Imam Bukhari : 6881
حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِهِ{ وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا }قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ
Безгә ['Айяш бин Әл-Вәлид] безгә [Ваки] [Әл-А'масидан] [Ибраһим әт-Таймидан] [аның әтисеннән] [Әбу Заррдан] ул болай дигән: «Мин Пәйгамбәрдән салләллаһу галәйһи вәссәламнән: «—һәм кояш үз тирәсендә йөри-» (Ясин: 38-аят), – дигән аять турында сорадым, ул болай дип аңлатты: «Аның тирәсе Арш астында».
Imam Bukhari : 6882
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُشَيْمٌ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لَا تُضَامُونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَصَلَاةٍ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَافْعَلُوا
Безгә ['Әмр бин Әун] [Халид] һәм [Хөшәйм] безгә [Исмәгыйльдән], [Кайстан], [Җәрирдән] сөйләгәннәре риваять ителде, алар болай диделәр: "Без Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән утыра идек. Кинәт ул тулы ай булган айны күрде һәм әйтте: "Сез Раббыгызны бу айны күргән кебек күрерсез, һәм Аны күрү сезгә авыр булмас, шуңа күрә кояш чыгу һәм кояш баю алдыннан намаз укый алсагыз, шулай эшләгез".
Imam Bukhari : 6883
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ الْيَرْبُوعِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ عِيَانًا
Безгә [Йосыф бин Муса]га ['Асим бин Йосыф Әл Ярбуи] [Әбу Шиһаб] безгә [Исмәгыйль бин Әбу Халидтан] [Кайс бин Әбу Хазимнан] [Җәрир бин Абдуллаһтан] Пәйгамбәрнең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын): "Сез Раббыгызны ялангач күзләрегез белән күрерсез", - дигәнен риваять иттеләр.
Imam Bukhari : 6884
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا لَا تُضَامُونَ فِي رُؤْيَتِهِ
Безгә ['Әбдә бин Абдуллаһ], [Хөсәен Әл-Җуфи], [Зәйдә], [Бәян бин Бишр], [Кайс бин Әбү Хазим], [Җәрир]дан Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) тулы ай төндә безне очратты һәм: "Сез Кыямәт көнендә Раббыгызны бу айны күргән кебек күрерсез, Аны күрүдә кыенлыкларсыз", - диде, - дип риваять ителде.
Imam Bukhari : 6885
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتْبَعْهُ فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الْأُمَّةُ فِيهَا شَافِعُوهَا أَوْ مُنَافِقُوهَا شَكَّ إِبْرَاهِيمُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَنَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُهَا وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلَّا الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ وَفِي جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمْ السَّعْدَانَ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ الْمُوبَقُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ أَوْ الْمُوثَقُ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ الْمُخَرْدَلُ أَوْ الْمُجَازَى أَوْ نَحْوُهُ ثُمَّ يَتَجَلَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ ابْنَ آدَمَ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ قَدْ امْتُحِشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ تَحْتَهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مِنْهُمْ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ هُوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولًا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنْ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ أَبَدًا وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي مَا شَاءَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنْ الْحَبْرَةِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ فَيَقُولُ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ لَا أَكُونَنَّ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ قَالَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ فَسَأَلَ رَبَّهُ وَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا حَتَّى انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُقَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلَّا قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ
['Габдел Азиз бин Абдуллаһ] безгә [Ибраһим бин Сагъд] сөйләгән, [Ибн Шиһаб] әйткән, ['Әса' бин Язид аллаһи] әйткән, [Әбу Һөрәйрә] әйткән, сәхабәләр: "Әй Аллаһның Илчесе, Кыямәт көнендә Раббыбызны күрербезме?" - дип сораганнар. Шуннан соң Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Сезгә тулы төндә айны күрү кыенмы?" - дип сораган. "Юк", - дип җавап биргәннәр. Аллаһның Илчесе тагын сораган: "Болыт булмаганда кояшны күрү кыенмы?" Сәхабәләр: "Юк, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап биргәннәр. Пәйгамбәр әйткән: "Чыннан да, сез Аны күрерсез, һәм Аллаһ Кыямәт көнендә кешеләрне җыячак һәм әйтер: "Кем нәрсәгәдер гыйбадәт кылса, үзенә гыйбадәт кылган нәрсәгә иярсен". Димәк, кем кояшка табынса, кояшка иярсен, кем айга табынса, айга иярсен, кем ялган илаһларга табынса, ялган илаһларга иярсен, һәм бу милләттән аның ярдәмчеләре яки, дөресрәге, икейөзлеләр калачак - Ибраһим үз сүзенең дөреслегенә шикләнде -. Шуннан соң Аллаһ алар белән очрашты һәм: "Мин сезнең Раббыгыз", - диде. Аннары алар: "Бу безнең Раббыбыз килгәнчегә кадәр безнең тору урыныбыз, әгәр Раббыбыз безнең белән очрашса, без аны белербез", - диделәр. Шуннан соң Аллаһ алар белән алар белгән кыяфәттә очрашты, аннары Аллаһ: "Мин сезнең Раббыгыз", - диде. Аннары алар: "Син чыннан да безнең Раббыбыз", - диделәр. Алар Аның артыннан киттеләр. Шуннан соң җәһәннәмнең ике ягы арасында күпер куелды, һәм мин һәм минем халкым аны беренче булып кичтек. Ул вакытта рәсүлләрдән башка беркем дә сөйләшергә батырчылык итмәде, ә рәсүлләрнең ул вакыттагы чакыруы "Аллаһуммә сәллим сәллим - әй Аллаһ, безне коткар. әй Аллаһ, безне коткар-" гына иде. Ә хәзер җәһәннәмдә Садан дип аталган чәнечкеле агачның чәнечкеләре кебек тимер элгечләр бар. Син инде Са'дан дигән чәнечкеле агачны белмисеңмени?” Сәхәбәләр: “Дөрес әйтәсең, әй Аллаһның Илчесе”, – дип җавап бирделәр. Пәйгамбәр дәвам итте: “Чыннан да, бу агач чәнечкеле Са'дан агачы кебек, аның зурлыгын Аллаһтан башка беркем дә белми. Агач теләсә кемне гамәлләренең күләменә карап урлый, кайберләре калган гамәлләре белән бәхетсез яки гамәлләре белән бәйләнгән, араларында гамәлләре белән мәңгегә һәлак булган яки гамәлләре белән бәйләнгән кешеләр бар, араларында сызылганнар да бар. Яки ... кебек редакцияләр белән. Шуннан соң Аллаһ күренде, Аллаһ колларының язмышын хәл итеп бетергәч һәм Аның рәхмәте аркасында җәһәннәм әһелен юк итәргә теләгәнче, Ул фәрештәләргә Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш итмәгән һәркемне җәһәннәм әһеленнән чыгарырга боерды, ягъни Аллаһ аңа мәрхәмәт күрсәтергә теләгәннәр арасында, Аллаһтан башка хак илаһ юк дип әйтүчеләр арасында, шуңа күрә фәрештәләр аларны җәһәннәмдә сәҗдә эзләреннән таныдылар, чөнки җәһәннәм Адәм балаларын сәҗдә эзләреннән башка эзли. Аллаһ Тәгалә җәһәннәмгә сәҗдә кылган кешеләргә каршы тәмугны тыя, шуңа күрә алар җәһәннәмнән янган гәүдәләр белән чыгалар, аннары аларга тереклек суы сибелә, алар елгада орлыклар үскәнчә үскәнче, алар тереклек суы белән сиптерелә, аннары Аллаһ колларын кисеп бетерә һәм алар арасында җәһәннәмгә йөз тоткан кеше кала, һәм ул җәһәннәмнең элеккеге кешесе, ул соңгы тапкыр җәннәткә кергән, әгәр ул: "И Ходай, минем йөземне җәһәннәмнән бор, чөнки исе генә мине борчый, һәм ут ялавы мине яндырды", - дип дога кылмаса. Аннары кеше Аллаһка дога кылырга теләгәнчә ялвара, аннары Аллаһ: "Әгәр мин синең үтенечеңне үтәсәм иде, син соңрак башка өмет сорама!" - дип җавап бирә. Ул: "Юк, Синең даның өчен мин башка бернәрсә дә сорамаячакмын", - дип җавап бирә. Һәм аның Раббысы теләгәнчә вәгъдәләр һәм антлар ала һәм аның йөзен җәһәннәмнән бора. Ләкин аннары ул күккә карап җәннәтнең матурлыгын күрә, берничә минут тын кала һәм: "И Ходай, мине җәннәт капкасында тот", - дип ялвара. Аллаһы Тәгалә сорады: «Мин сиңа биргәннән башка бернәрсә дә сорамаска вәгъдәңнән һәм антыңнан ваз кичмәдеңме? Әй, Адәм улы, син миңа ничек җиңел хыянәт иттең». Ләкин хезмәтче һаман да: «Әй, Раббым», – дип ялварды һәм Аллаһы Тәгаләдән: «Әгәр мин сиңа хәзер сораганыңны бирсәм, бәлки син башка нәрсә сорарсың», – дип сораганчы ялваруын дәвам итте. Ул: «Юк, Синең бөеклегең белән ант итәм, мин Синнән башка бернәрсә дә сорамаячакмын», – дип җавап бирде. Шуннан соң кеше вәгъдәсеннән һәм антыннан ваз кичте, Аллаһы Тәгалә аны җәннәт капкасына күрсәткәнче. Ләкин хезмәтче җәннәт капкасы янында торгач, аңа җәннәт ачылды, шуңа күрә ул анда тормышның ләззәтен һәм шатлыкны күрде, шуңа күрә ул Аллаһы теләгәнчә тын калды. Аннары ул: «Әй, Раббым, мине җәннәткә керт», – дип ялварды. Шуннан соң Аллаһы Тәгалә әйтте: «Әй, син сиңа биргәннән башка бернәрсә дә сорамаска вәгъдәңнән ваз кичмәдеңме, әй, Адәм улы, син миңа ничек тиз хыянәт иттең». Шулай итеп, хезмәтче: «И Раббым, мине колларыңның иң бәхетсезе итмә», – дип ялвара, Аллаһ көлгәнче. Аллаһ бер хезмәтчегә көлгәч, Аллаһ аңа: «Җәннәткә кер», – дияр иде. Әгәр хезмәтче анда керсә, Аллаһ аңа: «Зинһар, төш күр», – дияр иде. Шулай итеп, хезмәтче Раббысына ялвара һәм төшләр күрә иде, Аллаһ аңа шундый-шундый сүзләр әйтеп искә төшергәнче, хезмәтченең төше иң югары ноктасына җиткәнче, Аллаһ аңа: «Боларның барысы да минем өчен, һәм тагын шундыйрак», – дияр иде. [«Әсә» бин Язид]: «[Әбү Сәгыйд әл-Худри] Әбү Һөрәйрә белән хәдисләренең берсен дә кайтармады, Әбү Һөрәйрә Аллаһ: «Һәм сиңа шуның кебек», – дигәнен сөйләгәнче, Әбү Сәгыйд әл-Худри: «Һәм аның белән ун шундыйрак, әй Әбү Һөрәйрә?» – дияр иде. Әбү Һөрәйрә: «Мин аның: «Синең өчен һәм шуның кебек», – дигәнен хәтерләмим», – диде. Әбү Сәгыйд әл-Худзри тагын әйтте: "Мин шаһитлек бирәм, мин аны Аллаһның Рәсүленнән, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, ятладым, бу "Һәм сиңа шуның кебек ун" дигән сүз. Әбү Һөрәйрә: "Бу җәннәткә керә торган соңгы кеше", - диде.
