Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 6961

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى

Onyisowa [Yahya bin Bukair] osenyisowa [Al Laits] osenyisowa [Uqail] kowuok kuom [Ibn Shihab] osenyisowa [Humaid bin Abdurrahman] kowuok kuom [Abu Hurairah] ni Jaote ne owacho ni: ‘Adam kod Musa ne owacho ni Adam e odiechieng’ mar Ruoth, ne okelo nyithindi kod nyithindi kowuok e polo! ’ Ka Adam nowacho ni, ‘In Musa, ma Allah oseyiero gi wachne kod wechene, ikwedora kuom gimoro ma ne oketne kapok ochwee! ‘Omiyo ne en Adam ma ne oloyo Musa’.

Hadith

Imam Bukhari : 6962

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْمَعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ الْمَلَائِكَةَ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ

Onyisowa ni [Muslim bin Ibrahim] osenyisowa ni [Hisham] osenyisowa ni [Qatadah] kowuok kuom [Anas] Radliyallahu’anhu nowacho kama: ‘Joyie ochokore e odiechieng’ mar chier kendo giwacho ni, ‘Oh, ka ne wanyalo kwayo Nyasaye mondo omiwa geno marwa, kama’. Kae to ne gibiro ir Adam ka giwacho ni, ‘O Adam, in e wuonwa mar dhano duto, Allah ochweyoi gi lwete, Allah osechiko malaike mondo orumre e nyimi, kendo ne opuonji nyinge gik moko duto, omiyo, kwa Ruoth marwa mondo otimnwa lamo mondo Allah omiwa horuok’. Omiyo Adam nowacho ni, ‘Onge ratiro ma an-go mar timo kamano kuomi,’ bang’e Adam nonyisowa ketho ma ne otimo.

Hadith

Imam Bukhari : 6963

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الْأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلَا تَنَامُ قُلُوبُهُمْ فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلَّاهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ لَا يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الْأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا بِابْنِي نِعْمَ الِابْنُ أَنْتَ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ أَذْفَرُ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الْأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ الْأُولَى وَالثَّانِيَةُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظْ اسْمَهُ وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلَامِ اللَّهِ فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَيَّ أَحَدٌ ثُمَّ عَلَا بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا لِلْجَبَّارِ رَبِّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلَاةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَعَلَا بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهُوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا فَإِنَّ أُمَّتِي لَا تَسْتَطِيعُ هَذَا فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلَا يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ كَمَا فَرَضْتُهُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ قَالَ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا فَهِيَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهِيَ خَمْسٌ عَلَيْكَ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ

