Imam Bukhari : 6761
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِيذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَأَذِنَ لَهُمَا قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ اسْتَبَّا فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُقَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ{ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ }الْآيَةَ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكِ وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا
Пире [Абдулла бин Юсуф] каласа пачӗ [Аль-Лайц] мана [Ибн Шихабран] ['Укаил] каласа пачӗ, мана [Малик бин Аус ан Нашри] каласа пачӗ, [Мухаммад бин Джубайр бин Мусим] мана ун ҫинчен аса илтерчӗ. Эпӗ Маликпа тӗл пултӑм та унран ыйтрӑм. Вӑл малалла каларӗ: «Эпӗ [Умарпа] тӗл пуличченех кайрӑм, унтан унӑн килти хуралҫи ыйтрӗ: «Эсир [Усмана], [Абдуррахман бин Ауф], [Зубайра] тата [Са'да] тӗл пулма ирӗк пама хатӗр-и?» Умар: «Ҫапла», — терӗ. Вӗсем кӗчӗҫ, саламларӗҫ те ларчӗҫ. Алӑк хуралҫи каллех ыйтрӗ: «Эсир [Алипе] [Аббас] ирӗк патӑр-и?» Умар вӗсене иккӗшне те ирӗк пачӗ. Аббас вара ыйтрӗ: «Эй, Амирул Мукминин, манпа критиклекен тӗрӗс мар ҫынсем хушшинче татса пар». Ҫынсен ушкӑнӗ, ҫав шутра Усманпа унӑн юлташӗсем те, ҫапла каланӑ: «Эй, Амирул Мукминин, иккӗшӗнчен пӗрне суйласа ил те пӗрне тепринчен хӑтлӑрах ту». Умар ҫапла хуравланӑ: «Пулӑшӑр сире, ӑслӑскерсене, эпӗ сире Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, унӑн ирӗкӗпе тӳпепе ҫӗр тӑраҫҫӗ». Эсир пӗлетӗр-и, пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Эпир еткерлӗх мар, эпир мӗн хӑварни — ырӑлӑх — еткерлӗх мар-»? Ҫавӑнпа та туссен ушкӑнӗ ҫапла хуравларӗ: «Чӑнах та, вӑл пӗррехинче ҫакӑн пек каланӑччӗ». Унтан Умар Алипе Аббаса тӗл пулнӑ та ҫапла каланӑ: «Эпӗ сире Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, эсир иксӗр те Аллахӑн Элчи пӗррехинче ҫавӑн пек каланине пӗлместӗр-и?» Иккӗшӗ те: «Ҫапла», — терӗҫ. Умар вара ҫапла каланӑ: «Ҫавӑнпа та эпӗ халӗ сирӗнпе ҫак ыйту ҫинчен калаҫатӑп — Пророк пуянлӑхӗ. Чӑнах та, Аллах ҫак пуянлӑх ыйтӑвӗнче Хӑйӗн Элчӗ валли ҫеҫ ятарласа хатӗрленӗ, ӑна Вӑл никама та памасть, мӗншӗн тесен Аллах калать: «Аллах Хӑйӗн Элчине тыткӑнрисенчен мӗн панӑ, эсир ӑна нимӗнле вӑй хумасӑр илнӗ... тата ытти те - Qs. Аль-Хасир; 6-, ҫаксем пурте пророкшӑн уйрӑмах паллӑ. Вара, Аллахпа тупа туса, вӑл ӑна сире паман тата сире ятарласа паман. Ӗлӗк Апостол ӑна сире панӑ та, ҫак мул ҫаплах юличченех, сирӗн хушшӑра валеҫсе панӑ. Пророк вара ҫак пуянлӑхран хӑйӗн ҫемйине ҫулталӑкри тӑкаксем панӑ, унтан ыттине илсе ӑна Аллахӑн мулӗ туса хунӑ, ҫапла вара вӑл хӑйӗн пуянлӑхне хӑй пурӑннӑ вӑхӑтра тытса тӑнӑ. Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, эсӗ ҫакна пурне те пӗлместӗн-и? Вӗсем: «Ҫапла», — терӗҫ. Унтан Умар Алипе Аббаса каланӑ: «Эпӗ сире Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, эсир иксӗр те ҫакӑн ҫинчен пӗлместӗр-и?» иккӗшӗ те: «Ҫапла», — тесе хуравларӗҫ. Умар малалла каларӗ: «Унтан Аллах Хӑйӗн пророкне вилсе кайрӗ, унтан Абу Бакр эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васалламӑн сыхлавҫи пулни ҫинчен каларӗ, ҫавӑнпа та Абу Бакр