Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 6961
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
Пире [Яхья бин Букаир] каласа пачӗ [Аль Лайтс] пире [Укаил] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ [Хумайд бин Абдуррахман] [Абу Хурайра] ҫапла каланӑ: «Адампа Муса Чӗрӗлӳ кунӗнче тавлашнӑ, Адам Мусай сӑлтавӗ илсе килнӗ», — тенӗ. сирӗн ачӑрсемпе мӑнукӑрсене пӗлӗтрен! Адам ҫапла каланӑ: «Эсӗ, Моисей, Аллах Хӑйӗн сӑмахӗсемпе тата сӑмахӗсемпе суйласа илнӗскер, эсӗ мана эпӗ пултаричченех ман валли ҫырнӑ япалашӑн ӳпкелетӗн! — Ҫапла вара, Адам Моисее ҫӗнтернӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6962
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْمَعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ الْمَلَائِكَةَ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ
Пире каласа пачӗ [Муслим бин Ибрагим] пире [Хишам] каласа пачӗ [Катада] [Анасран] радлиаллахуанху каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ӗненекенсем чӗрӗлӳ кунне пуҫтарӑнаҫҫӗ те ҫапла калаҫҫӗ: «Эх, эпир пирӗншӗн Турӑ пире каҫарма пултарнӑ пулсан, пире ҫавӑн пек тума пултарать пирӗн вырӑнтан хӑтлӑх». Унтан вӗсем Адам патне пынӑ та каланӑ: «Эй, Адам, эсӗ пӗтӗм этемлӗхӗн мӑн аслашшӗ, Аллах сана Хӑйӗн аллипе пултарнӑ, Аллах ангелсене сана пуҫ тайма хушнӑ, Вӑл сана пур япаласен ячӗсене те вӗрентнӗ, ҫавӑнпа та пирӗн Ҫӳлхуҫаран пирӗншӗн хута кӗме ыйт, Аллах пире йӑпатма пултартӑр». Ҫавӑнпа та Адам: «Манӑн сана ун пек тума ирӗк ҫук», — терӗ, вара Адам мана хӑй тунӑ йӑнӑшсем ҫинчен каласа пачӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6963
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الْأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلَا تَنَامُ قُلُوبُهُمْ فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلَّاهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ لَا يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الْأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا بِابْنِي نِعْمَ الِابْنُ أَنْتَ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ أَذْفَرُ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الْأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ الْأُولَى وَالثَّانِيَةُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظْ اسْمَهُ وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلَامِ اللَّهِ فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَيَّ أَحَدٌ ثُمَّ عَلَا بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا لِلْجَبَّارِ رَبِّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلَاةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَعَلَا بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهُوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا فَإِنَّ أُمَّتِي لَا تَسْتَطِيعُ هَذَا فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلَا يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ كَمَا فَرَضْتُهُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ قَالَ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا فَهِيَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهِيَ خَمْسٌ عَلَيْكَ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ
Пире ҫапла каласа пачӗҫ: [Абдул Азиз бин Абдулла] мана [Сулейман] [Сярик бин Абдулла] ҫапла каланӑ: «Эпӗ [Анас бин Малик] ҫапла каланине илтрӗм: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Кааба мечӗтӗнчен хӑйӗн Исране тунӑ чухне ун патне виҫӗ ҫын пычӗҫ — вӗсем ҫав вӑхӑтра Аслӑ ҫутҫанталӑк илмен-ха Мечӗт. Пӗрремӗш ҫын каланӑ: „Ҫынни ӑҫта? — Иккӗмӗш ҫынни: «Акӑ, вӗсенчен чи лайӑххи! — Унтан виҫҫӗмӗшӗ: «Вӗсен чи лайӑх ҫыннине илӗр», — терӗ, ҫав каҫ вӑл вӗсене виҫҫӗшне те курма пултараймарӗ. Тепӗр каҫчен каллех ун патне пырса кӗчӗҫ, ҫав вӑхӑтра унӑн чӗри — вӑл — курнӑ, куҫӗсем ҫывӑрнӑ анчах чӗри мар. Пророксем те ҫавӑн пекех, вӗсен куҫӗсем ҫывӑраҫҫӗ, анчах чӗрисем ҫывӑрмаҫҫӗ. Ангелсем ӑна илсе килсе Замзам пусси патне лартиччен унпа калаҫман, унтан Джибрил вӗсене пророка тасатма илсе кайнӑ. Унтан Джибрил унӑн пырне мӑйӗ таранах, кӑкӑрӗпе хырӑмӗ таранах касса уҫрӗ. Унтан Джибрил ӑна аллисемпе Замзам шывӗпе хырӑмӗ патне ҫитичченех ҫуса тасатнӑ, унтан пысӑк ылтӑн савӑт илсе килнӗ, унта ӗненӳпе ӑслӑлӑхпа тулнӑ ылтӑн тӑмран тунӑ савӑт пулнӑ. Унпа Джибрил кӑкӑрӗпе пыр юн тымарӗсене тултарчӗ те вӗсене каялла ҫӗлесе лартрӗ. Вара Джибрил ӑна тӗнче пӗлӗтне илсе кайрӗ те, вӑл пӗр алӑка шаккарӗ, пӗлӗтре пурӑнакансем: «Кам ку? — Гавриил каланӑ: «Ангелсем ыйтнӑ: «Санпа пӗрле кам? — Манпа пӗрле, Мухаммед, — терӗ Джибрил. Тӳпере пурӑнакансем ыйтнӑ: «Ӑна янӑ-и? — Ҫапла, — терӗ Джибрил. Тӳпере пурӑнакансем вара: «Ырӑ сунса кӗтетпӗр, килнӗ ятпа саламлатӑп», — терӗҫ. Çапла вара тӳпери ҫынсем ҫав тери телейлӗ пулнӑ, вӗсем Аллах ҫӗр ҫинче Мухаммед валли мӗн ыйтнине пӗлмен, вӗсене Аллах каласа панӑ. Унтан тӳпере пророк Адама тӗл пулнӑ, Джибрил ӑна паллаштарнӑ: «Ку санӑн аҫу, Адам. Ӑна салам калӑр. Вӑл — Мухаммед — саламларӗ, ӑна Адам ҫапла хуравларӗ: «Ырӑ сунса кӗтетпӗр, хӑнана кил, ывӑлӑм, эсӗ чӑнах та чи лайӑх ача». Тӗнче тӳпинче икӗ юханшыв юхса выртнӑ иккен, Мухаммед пророк ыйтнӑ: «Эй, Джибрил, ку икӗ юханшыв мӗн? — Ку Нилпа Евфрат шывӗсем, — терӗ Гавриил. Унтан Джибрил пророка пӗлӗтелле илсе кайма пӑрахман, сасартӑк тепӗр юханшыв тухнӑ, ун тӑрринче ахахпа алмаз керменӗ пулнӑ, пророк ӑна аллипе ҫапнӑ, сасартӑк унран адлфар духи шӑрши кӗнӗ. Пророк ыйтнӑ: «Эй, Гавриил, ку мӗн? — Ку вӑл — санӑн хуҫу сан валли юриех упраса хӑварнӑ аль-Каутсар кӳлли, — терӗ Джибрил. Вара Джибрил ӑна иккӗмӗш тӳпене илсе кайнӑ, ангелсем унран малтанхи тӳпери ангелсем ыйтнӑ пек ыйтусем панӑ. Вӗсем: „Кам ку? — Ку Гавриил, — терӗ Джибрил. Вӗсем каллех ыйтнӑ: «Ку санпа пӗрле кам? Джибрил ҫапла хуравларӗ: «Мухаммад саллаллаху алейхи васаллам». Вӗсем ыйтнӑ: „Янӑ-и ӑна? — Ҫапла, — терӗ Джибрил. Ангел — тӳпе — вара: «Ырӑ сунса кӗтетпӗр, килнӗ ятпа саламлатӑп», — терӗ. Джибрил ӑна виҫҫӗмӗш тӳпене илсе кайнӑ та, ангелсем ӑна пӗрремӗшпе иккӗмӗш тӳпери ангелсем ыйтнӑ пек ыйтусем панӑ, унтан Гавриил ӑна тӑваттӑмӗш тӳпене илсе кайнӑ, вӗсем унран малтанхи ангелсем пекех ыйтусем панӑ, кашни тӳпере Гавриил асӑннӑ пророксем пулнӑ. Эпӗ астӑвасса, вӗсен хушшинче иккӗмӗш тӳпере Идрис, тӑваттӑмӗш тӳпере Харун, пиллӗкмӗш тӳпере тепӗр ҫын пулнӑ, унӑн ятне астумастӑп, улттӑмӗш тӳпере Ибрагим, ҫиччӗмӗш тӳпере Муса пулнӑ, мӗншӗн тесен ӑна Аллахпа тӳрремӗнех калаҫма май панӑ. Вара Муса каланӑ: «Эй, Рабб, эпӗ пӗлнӗ тӑрӑх, манран аслӑраххи никам та ҫук», — тенӗ вара Джибрил ӑна пуринчен те ҫӳлерех ҫӗкленӗ, вӗсене никам та пӗлмен, анчах А Аллах Сидратул Мунтаха патне ҫитичченех. Унтан Джибрил Аллах патне, Аль-Джаббар патне, мухтав Ҫӳлхуҫа патне пычӗ, пророк вӗсем хушшинчи хушӑ икӗ пуҫ е ҫывӑхрах пуличченех ҫывхарса пычӗ, вара Аллах ӑна пӗр уҫӑм пачӗ, унӑн уҫӑмӗсем хушшинче Аллах санӑн халӑхушӑн — Мухаммедшӑн — кунӗн-ҫӗрӗн аллӑ кӗлӗ ыйтнӑ. Унтан пророк Муса патне аннӑ, Муса ӑна тытса чарнӑ та каланӑ: «Эй, Мухаммед, санӑн Ҫӳлхуҫа сана мӗн тупа тунӑ? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Аллах мана кунне те, ҫӗрне те аллӑ хутчен кӗлтума хушрӗ». Муса каланӑ: «Санӑн халӑху ҫавна тума вӑй ҫитереймӗ, каялла кай, санӑн Турру сана та, санӑн халӑхна та ҫӑмӑллӑх парӗ». Ҫавӑнпа та пророк, Муса сӗнӗвӗ пирки канаш ыйтнӑ пек, Джибрил еннелле ҫаврӑнчӗ, Гавриил вара: «Кӑмӑлу пулсан, малалла кай», — тесе аллипе сулчӗ. Ҫапла вара Джибрил ӑна каллех Аллах патне ҫӗкленӗ, вӑл ҫав вӑхӑтра Хӑйӗн престолӗнче пулнӑ-ха, Пророк каланӑ: «Эй, Рабб, пире ҫӑмӑллӑх пар, мӗншӗн тесен манӑн халӑх кунне аллӑ хутчен кӗлтума пултараймасть! ' Унтан Аллах ӑна вунӑ хутчен чакарнӑ, пророк вара каллех Мусапа тӗл пулнӑ та, Муса ӑна тытса чарнӑ. Муса ӑна пӗрмаях Пророка хӑйӗн Ҫӳлхуҫипе ҫӗнӗрен калаҫса татӑлма ӳкӗтленӗ, ҫавӑнпа та Аллах кунне те, ҫӗрле те пилӗк хутчен кӗлтума ыйтнӑ. Муза вара ӑна, пилӗк кӗлӗ ҫеҫ юлсан, тытса чарнӑ, Муса каланӑ: «Эй, Мухаммед, эпӗ пӗррехинче Израиль ачисене, хамӑн халӑха, ҫакӑнтан аяларах тума ӳкӗтлерӗм, анчах вӗсем ӑна пӑрахрӗҫ, санӑн халӑху ӳт-пӳпе, ӳт-пӳпе, чӗрепе, куҫӗпе тата илтӗвӗпе хавшакрах пулнӑ пулин те, ҫавӑнпа та хӑвӑн раввин патне таврӑн, Вӑл сана ҫӑмӑллӑх парӗ». Ҫак хушусемшӗн пророк Джибрил патне канаш пама ҫаврӑннӑ, анчах Джибрил ҫакна пурне те курайман. Унтан Джибрил ӑна каллех пиллӗкмӗш хут ҫӗклерӗ, унтан пророк ҫапла каларӗ: «Эй, Ҫӳлхуҫа, манӑн халӑх ӳт-пӳ енчен те, чӗре енчен те, илтӗвӗпе те, куҫӗпе те, ӳт-пӗвӗпе те хавшак, ҫавӑнпа та пире ҫӑмӑллӑх пар». Аллах Джаббар ҫапла хуравланӑ: «Эй, Мухаммед! — Пророк ҫапла хуравларӗ: «Эпӗ Санӑн чӗнӳне пурнӑҫлатӑп». Аллах Хӑйӗн сӑмахӗсене малалла тӑсрӗ: «Чӑнах та, Эпӗ сире пӗтӗмӗшле кӗнекере хушнӑ пек, Манӑн ӳкӗтсенче урӑх нимӗнле улшӑну та ҫук». Аллах Хӑйӗн ӳкӗтне малалла тӑсать, кашни ырӑ ӗҫ вунӑ хут ытларах тавӑрӑнать, ҫавӑнпа та пилӗк кӗлӗ уммул кӗнекинче аллӑ хутчен ҫырса хунӑ, эсир вӗсене пилӗк хутчен ҫеҫ тунӑ пулин те'. Ҫапла вара пророк Муса патне таврӑннӑ та Муса ыйтнӑ: «Эсӗ мӗн турӑн? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Аллах пире чӑнах та ҫӑмӑллӑх пачӗ, мӗншӗн тесен кашни ырӑ ӗҫ вунӑ хут ытларах тавӑрӑнать». Муса каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ пӗррехинче Израиль ывӑлӗсене ҫакӑнтан ансатрах ӗҫ тума ӳкӗтлерӗм, анчах вӗсем ӑна пӑрахрӗҫ, ҫавӑнпа та хӑвӑрӑн Ҫӳлхуҫа патне таврӑнӑр, Вӑл сире ҫӑмӑллӑх парӗ». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла хуравланӑ: «Эй, Муса, Аллахпа, эпӗ хамӑн Ҫӳлхуҫана хирӗҫ тунӑ протестшӑн намӑсланатӑп». Муза: «Юрать, тархасшӑн, Аллах ячӗпе анӑр», — терӗ. Ҫапла вара, Пророк вӑраннӑ та, Аслӑ Мечӗтре чухне, ҫывӑрса кайнӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 6964
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَلْ رَضِيتُمْ فَيَقُولُونَ وَمَا لَنَا لَا نَرْضَى يَا رَبِّ وَقَدْ أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ فَيَقُولُ أَلَا أُعْطِيكُمْ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ يَا رَبِّ وَأَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُ أُحِلُّ عَلَيْكُمْ رِضْوَانِي فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا
Пире [Яхья бин Сулейман] каласа пачӗ [Ибн Вахб] каланӑ, мана [Малик] [Заид бин Асламран] [Атха бин Ясар] [Абу Саид Аль Худзри] радлияллахуанху каланӑ: «Пророк саллаллаху алейхи ҫапла каланӑ: — Эй, пӗлӗт ҫыннисем! Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: «Ҫапла, эпир Санӑн чӗнӳне пурнӑҫлатпӑр, пур ырлӑх та Санӑн аллунта! Аллах малалла каланӑ: «Эсир ҫырлахнӑ-и! Вӗсем ҫапла хуравланӑ: «Эй, Ҫӳлхуҫа, Эсӗ пире Хӑв пултарнӑ ҫынсенчен нихӑшне те паман япалана патӑн пулсан, эпир мӗнле ҫырлахмӑпӑр-ха! Аллах каллех каланӑ: «Эпӗ сана ҫакӑнтан та кирлӗреххине парӑп-и? — ыйтнӑ вӗсем: «Эй Ҫӳлхуҫа, мӗн пур-ха ҫакӑнтан кирлӗреххи? Аллах хуравланӑ: «Халӗ эпӗ сире Хамӑн ырӑлӑхӑм паратӑп, ҫапла вара эпӗ сире ӗмӗр-ӗмӗр ҫилленмӗп! '
Hadith
Imam Bukhari : 6965
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَوْمًا يُحَدِّثُ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ فِي الزَّرْعِ فَقَالَ لَهُ أَوَلَسْتَ فِيمَا شِئْتَ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَزْرَعَ فَأَسْرَعَ وَبَذَرَ فَتَبَادَرَ الطَّرْفَ نَبَاتُهُ وَاسْتِوَاؤُهُ وَاسْتِحْصَادُهُ وَتَكْوِيرُهُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى دُونَكَ يَا ابْنَ آدَمَ فَإِنَّهُ لَا يُشْبِعُكَ شَيْءٌ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَجِدُ هَذَا إِلَّا قُرَشِيًّا أَوْ أَنْصَارِيًّا فَإِنَّهُمْ أَصْحَابُ زَرْعٍ فَأَمَّا نَحْنُ فَلَسْنَا بِأَصْحَابِ زَرْعٍ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ
Пире [Мухаммад бин Синан] каласа пачӗ [Фулайх] пире [Хилал] ['Ата' бин Ясар] [Абу Хурайра] ҫинчен каласа пачӗ, пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗррехинче хадис панӑ, унпа юнашар бедуин араб пулнӑ: «Ҫӳлхуҫа хӑйӗн ӳсентӑранӗ патша пулнӑ. Аллах каланӑ: «Эсир мӗн тӑвас тетӗр, ҫавна тума пултараймастӑр-и! — Ҫын ҫапла хуравларӗ: — Ҫапла, анчах эпӗ лартасшӑн! Ҫын вара вӑрлӑх акма васкарӗ, ӳсентӑран вӗҫӗсем ҫав тери хӑвӑрт ӳссе ҫитӗнчӗҫ, ҫавӑн пекех вӗсем ӗрчесе ҫитрӗҫ те, вӑл та хӑвӑрт пуҫтарчӗ, вӗсен пуххи ту пек пысӑк пулчӗ. Унтан Аллах каланӑ: «Эй, Адам Ывӑлӗ, ил, сана чӑнах та нимӗн те ҫырлахтармасть! — Унтан араб бедуинӗ ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, — ҫапла пулсан, эсӗ ҫакӑн пек ҫынсене курейшсемпе ансарсемсӗр пуҫне урӑх никама та тупаймӑн, мӗншӗн тесен вӗсен хобби — ҫӗр ӗҫӗ, эпир вара ҫӗр ӗҫне юратмастпӑр! Аллахӑн Элчи кулса ячӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6966
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قُلْتُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ تَخَافُ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ
Пире каласа пачӗ [Кутайба бин Саид] пире [Джарир] [Мансур] [Абу Ваил] [Амру бин Сюрахбиль] [Абдуллах] ҫинчен каласа пачӗ: «Пӗррехинче эпӗ пророкран: Аллах умӗнче чи пысӑк ҫылӑх мӗнре?» — тесе ыйтрӑм. Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсир Аллахпа тан, вӑл сире пултарнӑ пулин те». Эпӗ вара: «Апла пулсан, ку питӗ пысӑк ӗҫ!» — терӗм. унтан эпӗ каллех ыйтрӑм: «Вара тата мӗн? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсӗ хӑвӑн ывӑлна вӗлертӗн, мӗншӗн тесен вӑл санпа пӗрле ҫиесрен хӑратӑн». Унтан эпӗ: «Тата мӗн?» — тесе ыйтрӑм. Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсӗ хӑвӑн кӳршӳ арӑмӗпе аскӑн ӗҫ турӑн».