Ne owachnwa ni [Abdul Aziz bin Abdullah] osenyisowa [Sulaiman] kowuok [Syarik bin Abdullah] nowacho ni, ‘Ne awinjo [Anas bin Malik] wacho ni, ‘Ka Rasulullah ne timo resruok mare’ kowuok e masikiti mar Kaaba, ne pok obiro ire gi ji adek e kinde ma ne obiro. Masikit Maduong'. Ng’at mokwongo nopenjo ni, ‘Ng’atno ni kanye? ’ Ng’at mar ariyo nowacho niya, ‘Kuno, ng’at maber moloyo e kindgi! ’ Eka ng’at mar adek nowacho ni, ‘Kaw ng’atgi maberie moloyo’, otienono ne ok onyal nenogi adek. Kaka otieno maluwo ne gibiro ire kendo, e kindeno chunye - ne - oneno, wang’e ne onindo to ne ok chunye. Kamano jonabi bende, wang’gi nindo to chunygi ok nindo. Malaike ne ok owuoyo kode nyaka ne gikelo kendo gikete e bath pi mar Zamzam, bang’e Jibril noterogi mondo gilos jaote. Bang’e, Jibril nobolo ng’ute nyaka e bwo ng’ute, nyaka e kor kod e ich. Jibril bang’e ne olose gi pi Zamzam gi lwete nyaka ochopo e iye, bang’e ne okelo gimoro maduong’ mar mula ma ne nigi gimoro ma ne olosi gi lowo mar mula ma ne opong’ gi yie kod rieko. Jibril ne otiyo gi gino ma ne opong’o ler mag kor kod mag ng’ute, kae to ne olosogi kendo kanyachiel. Bang’e Jibril notere nyaka e polo mar piny kendo ne ogoyo achiel kuom dhoudigo mondo jodak mag polo openje ni, ‘Ng’ano? ’ Gabriel nowacho niya, ‘Malaike nopenjo ni, ‘Ng’ano ma ni kodi? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Koda Muhammad’. Jodak mag polo nopenjo ni, ‘Be oseoro? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Mano adier’. Jodak mag polo bang’e ne owacho ni, ‘Omor, puoch gi pak kuom limo’. Omiyo jodak mag polo ne mor ahinya, ne ok ging’eyo gima Nyasaye dwaro ne Muhammad e piny, nyaka Nyasaye nonyisogi. Kae to e polo jaote noromo gi Adam, Jibril nonyise ni, ‘Ma e wuon-gi, Adam. Wachne ni amoso. En - Muhammad - bang’e nowacho ni mos ma Adam nodwoko ni, ‘Orwak, orwak mondo ubi limo, wuoda, in adier nyathi maberie moloyo’. Ne oyangore ni e polo mar piny ne nitie aora ariyo ma ne ng’ielo, Jaote Muhammad nopenjo ni, ‘Aora ariyogi gin ang’o, in Jibril? ’ Gabriel nodwoko ni, ‘Ma e Nile kod Efrate’. Kae to Jibril ne odhi nyime gi tero Jaote nyaka e polo, apoya nono ne nitie aora machielo ma ne nitie ot mar ruoth ma nigi ng’injo kod ng’injo, Jaote ne ogoye gi lwete, apoya nono ne ng’ich kaka adlfar. Jaote nopenjo ni, ‘Ma en ang’o, in Jibril? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Ma e nam al Kautsar ma Ruoth mari noketo ni in gi gombo’. Bang’e Jibril notere nyaka e polo mar ariyo, kendo malaike ne penje penjo kaka malaike ne penje e polo mokwongo. Ne gipenjo ni, ‘Ng’ano en ng’a? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Ma en Gabriel’. Ne gipenjo kendo niya, ‘To ng’ano ma ni kodi? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Muhammad biro ng’ado bura. Ne gipenjo ni, ‘Be oseoro? ’ Jibril nodwoko ni, ‘Mano adier’. Malaika - polo - bang’e nowacho ni, ‘Omor, puoch gi pak kuom limo mari’. Jibril notere nyaka e polo mar adek kendo malaike ne openje penjo kaka malaike ne penje e polo mokwongo kod mar ariyo, bang’e Gabriel notere nyaka e polo mar ang’wen, kendo ne gipenje penjo kaka malaike motelo, polo ka polo ne nigi jonabi ma nyingegi Gabriel nowuoyoe. Kendo kaka aparo, e kindgi ne nitie Idris e