ӑна Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ертсе пынӑ пек ертсе пычӗ, эсир те ҫав вӑхӑтра унта пулнӑ». Унтан Умар Алипе Аббас еннелле ҫаврӑнса ҫапла каланӑ: «Эсир Абу Бакр ҫакӑн пек те ҫакӑн пек тесе шутлатӑр, анчах та Аллах вӑл чӑннипех те тӳрӗ кӑмӑллӑ, ырӑ, тӳрӗ кӑмӑллӑ пулнине тата хӑйӗн пуянлӑхӗ тӗлӗшпе чӑнлӑха пӑхӑннине пӗлет». Унтан Аллах Абу Бакр вилчӗ, унтан эпӗ - Умар - эпӗ халӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васалламӑн хуралҫи тата Абу Бакрӑн опекунӗ пулнине каларӑм, ҫавӑнпа та эпӗ икӗ ҫул хушши ҫав пурлӑха тытса тӑтӑм, ӑна эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам тата Абу Бакр пек тытса тӑтӑм, эсир иккӗшӗ те тӗлӗнмелле майпа ман пата килнӗ вӑхӑтра килӗшӳ, иккӗшӗ те килӗшрӗҫ, эсӗ мана хӑвӑн шӑллӑн ачисенчен хӑвӑн пайна ыйтма тӗл пултӑн - Умар ҫак сӑмахсене Аббас патне янӑ, мӗншӗн тесен вӑл Расулуллах пичче пулнӑ-, ҫав вӑхӑтрах ку - Али тенине пӗлтерет - ман пата ашшӗнчен хӑйӗн арӑмӗн пайне ыйтса пычӗ - Умар ҫак сӑмаха Али патне янӑ, мӗншӗн тесен вӑл унӑн кӗрӳшӗ пулнӑ у Расулуллах-. Ҫавӑнпа та эпӗ ҫапла каларӑм: «Эсир килӗшетӗр пулсан, эпӗ сире иккӗшне те пурлӑха парӑп, анчах эсир Аллах сӑмахӗпе тата Унӑн сӑмахӗпе яваплӑх хӑрушлӑхне йышӑнмалла, урӑхла каласан, эсир иксӗр те ӑна Аллахӑн Элчи салляллаху алейхи васаллам тытса тӑнӑ пек тытса пырӑр, ҫавӑн пекех Абу Бакр ӑна тытса тӑнӑ пек, ҫавӑн пекех эпӗ ӑна хам влаҫра пулнӑран тытса тӑнӑ пек тытса пырӑр». Эсир иксӗр те пултараймастӑр пулсан, тархасшӑн, мана мул ҫинчен калаҫма ан ыйтӑр, иксӗр те: «Мула пире иксӗмӗре хӑварӑр», — тесе ан калӑр, эпӗ вара: «Эпӗ ӑна иксӗре те хӑваратӑп», — тесе ан калӑр. Халӗ вара, эпӗ сире Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, эпӗ ӑна иккӗшне те памарӑм-и?» Унта пулнӑ туссен темиҫе ушкӑнӗ: «Ҫапла», — терӗҫ, унтан Умар Алипе Аббас еннелле ҫаврӑнчӗ те: «Эпӗ сире иксӗре тупа тӑватӑп — Аллах ячӗпе — эпӗ сире иккӗшне те пурлӑха памарӑм-и?» — терӗ. Иккӗшӗ те: «Ҫапла», — терӗҫ. Умар вара ҫапла каларӗ: «Эсир манран илнӗ хыҫҫӑн урӑх йышӑну шыратӑр-и? Хӑй ирӗкӗпе ҫӗрпе тӳпене ҫӗклесе лартнӑ ҫын урлӑ эпӗ тӗнче пӗтиччен ӗмӗр-ӗмӗр ҫакӑн пек йышӑну тумастӑп. Ҫавӑнпа та эсир иксӗр ҫакна тума пултараймастӑр пулсан, мана хӑварӑр, мӗншӗн тесен эпӗ сире иксӗре те улӑштарма пултаратӑп».
Imam Bukhari : 6762
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍأَحَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ قَالَ نَعَمْ مَا بَيْنَ كَذَا إِلَى كَذَا لَا يُقْطَعُ شَجَرُهَا مَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ قَالَ عَاصِمٌ فَأَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ أَنَّهُ قَالَ أَوْ آوَى مُحْدِثًا
Пире [Муса бин Исмаил] каласа пачӗ [Абдул Вахид] каласа пачӗ [Ашим] ҫапла каланӑ: «Эпӗ [Анасран] ыйтрӑм: «Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) Мединӑна чарман-и?» Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Ҫапла, ҫакӑнпа ҫав хушшинче йывӑҫа касма та юрамасть, кам инкек кӳрет — кӳрентерет — унта, вара ун ҫине Аллах ылханӗ, ангелсем тата пур этем те пулӗ». — Ашим ҫапла каларӗ: «Муса бин Анас мана ҫапла каларӗ: «Е усал ӗҫ тӑвакан ҫынсене хӳтӗле».