Hadith
Imam Bukhari : 6967
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ أَوْ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ كَثِيرَةٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلَةٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتَرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ قَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَإِنَّهُ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ }الْآيَةَ
Пире каласа пачӗ [Хумайди] пире [Суфьян] каласа пачӗ [Мансур] [Муджахидран] [Абу Ма'мартан] [Абдуллахран] радлияллаху'анху каланӑ: «Цакиф йӑхӗнчен икӗ ҫын тата пӗр курай, е икӗ курай ҫын пулнӑ. Цакиф йӑхӗнчен пӗрин хырӑмӗ ҫу нумай пулнӑ, вӗсен пӗверӗ вара питӗ начар пулнӑ. Вара вӗсенчен пӗри каланӑ: «Эсир мӗнле шутлатӑр, эпир мӗн каланине Аллах илтет-и? — Теприсем вара: «Эпир ӑна сасӑпа каласан, Аллах илтет, шӑппӑн — вӑрттӑн — каласан, Вӑл илтмест», — теҫҫӗ. Унтан тепри каланӑ: «Эпир сасӑпа каланӑ чухне Вӑл пире илтет пулсан, эпир шӑппӑн каланӑ чухне те илтет пулӗ! Унтан Аллах ҫак сӑвва уҫса панӑ: «Эсир мӗн пытарнине пурне те сирӗн илтӗвӗр те, куҫӑр та, ӳт-пӗвӗр те кӑтартса парӗ-», -Qs. Фушшилат: 22-мӗш куплет-.
Hadith
Imam Bukhari : 6968
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ كُتُبِهِمْ وَعِنْدَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ أَقْرَبُ الْكُتُبِ عَهْدًا بِاللَّهِ تَقْرَءُونَهُ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ
Пире [Али бин Абдуллах] каласа пачӗ [Хатим бин Вардан] пире [Айюб] [Икрима] [Ибн Аббасран] радлияллахуанхума ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Эсир Аллах кӗнеки пур чухне, Аллахпа чи ҫывӑх сӑмах панӑ кӗнеке, ӑна ыттисем вулама чӑрмантармасӑр мӗнле ыйтма пултаратӑр?»
Hadith
Imam Bukhari : 6969
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَيَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ كَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ شَيْءٍ وَكِتَابُكُمْ الَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْدَثُ الْأَخْبَارِ بِاللَّهِ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ وَقَدْ حَدَّثَكُمْ اللَّهُ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ بَدَّلُوا مِنْ كُتُبِ اللَّهِ وَغَيَّرُوا فَكَتَبُوا بِأَيْدِيهِمْ الْكُتُبَ قَالُوا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِذَلِكَ ثَمَنًا قَلِيلًا أَوَلَا يَنْهَاكُمْ مَا جَاءَكُمْ مِنْ الْعِلْمِ عَنْ مَسْأَلَتِهِمْ فَلَا وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا مِنْهُمْ يَسْأَلُكُمْ عَنْ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْكُمْ
Пире каласа пачӗ [Абул Яман] пире [Сюаиб] [Аззухрирен] каласа пачӗ [Абдулла бин Абдулла] мана [Абдулла бин Аббас] ҫапла каланӑ: «Эй, пур мӑсӑльмансем, эсир мӗнле-ха кӗнеке ҫыннисенчен мӗн ҫинчен те пулин ыйтма пултаратӑр, сирӗн кӗнеке, Аллах сирӗн пророкӑра саллаллаху алейлалам патне янӑскер, Аллах ҫӗнӗрен хутшӑнман кирек мӗнле пулсан та, Аллах сире ҫапла каланӑ: кӗнеке ҫыннисем Аллах кӗнекине пӑснӑ та ӑна улӑштарнӑ. Çакӑн хыҫҫӑн вӗсем аллисемпе Аллах кӗнекисене ҫырнӑ, вӗсем: «Ку Аллахран», — тенӗ, ӑна вӗсем пӗчӗк хакпа туяннӑ. Сире ҫитнӗ пӗлӳ вӗсенчен ыйтма чармасть-им? Ҫук, Аллахпа тупа тӑватӑп, эпир вӗсенчен нихӑшӗ те сирӗнтен мӗн уҫса пани ҫинчен ыйтнине курмӑпӑр».