polo mar ariyo, Harun e polo mar ang’wen, kendo machielo e polo mar abich ma ok aparo nyinge, Ibrahim e polo mar auchiel, kod Musa e polo mar abiriyo nikech ne omiye thuolo mar bedo gi nyalo mar loso gi Allah. Kae to Musa nowacho ni, ‘O Rabb, kaka ang’eyo onge ng’at ma oting’o malo moloya,’ kae to Jibril notere malo moloyogi duto ma onge ng’at ma nong’eyo mak mana A . Allah nyaka ochopo e Sidratul Muntaha. Bang'e Jibril ne ochopo machiegni gi Allah, Al Jabbar, Ruoth mar duong', Jaote ne odhi nyime machiegni nyaka bor e kindgi ariyo ne obedo lum ariyo kata machiegni ahinya, kendo Allah ne omiye fwenyruok, ei fwenyruok mage, Allah ne dwaro lamo piero abich ne ogandani - Muhammad - odiechieng' gi otieno. Bang’e, Jaote nodhi piny mondo odhi orwako Musa, Musa nogeng’e kendo nowacho ni, ‘O Muhammad, ang’o ma Ruoth mari osesingoni? ’ Jaote nodwoko ni, ‘Allah osemiyo abedo gi ting’ mar lamo nyadi piero abich odiechieng’ kod otieno’. Musa nowacho ni, ‘Ogandani ok bi bedo gi teko mar timo kamano, dok chien mondo Nyasaye mari omiyi geno mari kod ogandani’. Omiyo, Jaote nolokore ne Jibril mana kaka ng’at ma okwayo rieko kuom paro ma Musa ne omiye, kendo Jibril notimo gi lwete ni, ‘Dhi nyime, ka idwaro’. Omiyo Jibril noting’o kendo ne Allah Maduong’ Mogik Jabbar ma e kindeno ne pod ni e kom mar loch mare, Jaote nowacho ni, ‘O Rabb, miwa geno, nikech ogandana ok bi nyalo lamo nyadi piero abich e odiechieng’! ’ Bang’e Allah nodwoko piny nyadi apar, kendo Jaote ne oromo gi Musa kendo kendo Musa nogeng’e. Musa ne dhi nyime ywaye mondo omi Jaote otim tudruok kendo gi Ruoth mare, omiyo Allah ne dwaro mana lamo abich odiechieng’ kod otieno. Musa bang’e ne ogeng’e ka ne pod odong’ mana lamo abich, Musa nowacho ni, ‘O Muhammad, kinde moro ne anyiso Nyithind Israel, ogandana, mondo giyud gimoro ma piny moloyo maeni to ne giweyo, kata obedo ni ogandani ne oloyo e ringruok, ringruok, chuny, neno kod winjo, omiyo, dok ir Rabbi mari mondo omiyi.’ Kendo kuom chike duto ma ne omiye, Jaote nolokore ir Jibril mondo omiye rieko, to Jibril ne ok osin gi gigo duto. Kae Jibril noting’o kendo e okang’ mar abich, bang’e Jaote nowacho ni, ‘O Ruoth, ogandana nigi teko matin e ringruok, e chuny, e winjo, e wang’ kod e ringruok, omiyo miwa dwoko’. Nyasaye Maduong’ Mogik Jabar nodwoko ni, ‘O Muhammad! ’ Jaote nodwoko ni, ‘Atimo luong Mari’. Allah ne odhi nyime gi weche mage, ‘Adier, onge lokruok moro amora e chike maga kaka asemiyou e bug maduong’’. Allah dhi nyime gi chikne, tim maber moro amora yudo duoko mar nyadi apar, omiyo lamo abichgo ondiki nyadi piero abich e buk mar ummul, kata obedo ni ne itimogi mana nyadi abich’. Omiyo, Jaote nodok ir Musa kendo Musa nopenje ni, ‘Itimo ang’o? ’ Jaote nodwoko ni, ‘Allah osemiyowa adier adier, nikech tim maber moro amora yudo duoko mar nyadi apar’. Musa nowacho ni, ‘Kuom Allah, kinde moro ne anyiso nyithind Israel mondo otim gimoro mayot moloyo mano to ne giweyo, omiyo, dok ir Ruoth mari mondo omiyi dwoko’. Rasulullah nodwoko ni, ‘O Musa, kuom Nyasaye, an gi wich kuot kuom Ruodha nikech ng’anjo ma ne atimo kuome’. Musa nowacho ni, ‘Ok, agoyo mos mondo ubi piny e nying Nyasaye’. Omiyo, Jaote nowuok kendo nodhi nindo ka en e Masikiti Maduong’.