Imam Bukhari : 6763
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ تَلِيدٍ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شُرَيْحٍ وَغَيْرُهُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو فَسَمِعْتُهُ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْزِعُ الْعِلْمَ بَعْدَ أَنْ أَعْطَاكُمُوهُ انْتِزَاعًا وَلَكِنْ يَنْتَزِعُهُ مِنْهُمْ مَعَ قَبْضِ الْعُلَمَاءِ بِعِلْمِهِمْ فَيَبْقَى نَاسٌ جُهَّالٌ يُسْتَفْتَوْنَ فَيُفْتُونَ بِرَأْيِهِمْ فَيُضِلُّونَ وَيَضِلُّونَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو حَجَّ بَعْدُ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي انْطَلِقْ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَاسْتَثْبِتْ لِي مِنْهُ الَّذِي حَدَّثْتَنِي عَنْهُ فَجِئْتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهِ كَنَحْوِ مَا حَدَّثَنِي فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَأَخْبَرْتُهَا فَعَجِبَتْ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَقَدْ حَفِظَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو
Пире каласа пачӗ [Саид бин Талид] мана каласа пачӗ [Ибн Вахб] мана [Абдуррахман бин Сюрайх] тата ыттисем [Абул Асвадран] ['Урвӑран] каланӑ: «[Абдулла бин Амру] пирӗн пата килчӗ те эпӗ вӑл ҫапла каланине илтрӗм: «Эпӗ илтрӗм: пророк саллаллахуллахил саллахил пулнӑ». калӑр: «Аллах сире хӑй тӗллӗн пӗлӳ панӑ хыҫҫӑн ӑна туртса илмест». -ҫав вӑхӑтрах-, анчах Аллах ӑна вӗсенчен ҫав вӑхӑтрах хӑйсен пӗлӗвӗнчен хӑтарнӑ уламсене вӗлерсе туртса илнӗ, ҫапла вара мӗн юлни ухмах ҫынсем кӑна пулнӑ, вӗсенчен фетва ыйтнӑ, унтан вӗсем хӑйсен логики ҫинче никӗсленнӗ фетва панӑ, вӗсем йӑнӑш ҫулпа кайнӑ, ҫавӑн пекех йӑнӑш ҫулпа кайнӑ». Эпӗ вара ҫак хадиса Айсияна, пророкӑн арӑмне, каласа патӑм. Абдулла бин Амру хаджа кайсан, Айся ҫапла каланӑ: «Эй, манӑн шӑллӑм ывӑлӗ, тархасшӑн, Абдуллапа тӗл пул та унран ҫирӗплетӳ — каласа пани — ыйт, эсӗ унран илнӗ пекех. Эпӗ те Абдулла патне кайрӑм та унран ыйтрӑм. Абдулла вара мана хӑй мӗн каланине каласа пачӗ, унтан эпӗ Айся патне кайрӑм та ӑна каласа патӑм. Вӑл тӗлӗнсе кайрӗ те: «Аллахпа тупа тӑватӑп, Абдулла бин Амру ӑна чӑнах та ӑса хывнӑ», — терӗ.
Imam Bukhari : 6764
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ هَلْ شَهِدْتَ صِفِّينَ قَالَ نَعَمْ فَسَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ يَقُولُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ لَرَدَدْتُهُ وَمَا وَضَعْنَا سُيُوفَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا إِلَى أَمْرٍ يُفْظِعُنَا إِلَّا أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ نَعْرِفُهُ غَيْرَ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ وَقَالَ أَبُو وَائِلٍ شَهِدْتُ صِفِّينَ وَبِئْسَتْ صِفُّونَ
Пире каласа панӑччӗ [Абдан] пире [Абу Хамза] каласа панӑччӗ. Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ҫапла. Эпӗ [Сахл бин Хунаиф] каланине илтрӗм. -тепӗр майлӑ та асӑннӑ- Пире [Муса бин Исмаил] [Абу Авана] [Аль-Амасирен] [Абу Ваилран] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; [Сахл бин Хунайф] каланӑ: «Эй, ҫынсем, хӑвӑрӑн тӗн пирки хӑвӑрӑн логикӑна тӗплӗн тӗрӗслӗр, мӗншӗн тесен Абу Уидова асаплантарнӑ кунсенче эпӗ ҫапла шутланӑччӗ: эпӗ пултарсан, эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам хушнине сирсе янӑ пулӑттӑм, ҫавӑнпа та эпир хамӑрӑн хулпуҫҫи ҫине хӗҫсем хумӑттӑмӑр, мӗншӗн тесен пирӗн чӗре ҫав тери хурлӑхлӑ япала тунӑ, Турӑ — пире ҫӑмӑллӑнах йышӑнма май пачӗ, эпир юлашкинчен ӑнланса илме пултартӑмӑр, ку вара хальхи пулӑмсене питӗ хирӗҫле пулчӗ'. Аль-Амаси каланӑ: «Абу Вайл ҫапла каланӑ: «Эпӗ пӗррехинче Шиффин вӑрҫине куртӑм, Шиффин вӑрҫи мӗн тери хӑрушӑ инкек пулнӑ».
