gyabwe, mu bo mwe muli Amru Taghlib'. Awo ‘Amru n’agamba nti, ‘Sikyayagala ngamiya mmyuufu oluvannyuma lw’okumanya ebigambo bya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Bukhari : 6982
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّهِ قَالَ إِذَا تَقَرَّبَ الْعَبْدُ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَإِذَا تَقَرَّبَ مِنِّي ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا وَإِذَا أَتَانِي مَشْيًا أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً
Agambye nti [Muhammad bin Abdurrahim] atugambye [Abu Zaid bin Rabi’ Al Harawi] atubuulidde [Syu’bah] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Anas] radliyallahu’anhu, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam kye yanyumya okuva ku Rabb -hadith qudsi- ye, Allah yagamba nti: ‘Singa omuddu ansemberera ku yinsi emu, olwo ndimusemberera omukono gumu, bw’anaasemberera omukono gumu olwo nze mmusemberera omukono gumu, era bw’ansemberera ng’atambula olwo nja kujja gy’ali nga nziruka’.
Imam Bukhari : 6983
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَرُبَّمَا ذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَقَرَّبَ الْعَبْدُ مِنِّي شِبْرًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا وَإِذَا تَقَرَّبَ مِنِّي ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا أَوْ بُوعًاوَقَالَ مُعْتَمِرٌ سَمِعْتُ أَبِي سَمِعْتُ أَنَسًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Kitugambye [Musaddad] okuva ku [Yahya] okuva ku [At Taimi] okuva ku [Anas bin Malik] okuva ku [Abu Hurairah] nga bagamba nti, ‘Oluusi Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba, ng’atujjukiza hadith qudsi nti: ‘Singa omuddu ansemberera yinsi emu olwo nange nja kumusemberera omukono, singa ansemberera omukono gumu olwo ndimusemberera okwegomba’. [Mu’tamir] yagamba nti, ‘Nnawulidde [kitange] nawulira [Anas] okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bye yanyumya okuva eri Mukama we Azza wa Jalla’.
Imam Bukhari : 6984
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّكُمْ قَالَ لِكُلِّ عَمَلٍ كَفَّارَةٌ وَالصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
Atugambye [Adam] atugambye [Syu’bah] atubuulidde [Muhammad bin Ziyad] yagamba nti, mpulidde [Abu Hurairah] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kyeyanyumya okuva ku Rabb wo nti: ‘Buli kikolwa kibi kya kaffarat, so nga okusiiba kuli ku lwange era nze agenda okugiwa empeera. Mazima akawoowo k’akamwa k’omuntu asiiba kawunya nnyo mu maaso ga Allah okusinga amafuta ga musk’.
Imam Bukhari : 6985
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ ح و قَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّهِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ إِنَّهُ خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
Atugambye nti [Hafs bin Umar] atugambye [Syu’bah] okuva mu [Qatadah]. -mu lunyiriri olulala kyogerwako- [Kkalifa] yatugamba nti; atubuulidde [Yazid bin Zurai’] okuva ku [Sa’id] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Abu ‘Aliyah] okuva ku [Ibn ‘Abbas] radliyallahu’anhuma, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam kye yanyumya okuva ku Rabb we, Allah yagamba nti: ‘Tekisaana muddu okugamba nti asinga Yunus bin Mata era assa ye kennyini eri kitaawe’.
Imam Bukhari : 6986
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفَتْحِ أَوْ مِنْ سُورَةِ الْفَتْحِ قَالَ فَرَجَّعَ فِيهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ مُعَاوِيَةُ يَحْكِي قِرَاءَةَ ابْنِ مُغَفَّلٍ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيْكُمْ لَرَجَّعْتُ كَمَا رَجَّعَ ابْنُ مُغَفَّلٍ يَحْكِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِمُعَاوِيَةَ كَيْفَ كَانَ تَرْجِيعُهُ قَالَ آ آ آ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
Kitugambye nti [Ahmad bin Abu Suraij] atubuulidde [Syababah] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Mu’awiyah bin Qurrah] okuva ku [‘Abdullah bin Mughaffal Al Muzanni] yagamba nti, ‘Lumu nalaba Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ku lunaku lw’okusumululwa kwa Makka ku ngamiya ye ng’asoma surah al Fath, oba ekitundu kya surah al Fath'. Abdullah bin Mughaffal yagamba nti, ‘Oluvannyuma n’addiŋŋana eddoboozi lye n’ayongera okulivuga’. Olwo Mu’awiyah n’asoma ng’akoppa okusoma kwa Abdullah bin Mghaffal n’agamba nti, ‘Singa abantu tebaakuŋŋaana gy’oli, nandizzeemu okusoma ne ngunyweza, nga Ibn Mughaffal bwe yaddiŋŋana era n’anyweza okusoma bwe yali akoppa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Bwentyo nagamba Mu’awiyah nti, ‘Addiŋŋana atya n’okunyweza okusoma kwe?’. Mu’awiyah yaddamu nti, ‘Bw’agamba nti AAA - ng’asoma harakat mukaaga empanvu -, AAA - ng’asoma harakat mukaaga -, AAA - ng’asoma harakat mukaaga -, yakigamba emirundi esatu’.