Hadith

Imam Bukhari : 6964

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَلْ رَضِيتُمْ فَيَقُولُونَ وَمَا لَنَا لَا نَرْضَى يَا رَبِّ وَقَدْ أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ فَيَقُولُ أَلَا أُعْطِيكُمْ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ يَا رَبِّ وَأَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُ أُحِلُّ عَلَيْكُمْ رِضْوَانِي فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا

Osenyisowa [Yahya bin Sulaiman] osenyisowa ni [Ibn Wahb] nowacho ni, osenyisowa [Malik] kowuok kuom [Zaid bin Aslam] kowuok kuom [‘Atha’ bin Yasar] kowuok kuom [Abu Sa’id Al Khudzri] kendo nowacho ni, ‘Jaote ma ji duto ne owacho ni: polo! ’ Ne gidwoko ni, ‘Ee, watimo luong’ mari, kendo ber duto ni e lweti! Allah ne odhi nyime wacho kama: ‘Be uwinjo maber! ’ Ne gidwoko ni, ‘Ere kaka ok wanyal bedo gi mor, Ruoth Nyasaye, ka isemiyowa gimoro ma pok imiyo ng’ato ang’ata kuom gik ma nochueyo! Allah nopenjo kendo ni, ‘Be abiro miyou gimoro mapek moloyo gigo duto? ’ Ne gipenjo ni, ‘Ruoth, ang’o ma duong’ moloyo gigo duto? ’ Allah nodwoko ni, ‘Koro amiyou ng’uono Mara, mondo kik abed gi mirima kuomu nyaka chieng’! '

Hadith

Imam Bukhari : 6965

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَوْمًا يُحَدِّثُ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ فِي الزَّرْعِ فَقَالَ لَهُ أَوَلَسْتَ فِيمَا شِئْتَ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَزْرَعَ فَأَسْرَعَ وَبَذَرَ فَتَبَادَرَ الطَّرْفَ نَبَاتُهُ وَاسْتِوَاؤُهُ وَاسْتِحْصَادُهُ وَتَكْوِيرُهُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى دُونَكَ يَا ابْنَ آدَمَ فَإِنَّهُ لَا يُشْبِعُكَ شَيْءٌ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَجِدُ هَذَا إِلَّا قُرَشِيًّا أَوْ أَنْصَارِيًّا فَإِنَّهُمْ أَصْحَابُ زَرْعٍ فَأَمَّا نَحْنُ فَلَسْنَا بِأَصْحَابِ زَرْعٍ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ

Ne owachnwa ni [Muhammad bin Sinan] osenyisowa ni [Fulaih] osenyisowa [Hilal] kowuok kuom [‘Atha’ bin Yasar] kowuok kuom [Abu Hurairah], ni Jaote chieng’ moro nooro hadith moro ka e bathe ne nitie Ruoth moro ma Bedouin ma ne en Ja-Arab ma ne omiye paro ni: ‘Ne nitie. Allah nowacho ni, ‘Be ok oyienegi timo gimoro amora ma udwaro! ’ Ng’atno nodwoko ni, ‘Eyo, to adwaro pidho! ’ Bang’e, ng’atno nowuok gi ng’wech mar pidho kodhi, kendo ng’ut yiendego ne odongo mapiyo ahinya, kaachiel gi nyuolgi, ma omiyo bende ne ochoko kodhi mapiyo, ma kwan mar kodhigo ne duong’ mana kaka got. Kae Allah nowacho ni, ‘Akwayi, kawo, O Wuod Adam, adier onge gima biro pong’o chunyi! ’ Eka Ja-Arab ma Bedouin nowacho ni, ‘O Jaote mar Nyasaye, -ka en kamano- ok ibi yudo ng’at ma kamano mak mana Jo-Quraysh kata Jo-Ansar, nikech gima gihero en pur, to wan, ok wahero pur! Jaote mar Allah ne ng’ur.