Imam Bukhari : 6765
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَرِضْتُ فَجَاءَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا مَاشِيَانِ فَأَتَانِي وَقَدْ أُغْمِيَ عَلَيَّ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَبَّ وَضُوءَهُ عَلَيَّ فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ فَقُلْتُ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي قَالَ فَمَا أَجَابَنِي بِشَيْءٍ حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ
Пире каласа панӑ [Али бин Абдулла] пире [Суфьян] каланӑ, эпӗ [Ибнул Мунакдир] каланине илтрӗм, эпӗ [Джабир бин Абдулла] каланине илтрӗм: «Эпӗ чирленӗ чухне Расулуллах алейхи васаллам тата Абу Бакр ман пата ҫуран килнӗ». Иккӗшӗ те ман пата эпӗ тӑнсӑр выртнӑ чух кӗрсе тухрӗҫ. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫӑвӑнчӗ те эпӗ вӑраниччен ман ҫине ҫӑвӑнчӗ. Унтан эпӗ: «Эй, Расулуллах», — терӗм, хӑш чухне Суфьян вара: «Эй, Расулуллах — О мар, Эй, — терӗ. Хамӑн пурлӑхпа мӗн тумалла-ха?» Джабир каланӑ: «Вӑл мана еткерлӗх ҫинчен калакан сӑвӑ йӗрки уҫӑличчен нимӗн те чӗнмерӗ».
Imam Bukhari : 6766
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ الرِّجَالُ بِحَدِيثِكَ فَاجْعَلْ لَنَا مِنْ نَفْسِكَ يَوْمًا نَأْتِيكَ فِيهِ تُعَلِّمُنَا مِمَّا عَلَّمَكَ اللَّهُ فَقَالَ اجْتَمِعْنَ فِي يَوْمِ كَذَا وَكَذَا فِي مَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَاجْتَمَعْنَ فَأَتَاهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ بَيْنَ يَدَيْهَا مِنْ وَلَدِهَا ثَلَاثَةً إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ اثْنَيْنِ قَالَ فَأَعَادَتْهَا مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَاثْنَيْنِ وَاثْنَيْنِ وَاثْنَيْنِ
Пире каласа пачӗ [Мусаддад] пире [Абу'Авана] [Абдуррахман бин Аль-Ашбахани] [Абу Шалих Дзакван] [Абу Саид] ҫинчен каласа пачӗ, пӗр хӗрарӑм Расулуллах саллаллаху алейхи васаллампа тӗл пулнӑ та хӑйӗн ӳпкелешӗвӗсене пӗлтернӗ: «Эй, Расулуллах, арҫынсем сана киленме хӑнӑхнӑ, парнелеме хӑнӑхнӑ эпир сирӗнпе тата сирӗнпе тӗл пулма пултарччӑр тесе, пире хӑвӑрӑн кунӑн пайне парӑр. сире Аллах вӗрентнӗ пӗлӗве вӗрентме пултарать». Апостол ҫапла каланӑ: «Ҫапла, эсир ҫав-ҫав кун, ҫав-ҫав ҫын вырӑнӗнче пухӑнма пултаратӑр», — ҫапла хӗрарӑмсем пухӑннӑ та, Аллахӑн Элчи вӗсене Аллах вӗрентнӗ пӗлӗве вӗрентнӗ. Унтан Аллахӑн Элчи (с.а.в.) хӗрарӑмсене каланӑ: «Сирӗнтен нихӑшӗ те виҫӗ турра ӗненекен ача ҫуратмалла мар, ҫав виҫӗ ача уншӑн тамӑка чӑрмав пулса тӑмасан». Ҫапла вара, пӗр хӗрарӑм ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, иккӗ кӑна пулсан мӗн пулӗ?» Хӗрарӑм ҫакна икӗ хутчен тепӗр хут каларӗ. Ҫапла вара, Аллахӑн Элчи ҫапла хуравланӑ: «Иккӗ пулсан та, иккӗн пулсан та».
