Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 6961
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
Яхъя бин Букайр безгә, Әл-Ләйс безгә, Укайл безгә Ибн Шиһабтан, Хөмәйд бин Абдуррахман безгә Әбү Һөрәйрәдән Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен сөйләде: "Адәм белән Муса Кыямәт көнендә бәхәсләшәчәкләр. Муса Адәмгә: "Син балаларыңны җәннәттән чыгарган кеше", - дияр. Адәм: "Син Аллаһның үз хәбәре һәм сүзе белән сайлаган Муса. Син мине яратылганчы ук миңа билгеләнгән нәрсәдә гаепләдең", - дияр. Шулай итеп, Адәм Мусаны җиңәчәк".
Hadith
Imam Bukhari : 6962
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْمَعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ الْمَلَائِكَةَ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ
Безгә [Мөслим бин Ибраһим] безгә [Хишам] безгә [Катада] [Әнәс]тан риваять кылды: радиялаллаһу'анһу әйтте: «Аллаһның илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Мөэминнәр Кыямәт көнендә җыелып: «Әй, әгәр без Раббыбыздан шәфәгать сорасак иде, Аллаһ безгә бу урыныбыздан тынычлык бирсен иде», – диярләр». Аннары алар Адәмгә килеп: «Әй, Адәм, син барлык кешеләрнең бабасы, Аллаһ сине Үз кулы белән яраткан, Аллаһ фәрештәләргә сиңа сәҗдә кылырга боерган һәм сиңа һәрнәрсәнең исемнәрен өйрәткән, шуңа күрә Раббыбыздан шәфәгать сора, Аллаһ безгә тынычлык бирсен», – диделәр. Адәм: «Минем синең өчен моны эшләргә хакым юк», – диде, аннары Адәм аңа үзенең хатасын сөйләде.
Hadith
Imam Bukhari : 6963
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الْأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلَا تَنَامُ قُلُوبُهُمْ فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلَّاهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ لَا يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الْأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا بِابْنِي نِعْمَ الِابْنُ أَنْتَ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ أَذْفَرُ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الْأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ الْأُولَى وَالثَّانِيَةُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظْ اسْمَهُ وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلَامِ اللَّهِ فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَيَّ أَحَدٌ ثُمَّ عَلَا بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا لِلْجَبَّارِ رَبِّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلَاةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَعَلَا بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهُوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا فَإِنَّ أُمَّتِي لَا تَسْتَطِيعُ هَذَا فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلَا يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ كَمَا فَرَضْتُهُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ قَالَ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا فَهِيَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهِيَ خَمْسٌ عَلَيْكَ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ
Безгә [Габдел Азиз бин Абдуллаһ]га [Сөләйман] миңа [Шәрик бин Абдуллаһ]дан болай дип сөйләгән: «Мин [Әнәс бин Малик] әйткәнен ишеттем: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Кәгъбәдән җибәрелгәч, аңа өч кеше килде - алар әле вәхи алмаганнар - ул Мәсҗид Хәрамда булганда. Беренче кеше: «Ул кайда?» - дип сорады. Икенче кеше: «Бу аларның иң яхшысы!» - диде. Аннары өченче кеше: «Аларның иң яхшысын ал», - диде, шул төнне ул өчесен күрә алмады. Икенче төнгә кадәр алар аның янына тагын килделәр, шул вакытта аның йөрәге күрде, күзләре йоклады, ләкин йөрәге өчен түгел. Пәйгамбәрләр дә шулай ук күзләре йоклады, ләкин йөрәкләре йокламады. Фәрештәләр аның белән сөйләшмәделәр, аны күтәреп Зәмзәм коесы янына куйганчы, аннары Җәбраил аларны пәйгамбәрне чистартырга алып барды. Аннары Җәбраил аның муеныннан муен төбенә, күкрәгенә һәм корсагына кадәр ярылды. Шуннан соң Җәбраил аны кулы белән Зәмзәм суы белән юындырды, ул аның ашказанына җиткәнче. Шуннан соң зур алтын савыт китерелде, анда иман һәм зирәклек белән тулы алтын балчыктан ясалган савыт иде. Җәбраил аның күкрәген һәм тамак тамырларын тутырып, аларны тегеп куйды. Аннары Җәбраил аны дөнья җәннәтенә алып китте һәм аның бер ишеген шакыды, күк әһеле: "Бу кем?" - дип сорады. Җәбраил: "Фәрештәләр: "Синең белән кем?" - дип сорадылар. Җәбраил: "Минем белән Мөхәммәд", - дип җавап бирде. Күк әһеле: "Ул җибәрелдеме?" - дип сорады. Җәбраил: "Әйе", - дип җавап бирде. Күк әһеле: "Рәхим итегез, аның кунагына рәхим итегез", - диделәр. Шуңа күрә күк әһеле шулкадәр шатланды ки, Аллаһ аларга әйткәнче, Аллаһ Мөхәммәд өчен җирдә нәрсә теләгәнен белмәделәр. Аннары дөнья җәннәтендә пәйгамбәр Адәм белән очрашты, Җәбраил аны таныштырды: "Бу синең атаң, Адәм. Аңа сәлам әйт". Аннары ул - Мөхәммәд - сәлам бирде, аннары Адәм җавап итеп: "Рәхим итегез, улым, рәхим итегез, син чыннан да иң яхшы ул", - диде. Дөнья күгендә ике елга агып тора икән. Мөхәммәд пәйгамбәр: «Бу ике елга нәрсә, әй Җәбраил?» – дип сораган. Җәбраил: «Бу Нил һәм Евфрат», – дип җавап биргән. Шуннан соң Җәбраил пәйгамбәрне күккә күтәргән, кинәт кенә тагын бер елга барлыкка килгән, анда энҗе һәм бриллиантлар белән бизәлгән сарай булган. Пәйгамбәр аны кулы белән суккан, кинәт аннан әдлфар хушбуе исе килгән. Пәйгамбәр: «Бу нәрсә, әй Җәбраил?» – дип сораган. Җәбраил: «Бу – Раббың махсус синең өчен саклаган әл-Кәүсәр күле», – дип җавап биргән. Аннары Җәбраил аны икенче күккә күтәргән, һәм фәрештәләр аңардан беренче күккә фәрештәләр сораган кебек сораганнар. Алар: «Бу кем?» – дип сораганнар. Җәбраил: «Бу – Җәбраил», – дип җавап биргән. Алар тагын: «Бу синең белән кем?» – дип сораганнар. Җәбраил: «Мөхәммәд галәйһиссәлам», – дип җавап биргән. Алар: «Ул җибәрелдеме?» – дип сораганнар. Җәбраил: «Дөрес», – дип җавап биргән. Фәрештә - күк - аннары: "Рәхим итегез, аның килүенә рәхим итегез", - диде. Аннары Җәбраил аны өченче күккә күтәрде, һәм фәрештәләр аңардан беренче һәм икенче күктәге фәрештәләр сораган кебек сорадылар, аннары Җәбраил аны дүртенче күккә күтәрде, һәм алар алдагы фәрештәнең соравы буенча сорадылар, һәр күккә Җәбраил исемнәрен искә алган пәйгамбәрләр керә. Һәм мин хәтерләгәнчә, алар арасында икенче күктә Идрис, дүртенче күктә Һарун, һәм бишенче күктә исемен хәтерләмәгән тагын бер кеше бар иде, алтынчы күктә Ибраһим, һәм җиденче