Hadith

Imam Bukhari : 6966

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قُلْتُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ تَخَافُ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ

Onyisowa ni [Jarir] kowuok kuom [Mansur] kowuok kuom [Abu Wail] kowuok kuom [‘Abdullah] nowacho ni, ‘Kinde moro ne apenjo Jaote, ang’o ma en richo maduong’ie moloyo e wang’ Nyasaye?’ Jaote nodwoko ni, ‘In ng’at maromre gi Allah, kata obedo ni en ema nochueyi’. Ne awachone niya, ‘Ka en kamano to en wach maduong’ ahinya!’ bang’e ne apenjo kendo niya, ‘To ang’o mabiro timore? ’ Jaote nodwoko kama: ‘Ne inego wuoyi nikech ne in gi parruok ni obiro chiemo kodi’. Bang’e ne apenjo ni, ‘To ang’o mabiro timore?’ Jaote nodwoko kama: ‘Ne itimo akwede gi chiegni’.

Hadith

Imam Bukhari : 6967

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ أَوْ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ كَثِيرَةٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلَةٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتَرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ قَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَإِنَّهُ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ }الْآيَةَ

Onyisowa ni [Humaidi] osenyisowa [Sufyan] osenyisowa ni [Mansur] kowuok kuom [Mujahid] kowuok kuom [Abu Ma’mar] kowuok kuom [Abdullah]. Achiel kuom dhoot mar Tsaqif ne nigi mo mang’eny e ich, to livergi ne ok ber ahinya. To achiel kuomgi nowacho ni, ‘Be iparo ni Allah biro winjo gima wawacho? ’ Ka jomoko wacho ni, ‘Allah winjo ka wawacho gi dwol maduong’, to ok winj ka wawacho gi dwol mapiyo -e ling’-’. Bang’e ng’at machielo nowacho niya, ‘Ka Owinjowa sama wawacho gi dwol maduong’, adier bende owinjowa sama wawacho gi dwol mapiny! Kae Allah nofwenyo ayat ni: '-Kendo gimoro amora ma ipando, ok bi bedo gi neno kuomu, kata winjou, kata wang'u kata dendi-', -Qs. Fushilat: ndiko mar 22-.

Hadith

Imam Bukhari : 6968

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ كُتُبِهِمْ وَعِنْدَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ أَقْرَبُ الْكُتُبِ عَهْدًا بِاللَّهِ تَقْرَءُونَهُ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ

Ne onyisowa [Ali bin Abdullah] ni [Hatim bin Wardan] ni [Ayyub] nonyisowa kowuok kuom ['Ikrimah] kowuok kuom [Ibn Abbas] mondo Nyasaye obed mamor kode, nowacho ni, 'Ere kaka inyalo penjo Jo-Buk kuom buggi ka un gi Buk mar Nyasaye, Buk ma un-go ma ok osingore ni Nyasaye, ka ok kamano?'

Hadith

Imam Bukhari : 6969

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَيَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ كَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ شَيْءٍ وَكِتَابُكُمْ الَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْدَثُ الْأَخْبَارِ بِاللَّهِ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ وَقَدْ حَدَّثَكُمْ اللَّهُ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ بَدَّلُوا مِنْ كُتُبِ اللَّهِ وَغَيَّرُوا فَكَتَبُوا بِأَيْدِيهِمْ الْكُتُبَ قَالُوا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِذَلِكَ ثَمَنًا قَلِيلًا أَوَلَا يَنْهَاكُمْ مَا جَاءَكُمْ مِنْ الْعِلْمِ عَنْ مَسْأَلَتِهِمْ فَلَا وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا مِنْهُمْ يَسْأَلُكُمْ عَنْ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْكُمْ

Onyisowa [Abul Yaman] osenyisowa [Syu'aib] kowuok kuom [Azzuhri] osenyisowa ['Ubaidullah bin Abdullah] ni [Abdullah bin Abdullah] nowacho ni, 'U Jo-Muslim duto, ere kaka unyalo penjo ji mag bugno kuom gimoro, to buk mari ma Nyasaye nooro ne jaote mari en buk ma ng'ato ok nyal ng'eyo.' gimoro amora, kendo Allah osenyisou ni Jo bugno noloko Buk mar Allah kendo ne giloko. Bang’e ne gindiko buge mag Allah gi lwetgi, kendo ne giwacho ni, ‘Mae owuok kuom Allah’, ma ne ginyiewo gi nengo matin. Bende ng’eyo ma osebiro iri ok ogeng’i mondo kik ipenjgi? Onge, kuom Allah, ok wabi neno ng’ato kuomgi ka penjo kuom gima osefwenyni’.