Imam Bukhari : 6987
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَقْرَءُونَ التَّوْرَاةَ بِالْعِبْرَانِيَّةِ وَيُفَسِّرُونَهَا بِالْعَرَبِيَّةِ لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُصَدِّقُوا أَهْلَ الْكِتَابِ وَلَا تُكَذِّبُوهُمْ وَقُولُوا{ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ }الْآيَةَ
Kitugambye nti [Muhammad bin Basyar] atugambye nti [Uthman bin Umar] atugambye [Ali bin Mubarak] okuva ku [Yahya bin Abu Kathir] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Abantu b’ekitabo basoma Tawreeti mu Lwebbulaniya, era bakivvuunula mu Luwarabu eri abagoberezi b’Obusiraamu’. Mu ngeri ey’okwekolako Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam yagamba nti: ‘Tokakasa bantu ba kitabo era tobagaana, yogera bugambe nti: ‘Tukkiririza mu Allah n’ebyo ebibikkuliddwa’.
Imam Bukhari : 6988
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَجُلٍ وَامْرَأَةٍ مِنْ الْيَهُودِ قَدْ زَنَيَا فَقَالَ لِلْيَهُودِ مَا تَصْنَعُونَ بِهِمَا قَالُوا نُسَخِّمُ وُجُوهَهُمَا وَنُخْزِيهِمَا قَالَ{ فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ }فَجَاءُوا فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِمَّنْ يَرْضَوْنَ يَا أَعْوَرُ اقْرَأْ فَقَرَأَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَوْضِعٍ مِنْهَا فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ فَرَفَعَ يَدَهُ فَإِذَا فِيهِ آيَةُ الرَّجْمِ تَلُوحُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ عَلَيْهِمَا الرَّجْمَ وَلَكِنَّا نُكَاتِمُهُ بَيْنَنَا فَأَمَرَ بِهِمَا فَرُجِمَا فَرَأَيْتُهُ يُجَانِئُ عَلَيْهَا الْحِجَارَةَ
Atubuulidde [Musaddad] atubuulidde [Ismail] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn Umar] radliyallahu’anhuma yagamba nti, ‘Omusajja n’omukazi Omuyudaaya abeenzi baaleetebwa eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, Nabbi olwo n’abuuza Omuyudaaya nti: ‘Kbonerezo ki ky’otera okubakolera bombi? ' Baamuddamu nti, 'Tutera okubabonereza nga tubaddugaza mu maaso n'okubaswaza.' Awo nabbi n’agamba -ng’ajuliza aya-: ‘-Awo muleete Tawreeti mugisome, bwe muba nga muli bantu ba mazima-’, -Qs. Ali 'Imran: 93-, olwo nebajja nebagamba omuntu gwe beesiga nti, 'Owange A'war soma! Awo A’war n’asoma okutuusa lwe yatuuka ku Aya - ekwata ku tteeka ly’obwenzi -, mu bwangu n’agibikka n’omukono gwe, olwo Nabbi n’anenya nti: ‘Hee, yimusa omukono gwo! ' Bwatyo n'ayimusa omukono gwe. Era kyazuuka nti kye yali abikka yali aya ya kukuba mayinja, olwo A’war n’agamba nti, ‘Ayi Muhammad, kikakatako bombi okukubwa amayinja, naye twakikuuma nga kyama wakati waffe.’ Kale Nabbi n’alagira bombi bakubibwe amayinja, olwo bombi ne bakubibwa amayinja. Mazima ddala nnalaba omusajja ng’afukamidde ku mukazi oyo okumulemesa okukubwa ejjinja.’
Imam Bukhari : 6989
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ يَزِيدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ حَسَنِ الصَّوْتِ بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ
Kyanjulirwa nti [Ibrahim bin Hamzah] yannyumiza [Ibn Abu Hazim] okuva ku [Yazid] okuva ku [Muhammad bin Ibrahim] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Abu Hurairah], nti yawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Allah teyakkiriza kintu kyonna nga bwe yakkiriza nabbi we okuyooyoota eddoboozi ly’ Qur'an era ogilongoose'.