күктә Муса, чөнки аңа Аллаһ белән турыдан-туры сөйләшә алу мөмкинлеге бирелгән иде. Аннары Муса: "Әй Раббым, мин белгәнчә, миннән дә бөекрәк кеше юк", - диде, аннары Җәбраил аны Аллаһтан башка беркем дә белмәгән һәрнәрсәдән өстен күрде, ул Сидрәтүл-Мөнтәһага җиткәнче. Шуннан соң Җәбраил Аллаһка якынлашты, дан иясе Әл-Җаббар, Пәйгамбәр алар арасындагы ара ике җәягә яки аннан да якынрак булганчы якынлашуын дәвам итте, һәм Аллаһ аңа вәхи бирде, шул вакыт эчендә Аллаһ синең өммәтеңә - Мөхәммәдкә - көне-төне илле тапкыр намаз укырга фарыз итте. Аннары Пәйгамбәр Муса белән очрашуга төште, Муса аны тоткарлап: "Әй Мөхәммәд, Раббың сиңа нәрсә вәгъдә итте?" - дип сорады. Пәйгамбәр җавап бирде: "Аллаһ миңа көненә һәм төненә илле тапкыр намаз укырга фарыз итте." Муса әйтте: "Синең өммәтең моны эшли алмаячак, шуңа күрә кире кайт, Раббың сиңа һәм өммәтеңә җиңеләйтер өчен." Шуңа күрә Пәйгамбәр Мусаның киңәше турында киңәш сораган кебек Җәбраилгә борылды, һәм Җәбраил: "Зинһар, риза булсаң," - дип ишарә итте. Шулай итеп, Җәбраил аны тагын бер тапкыр Аллаһка күтәрде, ул вакытта аның тәхетендә иде, Пәйгамбәр әйтте: "Әй Раббым, безгә җиңеләйт, чөнки минем өммәтем көненә илле тапкыр намаз укый алмаячак!" Аннары Аллаһ аны ун тапкыр киметте, һәм Пәйгамбәр Муса белән очрашырга кайтты, һәм Муса аны тоткарлады, Муса пәйгамбәр Раббысы белән яңадан сөйләшә алу өчен аны күндерүен дәвам итте, шуңа күрә Аллаһ көненә биш намаз гына укуны мәҗбүр итте. Аннары Муса аны биш намаз гына булганда туктатты, Муса әйтте: "Әй Мөхәммәд, мин бервакыт Исраил балаларын, минем халкымны, моңа караганда түбәнрәк нәрсәгә күндердем, ләкин алар аны ташладылар, ә синең халкың физик яктан, тән, йөрәк, күрү һәм ишетү ягыннан зәгыйфьрәк, шуңа күрә Раббыңа кайт, Ул сиңа җиңеллек бирсен". Һәм бу күрсәтмәләрнең барысын да әйтеп, Пәйгамбәр киңәш бирер өчен Җәбраилгә мөрәҗәгать итте, ләкин Җәбраил боларның барысын да яратмады. Аннары Җәбраил аны бишенче тапкыр күтәрде, аннары Пәйгамбәр әйтте: "Әй Раббым, минем халкым физик яктан, йөрәк, ишетү, күрү һәм тән ягыннан зәгыйфь, шуңа күрә безгә җиңеллек бир", - диде. Аллаһ Тәгалә җавап бирде: "Әй Мөхәммәд!" Пәйгамбәр җавап бирде: "Мин синең чакыруыңны үтенәм". Аллаһ үз сүзләрен дәвам итте: "Чынлыкта, Минем әмеремдә үзгәреш юк, чөнки мин аны сезгә Китапның Анасында фарыз иттем". Аллаһ үз әмерен дәвам итте, һәр изге гамәл ун тапкыр саваплы, шуңа күрә биш намаз Китапның Анасында илле тапкыр язылган, хәтта сез аларны биш тапкыр гына укысагыз да". Шулай итеп, Пәйгамбәр Муса янына кайтты, ә Муса сорады: "Нәрсә эшләдегез?" Пәйгамбәр җавап бирде: "Аллаһ безгә җиңеллек бирде, чөнки һәр изге гамәл ун тапкыр саваплы". Муса әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, мин бервакыт Исраил балаларын моңа караганда кимрәк нәрсәгә күндердем, ләкин алар аны ташладылар, шуңа күрә Раббыгызга кайтыгыз, Ул сезгә җиңеллек бирсен". Аллаһның рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) җавап бирде: "Әй Муса, Аллаһ белән ант итәм, мин Раббымнан Аңа каршы чыкканым өчен оялдым". Муса әйтте: "Ярар, Аллаһ исеме белән төшегез". Шулай итеп, Пәйгамбәр йоклый башлады һәм шул вакытта ул Мәсҗид Хәрамда иде".