Hadith
Imam Bukhari : 6970
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ }قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ
Пире [Кутайба бин Саид] пире [Абу Авана] [Муса бин Абу Айся] [Саид бин Джубайр] [Ибн Аббас] Аллах сӑмахӗ ҫинчен каласа пачӗ: «Чӗлхене ан хускатӑр-» -Вс. Аль-Кияма: 16-, Ибн Аббас каланӑ: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫав тери ывӑннӑ пек туйӑннӑ, ҫавӑнпа та вӑл тутисене хускатнӑ». Ибн Аббас мана ҫапла каларӗ: «Ҫапла вара эпӗ вӗсене иккӗшне те сирӗншӗн куҫартӑм, мӗншӗн тесен Аллахӑн Элчи вӗсене иккӗшне те куҫарнӑ». Саид каланӑ: «Эпӗ вӗсене иккӗшне те, Ибн Аббас вӗсене иккӗшне те хускатнӑ пек, хускатрӑм», ҫавӑнпа вӑл тутине хускатрӗ те, Аллах ҫак сӑвва уҫса пачӗ: «-Чӗлхӳне вулама ан хускат, ҫавӑнпа та эсӗ васкатӑн, мӗншӗн тесен ӑна пуҫтарса вулама пирӗн тивӗҫ-» -Qs. Аль-Киямах: 16-17-. Ибн Аббас каланӑ: «Мӗн кирлине пуҫтарасси вӑл — ӑна хӑвӑн кӑкӑру ҫине пуҫтарасси, унтан эсӗ ӑна вулатӑн: «Ҫапла вара, эпир ӑна вуласа тухрӑмӑр пулсан, вара вулав хыҫҫӑн пырӑн-» -Qs. Аль-Киямах: 18-. Ибн Аббас каланӑ: «Ҫавӑнпа та ӑна тимлӗн итлӗр те шарламасӑр тӑрӑр, вара эпир сире ӑна вулама вӗрентме тивӗҫлӗ». Ибн Аббас каланӑ: «Енчен те Джибрил Расулуллаху алейхи васаллямпа тӗл пулнӑ пулсан, вӑл ӑна тимлӗн итленӗ, енчен те Джибрил киле кайнӑ пулсан, вӑл ӑна Джибрил вуланӑ пекех вуланӑ».
Hadith
Imam Bukhari : 6971
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ هُشَيْمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ }أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ{ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ{ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }
Вӑл мана [Амру бин Зурара] [Хусяимран] пире [Абу Бисир] [Саид бин Джубайран] [Ибн Аббасран] радлияллахуанхумӑран Аллах Таала сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Кӗлӗре ӑна сасӑпа ан вулӑр, шӑппӑн та ан калӑр-» -Qs. Аль-Исра: 110-мӗш сӑвӑ йӗрки-, Ибн Аббас каланӑ: «Ку сӑвӑ йӗрки Расулуллах Саллаллаху алейхи васаллам Меккӑра пытанса тӑнӑ чухне тухнӑ, хӑйӗн тусӗсемпе пӗрле кӗлтунӑ чухне вӑл хыттӑн Коран вуланӑ, ҫавӑнпа та мушриксем ӑна илтсен, вӗсем Корана ылханнӑ, ӑна антарнӑ тата ӑна ҫӗре антарнӑ ҫынна ылханнӑ. Ҫавӑнпа та Аллах Хӑйӗн пророкне ҫакӑн пек сӑвӑ йӗркипе ятланӑ: «Хӑвӑн кӗлӗре ӑна сасӑпа ан вулӑр-» - Ыйтусем. Аль-Исра: 110-мӗш сӑвӑ йӗрки-, урӑхла каласан, сирӗн вулавӑрпа, ҫапла вара мушриксем илтсен, вӗсем Корана критиклӗҫ, '-тата шӑппӑн мар-, урӑхла каласан, хӑвӑрӑн тусӑрсене, эсир вӗсене илттерме пултарайман тесе, -Икӗ хушшинче вӑтам ҫул шырӑр-', -Qs. Аль-Исра: 110-мӗш сӑвӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 6972
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }فِي الدُّعَاءِ
Пире каласа пачӗ [Убайд бин Исмаил] пире [Абу Усама] [Хисямран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айся] радлиаллахуанхаран каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Ку сӑвӑ йӗрки: «Кӗлтунӑ чухне вуланине ан сӑрӑхтарӑр тата ӑна ытлашши шӑппӑн ан вулӑр-», - Ыйтусем. Аль-Исра: 110-мӗш сӑвӑ йӗрки, кӗлӗ пирки уҫса панӑ'.