Imam Bukhari : 6990
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ قَالَتْ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي وَأَنَا حِينَئِذٍ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُبَرِّئُنِي وَلَكِنِّي وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ يُنْزِلُ فِي شَأْنِي وَحْيًا يُتْلَى وَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ }الْعَشْرَ الْآيَاتِ كُلَّهَا
Atugambye [Yahya bin Bukair] atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Yunus] okuva ku [Ibn Shihab] yantegeezezza ['Urwah bin Zubair] ne [Sa'id bin Musayyab] ne [Alqamah bin waqqash] ne ['Ubaidullah bin Abdullah] okuva mu hadith za ['Aisyah] nga omusaasaanya w'amawulire ag'obulimba yeewozaako nti yali okubeera n’omukwano, era buli omu ku bo n’ambuulira hadith eziwerako. ‘Aisyah yagamba nti, ‘Nnagalamira ku kitanda kyange, era bwe namanya nti ndi muyonjo - okuva ku kulumiriza nti ndi kufera - Allah yali alongoosezza omusango. Naye Allah, sandibadde na busosoze bwonna singa Allah yasindika okubikkulirwa okusomebwa bulijjo ku bizibu byange, newankubadde ebizibu byange ku nze kennyini biba bitono okusinga Allah okunyogerako n’aya ezisomebwa bulijjo. Allah n’alyoka abikkula aya eno: ‘-Mazima abo abaleeta amawulire ag’obulimba bava mu mmwe-’, -Qs. An Nuur: 11-21- nga bwe kiri.
Imam Bukhari : 6991
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ أُرَاهُ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ{ وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ }فَمَا سَمِعْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ صَوْتًا أَوْ قِرَاءَةً مِنْهُ
Atugambye [Abu Nu’aim] atubuulidde [Mis’ar] okuva ku [‘Adi bin Thabit] nga bwe nzijukira Yagamba nti, ‘Lumu nawulira [Al Bara’] ng’agamba nti; Lumu nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu kiseera ky’okusaala Isha ng’asoma ‘WATTIINI WAZZAITUUNA -Surat At Tiin-’. Era siwulirangako muntu yenna alina eddoboozi oba okusoma okulungi okusinga ye.’
Imam Bukhari : 6992
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَارِيًا بِمَكَّةَ وَكَانَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ فَإِذَا سَمِعَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }
Atubuulidde [Hajjaj bin Minhal] atubuulidde [Husyaim] okuva ku [Abu Bisyr] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn ‘Abbas] radliyallahu’anhuma, yagamba nti, ‘Nabbi sallallaahu’alaihiwasllam yali yeekwese mu Makkah, naye n’asitula eddoboozi ly’okusoma kwe, ng’abashirika bawulira -eddoboozi lye okusoma-, bakolimira Qur’an n’abo abagireeta. Kale Allah Azza wa Jalla yabikkula aya eri nabbi we: '-Era temusengejja bisomebwa byammwe eby'esswala era temubigonza-', -Qs. Al Isra’: 110-.
Imam Bukhari : 6993
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَهُإِنِّي أَرَاكَ تُحِبُّ الْغَنَمَ وَالْبَادِيَةَ فَإِذَا كُنْتَ فِي غَنَمِكَ أَوْ بَادِيَتِكَ فَأَذَّنْتَ لِلصَّلَاةِ فَارْفَعْ صَوْتَكَ بِالنِّدَاءِ فَإِنَّهُ لَا يَسْمَعُ مَدَى صَوْتِ الْمُؤَذِّنِ جِنٌّ وَلَا إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ إِلَّا شَهِدَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kitugambye nti [Ismail] ang’ambye [Malik] okuva ku [‘Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha’sha’ah] okuva ku [kitaawe] nti yamugamba, nti [Abu Sa’id Al Khudzri] radliyallahu’anhu yamugamba nti, ‘Ndaba nti oyagala nnyo okulunda embuzi era oli mu byalo, bw’oba oli wakati mu kulunda kwo embuzi, olwo n’okola omulanga gw’okusaba -sabira-, olwo n’oyimusa eddoboozi lyo. Kubanga si majiini, muntu, oba ekintu kyonna ekiwulira eddoboozi lya mu`adzin okuggyako nga bajja kuba bajulizi gy’ali ku lunaku lw’enkomerero’. Abu Sa’id yagamba nti, ‘Nnakiwulira okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Bukhari : 6994
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَرَأْسُهُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ
Atugambye [Qabishah] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Mansur] okuva ku [maama we] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti, ‘Lumu Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma Qur’an ng’omutwe guli ku kisambi kyange, newankubadde nga nali mu nsonga’.