Imam Bukhari : 6767
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي ظَاهِرِينَ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ
Пире [Убайдулла бин Муса] [Исмаил] [Каис] [Мугира бин Сюба] пророк саллаллаху алейхи васалламран каласа панӑ: «Манӑн уммӑра яланах пӗр ушкӑн пулӗ, вӗсем Аллах йышӑнӑвӗ киличчен чӑнлӑх ҫулӗ ҫинче ҫирӗп пулӗҫ, вӗсем яланах ҫул ҫинче ҫирӗп пулӗҫ чӑнлӑх'.
Imam Bukhari : 6768
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ يَخْطُبُ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَيُعْطِي اللَّهُ وَلَنْ يَزَالَ أَمْرُ هَذِهِ الْأُمَّةِ مُسْتَقِيمًا حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ أَوْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Пире [Исмаил] каласа пачӗ [Ибн Вахб] [Юнусран] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ мана [Хумайд] каланӑ, эпӗ [Муавия бин Абу Суфьян] сӑмах каланине илтрӗм: «Эпӗ пророк саллаллаху алейхи васаллам каланине илтрӗм; «Кама Аллах ырӑ пулма хушать, ҫавна Аллах хӑйӗн тӗнӗн ыйтӑвӗсенче ӑслӑ тӑвать, эпӗ ҫеҫ Парнелекен Аллахпа пайлатӑп, ҫак уммӑн лару-тӑрӑвӗ вара тӗнче пӗтиччен е редакцире «Аллах йышӑнӑвӗ киличчен» тӳрӗ пулӗ.
Imam Bukhari : 6769
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُلَمَّا نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ }قَالَ أَعُوذُ بِوَجْهِكَ{ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ }قَالَ أَعُوذُ بِوَجْهِكَ فَلَمَّا نَزَلَتْ{ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ }قَالَ هَاتَانِ أَهْوَنُ أَوْ أَيْسَرُ
Пире [Али бин Абдулла] каласа пачӗ [Суфьян], ['Амру] каланӑ: «Эпӗ [Джабир бин Абдулла] радлиаллаху анхума ҫапла каланине илтрӗм: «Аллахӑн Элчине ҫак аят антарнӑ чухне: «Кала, Вӑл сире айӑплама пултарать». -Ыйтусем. Ал ан'ам: 65-, унтан Аллахӑн Элчи кӗлтунӑ: «Эпӗ Санӑн сӑну умӗнче хӳтлӗх шыратӑп», -Е Санӑн ура айӗнчен-', Пророк кӗлтунӑ: «Эпӗ Санӑн сӑну умӗнче хӳтлӗх шыратӑп», унтан ҫакӑ уҫӑлнӑ чухне: «-е сире ушкӑнсене ушкӑна кӗртрӗ те сирӗнтен хӑшӗ-пӗрисене ытти пӳрнесен хаярлӑхне туйтарчӗ-» Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: тата ҫак хирӗҫӳн хаярлӑхӗ ҫӑмӑлтарах, е вӑл «пӗчӗкрех» тенӗ.
Imam Bukhari : 6770
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلَامًا أَسْوَدَ وَإِنِّي أَنْكَرْتُهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَلْوَانُهَا قَالَ حُمْرٌ قَالَ هَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ قَالَ إِنَّ فِيهَا لَوُرْقًا قَالَ فَأَنَّى تُرَى ذَلِكَ جَاءَهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِرْقٌ نَزَعَهَا قَالَ وَلَعَلَّ هَذَا عِرْقٌ نَزَعَهُ وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُ فِي الِانْتِفَاءِ مِنْهُ
Пире каласа пачӗҫ [Асбаг бин Аль Фараж] мана [Ибн Вахб] [Юнусран] [Ибн Шихабран] [Абу Салама бин Абдуррахманран] [Абу Хурайраран], пӗр бедуин араб ҫынни - куҫса ҫӳрекен, примитив - Расулулла саллаллах патне килнӗ те Малахила вилӗм ҫуралнӑ, тенӗ. хура ача тата эпӗ ӑна сирсе ятӑм». Ҫапла вара Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ыйтнӑ: «Сирӗн те тӗве ҫук-и?» Вӑл: «Тӗрӗс», — терӗ. Пророк каллех ыйтрӗ: «Апла пулсан, вӑл мӗнле тӗслӗ? — Вӑл: «Хӗрлӗ», — терӗ. Пророк каллех ыйтрӗ: — Унта та хӑмӑртарах йӑрӑмсем ҫук-и? Бедуин-араб ҫапла хуравларӗ: «Тӗрӗс, унта хӑмӑр йӑрӑмсем пур». Пророк каллех ыйтрӗ: «Апла пулсан, тӗс ӑҫтан тухать?» Бедуин-араб ҫапла хуравланӑ: «Тен, еткерлӗх тымарӗсем тӗсе чакараҫҫӗ, ӑна пӗтӗмпех пӗтерме май памаҫҫӗ».