Hadith
Imam Bukhari : 6973
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِوَزَادَ غَيْرُهُ يَجْهَرُ بِهِ
Пире каласа пачӗ [Исхак] пире [Абу Ашим] каласа пачӗ [Ибн Джурадж] пире [Ибн Шихаб] [Абу Саламаран] [Абу Хурайра] каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эпир Коран вуламаннисен шутӗнче мар», — тенӗ. хытӑ янӑратрӗ''.
Hadith
Imam Bukhari : 6974
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسُدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا لَفَعَلْتُ كَمَا يَفْعَلُ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ فِي حَقِّهِ فَيَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ عَمِلْتُ فِيهِ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ
Пире каласа панӑ [Кутайба] пире [Джарир] [Аль-Амаси] [Абу Салих] [Абу Хурайра] каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Икӗ япаларан кӑна кӗвӗҫӳ ҫук; кама та пулин Аллах Коран панӑ, унтан вӑл ӑна кунӗн-ҫӗрӗн вуланӑ. Вара кӗвӗҫекен ҫын: «Мана ҫав ҫын пек ӑс-тӑн панӑ пулсан, эпӗ те ун пек тунӑ пулӑттӑм», — тенӗ. Кама та пулин пуянлӑх параҫҫӗ, вара вӑл ӑна хӑйӗн тивӗҫне кура тӑкаклать. Вара кӗвӗҫекен ҫын: «Мана ҫав-ҫав мул панӑ пулсан, эпӗ те вӑл тунӑ пек тунӑ пулӑттӑм», — тенӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6975
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِسَمِعْتُ سُفْيَانَ مِرَارًا لَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ الْخَبَرَ وَهُوَ مِنْ صَحِيحِ حَدِيثِهِ
Пире [Али бин Абдуллах] каласа пачӗ [Суфьян] [Аззухри] [Салимран] [хӑйӗн ашшӗнчен] пророкран саллаллаху алейхи васалламран каланӑ, вӑл ҫапла каланӑ: «Икӗ япаларан кӑна кӗвӗҫӳ ҫук; ҫын, ӑна Аллах Коран панӑ, унтан вӑл ӑна ҫӗрӗпе те, кунӗпе те вуланӑ. Аллах пуянлӑх паракан ҫын вара ҫӗрӗпех, кунӗпех пурӑнать». Али бин Абдулла каланӑ: «Эпӗ Суфьяна нумай хутчен илтнӗ, анчах вӑл хадис ҫинчен асӑннине илтмен — ахбарту -эпӗ вӗрентетӗп- тесе, анчах «Ан -дари» тесе. Ку вӑл унӑн чи тӗрӗс хадисӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6976
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ الْمُغِيرَةُأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ
Пире [Аль-Фадлл бин Якуб] каласа пачӗ [Абдулла бин Джафар Ар Ракки] пире [Аль-Му'тамир бин Сулейман] каласа пачӗ [Саид бин Убайдуллах Ац Цакафи] пире [Бакар бин Абдуллах Аль-Музани] каласа пачӗ, тата [Зияд бин Джубай бин Хайбайран] [Мугира] каланӑ: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам пире хамӑрӑн Рабб хыпарӗнчен пӗлтернӗ: пирӗнтен кам та пулин вӗлерет, вӑл пӗлӗте каять».
Hadith
Imam Bukhari : 6977
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ مَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ فَلَا تُصَدِّقْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ }
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Юсуф] пире [Суфьян] [Исмаил] [Аш Сяби] ҫинчен [Масрук] ҫинчен [Айся] радлияллахуанхума ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Кам сире Мухаммед саллаллаху алейхи васаллам пытарать тесе калать... Амир Аль-Акади] пире [Сюба] [Исмаил бин Абу Халид] [Аш Сяби] [Масрук] [Айся] ҫинчен каланӑ: «Кам та пулин сире пророк саллаллаху алейхи васаллам мӗн те пулин пытарнӑ тесе калать пулсан, ӑна ан ӗненӗр, мӗншӗн тесен Аллах Таала мӗн пӗлтернӗ: сирӗн пата Ҫӳлхуҫаран янӑ, енчен те эсир ӑна тумастӑр пулсан, вара эсир хыпар ҫитерейместӗр...-' -Qs. Аль-Майда: 67-.