Hadith
Imam Bukhari : 6964
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَلْ رَضِيتُمْ فَيَقُولُونَ وَمَا لَنَا لَا نَرْضَى يَا رَبِّ وَقَدْ أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ فَيَقُولُ أَلَا أُعْطِيكُمْ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ يَا رَبِّ وَأَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُ أُحِلُّ عَلَيْكُمْ رِضْوَانِي فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا
Безгә Яхъя бин Сөләйман, миңа Ибн Вәһб, миңа Мәлик, миңа Зәйд бин Әсләм, миңа Әта бин Ясар, миңа Әбу Сәгыйд әл-Худри сөйләде. Пәйгамбәр (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: Аллаһ җәннәт әһелен чакырып: "Әй, җәннәт әһеле!" - дип әйтер. Алар: "Әйе, без Синең чакыруыңны кабул иттек, һәм барлык яхшылык Синең кулыңда", - диярләр. Аллаһ: "Сез канәгатьмесез?" - дип әйтерләр. Алар: "Әй Раббым, Син безгә бернәрсәгә дә бирмәгән нәрсәне бирдең бит, ничек без канәгать түгел?" - дип әйтерләр. Аллаһ: "Сиңа аннан да яхшыракны биримме?" - дип әйтер. Алар: "Әй Раббым, аннан да яхшырак нәрсә бар?" - дип әйтерләр. Аллаһ: "Мин сиңа ризалыгымны хәләл иттем, һәм сиңа мәңге ачуланмаячакмын", - дип әйтер.
Hadith
Imam Bukhari : 6965
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَوْمًا يُحَدِّثُ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ فِي الزَّرْعِ فَقَالَ لَهُ أَوَلَسْتَ فِيمَا شِئْتَ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَزْرَعَ فَأَسْرَعَ وَبَذَرَ فَتَبَادَرَ الطَّرْفَ نَبَاتُهُ وَاسْتِوَاؤُهُ وَاسْتِحْصَادُهُ وَتَكْوِيرُهُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى دُونَكَ يَا ابْنَ آدَمَ فَإِنَّهُ لَا يُشْبِعُكَ شَيْءٌ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَجِدُ هَذَا إِلَّا قُرَشِيًّا أَوْ أَنْصَارِيًّا فَإِنَّهُمْ أَصْحَابُ زَرْعٍ فَأَمَّا نَحْنُ فَلَسْنَا بِأَصْحَابِ زَرْعٍ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Синан] безгә [Фүләйх] безгә [Хилал] [Ата бин Ясар] [Әбу Һөрәйрә]дән риваять кылган: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам бер көнне бер бәдәви аның янында булганда бер хәдис сөйләгән: «Җәннәттән бер кеше Раббысыннан утыртырга рөхсәт сораган. Аллаһ: «Сезгә теләгәнчә утыртырга рөхсәт бирелмәдеме?» – дигән. Ир: «Әйе, ләкин мин утыртырга телим!» – дип җавап биргән. Аннары ир орлыкларны чәчәргә ашыккан, һәм аның үсемлекләренең очлары да, аларның үрчүе дә тиз үскән, ул да тиз арада уңыш алган, аларның уңышы тау кадәр зур булган. Шуннан соң Аллаһ: «Ал, әй Адәм улы, сине канәгатьләндерерлек бернәрсә дә юк!» – дигән. Бәдәви: «Әй Аллаһның Илчесе, – әгәр шулай икән – сез мондый кешене Курайш яки Ансардан башка таба алмассыз, чөнки алар утыртырга яраталар, ә без утыртырга яратмыйбыз!» – дигән. Мөхәммәд пәйгамбәр көлде.
Hadith
Imam Bukhari : 6966
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قُلْتُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ تَخَافُ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ
[Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Җәрир]дән [Мәншүрдән] [Әбү Вәилдән] [Әмр бин Шурахбилдән] [Габдуллаһтан] ул болай диде: «Мин Пәйгамбәрдән, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, Аллаһ каршында иң зур гөнаһ кайсы?» – дип сорадым». Пәйгамбәр: «Син Аллаһка тиңдәш куясың, ә Ул сине яратты», – дип җавап бирде. Мин: «Әгәр шулай икән, бу чыннан да зур мәсьәлә!» – дидем. Аннары мин тагын сорадым: «Аннары тагын нәрсә?» Пәйгамбәр: «Син улыңны үтердең, чөнки ул синең белән ашар дип куркып», – дип җавап бирде. Аннары мин: «Аннары тагын нәрсә?» – дип сорадым. Пәйгамбәр: «Син күршеңнең хатыны белән зина кылдың», – дип җавап бирде.