Hadith

Imam Bukhari : 6970

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ }قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ

Onyisowa [Qutaibah bin Sa’id] osenyisowa [Abu ‘Awanah] kuom [Musa bin Abu ‘Aisyah] kuom [Sa’id bin Jubair] kuom [Ibn Abbas] kuom wach Nyasaye: ‘-Kik iting’ dhok mari-’ -Qs. 16-, Ibn Abbas nowacho ni, ‘Jaote ne winjo ka ool ahinya bang’ luwo fwenyruok ma ne ofweny omiyo ne oting’o dhoge’. Ibn Abbas bang’e nowachona niya, ‘Omiyo ne aketogi ariyogo nikech in kaka Jaote mar Nyasaye noketogi ariyogo’. Sa’id nowacho ni, ‘Kendo ne ating’o gin ariyo kaka Ibn Abbas ne ating’o giduto,’ omiyo ne ating’o dhoge mondo Allah ogol ayatno: ‘-Kik iting’ dhok mari mondo isom mondo ibed gi ng’iyo, nikech en Tich Marwa mondo wachokgi kendo somogi-’ -Qs. 16-17-. Ibn Abbas nowacho ni, ‘Choko gima odwarore en, choko e kor, bang’e isomo: ‘-Omiyo ka wasesomo, to luwo somo-’ -Qs. 18-. Ibn Abbas nowacho ni, ‘Omiyo winje maber kendo ubed mos, bang’e wan gi ting’ mar miyo ubed gi nyalo mar somo’. Ibn Abbas nowacho ni, ‘Ka Jibril ne oromo gi Rasulullah, to ne owinjo wachno maber, kendo ka Jibril ne osedhi ot, to ne osomo kaka Jibril nosomo’.

Hadith

Imam Bukhari : 6971

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ هُشَيْمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ }أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ{ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ{ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }

Onyisowa [‘Amru bin Zurarah] kowuok [Husyaim] onyisowa [Abu Bisyr] kowuok [Sa’id bin Jubair] kowuok [Ibn Abbas] kuom weche mag Allah Ta’ala: ‘-Kik isom gi dwol maduong’ e lamo mari, kata iwach gi dwol mapiyo.’ 110-, Ibn Abbas nowacho ni, 'Ayati ni ne ofweny ka Rasulullah pod oumo e Mecca, ka ne olamo gi osiepene, ne osomo Kur’an gi dwol maduong', mondo ka jogo ma ne oyie Nyasaye owinjo, ne gikuong'o Ja-Quran achiel. Omiyo, Allah nene ochung’ ne jaote mare gi ayat ma wacho ni: ‘-Kik isom gi dwol maduong’ e lamo mari-’ -Qs. Al Isra’: ayat mar 110-, ma en gi somo mari, mondo ka jogo ma nigi nyasaye mang’eny winjo mondo gikwet Kur’an, ‘-kendo ok gi dwol ma piny-, ma en ne osiepeu, mondo kik ibed gi nyalo mar miyo giwinj, -Many yo ma diere e kind gik ariyogo-’, -Penjo. 110-.

Hadith

Imam Bukhari : 6972

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }فِي الدُّعَاءِ

Onyisowa ni [Abu Usamah] kowuok kuom [Hsyyam] kowuok kuom [wuon-gi] kowuok kuom [Aisyah] radliyallahu’anha, nowacho niya, ‘Ayati ni: ‘-Kik ifilter somo mari sama ilamo kendo kik isom gi ling’ling’ ahinya-’, -Qs. 110-, ma ofwenyo kuom lamo’.