Hadith
Imam Bukhari : 6978
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَهَا{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ }الْآيَةَ
Пире [Кутайба бин Саид] каласа пачӗ [Джарир] [Аль-Амаси] [Абу Ваил] [Амру бин Сюрахбиль] каланӑ, [Абдуллах] каланӑ: «Пӗр ҫын каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, Аллах умӗнче чи пысӑк ҫылӑх мӗнре?» — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсир Аллахпа тан, вӑл сире пултарнӑ пулин те». Ҫын каллех ыйтрӗ: — Тата мӗн? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсӗ хӑвӑн ывӑлна вӗлертӗн, мӗншӗн тесен вӑл санпа пӗрле апатланма хӑранӑ». Ҫын каллех ыйтрӗ: «Мӗн вара? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эсӗ хӑвӑн кӳршӳ арӑмӗпе аскӑн ӗҫ турӑн». Унтан Аллах ҫакна тӳрре кӑларакан сӑвӑ йӗркине уҫса панӑ: «Аллаха чӗннисӗр пуҫне ытти турӑсене чӗнменнисем, тӗрӗс сӑлтавсӑр пуҫне Аллах чарнӑ чунсене вӗлерменнисем, аскӑнлӑх туманнисем, ҫакна тӑваканӑн ҫылӑхӗ пулать, уншӑн асап нумайланать». -Ыйтусем. Аль-Фуркан: 68-69-.
Hadith
Imam Bukhari : 6979
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَنْ سَلَفَ مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا بِهَا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ الْإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا بِهِ حَتَّى صُلِّيَتْ الْعَصْرُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيتُمْ الْقُرْآنَ فَعَمِلْتُمْ بِهِ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَأُعْطِيتُمْ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابِ هَؤُلَاءِ أَقَلُّ مِنَّا عَمَلًا وَأَكْثَرُ أَجْرًا قَالَ اللَّهُ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لَا قَالَ فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ
Пире каласа пачӗ [Абдан] пире каласа пачӗ [Абдулла] пире [Юнус] [Аззухри] каласа пачӗ мана [Салим] [Ибн Умар] радлиаллахуанхума ҫинчен каласа пачӗ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каларӗ: «Эсир ӗлӗкхи обществӑсем хушшинче пурӑнни хӗвел анса ларичченхи тӗслӗх пек». Тора тытса пыракансене Тора параҫҫӗ те вӗсем ӑна кӑнтӑрлачченех тытса пыраҫҫӗ, унтан вӗсем ӑна текех тытса пыма пултараймаҫҫӗ, ҫавӑнпа вӗсене пӗр кират параҫҫӗ. Унтан Евангелие ӗненекенсене Евангелие параҫҫӗ те вӗсем ӑна Аср кӗлли йӗркеленичченех тӑваҫҫӗ, унтан вӗсем ӑна текех тума пултараймаҫҫӗ, вӗсене пӗр кират параҫҫӗ. Унтан сире Коран параҫҫӗ те эсир ӑна хӗвел аничченех тытса пыратӑр, унтан сире икӗ кират тата икӗ кират параҫҫӗ. Кӗнеке ҫыннисем хирӗҫлерӗҫ: «Вӗсем — мӑсӑльмансем — пирӗнтен сахалрах ӗҫлеҫҫӗ, анчах мӗншӗн-ха вӗсем ытларах наградӑсем илеҫҫӗ? Аллах ҫапла хуравланӑ: «Анчах ку эпӗ сирӗн правӑрсене пусмӑрланине пӗлтерет-и? — Вӗсем: «Ҫук», — терӗҫ. Аллах вара ҫапла каланӑ: «Ҫакӑ манӑн приоритет, эпӗ ӑна кама парас тетӗп, ҫавна паратӑп».
Hadith
Imam Bukhari : 6980
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ ح و حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْأَسَدِيُّ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Мана [Сулайман] пире [Сю'ба] [Аль-Валидран] каласа пачӗ - урӑхла та асӑннӑ- мана [Аббад бин Якуб Аль-Асади] пире [Аббад бин Аль-Аввама] [Аш Сяибанирен] [Аль-Валид бин 'Айзар] [Абу'Аб'Абьямран тата [Ибаниран] [Аббад бин 'Аввама] каласа пачӗ Мас'уд] радлиаллаху 'анху, ҫав пӗр ҫын пӗррехинче пророкран ыйтнӑ: чи кирлӗ практика мӗнле? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Вӑхӑтра кӗлту, аҫу-аннӳне парӑн, джихад фи сабилиллах».