Imam Bukhari : 6886
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Яхъя бин Букайр безгә Әлләйтс бин Сәгъднең Халид бин Язидтан, Сәгъд бин Әбу Хилалдан, Зәйдтән Әта бин Ясардан, Әбу Сәгъд әл-Худридан риваять итүен сөйләде: Без сорадык: "Әй Аллаһның Илчесе, Кыямәт көнендә Раббыбызны күрербезме?" Пәйгамбәр сорады: "Сезгә кояш һәм ай якты булганда күрү авырмы?" Без: "Юк", - дидек. Пәйгамбәр дәвам итте: "Шулай итеп, сез аларны күрү авыр булганлыктан, Раббыгызны күрү авыр булмас." Аннары ул әйтте: "Шулай итеп, сезгә аларны күрү авыр булмас." Аннары ул әйтте: "Шуннан соң бер чакыручы кычкырыр: "Һәр халык табынган нәрсәгә барсын!". Шулай итеп, хачка табынучылар хачлары белән киттеләр, потларга табынучылар потларына киттеләр, һәм Аллаһка табынучыларның һәрберсе үз илаһлары белән киттеләр, хәтта Аллаһка табынучылар, тәкъва яки явыз булсыннар, һәм китап әһеле генә калды. Аннары җәһәннәм китерелде һәм урнаштырылды, ул мираж кебек иде, аннары яһүдләрдән: "Сез элек нәрсәгә табындыгыз?" - дип сорадылар. Алар: "Без Аллаһның улы Үзәергә гыйбадәт кыла идек", - дип җавап бирделәр. Шуннан соң бер тавыш ишетелде: "Син ялганлыйсың! Аллаһның хатыны да, улы да юк". Нәрсә телисең соң?" Алар: "Безгә эчемлек бирүеңне телибез!" - дип җавап бирделәр. Аннары бер тавыш ишетелде: "Эчегез!". Аннары алар җәһәннәмгә төштеләр. Шуннан соң христианнар: "Сез элек нәрсәгә гыйбадәт кыла идегез?" - дип чакырылдылар. Алар: "Без Аллаһның улы Гайсә Мәсихкә гыйбадәт кыла идек", - дип җавап бирделәр. Аларга: "Сез барыгыз да ялганчылар! Аллаһның хатыны да, хәтта улы да юк, һәм сез нәрсә телисез?" - диделәр. Алар: "Безгә эчемлек бирүеңне телибез!" - дип җавап бирделәр. Аннары: "Эчегез!" - диделәр. Һәм алар шунда ук җәһәннәмгә төштеләр, Аллаһка гыйбадәт кылучы кешеләр калмады, алар яхшы яки начар булсыннар да. Алардан: "Ни өчен сез калган кешеләр киткәндә калдыгыз?" - дип сорадылар. Алар җавап бирделәр: "Без алардан аерылдык һәм без Аңа иң мохтаҗ кешеләр. Бер кычкыручының: "Һәр халык гыйбадәт кылган нәрсәгә юлыктырсын! Без Раббыбызны гына көтәбез", - дип кычкырганын ишеттек. Ул дәвам итте: "Шуннан соң Аллаһ - Җәббар - аларга алар элек күрмәгән сурәттә килде, аннары Аллаһ: "Мин сезнең Раббыбыз", - диде. Алар җавап бирделәр: "Син безнең Раббыбыз, Аның белән пәйгамбәрләрдән башка беркем дә сөйләшергә батырчылык итми. Аннары пәйгамбәрләр әйттеләр: "Синең белән Аллаһ арасында син белгән билге юкмы?" Алар: "Әйе, бозау", - дип, Аллаһ үзенең бозауын ачты, шуңа күрә һәр мөэмин Аңа сәҗдә кылды. Аннары Аллаһка рия һәм мактану өчен сәҗдә кылганнар калды, хәтта алар сәҗдәгә киткәнче һәм аркалары янә бер кисәккә әйләнгәнче. Аннары җәһәннәм күпере китерелде һәм җәһәннәмнең ике кырые арасына куелды. Без: "Әй Аллаһның Илчесе, җәһәннәм күперенең сере нәрсәдә?" - дип сорадык. Пәйгамбәр җавап бирде: «Күпер сезне тайдырырга, егылырга мөмкин, тимер элгечләр бар, киң һәм үткен чәнечкеләр бар, иртәгәге чәнечкеләр Са'дан дип аталган чәнечкеле агачтан ясалган - үткен чәнечкеле агач. Аның аша тиз үткән мөэминнәрнең кайберләре күз ачып йомганчы, кайберләре яшен кебек, кайберләре җил кебек, кайберләре сайланган ат кебек. Кайберләре атланган атлар кебек, кайберләре чынлап та котылган, ләкин тимер элгечләр белән өзелгәннән соң яки җәһәннәм җәһәннәменә ташлангач, соңгы кеше сөйрәлеп үткәнче котылганнар да бар, һәм сез миңа Аллаһ Әл-Җәббар тарафыннан шул вакытта мөэмингә каршы шулай каты ант итә алмыйсыз. Алар дуслары арасында котылганнарын күргәч, әйтәләр: «Раббыбыз, безнең дусларыбыз безнең белән бергә намаз укыйлар, безнең белән бергә ураза тоталар һәм изге гамәлләр кылалар!» Аллаһы Тәгалә әйтте: «Барыгыз, сезнең арагызда кемнең күңелендә динар авырлыгында иман тапса, аны чыгарыгыз», һәм Аллаһ аларның җәһәннәмдәге кыяфәтен тыйды. Шуңа күрә алар Кайберләре җәһәннәмгә чумганда, кайберләре аякларына кадәр, ярты балтырлары белән, теләгәннәрен чыгарганчы, кире кайттылар һәм Аллаһ әйтте: "Тагын барыгыз, кемнең күңелендә бер төтен авырлыгында иман