Hadith
Imam Bukhari : 6967
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ أَوْ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ كَثِيرَةٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلَةٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتَرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ قَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَإِنَّهُ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ }الْآيَةَ
[Хөмәйди] безгә сөйләде [Суфиян] безгә сөйләде [Мөҗәһидтән] [Әбү Мәгъмәрдән] [Габдуллаһтан] Аллаһ риза булсын болай диде: "Сәкыйф кабиләсеннән ике кеше һәм Кораештан бер кеше, яки Кораештан ике кеше бар иде. Сәкыйф кабиләсеннән бер кешенең корсагында май күп иде, ә аның йөрәген белүе бик аз иде. Аннары берсе: "Сез Аллаһ безнең әйткәннәребезне ишетер дип уйлыйсызмы?" - диде. Икенчесе: "Аллаһ без кычкырып сөйләшкәндә ишетә, ә без тыныч кына - яшерен генә сөйләшкәндә ишетми", - диде. Аннары икенчесе: "Әгәр Ул без кычкырып сөйләшкәндә ишетсә, без тыныч кына сөйләшкәндә дә ишетер!" - диде. Шуннан соң Аллаһ түбәндәге аятьне төшерде: "Сез яшергән нәрсә сезнең каршыгызда шаһитлек бирмәс, сезнең колакларыгыз да, күзләрегез дә, тиреләрегез дә -" (Фусшиләт: 22 нче аять).
Hadith
Imam Bukhari : 6968
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ كُتُبِهِمْ وَعِنْدَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ أَقْرَبُ الْكُتُبِ عَهْدًا بِاللَّهِ تَقْرَءُونَهُ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ
Безгә [Әли бин Абдуллаһ] [Хәтим бин Вәрдан] риваять кылды: [Әййуб] безгә [Икримәдән] [Ибн Аббастан] Аллаһ риза булсын, ул болай диде: "Сездә Аллаһ китабы, Аллаһка иң якын вәгъдәсе булган, башка бернәрсә белән дә катнашмыйча укый торган китап әһеленнән аларның китаплары турында ничек сорый аласыз?"
Hadith
Imam Bukhari : 6969
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَيَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ كَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ شَيْءٍ وَكِتَابُكُمْ الَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْدَثُ الْأَخْبَارِ بِاللَّهِ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ وَقَدْ حَدَّثَكُمْ اللَّهُ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ بَدَّلُوا مِنْ كُتُبِ اللَّهِ وَغَيَّرُوا فَكَتَبُوا بِأَيْدِيهِمْ الْكُتُبَ قَالُوا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِذَلِكَ ثَمَنًا قَلِيلًا أَوَلَا يَنْهَاكُمْ مَا جَاءَكُمْ مِنْ الْعِلْمِ عَنْ مَسْأَلَتِهِمْ فَلَا وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا مِنْهُمْ يَسْأَلُكُمْ عَنْ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْكُمْ
[Әбул Яман] безгә [Шуайб] [Әззуһридән] сөйләде, миңа [Убәйдуллаһ бин Габдуллаһ] әйтте: [Габдуллаһ бин Аббас] әйтте: "Әй мөселманнар, сез ничек китап әһеленнән берәр нәрсә турында сорый аласыз, ә Аллаһ сезнең Пәйгамбәрегезгә саллаһу галәйһи вәссәламне вахий иткән Китабыгыз Аллаһ турындагы соңгы яңалык, өстәмәсез, һәм Аллаһ сезгә китап әһеленең Аллаһ Китабын үзгәртүләрен һәм аны үзгәртүләрен әйтте. Аннары алар Аллаһ китапларын үз куллары белән язалар һәм: "Бу Аллаһтан", - диләр, аны аз бәягә сатып алу өчен, сезгә килгән гыйлем сезне алардан сораудан тыямы? Юк, Аллаһ белән ант итәм, без аларның берсенең дә сезгә вахий ителгән нәрсә турында сездән сорауларын күрмәячәкбез".