Imam Bukhari : 6995
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُسَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَبَبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَأُ قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ كَذَبْتَ أَقْرَأَنِيهَا عَلَى غَيْرِ مَا قَرَأْتَ فَانْطَلَقْتُ بِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا فَقَالَ أَرْسِلْهُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ الَّتِي أَقْرَأَنِي فَقَالَ كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ
Atugambye [Yahya bin Bukair] atugambye [Al Laits] okuva ku [’Uqail] okuva ku [Ibn Shihab] agambye [’Urwah] nti [Miswar bin Makhramah] ne [Abdurrahman bin Abdul Qari] bombi baamugamba, nti yawulira [Umar bin Khattab] ng’agamba nti, ‘Nnawulira Hisham bin Hakim ng’asoma Surah al Furqaan nga Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yali akyali mulamu, era nnyumirwa nnyo okusoma. Kyazuuka nti yali asoma mu lulimi olulala Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lwe yali tansomangako kale kata mmuggyeeko omutwe nga nsaala. Naye nagezaako okuziyiza obugumiikiriza okutuusa lwe yakulamusa, olwo ne mmusiba n’engoye ze ne mmubuuza nti, ‘Ani yasooka okukusomera ebbaluwa ya Qur’an gye nawulira ng’osoma? ' Yaddamu nti, 'Omubaka wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yansomera! Olwo ne ŋŋamba nti, ‘Olimba, kubanga omutume teyansomera nga bwe musoma’. Kale naleeta Hisyam bin Hakim eri Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam era nategeeza nti, ‘Nze mpulidde omuntu ono ng’asoma ennukuta ya Qur’an so si mu lulimi olulimi lwe mwansomera’. Awo Omubaka wa Allah n’agamba nti: ‘Muleke agende, soma Ayi Hisham! ' Awo Hisham n'asoma okusoma kwe nali mpulidde emabegako, olwo Omubaka wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam n'agamba nti: 'Ebbaluwa bwetyo bweyabikkulwa! ' Awo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam n'agamba nti: ‘Soma, ggwe Umar! ' Era nasoma nga bw'ansomera, era naye n'ayogera nti 'Ebbaluwa ya Qur'an bwetyo bwe yabikkulirwa, mu butuufu ennukuta eno eya Qur'an yabikkulirwa mu nnimi musanvu, kale soma ekikunguyira''.
Imam Bukhari : 6996
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ يَزِيدُ حَدَّثَنِي مُطَرِّفُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِمْرَانَ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا يَعْمَلُ الْعَامِلُونَ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Atugambye [Abu Ma’mar] atugambye [Abdul Warits], [Yazid] yagamba; yangamba [Mutharrif bin Abdullah] okuva mu [Imran] yagamba nti, ‘Nabuuza nti, ‘Awo abantu bakolera ki? ' Yaddamu nti: 'Buli muntu ajja kwanguyirwa - mu kkubo ly'obutonzi bwe''.
Imam Bukhari : 6997
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ سَمِعَا سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ فِي جَنَازَةٍ فَأَخَذَ عُودًا فَجَعَلَ يَنْكُتُ فِي الْأَرْضِ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ أَوْ مِنْ الْجَنَّةِ قَالُوا أَلَا نَتَّكِلُ قَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى }الْآيَةَ
Ang’ambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Ghundar] atugambye [Syu’bah] okuva ku [Mansur] ne [Al A’masy] bombi baawulira [Sa’d bin Ubaidah] okuva ewa [Abu Abdurrahman] okuva ewa [Ali] radliyallahu’anhu, okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti lumu yagenda mu mulambo, olwo ye yakwata ettabi n’alikuba ku ttaka mu ngeri etali ya maanyi ng’agamba nti: ‘Tewali n’omu ku mmwe aweereddwa obutuuze mu geyena oba mu ggulu’. Mikwano gyabwe gyabuuza nti, ‘Kale tetulina kumala kugiteekamu bwesige? ' Nabbi n'addamu nti: 'Mubeere ba kisa, kubanga buli kimu kyanguyiziddwa buli omu ku mmwe, era n'ajuliza aya eno: '-Ate abo abawaayo obugagga bwabwe era nga batya Katonda-', -Qs. Al Lail: 5-.