тапсагыз, аны чыгарыгыз", - диде. Шулай итеп, алар белгәннәрен чыгардылар". Аллаһның пәйгамбәре әйтте: "Әгәр миңа ышанмасагыз, "Аллаһ горчица орлыгы авырлыгында да золым кылмый, ләкин әгәр яхшылык булса, Ул аны икеләтә арттырыр" - Ниса сүрәсе, 40-аят, аннары пәйгамбәрләр, Аллаһ аларга рәхмәт һәм сәлам бирсен, фәрештәләр һәм мөэминнәр барысы да шәфәгать иттеләр. Шуннан соң Аллаһ әл-Җәббар әйтте: "Минем шәфәгатем әле дә бар". Аннары Аллаһ җәһәннәмнән бер уч алды һәм алар яндырган кешеләрнең кайберләрен кисеп алды, аннары аларны күк капкасындагы "Тормыш елгасы" дип аталган елгага ташладылар, алар ике ярда да елга күлләрендә үскән орлыклар кебек үстеләр, аларны сез еш кына ташлар янында һәм агачлар янында күрәсез, аларның кайсысы елгага таба авышкан. Кояш, аннары ул яшел төскә керә, ә кайберләре күләгәгә таба авышканда, аннары ул ак төскә керә, аннары алар энҗе кебек күренәләр, муеннарында йөзекләр бар. Аннары алар җәннәткә кергәннәр, хәтта күк әһеле: "Алар - Әр-Рәхмәннең "утакасы" - аларны азат иткән - дигәннәр. Аллаһ аларга кылган гамәлләре өчен дә, биргән изге гамәлләре өчен дә кермәгән, шуңа күрә алар "Сезнең өчен күргәннәрегез һәм охшаш нәрсәләр" дигән җавап алганнар. [Хәҗҗәҗ бин Минһал] болай дигән: [Хәммәм бин Яхъя] безгә [Катада] [Әнәс] радияллаһү'әнһүдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләгән: "Кыямәт көнендә мөэминнәр кайгырганчы тоткарланачаклар. Алар: "Әй, без Раббыбыздан шәфәгать сорый алсак иде, Ул безне бу урыныбызда уңайлы итәр иде", - диярләр. Алар Адәм янына килеп: "Син, Адәм, барлык кешеләрнең атасысың, Аллаһ сине Үз кулы белән яратты, җәннәтне синең йортың итте", - диделәр. Һәм фәрештәләрне сиңа баш июгә мәҗбүр итте, Аллаһ сиңа һәрнәрсәнең исемнәрен өйрәтте, шуңа күрә син безнең өчен Раббың алдында шәфәгать итә аласың һәм безне бу урыныбызда уңайлы итә аласың. Ләкин Адәм: "Монда минем синең өчен шәфәгать итәргә хакым юк", - дип кенә җавап бирде. Пәйгамбәр дәвам итте: "Шуннан соң Адәм аңа үзенең хатасын искә төшерде, ул тыелган агачны ашау иде, хәтта ул тыелган булса да, һәм ул: "Нух янына килергә тырыш, чөнки ул Аллаһ җир йөзенә җибәргән беренче пәйгамбәр иде", - диде. Алар да Нух янына килделәр, ләкин Нух та: "Гафу итегез, монда минем синең өчен шәфәгать итәргә хакым юк", - дип җавап бирде. Нух үзенең хатасын искә алды, ул Раббысыннан белемсез сорау иде, ә ул: "Ибраһим янына килергә тырыш, чөнки ул Хәлилуррахман - Әррахманның сөйгәне -" - диде. Пәйгамбәр үз хикәясен дәвам итте: "Алар да Ибраһим янына килделәр, бары тик Ибраһим генә: "Гафу итегез, монда минем синең өчен шәфәгать итәргә хакым юк", - дип җавап бирде. Аннары Ибраһим үзенең хатасын, ягъни: "Син сына" дип әйткән өч ялганын искә алды. Аллаһы Тәгалә Тәүрат биргән кол Муса янына килегез, аны сөйләшергә чакырыгыз һәм аны мөмкин кадәр Үзенә якынайтыгыз'. Аллаһ Илчесе дәвам итә: "Алар Муса янына килделәр, ләкин Муса да: "Гафу итегез, минем монда сезнең өчен шәфәгать итәргә хакым юк", - дип җавап бирде, ә Муса аларга үзенең хатасын, ягъни акланырлык сәбәпсез җанны үтерүен искә төшерде, ә ул: "Аллаһның һәм Аның Илчесенең колы, Аллаһ рухы һәм Аның сүзе Гайсә янына килергә тырышыгыз", - диде. Алар Гайсә янына килделәр, ләкин Гайсә дә: "Гафу итегез, минем монда сезнең өчен шәфәгать итәргә хакым юк", - дип җавап бирде, ә ул: "Аллаһ үткән һәм киләчәк гөнаһларын гафу иткән Мөхәммәд Саллаллаху галәйһи вәссәлам янына килергә тырышыгыз", - диде. Аннары алар минем яныма - Мөхәммәд - килделәр, һәм мин Раббымнан Аның йортында рөхсәт сорадым һәм Аның белән очрашырга рөхсәт ителдем, Аны күргәч, мин сәҗдә кылдым, аннары Аллаһ мине теләгәнчә калдырды. Аннары Аллаһ әйтте: "Башыңны күтәр, әй Мөхәммәд, әйт, син ишетелдең, шәфәгать сора, сиңа бирелде". "Шәфәгать, сора, сиңа бирелде". Аннары мин башымны күтәрдем һәм Раббымны миңа өйрәткән мактау белән мактадым, аннары мин шәфәгать иттем һәм Ул миңа чикләр бирде. Аннары мин чыгып, аларны җәннәткә керттем", - диде. Катада болай диде: "Мин аның: "Мин чыктым, аннары