Hadith
Imam Bukhari : 6970
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ }قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ
[Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Әбу Әванә]дән [Муса бин Әбу Айшәдән] [Сәгыйд бин Җүбәйрдән] [Ибн Аббас] Аллаһ сүзе турында болай дип сөйләде: "Телләрегезне кузгатмагыз-" - Кыямәт: 16-, Ибн Аббас болай диде: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам вәхи төшкәннән соң шулкадәр арыган иде ки, иреннәрен кузгатты". Аннары Ибн Аббас миңа: "Шуңа күрә мин аларны Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вәссәлам аларны кузгаткан кебек кузгатам", - диде. Сәгыйд: "Мин аларны Ибн Аббас аларны кузгаткан кебек кузгатам", - диде, һәм ул иреннәрен кузгатты, Аллаһ аятьне төшергәнче: "Ашыгып китмәс өчен аны уку өчен телләрегезне кузгатмагыз, чөнки аны җыю һәм уку Безнең бурычыбыз-" - Кыямәт: 16-17-. Ибн Аббас болай дигән: «Ни күз алдында тоту дигән сүз - аны күкрәгеңә җыеп, аннары уку: «Без аны укыгач, аның укуына ияр...» - Кыямәт: 18-. Ибн Аббас болай дигән: «Аны яхшы тыңлагыз һәм тын торыгыз, аннары без сезнең аны укый алуыгызга бурычлыбыз». Ибн Аббас болай дигән: «Җәбраил Аллаһның Илчесе белән очрашкач, ул аны яхшы тыңлады, ә Җәбраил кайткач, ул аны Җәбраил укыган кебек укыды».
Hadith
Imam Bukhari : 6971
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ هُشَيْمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ }أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ{ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ{ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }
Миңа ['Әмру бин Зурара] [Хөшәйм]дән [Әбу Бишр] [Сәгыйд бин Җүбәйр] [Ибн Аббас] радияллахү'әнһүмә Аллаһы Тәгаләнең сүзләре турында сөйләгән: "-Намазыңда кычкырып укыма, тыйнак та укыма" - Соралар. Әл-Исра: 110 нчы аять - Ибн Аббас болай дигән: "Бу аять Аллаһның пәйгамбәре саллаллоҳу галәйһи вәссәлам әле Мәккәдә яшеренгәндә иңгән, ул үзенең сәхабәләре белән намаз укыганда, Коръән укыганда тавышын күтәрә иде, хәтта мөшрикләр аны ишеткәч, Коръәнне, аны төшерүчене һәм аны күтәргән фәрештәләрне сүккәннәр. Шуңа күрә Аллаһ Үзенең пәйгамбәрен саллаллоҳу галәйһи вәссәламне "Намазыңда кычкырып укыма" - аять белән шелтәләгән. Әл-Исра: 110 нчы аять, ягъни синең укуың белән, мөшрикләр аны ишеткәч, Коръәнне тәнкыйтьләсеннәр өчен, '-һәм тыныч кына түгел,' ягъни юлдашларыңа, син аларны тыңлата алмаслык итеп, 'Икесе арасында урта юл эзләгез', 'Әл-Исра: 110 нчы аять'.
Hadith
Imam Bukhari : 6972
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }فِي الدُّعَاءِ
Безгә [Убәйд бин Исмәгыйль]гә [Әбу Усама]ның [Хишамнан] [әтисеннән] [Гайшәдән] радьяллаһү'әнһә сөйләгәнен риваять иттеләр, ул болай диде: «Бу аять: «Намазда тыныч кына утырма һәм аны бик йомшак укыма», - дип, «Исра» сүрәсенең 110 нчы аятендә дога турында индерелгән».