Imam Bukhari : 6771
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أُمِّي نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ فَمَاتَتْ قَبْلَ أَنْ تَحُجَّ أَفَأَحُجَّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَا أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَتَهُ قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ اقْضُوا اللَّهَ الَّذِي لَهُ فَإِنَّ اللَّهَ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ
Пире [Мусаддад] [Абу Авана] [Абу Бисир] [Саид бин Джубайр] [Ибн Аббас] ҫинчен каласа панӑ, пӗр хӗрарӑм саллаллаху алейхи васаллам пророкпа тӗл пулнӑ та ҫапла каланӑ: «Манӑн анне хадж валли тупа тунӑ, анчах вӑл васкасах вилнӗ, эпӗ унӑн хаджне улӑштарма пултаратӑп-и?» С. Хӗрарӑм: «Ҫапла», — тенӗ. Унтан пророк каланӑ: «Аллахӑн парӑмне пурнӑҫлӑр, мӗншӗн тесен Аллахӑн хӑйӗн парӑмне тавӑрса пама ирӗк пур».
Imam Bukhari : 6772
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَآخَرُ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Пире каласа пачӗ [Сихаб бин Уббад] пире [Ибрагим бин Хумаид] [Исмаилран] [Каисран] [Абдуллахран] каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Икӗ япаларан кӑна кӗвӗҫӳ ҫук; Кама та пулин Аллах пуянлӑх парать, вӑл вара хӑйӗн тӑкакӗсене чӑнлӑх шайӗнче йӗркелесе пырать, кама та пулин Аллах ӑслӑлӑх — пӗлӳ парать — вара вӑл унпа усӑ курса ыйтусене татса парать тата ӑна вӗрентет».
Imam Bukhari : 6773
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَسَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ إِمْلَاصِ الْمَرْأَةِ هِيَ الَّتِي يُضْرَبُ بَطْنُهَا فَتُلْقِي جَنِينًا فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ شَيْئًا فَقُلْتُ أَنَا فَقَالَ مَا هُوَ قُلْتُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ فَقَالَ لَا تَبْرَحْ حَتَّى تَجِيئَنِي بِالْمَخْرَجِ فِيمَا قُلْتَ فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَجِئْتُ بِهِ فَشَهِدَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌتَابَعَهُ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ
Пире каласа пачӗ [Мухаммед] пире [Абу Муавия] каласа пачӗ [Хисям] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Мугира бин Сюбахран] каланӑ: «Умар бин Хаттаб пӗррехинче имлаш ҫинчен ыйтнӑ, урӑхла каласан, йывӑр ҫыннӑн хырӑмне ҫапса ҫӗмӗрнӗ чухне унӑн ҫуратмалли ҫуратмалли ӳт-пӗвӗ ҫинчен ыйтнӑ. Умар ыйтнӑ: «Сирӗнтен кам ҫакӑн ҫинчен пророк каланине илтнӗ-и?» Эпӗ: «Эпӗ», — терӗм. Умар ыйтрӗ: «Эсир мӗн шутлатӑр? — Эпӗ ҫапла хуравларӑм: «Эпӗ ҫакӑн ҫинчен пророк саллаллаху алейхи васаллам каланине илтрӗм, вӑл вунӑ дият тӳлемелле, ку вӑл пӗр чура е пӗр тарҫӑпа танлашать». Умар вара: «Эсир мана хӑвӑр мӗн каланине ҫирӗплетсе памасӑр, тархасшӑн, инҫе ан кайӑр!» — терӗ. Унтан эпӗ тухрӑм та [Мухаммед бин Маслаха] тупрӑм, эпӗ ӑна илсе кайрӑм, вӑл манпа пӗрле ҫапла каласа пачӗ: вӑл ун ҫинчен пророк саллаллаху алейхи васаллам каланине илтнӗ, урӑхла каласан, вунӑ дият тӳлемелле, ку вӑл пӗр чура е тарҫӑ хакӗ. Ку хадиса [Ибн Абу Аз Зинад] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Урва] [Мугирӑран] ҫирӗплетнӗ.
Imam Bukhari : 6774
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَأْخُذَ أُمَّتِي بِأَخْذِ الْقُرُونِ قَبْلَهَا شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَفَارِسَ وَالرُّومِ فَقَالَ وَمَنْ النَّاسُ إِلَّا أُولَئِكَ
Пире [Ахмад бин Юнус] [Ибн Абу Дзи'б] [Аль-Макбурирен] [Абу Хурайраран], Аллах унпа ҫырлахтӑр, саллаллаху алейхи васаллам пророкран, вӑл ҫапла каланӑ: «Манӑн умма унчченхи ӑрусене йӗрӗнтериччен суд кунӗ ҫитмӗ, кубит, кубитпа», — тесе каласа панӑ. Ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, перссемпе римлянсем пекех?» Пророк ҫапла хуравланӑ: «Вӗсемсӗр пуҫне тата мӗнле халӑх?»