Imam Bukhari : 6998
و قَالَ لِي خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ كِتَابًا عِنْدَهُ غَلَبَتْ أَوْ قَالَ سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي فَهُوَ عِنْدَهُ فَوْقَ الْعَرْشِ
[Khalifah bin Khayyath] yangamba, atugambye [Mu’tamir] nawulira [Taata wange] okuva ewa [Qatadah] okuva ewa [Abu Rafi’] okuva ewa [Abu Hurairah] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Allah bwe yalagira ebitonde, yawandiika akawandiiko ku ludda lwe ‘Okusaasira kwange kwe kusinga, oba yagamba nti, 'ekulembera obusungu bwange, era kyaliwo waggulu wa 'arsh'.
Imam Bukhari : 6999
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي غَالِبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ أَبَا رَافِعٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ الْخَلْقَ إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي فَهُوَ مَكْتُوبٌ عِنْدَهُ فَوْقَ الْعَرْشِ
Ambulidde [Muhammad bin Abu Ghalib] atugambye [Muhammad bin Ismail] atugambye [Mu’tamir] mpulidde [taata wange] ng’agamba, atugambye [Qatadah] nti [Abu Rafi’] yamugamba, yawulira [Abu Hurairah] radliyallahu’anhu ng’agamba nti, ‘Nnawulidde Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam agamba: ‘Allah yateekawo ekiragiro kimu nga tannatonda kitonde kya kusaasira kwange kikulembera obusungu bwange, era kyawandiikibwa naye ku ntebe.
Imam Bukhari : 7000
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ قَالَكَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَيِّ مِنْ جُرْمٍ وَبَيْنَ الْأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ الطَّعَامُ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ كَأَنَّهُ مِنْ الْمَوَالِي فَدَعَاهُ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ لَا آكُلُهُ فَقَالَ هَلُمَّ فَلْأُحَدِّثْكَ عَنْ ذَاكَ إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ أَيْنَ النَّفَرُ الْأَشْعَرِيُّونَ فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى ثُمَّ انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا يَحْمِلَنَا وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا ثُمَّ حَمَلَنَا تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينَهُ وَاللَّهِ لَا نُفْلِحُ أَبَدًا فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ فَقَالَ لَسْتُ أَنَا أَحْمِلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلَّا أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ وَتَحَلَّلْتُهَا
Atugambye [Abdullah bin Abdul Wahhab] atugambye [‘Abdul Wahhab] atubuulidde [Ayyub] okuva ku [Abu Qilabah], ne [Al Qasim E Tamimi] okuva ku [Zahdam] yagamba nti, ‘Wakati w’abantu b’e Jurum n’abantu b’e Asy’ari waliwo okwagala n’obwasseruganda. Mu kiseera ekyo twali ne [Abu Musa] Al Asy’ari, olwo ne bamuleetera ekitundu ky’emmere, omuli n’ennyama y’enkoko. Mu kiseera kino, ku ludda lwa Abu Musa waaliwo omusajja okuva mu kika kya Taimullah - a mawali - eggwanga eritali Bawalabu - -. Abu Musa naye yamuyita.' Zahdam yagamba nti, ‘Nnalaba omusajja ono okuva mu kika kya Taimullah ng’alya emmere gye nnali ndaba ng’ekyenyinyaza kwe kulayira obutagirya. Kale Abu Musa n’agamba nti, ‘Hee, jjangu wano, nja kukubuulira hadith! Ddala nja kukubuulira ku kirayiro kyo. Emabegako, nasisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abantu aba Asy’ari abawerako nga nsuubira nti asobola okututambuza mu mmotoka, naye n’alayira nti: ‘Muyimbi Allah, sijja kubatambuza, era mazima sirina mmotoka ebatambuza’. Kyazuuka nti Nabbi olwo n’afuna eŋŋamira ezabbibwa n’atubuuza nti: ‘Abash’ari bali ludda wa? ' Yatulagira tuwe dzaud nga ttaano - dzaud emu wakati wa ssatu ne kkumi - eŋŋamira ez'omugongo omweru, olwo ne tusitula. Nga tusimbula, twagamba nti, ‘Hey...tukola ki? Tukimanyi dda nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali alayira obutatutambuza kubanga mu kiseera ekyo yali talina mmotoka etutambuza, naye kati atuwadde emmotoka. Kirabika Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yalagajjalira ekirayiro kye gye tuli, Allah, singa ekyo kyali bwe kityo, tetwandibadde na bukuumi! Twadda eka ne tumusisinkana ne tulaga ebitweraliikiriza. Olwo n'agamba nti: "Si nze akuwa mmotoka, wabula Allah yekka y'akuwa eby'okukutambuza. Eya Allah, sijja kukola kirayiro olwo ndabe ekintu ekisinga okukisinga, okuggyako nti nja kukola ekisinga obulungi era nsasula okutangirira olw'ekirayiro kyange."