Hadith
Imam Bukhari : 6973
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِوَزَادَ غَيْرُهُ يَجْهَرُ بِهِ
Безгә [Исхак] [Әбү Асимнан] [Ибн Җурайҗдан] [Ибн Шиһабтан] [Әбү Сәләмәдән] [Әбү Һөрәйрәдән] риваять ителде, алар болай диделәр: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Коръәнне каты тавыш белән укымаган кеше бездән түгел», – диде, ә башкалар: «һәм аны каты тавыш белән укымады», – дип өстәделәр».
Hadith
Imam Bukhari : 6974
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسُدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا لَفَعَلْتُ كَمَا يَفْعَلُ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ فِي حَقِّهِ فَيَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ عَمِلْتُ فِيهِ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ
[Кутәйбә] безгә [Җәрир]не [Әл-Амәсидән] [Әбү Салихтан] [Әбү Һөрәйрәдән] сөйләгән: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Ике очракта гына көнләшү мөмкин түгел: Аллаһы Коръән биргән кеше, ул аны көне-төне укый. Аннары көнче кеше: «Әгәр миңа да шул кеше кебек акыл бирелсә, мин дә аның кебек эшләр идем», – ди. Һәм байлык бирелгән һәм ул аны үз хакы буенча сарыф иткән кеше. Аннары көнче кеше: «Әгәр миңа фәлән кешенең байлыгы бирелсә, мин дә аның кебек эшләр идем», – ди».
Hadith
Imam Bukhari : 6975
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِسَمِعْتُ سُفْيَانَ مِرَارًا لَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ الْخَبَرَ وَهُوَ مِنْ صَحِيحِ حَدِيثِهِ
Безгә ['Әли бин Абдуллаһ] [Суфиян] [әз-Зуһри] [Сәлим] [әтисеннән] риваять кылганда Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: "Ике очрактан башка көнләшү юк: Аллаһ Коръән биргән һәм ул аны төнлә һәм көн дәвамында укый торган кеше. Һәм Аллаһ байлык биргән һәм ул аны төнлә һәм көн дәвамында сарыф итә торган кеше." Али бин Абдуллаһ болай дигән: "Мин Суфиянның күп тапкыр әйткәнен ишеттем, ләкин мин аның хәдисне "әкбәртү" (хәбәр итәм) сүзе белән түгел, ә "Ән" (дан) сүзе белән искә алганын ишеттем. Һәм бу аның иң ышанычлы хәдисләре".
Hadith
Imam Bukhari : 6976
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ الْمُغِيرَةُأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ
Безгә [Әл-Фәдл ибн Якуб] [Абдулла ибн Джагъфар Әр-Ракки] [Әл-Му'тамир ибн Сөләйман] [Сәгыйд ибн Убәйдулла Әс Сәкафи] [Бәкр ибн Абдулла Әл-Музани] һәм [Зияд ибн Джубайр ибн Хәйя] безгә [Җубайр ибн Хәйя] турында сөйләгәннәр, [Мөгыйрә] болай дигән: "Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Раббыбызның вәгазеннән безгә кем дә булса үтерелсә, җәннәткә керәчәк дип хәбәр итте".
Hadith
Imam Bukhari : 6977
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ مَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ فَلَا تُصَدِّقْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ }
[Мөхәммәд бин Йосыф] безгә [Суфиян] безгә [Исмәгыйльдән] [Әш-Шәгъбидән] [Мәсруктан] [Гайшәдән] радияллахү'әнһүмә сөйләгәндә, ул болай диде: "Кем дә булса сезгә Мөхәммәд саллаһу галәйһи вәссәлам берәр нәрсәне яшергән дип әйтсә..." [Мөхәммәд] әйткән, [Әбу Әмир Әл-Акади безгә [Шөгъбә] сөйләгән, [Исмәгыйль бин Әбу Халидтан] [Әш-Шәгъбидән] [Мәсруктан] [Гайшәдән] әйтте: "Кем дә булса сезгә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең вәхийдән берәр нәрсәне яшергән дип әйтсә, аңа ышанмагыз, чөнки Аллаһы Тәгалә болай диде: "-Әй, Рәсүлүллаһ, сезгә Раббыгыздан вәхий ителгәнне җиткерегез, әгәр сез аны эшләмәсәгез, сез хәбәрне җиткермәгән буласыз..." - "Мәида" сүрәләре: 67-.