аларны җәһәннәмнән чыгардым һәм җәннәткә керттем", - дигәнен дә ишеттем. Шуннан соң мин икенче тапкыр кире кайттым һәм Раббымнан Аның йортында рөхсәт сорадым һәм Аны күрергә рөхсәт ителде, әгәр мин Аны күрсәм, мин сәҗдәгә егылдым. Шуннан соң Аллаһ миңа Аллаһ теләгәнчә эшләргә рөхсәт итте, аннары Аллаһ әйтте: "Башыңны күтәр, әй Мөхәммәд, әйт, син ишетеләчәксең, һәм шәфәгать ит, һәм сиңа биреләчәксең, һәм сора, сиңа биреләчәксең", - диде. Аннары мин башымны күтәрдем һәм Ходаема өйрәткәнчә мактау һәм гыйбадәт кылдым. Аннары мин шәфәгать иттем, һәм Ул миңа чикләр бирде, мин чыкканчы һәм аларны җәннәткә керткәнче", - диде. Катада болай диде: "Мин аның: "Мин аларны җәһәннәмнән чыгарганчы юлга чыктым, аннары аларны җәннәткә кертәм", - дигәнен ишеттем". Катада болай диде: «Мин аның: «Мин чыгып, аларны җәһәннәмнән чыгарам, аннары җәннәткә кертәм, җәһәннәмдә Коръән тыю кылган яки мәңгелеккә мәҗбүр булган кешеләрдән башка беркем дә калмаганчы», – дигәнен ишеттем. Аннары ул бу аятьне укыды: «Раббың сине мактаулы урынга күтәрсен» – (Исра сүрәсе, 79-). Пәйгамбәр әйтте: «Бу – синең Пәйгамбәреңә вәгъдә ителгән мактаулы урын».
Imam Bukhari : 6887
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي عَمِّي حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ وَقَالَ لَهُمْ اصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي عَلَى الْحَوْضِ
Безгә [Убәйдуллаһ бин Сәгъд бин Ибраһим]гә [абыемның] миңа [әтиемнең] сөйләгәнен [Салихтан] [Ибн Шиһабтан] сөйләгәнен риваять иттеләр. Ул миңа [Әнәс бин Мәлик] Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) ансарларга бер илче җибәргәнен һәм аларны гөмбәзгә - балчыктан эшләнгән түгәрәк йортка - җыйганын һәм: "Аллаһ һәм Аның Илчесе белән очрашканчы сабыр итегез, чөнки мин кое янында булачакмын", - дигәнен сөйләде.
Imam Bukhari : 6888
حَدَّثَنِي ثَابِتُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَحْوَلِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَهَجَّدَ مِنْ اللَّيْلِ قَالَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ أَنْتَ الْحَقُّ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ الْحَقُّ وَلِقَاؤُكَ الْحَقُّ وَالْجَنَّةُ حَقٌّ وَالنَّارُ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ خَاصَمْتُ وَبِكَ حَاكَمْتُ فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَأَسْرَرْتُ وَأَعْلَنْتُ وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ قَيَّامُ وَقَالَ مُجَاهِدٌ{ الْقَيُّومُ }الْقَائِمُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَقَرَأَ عُمَرُ الْقَيَّامُ وَكِلَاهُمَا مَدْحٌ
Миңа әйтте [Табит бине Мөхәммәд] безгә [Суфьянга] [Ибн uraрай] дан [Сөләйман Аль Ахвал] [Тавустан] [Ибн Аббас] радлиаллахуанхума әйтте: "Пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләм ТАХАЖУД әйтте:" КАЙЫЙМУС САМААВАТЫ ВАЛ АРДЛИ, ВАЛАКАЛ ХАМДУ АНТА РАББУС САМААВАТЫ ВАЛ АРДЛИ ВАМАН ФИХИННА, ВАЛАКАЛ ХАМДУ АНТА НУУРУС САМААВАТЫ ВАЛ АРДЛИ ВАМАН ФАХИКА, ВАКУЛКАНА HAQQ, WALIQAA'UKA HAQQ, WAL JANNATU HAQQ, WANAARU HAQQ, Вәссаъату Хак, Аллаһүммә ләкә әсләмтү, Вәбикә Әмәнтү вәгаләйкә тәвәккәлтү, Вәйләйкә Хошәмтү, Вәбикә Хәкамтү Фәгфирлии Мәа Каддәмтү, Вәмә Әххартү вә Әсрартү вә Әгъләнтү, Вәмә әнтә Әгъләмү биһи миннии, Лә иләһә иллә әнтә - Әй Аллаһ Раббыбыз, Сиңа мактаулар, Син күкләрне һәм җирне саклаучы, Сиңа мактаулар, Син күкләрне һәм җирне һәм аларның барлык кешеләрен саклаучы, Сиңа мактаулар, Син күкләрне һәм аларның барлык кешеләрен якты итүче, Син хак, Синең сүзең хак, Синең вәгъдәң хак һәм Синең белән очрашу хак, җәннәт хак, җәһәннәм хак, терелү хак, әй Аллаһ, Сиңа буйсындым, Сиңа ышанам, Сиңа таяндым, Сиңа дошманмын - Сиңа Мин хөкем итәм, шуңа күрә мине эшләгән һәм эшләмәгән, яшерен һәм ачык эшләгән, һәм Син миннән яхшырак белгән, Синнән башка лаеклы илаһ юк..." Әбү Габдуллаһ әйтте: [Кайс бин Сагъд] һәм [Әбү Зөбәер] [Сәүс]дән "Каййам"ны каюм түгел, ә мөхәррир белән әйтте, ә Мөҗәһид әйтте: "Әлкаййум - һәр нәрсәне кайгырту дигәнне аңлаткан "әл-" белән, ә Гомәр дә "Әлкайям" диде, һәм икесе дә бертигез мактала".