Imam Bukhari : 6775
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ الصَّنْعَانِيُّ مِنْ الْيَمَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَتَتْبَعُنَّ سَنَنَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ شِبْرًا شِبْرًا وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ حَتَّى لَوْ دَخَلُوا جُحْرَ ضَبٍّ تَبِعْتُمُوهُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى قَالَ فَمَنْ
Пире [Мухаммад бин Абдул Азиз] пире [Абу Умар Аш Шанани] Йеменран [Заид бин Аслам] [Ата бин Ясар] [Абу Саид Аль Худзри] пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫинчен каласа панӑ, вӑл ҫапла каланӑ: «Чӑнах та, эсир хӑвӑртан малтанхи йӑласене тытса пырӑр, вӗсем кӗреҫҫӗ. калта шӑтӑкӗсене, эсир вӗсем хыҫҫӑн кайӑр. Эпир ыйтрӑмӑр: «Эй, Аллахӑн Элчи, еврейсемпе христиансем?» Пророк ҫапла хуравланӑ: «Вӗсем мар пулсан тата кам?»
Imam Bukhari : 6776
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ نَفْسٍ تُقْتَلُ ظُلْمًا إِلَّا كَانَ عَلَى ابْنِ آدَمَ الْأَوَّلِ كِفْلٌ مِنْهَا وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ مِنْ دَمِهَا لِأَنَّهُ أَوَّلُ مَنْ سَنَّ الْقَتْلَ أَوَّلًا
Пире [Аль-Хумаиди] каласа панӑ [Суфьян] пире [Аль-Амаси] [Абдулла бин Мурра] [Масрукран] [Абдулла] ҫапла каланӑ: «Саллаллаху алейхи васаллам пророк ҫапла каланӑ: «Никама та тӗрӗс мар вӗлермеҫҫӗ, унӑн Адам ывӑлӗсен малтанхи пайӗсемсӗр пуҫне». Хӑш чухне Суфьян редакцире ҫапла каланӑ: «Юн юхтарнӑшӑн ҫылӑха тӳсмелле, мӗншӗн тесен ӑна малтан вӑл тунӑ».
Imam Bukhari : 6777
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ السَّلَمِيِّأَنَّ أَعْرَابِيًّا بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَأَصَابَ الْأَعْرَابِيَّ وَعْكٌ بِالْمَدِينَةِ فَجَاءَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى فَخَرَجَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْمَدِينَةُ كَالْكِيرِ تَنْفِي خَبَثَهَا وَيَنْصَعُ طِيبُهَا
Пире ҫапла каласа пачӗҫ [Исмаил] мана [Малик] [Мухаммад бин Аль Мункадир] [Джабир бин Абдулла Салми пек] каласа пачӗ, пӗр бедуин араб исламшӑн Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам парӑннӑ, унтан бедуин арабӗ Мединӑра сивчирпе чирленӗ, ҫавӑнпа вӑл Расулуллах саллаллах патне кайнӑ та Расулуллаху алейхи васаллям патне кайнӑ. — терӗ: «Эй, Расулуллах, тархасшӑн, манӑн сӑмаха пӑрахӑҫла», — терӗ, анчах Пророк килӗшмерӗ. Вара каллех ун патне пынӑ та каланӑ: манӑн сӑмаха пӑрахӑҫла! Анчах пророк ҫаплах иккӗленсе тӑчӗ. Унтан вӑл каллех виҫҫӗмӗш хут килчӗ те: «Тархасшӑн, манӑн шанчӑклӑ сӑмаха пӑрахӑҫлӑр», — терӗ. Анчах та Расулуллах килӗшмен, унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Медина — кӑмака пекех, вӑл тимӗртен тутӑх тасатать, лайӑххине сӑрӑхтарать».