Hadith
Imam Bukhari : 6978
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَهَا{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ }الْآيَةَ
[Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Җәрир]дән [Әл-Әмәштән] [Әбу Вәилдән] ['Әмру бин Шурахбилдән] сөйләгән: [Габдуллаһ] болай дигән: "Бер кеше: "Әй Аллаһның Илчесе, Аллаһ каршында иң зур гөнаһ кайсы?" - дип сорады. Пәйгамбәр җавап бирде: "Син Аллаһка тиңдәш ясыйсың, ә Ул сине яратты", - диде. Ир тагын сорады: "Аннары нәрсә?" Пәйгамбәр җавап бирде: "Син улыңны синең белән ашар дип куркып үтердең", - диде. Ир тагын сорады: "Аннары нәрсә?" Пәйгамбәр җавап бирде: "Син күршеңнең хатыны белән зина кылдың", - диде. Аннары Аллаһ моны раслаучы аятьне төшерде: "-Һәм Аллаһтан башка илаһка дога кылмаучылар, Аллаһ тыйган җанны гадел сәбәптән башка үтермәүчеләр, һәм зина кылмаучылар, һәм кем моны эшләсә, гөнаһ булачак һәм аңа җәза икеләтә булачак-" - дип. -Фуркан: 68-69- сораулары.
Hadith
Imam Bukhari : 6979
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَنْ سَلَفَ مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا بِهَا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ الْإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا بِهِ حَتَّى صُلِّيَتْ الْعَصْرُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيتُمْ الْقُرْآنَ فَعَمِلْتُمْ بِهِ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَأُعْطِيتُمْ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابِ هَؤُلَاءِ أَقَلُّ مِنَّا عَمَلًا وَأَكْثَرُ أَجْرًا قَالَ اللَّهُ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لَا قَالَ فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ
Безгә ['Абдан] безгә [Абдуллаһ] безгә [Юныс] [Әззуһри] миңа [Салим] [Ибн Гомәр] радияллаху'анһума әйтте: «Аллаһның илчесе, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, болай диде: «Сезнең алдагы халыклар арасында булуыгыз өйлә намазы белән кояш баюы арасындагы мисал кебек. Тәүрат тарафдарларына Тәүрат бирелә һәм алар аны көн уртасына кадәр үтәләр, аннары алар бер кират бирелгәнче аны үтәй алмыйлар. Аннары Инҗил тарафдарларына Инҗил бирелә һәм алар аны өйлә намазы төзелгәнче үтәгәннәр, аннары алар аны үтәй алмыйлар, һәм аларга бер кират бирелгән. Аннары сезгә Коръән бирелә һәм сез аны кояш баеганчы үтәрсез, аннары сезгә ике кират ике кират бирелгән. Китап әһелләре дә каршы чыктылар: «Алар - мөселманнар - бездән азрак эшлиләр, ләкин ни өчен алар күбрәк савап алалар?» Аллаһ җавап бирде: «Ләкин бу мин сезнең хокукларыгызны бозам дигәнне аңлатамы?» Алар: "Юк", - дип җавап бирделәр. Шуннан соң Аллаһ әйтте: "Бу Минем өстенлегем, аны теләгән кешемә бирәм".
Hadith
Imam Bukhari : 6980
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ ح و حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْأَسَدِيُّ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
[Сөләйман] миңа сөйләде, [Шөгъбә] безгә сөйләде, [Әл-Вәлидтән] - башка бер юлда искә алына - миңа әйтте, [Әббәд бин Якуб Әл-Әсәди] безгә әйтте, [Әббәд бин Әл-Әввам] безгә сөйләде, [Әш-Шәйбанидән] [Әл-Вәлид бин Айзардан] [Әбу Әмру һәм Әш-Шәйбанидән] [Ибн Мәсъудтан] радиаллаһү ганһүдән: Бервакыт бер кеше Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам): "Кайсы гамәл иң мөһим?" - дип сорады. Пәйгамбәр җавап бирде: "Вакытында намаз уку, ата-анага изгелек итү һәм Аллаһ юлында җиһад кылу".