Imam Bukhari : 6889
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا سَيُكَلِّمُهُ رَبُّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ وَلَا حِجَابٌ يَحْجُبُهُ
Безгә [Йосыф бин Мусага] [Әбу Усама] миңа [Әл-Әмәш] сөйләгәне, ул [Хәйсумә]дән, ул ['Ади бин Хатим] әйткән: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: «Сезнең арагызда Раббысы аның белән сөйләшмәгән беркем дә юк, аның белән Аллаһ арасында тәрҗемәче юк, һәм аны туктатырлык пәрдә дә юк».
Imam Bukhari : 6890
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ
Безгә ['Әли бин Абдуллаһ] [Габдел Азиз бин Габд Шамадтан] [Әбу Имраннан] [Әбу Бәкер бин Абдуллаһ бин Кайстан] [аның әтисеннән] Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дип риваять ителде: «Ике җәннәт көмештән, савытлары да, эчтәлекләре дә, алтыннан ясалган ике җәннәт тә бар, савытлары да, эчтәлекләре дә, һәм кешеләргә Раббыларын күрергә бернәрсә дә комачауламый, бары тик аларның йөзләрендәге тәкәбберлек пәрдәсе генә».
Imam Bukhari : 6891
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَعْيَنَ وَجَامِعُ بْنُ أَبِي رَاشِدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اقْتَطَعَ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينٍ كَاذِبَةٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ }الْآيَةَ
[Әл-Хөмәйди] безгә [Суфиян] безгә [Габдел Малик бин А'ян] һәм [Җәми бин Әбу Рәшит] [Әбу Вәил]дән [Габдуллаһ] радиялаллаһу'анһу болай диде: «Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Кем ялган ант белән мөселманның мөлкәтен алырга омтылса, ул Аллаһ белән Аның ачуы чыккан килеш очрашыр». Габдуллаһ болай диде: «Шуннан соң Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам Аллаһның Китабыннан үзенең аклануын укыды: «— Чыннан да, Аллаһның вәгъдәсен һәм антларын аз бәягә сатып алучылар, алар ахирәттә өлешсез булачаклар, һәм Аллаһ аларны сөйләшергә чакырмаячак—» - Али Имран: 77-.
Imam Bukhari : 6892
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى سِلْعَةٍ لَقَدْ أَعْطَى بِهَا أَكْثَرَ مِمَّا أَعْطَى وَهُوَ كَاذِبٌ وَرَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَرَجُلٌ مَنَعَ فَضْلَ مَاءٍ فَيَقُولُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْيَوْمَ أَمْنَعُكَ فَضْلِي كَمَا مَنَعْتَ فَضْلَ مَا لَمْ تَعْمَلْ يَدَاكَ
[Абдуллаһ бин Мөхәммәдтән] [Суфиян] [Әмрдән] [Әбү Салихтан] [Әбү Һөрәйрәдән] риваять ителә: Пәйгамбәр (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: Аллаһ Кыямәт көнендә өч кеше белән сөйләшмәячәк һәм күрмәячәк: сәүдәсендә гадәттәгедән күбрәк бирелер өчен ант итүче һәм антында ялганлаучы кеше. Мөселманның байлыгын алу теләге белән Асрдан соң ялган ант итүче кеше. Һәм Аллаһ Кыямәт көнендә: "Мин үз рәхмәтемне, сез кулларыгыз эшләмәгән артык суны тоткарлаган кебек, тоткарлыйм", - дип әйткәнчегә кадәр тоткарлый торган кеше.
Imam Bukhari : 6893
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الزَّمَانُ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلَاثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ يُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحَجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ أَلَا فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلَّالًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا لِيُبْلِغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ فَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ
[Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] безгә ['Абдул Ваһһаб] безгә [Әййуб] сөйләде, [Мөхәммәд] [Ибн Әбү Бәкраһ] [Әбү Бәкраһ] пәйгамбәрдән (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай диде: «Вакыт Аллаһ күкләрне һәм җирне яраткан вакыттагы кебек әйләнә. Елда унике ай бар, шуларның дүртесе изге айлар, өчесе бер-бер артлы килә: Зөл-Кагъдә, Зөл-Хиҗҗә һәм Мөхәррәм, һәм Җомадәл-Ахирә белән Шәгъбан арасындагы Рәҗәб Мудлар. Хәзер бу нинди ай?» Без: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә!» – дидек. Шуннан соң Пәйгамбәр тын калды, без аның исемен түгел, ә башка исем кушар дип уйлаганчы. Пәйгамбәр дәвам итте: «Бүген үтерү көне түгелме?» Алар: «Әйе», – диделәр. Пәйгамбәр дәвам итте: «Сезнең каныгыз, байлыгыгыз, – диде Мөхәммәд, һәм мин аның әйткәнен хәтерлим, һәм сезнең намусыгыз – хәзерге көнегезнең, хәзерге җирегезнең, хәзерге айыгызның намусыгыз кебек тыелган, һәм сез Раббыгыз белән очрашырсыз, һәм Ул сездән гамәлләрегез турында сорар. Исегездә тотыгыз, минем кебек югалган кешеләргә әйләнеп кайтмагыз, кайберләрегез башкаларның тамагына кисә, исегездә тотыгыз, монда булганнар моны монда булмаганнарга җиткерсеннәр, чөнки аны җиткерүче кеше аны ишеткән кешегә караганда күпкә аңлаучанрак булырга мөмкин». Әгәр Мөхәммәд бу хәдисне искә алса, Пәйгамбәр, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, хаклы, ди, ул: «Мин сезгә әйтмәдемме? Мин сезгә әйтмәдемме?» – ди.