Hadith

Imam Bukhari : 6973

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِوَزَادَ غَيْرُهُ يَجْهَرُ بِهِ

Onyisowa [Ishaq] osenyisowa ni [Abu ‘Ashim] osenyisowa [Ibn Juraij] Onyisowa ni [Ibn Shihab] kowuok kuom [Abu Salamah] kowuok kuom [Abu Hurairah] nowacho ni, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nowacho ni: ‘Wan ok wan e kind jogo ma ok somo lamo mag lamo, ka ‘Quadian,’ en".

Hadith

Imam Bukhari : 6974

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسُدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا لَفَعَلْتُ كَمَا يَفْعَلُ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ فِي حَقِّهِ فَيَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ عَمِلْتُ فِيهِ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ

Ne owachnwa ni [Qutaibah] osenyisowa ni [Jarir] kowuok kuom [Al A’masy] kowuok kuom [Abu Salih] kowuok kuom [Abu Hurairah] nowacho ni, ‘Onge ich wang’ mak mana e gik ariyo; ng’at ma Allah nomiyo Koran, bang’e ne osomo odiechieng’ duto kod otieno duto. Kae to ng’at ma ne nigi ich wang’no nowacho ni, ‘Ka dine omiya rieko kaka ng’atno, dine atimo kaka en’. Kendo ng’at ma omiye mwandu, bang’e otiyo kode kaluwore gi ratiro mare. Kae to ng’at ma ne nigi ich wang’no nowacho ni, ‘Ka dine omiya mwandu ma kamano, dine atimo kaka notimo’.

Hadith

Imam Bukhari : 6975

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِسَمِعْتُ سُفْيَانَ مِرَارًا لَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ الْخَبَرَ وَهُوَ مِنْ صَحِيحِ حَدِيثِهِ

Onyisowa ni [Ali bin Abdullah] osenyisowa [Sufyan] [Azzuhri] nowacho kuom [Salim] kuom [wuon-gi] kuom Jaote, nowacho niya: ‘Onge ich wang’ mak mana e gik ariyo; ng’at ma Allah nomiyo Koran, bang’e ne osomo otieno duto kod odiechieng’ duto. Kendo ng’at ma Allah miyo mwandu, to otiyo gi mwandugo otieno duto kod odiechieng’ duto’. Ne owacho kama: “Ne awinjo Sufyan nyadi mang’eny, to ne ok awinj ka owuoyo kuom hadith -ma iluongo ni akhbartu -alendo-, to gi nying’ ma iluongo ni ‘An -dari-. Kendo mae e hadith ma adier moloyo duto ma en-go’.

Hadith

Imam Bukhari : 6976

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ الْمُغِيرَةُأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ

Onyisowa [Al Fadll bin Ya’qub] osenyisowa [‘Abdullah bin Ja’far Ar Raqqi] osenyisowa [Al Mutamir bin Sulaiman] osenyisowa [Sa’id bin Ubaidullah Ats Tsaqafi] osenyisowa [Bakar bin Abdullah Al Muzani], kendo [Zibair biJuyah] Hayyah], [Mughirah] nowacho ni, ‘Jaote osenyisowa kuom wach mar Rabb marwa, ni ng’ato ang’ata kuomwa ma onego, obiro dhi e polo’.

Hadith

Imam Bukhari : 6977

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ مَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ فَلَا تُصَدِّقْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ }

Onyisowa ni [Muhammad bin Yusuf] osenyisowa ni [Sufyan] kowuok kuom [Ismail] kowuok kuom [Ash Sya’bi] kowuok kuom [Masruq] kowuok kuom [Aisyah], ne owacho ni, ‘Ng’ato ang’ata ma nyisou ni Muhammad sallallahu’ alaihi wasallam osepando gimoro ne wan, Aqadi osenyisowa ni [Syu’bah] kowuok kuom [Ismail bin Abu Khalid] kowuok kuom [Ash Sya’bi] kowuok kuom [Masruq] kowuok kuom [‘Aisyah] nowacho ni, ‘Ng’at ma nyisou ni Jaote ne oumo gimoro kuom fwenyruok, to kik uyie gi wachno, nikech Nyasaye osemiyi: Ruoth mari, ka ok itim kamano to ok ibi tero wach .-' -Qs. 67-.