Imam Bukhari : 6894
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ قَالَكَانَ ابْنٌ لِبَعْضِ بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ أَنْ يَأْتِيَهَا فَأَرْسَلَ إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ فَأَقْسَمَتْ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ مَعَهُ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ فَلَمَّا دَخَلْنَا نَاوَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّبِيَّ وَنَفْسُهُ تَقَلْقَلُ فِي صَدْرِهِ حَسِبْتُهُ قَالَ كَأَنَّهَا شَنَّةٌ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَتَبْكِي فَقَالَ إِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
Безгә [Муса бин Исмәгыйль] ['Габдел Вахид] ['Асим] [Әбу Усман] ['Усамадан] ['Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең кызының улы авырып китте, шуңа күрә Пәйгамбәрнең кызы аңа төп хәбәрен җиткерергә тиешле бер кеше җибәрде. Бары тик Пәйгамбәр генә тыелды һәм аңа хәбәр җиткерде: 'ИННӘ ЛИЛЛӘӘҺИ МАА ӘХДЗӘ ВӘЛӘҺҮ МАА Ә'ЗӘӘ ВӘКУЛЛУН ИЛЛӘӘ ӘҖАЛИН МУСАММАА ФӘЛ ТӘШБИР ВӘЛ ТӘХТӘШИБ' - Алынган һәм бирелгән һәрнәрсә Аллаһныкы, һәм һәрнәрсәнең билгеле бер вакыты бар, шуңа күрә сабыр булыгыз һәм савапка өметләнегез -'. Аннары Пәйгамбәрнең кызы үзенең кешесен икенче тапкыр җибәреп, ант итүен игълан итте. Шулай итеп, Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам юлга чыкты, һәм мин аның белән бергә идем, шулай ук Муаз бин Җәбәл, Убәй бин Кәгъб һәм Убадә бин Шамит та бар иде. Без кергәндә, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) оныгын күтәреп тора иде, ә аның сулышы күкрәгендә кысылып тора иде - Усаманың карт кешенең күкрәге кебек әйткәнен хәтерлим - шуңа күрә Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) елый иде, хәтта Сәгъд бин Убадә: "Нигә елыйсың?" - дип сораганчы. Пәйгамбәр: "Бу Аллаһның мәрхәмәтле колларына мәрхәмәте аркасында гына", - дип җавап бирде.
Imam Bukhari : 6895
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اخْتَصَمَتْ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ إِلَى رَبّهِمَا فَقَالَتْ الْجَنَّةُ يَا رَبِّ مَا لَهَا لَا يَدْخُلُهَا إِلَّا ضُعَفَاءُ النَّاسِ وَسَقَطُهُمْ وَقَالَتْ النَّارُ يَعْنِي أُوثِرْتُ بِالْمُتَكَبِّرِينَ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِلْجَنَّةِ أَنْتِ رَحْمَتِي وَقَالَ لِلنَّارِ أَنْتِ عَذَابِي أُصِيبُ بِكِ مَنْ أَشَاءُ وَلِكُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْكُمَا مِلْؤُهَا قَالَ فَأَمَّا الْجَنَّةُ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِنْ خَلْقِهِ أَحَدًا وَإِنَّهُ يُنْشِئُ لِلنَّارِ مَنْ يَشَاءُ فَيُلْقَوْنَ فِيهَا فَ{ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ }ثَلَاثًا حَتَّى يَضَعَ فِيهَا قَدَمَهُ فَتَمْتَلِئُ وَيُرَدُّ بَعْضُهَا إِلَى بَعْضٍ وَتَقُولُ قَطْ قَطْ قَطْ
[Убәйдуллаһ бин Сәгъд бин Ибраһим] безгә [Ягъкуб] безгә [әтием] [Салих бин Кисаннан] [Әл-Әгъраҗдан] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: «Җәннәт һәм җәһәннәм Раббылары каршында бер-берсенә каршы. Җәннәт әйтә: «Әй Раббым, ни өчен миңа зәгыйфьләр һәм гади кешеләрдән башка беркем дә керми?» Ә Җәннәт әйтә: «Ни өчен мин тәкәбберләр өчен сакландым?» Аллаһы Тәгалә Җәннәткә җавап бирә: «Син Минем рәхмәтем», ә Аллаһ Җәннәткә әйтә: «Син Минем җәзам, аны теләгән кешегә бирәм, һәм һәрберегез тутырылырга тиеш». Пәйгамбәр әйтте: «Җәннәткә килгәндә, Аллаһ Үзенең мәхлукларыннан беркемгә дә золым кылмый, һәм Аллаһ Тәмугны теләгән кешесе белән тутыра, аннары алар анда ташланалар» - Җәннәт әйтә: «Тагын бармы-» -С.С. "Каф" аяте: 30- -ул аны өч тапкыр кабатлады-, аннары Аллаһ аның аяк табаннарын җәһәннәм белән тулганчы куйды, бер өлеше икенче өлеше белән бергә басылды, җәһәннәм: "Җитәр, җитәр, җитәр", - диде.
Imam Bukhari : 6896
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيُصِيبَنَّ أَقْوَامًا سَفْعٌ مِنْ النَّارِ بِذُنُوبٍ أَصَابُوهَا عُقُوبَةً ثُمَّ يُدْخِلُهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ يُقَالُ لَهُمْ الْجَهَنَّمِيُّونَوَقَالَ هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Хафш бин Гомәр] безгә [Хишам] безгә [Катада], [Әнәс] радиялаллаһу'анһудан, Пәйгамбәр саллаллоҳу'аләйһиссәламнән, ул болай диде: «Кайбер кешеләр булачак, алар гөнаһлары өчен җәза итеп җәһәннәм каралыгына дучар булачаклар, аннары Аллаһ аларны Үзенең рәхмәте белән җәннәткә кертәчәк, алар җәһәннәмнең элеккеге кешеләре дип аталалар-». [Хамам] болай диде: [Катада] безгә [Әнәс] безгә Пәйгамбәр саллаллоҳу'аләйһиссәламнән, диде.
Imam Bukhari : 6897
حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَاءَ حَبْرٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ اللَّهَ يَضَعُ السَّمَاءَ عَلَى إِصْبَعٍ وَالْأَرْضَ عَلَى إِصْبَعٍ وَالْجِبَالَ عَلَى إِصْبَعٍ وَالشَّجَرَ وَالْأَنْهَارَ عَلَى إِصْبَعٍ وَسَائِرَ الْخَلْقِ عَلَى إِصْبَعٍ ثُمَّ يَقُولُ بِيَدِهِ أَنَا الْمَلِكُ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ{ وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ }
[Муса] безгә [Әбу Әванә] [Әл-А'масидан] [Ибраһимнан] [Әл-Камәдән] [Габдуллаһтан] болай диде: «Бер яһүд монахы Аллаһның Рәсүленә (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) килеп: «Әй Мөхәммәд, Аллаһ күкләрне бер бармакка, бөтен җирне бер бармакка, барлык тауларны бер бармакка, агачларны һәм елгаларны бер бармакка, һәм барлык җан ияләрен бер бармакка урнаштырды», – диде. Шуннан соң Аллаһ бармагына төртеп күрсәтеп: «Мин – Патша», – диде. Шуңа күрә Аллаһның Рәсүле (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) көлеп, аятьне укыды: «Һәм алар Аллаһны тиешле хөрмәт белән хөрмәтләмиләр» – (Зумәр: 67).
Imam Bukhari : 6898
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ لَيْلَةً وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا لِأَنْظُرَ كَيْفَ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَتَحَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ أَهْلِهِ سَاعَةً ثُمَّ رَقَدَ فَلَمَّا كَانَ ثُلُثُ اللَّيْلِ الْآخِرُ أَوْ بَعْضُهُ قَعَدَ فَنَظَرَ إِلَى السَّمَاءِ فَقَرَأَ{ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ لِأُولِي الْأَلْبَابِ }ثُمَّ قَامَ فَتَوَضَّأَ وَاسْتَنَّ ثُمَّ صَلَّى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى لِلنَّاسِ الصُّبْحَ
Безгә [Сәгыйд бин Әбү Мәрьям] [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] миңа [Шәрик бин Абдулла бин Әбү Нәмир] турында [Кураиб]дан [Ибн Аббас] сөйләгәнен риваять иттеләр, ул болай диде: «Бер төнне мин Мәймунә йортында үткәрдем, ә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам аның белән иде. Мин моны Аллаһ Рәсүленең саллаһу галәйһи вәссәламнең төнлә укыган намазын күрү нияте белән эшләдем. Аллаһ Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам хатыны белән бераз сөйләште, аннары йоклады, төннең соңгы өчтән бер өлеше җиткәч, ул утырды һәм күккә карады һәм «Чынлыкта, күкләрнең һәм җирнең яратылышында аятькә кадәр акыллы кешеләр өчен дәлилләр бар» - Али-Имран: 190- аятеннән соң ул торып тәһарәт алды, тешләрен чистартты һәм аннары унбер рәкәгать намаз укыды». Аннары Билал иртәнге намазга азан әйткәч, ике рәкәгать намаз укыды, аннары таң намазын укырга чыкты.
Imam Bukhari : 6899
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ عِنْدَهُ فَوْقَ عَرْشِهِ إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي
[Исмаил] безгә [Мәлик] миңа [Әбу Зинад]дан [Әл-Әгъраҗ]дан [Әбу Һөрәйрәдән] радиял-Ләһү'әнһү әйтте: «Аллаһның Рәсүле салла-Лаһү'аләйһи вәссәлам болай диде: «Аллаһ мәхлукатны хөкем иткәч, Үзенең Тәхетендә: «Чынлыкта, Минем рәхмәтем Минем ачуымнан өстен», – дип язды».
Imam Bukhari : 6900
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ أَنَّ خَلْقَ أَحَدِكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَهُ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَهُ ثُمَّ يُبْعَثُ إِلَيْهِ الْمَلَكُ فَيُؤْذَنُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيَكْتُبُ رِزْقَهُ وَأَجَلَهُ وَعَمَلَهُ وَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ ثُمَّ يَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى لَا يَكُونُ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُ النَّارَ وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا
[Адәм] безгә [Шөгъбә] безгә [Әл-А'маси] әйтте: Мин [Зәйд бин Ваһб] ишеттем: Мин [Абдуллаһ бин Мәсуд] радияллаһу'анһу, Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вә сәлләм] безгә сөйләгәнен ишеттем, һәм ул дөрес кеше иде, һәм аңа җиткерелгән хәбәр дөрес иде: сезнең берегезнең яратылышы анасының карынында кырык көн яки кырык төн җыела, аннары ул тагын кырык көн кан оешы була, аннары тагын кырык көн ит кисәге була, аннары Аллаһ аңа фәрештә җибәрә һәм дүрт нәрсәне билгеләргә боера: аның ризыгы, үлеме, гамәлләре, бәхетсезлеге яки бәхете турында. Аннары Аллаһ аңа рух өрә, чыннан да, сезнең берегез җәннәт әһеленең эшләрен эшли, аның белән җәннәт арасында бер тишектән башка ара калмаганчы, ләкин аннары язмыш аның алдыннан килә, шуңа күрә ул җәһәннәм әһеленең эшләрен эшли һәм ахыр чиктә җәһәннәмгә керә. Әлбәттә, арагызда җәһәннәм әһеленең гамәлләрен кылучы берәү бар, хәтта аның белән җәһәннәм арасында бер аршын гына ара калгач, аннары язмыш аңа ирешә, шуңа күрә ул җәннәт әһеленең гамәлләрен кыла, хәтта аңа кергәнче.