Hadith

Imam Bukhari : 6978

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَهَا{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ }الْآيَةَ

Osenyisowa ni [Jarir] kowuok kuom [Al A’masy] kowuok kuom [Abu Wail] kowuok kuom [Amru bin Syurahbil] nowacho ni, ‘Ng’at moro nowacho niya, ‘O Jaote mar Nyasaye, en richo maduong’ie moloyo e wang’ Nyasaye? ’ Jaote nodwoko ni: ‘In ng’at ma romre gi Allah, kata obedo ni en e ma nochueyo’. Ng’atno nopenjo kendo niya, ‘To ang’o mabiro? ’ Jaote nodwoko kama: ‘Ne inego wuoyi nikech ne oluor chiemo kodi’. Ng’atno nopenjo kendo niya, ‘To ang’o? ’ Jaote nodwoko kama: ‘Ne itimo akwede gi dhako mar jirani’. Kae Allah nofwenyo ayat ma nyiso ni en adier: '-Kendo jogo ma ok luong Nyasaye mamoko mopogore gi luong Nyasaye, kendo ok onego chuny ma Allah otamre mak mana nikech gimomiyo, kendo ok otim akwede, kendo ng'ato ang'ata ma timo kamano biro bedo gi richo kendo kum biro medore kuome-'. -Penjo. 68-69-.

Hadith

Imam Bukhari : 6979

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَنْ سَلَفَ مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا بِهَا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ الْإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا بِهِ حَتَّى صُلِّيَتْ الْعَصْرُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيتُمْ الْقُرْآنَ فَعَمِلْتُمْ بِهِ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَأُعْطِيتُمْ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابِ هَؤُلَاءِ أَقَلُّ مِنَّا عَمَلًا وَأَكْثَرُ أَجْرًا قَالَ اللَّهُ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لَا قَالَ فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ

Onyisowa [‘Abdan] osenyisowa [Abdullah] osenyisowa [Yunus] kowuok [Azzuhri] osenyisowa [Salim] kowuok [Ibn Umar] radliyallahu’anhuma, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nowacho ni: ‘Bedo mari e kind ranyisi machon e kind oganda ma ok ng’iyo piny en kaka an. Joma luwo Torah imiye Torah kendo giluwogi nyaka saa auchiel odiechieng’, bang’e ok ginyal timogi kendo omiyo imigi qirath achiel. Kae to joyie mag Injili imi Injili kendo gitimo nyaka lamo mar ‘Asr oket bang’e ok ginyal timo kendo, kendo imigi qirath achiel. Bang’e imiyi Qur’an kendo itimo nyaka chieng’ podho, bang’e imiyi qirath ariyo kod qirath ariyo. Joma ne odak e bukno ne ogolo paro ni, ‘Gi - Jo-Muslim - gitiyo matin moloyowa to ang’o momiyo giyudo duoko mang’eny? ’ Allah nodwoko ni, ‘To bende mano nyiso ni atiyo gi ratiro mari? ’ Ne gidwoko ni, ‘Ooyo’. Allah bang’e nowacho kama: ‘Mano e gima duong’ ma amiyo ng’at ma adwaro’.

Hadith

Imam Bukhari : 6980

حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ ح و حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْأَسَدِيُّ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ

Onyisowa ni [Syu’bah] kowuok kuom [Al Walid] -e yo machielo ma owuoyoe- osenyisowa ni [Abbad bin Ya’qub Al Asadi] osenyisowa [Abbad bin Al ‘Awwam] kowuok kuom [Ash Syaibani] kowuok kuom [Al Walid bin ‘Abuba ‘Aizar] kowuok kuom [I] Mas’ud] radliallahu ’anhu, ni ng’at moro nopenjo Jaote ni, en ang’o ma en tim maduong’ie moloyo? ’ Jaote nodwoko kama: ‘Lamo e kinde, bed gi chuny mar timo gik moko ne jonyuolni, kendo ibed gi chuny mar timo jihad’.