Imam Bukhari : 6778
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَلَمَّا كَانَ آخِرُ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلَانًا فَقَالَ عُمَرُ لَأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ قُلْتُ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ فَأَخَافُ أَنْ لَا يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ فَتَخْلُصَ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ وَيُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَقَالَ وَاللَّهِ لَأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ
Пире каласа пачӗ [Муса бин Исмаил] пире [Абдул Вахид] каласа пачӗ [Ма'мар] [Аз Зухри] ҫинчен [Убайдуллах бин Абдуллах] каланӑ, мана [Ибн Аббас] радиаллаху анху каласа панӑ, вӑл каланӑ: «Эпӗ Абдуррахман бин Ауф вуланӑ. [Умар] юлашки хут хадж тунӑ чухне Абдуррахман Минӑра ҫапла каланӑ: «Эсир Амирул Мукминина курнӑ пулсан, ун патне такам пырсан, А ҫапла каланӑ: «Амирул Мукминин вилсен, эпӗ ҫав-ҫав, ҫав-ҫав ҫынна парӑнма сӑмах парӑп». Унтан Умар ҫапла каларӗ: «Эпӗ паян кӑнтӑрла хӑйсен влаҫне туртса илес текенсене асӑрхаттарма тӑрӑп». Абдуррахман каланӑ: «Эй, ан ту! Мӗншӗн тесен ҫак ҫулҫӳрев тапхӑрӗ сирӗн меджлиса тултаракан этем ертӳҫисене пӗрлештерет!» Ҫавӑнпа та эпӗ сирӗн канашӑрпа кирлӗ пек усӑ курмӗҫ тесе пӑшӑрханатӑп, ҫавӑнпа та ӑна Медина эмиграци вырӑнӗ тата хӑрушсӑр вырӑн пулса тӑриччен, унта мухаджиринсемпе ансарсенчен килнӗ саллаллаху алейхи ва саллам пророкӑн тусӗсем пуличченех тӑсӑр. Унтан вӗсем сирӗн сӗнӳсене шута илеҫҫӗ те вӗсене тивӗҫлӗ ӑнлантараҫҫӗ». Унтан Ибн Аббас каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ унпа пӗрле Медина Мунавварӑра тӑнӑ чухне чӑнах та унпа пӗрле пулнӑ». Ибн Аббас малалла каланӑ: «Унтан эпир Мединӑна ҫитрӗмӗр, вӑл ҫапла каларӗ: «Аллах Мухаммед саллаллаху алейхи васаллама чӑнлӑхпа ячӗ те унпа пӗрле кӗнеке уҫрӗ, уҫнӑ сӑвӑ йӗркисем хушшинче чулпа персе вӗлерни те пулнӑ».
Imam Bukhari : 6779
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي هُرَيْرَةَوَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ مُمَشَّقَانِ مِنْ كَتَّانٍ فَتَمَخَّطَ فَقَالَ بَخْ بَخْ أَبُو هُرَيْرَةَ يَتَمَخَّطُ فِي الْكَتَّانِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَإِنِّي لَأَخِرُّ فِيمَا بَيْنَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ مَغْشِيًّا عَلَيَّ فَيَجِيءُ الْجَائِي فَيَضَعْ رِجْلَهُ عَلَى عُنُقِي وَيُرَى أَنِّي مَجْنُونٌ وَمَا بِي مِنْ جُنُونٍ مَا بِي إِلَّا الْجُوعُ
Пире [Сулайман бин Харб] каласа пачӗ [Хаммад] [Айюбран] [Мухаммед] ҫапла каланӑ: «Пӗррехинче эпир [Абу Хурайра] ҫумӗнче пулнӑ, вӑл ҫав вӑхӑтра икӗ ҫӗтӗк-ҫатӑк ҫитсӑ тӑхӑннӑччӗ, «Бах..бах — савӑнӑҫ палли» эпӗ пӗррехинче пророк амвонӗпе Айша пӳлӗмӗ хушшине ҫурри тӑнсӑр пулса ӳкнӗ пулин те, унтан такам пырса унӑн мӑйӗ ҫине урине хунӑ пулин те, эпӗ ухмаха ернӗ пек туйӑнчӗ, эпӗ ухмаха ермен пулин те, мӗншӗн тесен эпӗ питӗ выҫӑ пулнӑ.
Imam Bukhari : 6780
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ قَالَ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍأَشَهِدْتَ الْعِيدَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَوْلَا مَنْزِلَتِي مِنْهُ مَا شَهِدْتُهُ مِنْ الصِّغَرِ فَأَتَى الْعَلَمَ الَّذِي عِنْدَ دَارِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَذَانًا وَلَا إِقَامَةً ثُمَّ أَمَرَ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَ النِّسَاءُ يُشِرْنَ إِلَى آذَانِهِنَّ وَحُلُوقِهِنَّ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَتَاهُنَّ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Пире [Мухаммад бин Касир] каласа пачӗ [Суфьян] [Абдуррахман бин Аббасран] ҫапла каланӑ: «[Ибн Аббасран] пӗррехинче ыйтнӑ: «Эсир хӑҫан та пулин Аллахӑн Элчипе пӗрле Ид кӗллине ҫӳренӗ-и?» — Вӑл ҫапла хуравларӗ: — Тӗрӗс, эпӗ унпа юнашар пулман пулсан, эпӗ ун патне мӗн пӗчӗкренпех ҫӳреймен пулӑттӑм. Вӑл «патшалӑха — кӗлӗ чиккине — Кацир бин Шалт ялне кайнӑ, унтан кӗлтунӑ, унтан проповедь вуланӑ». -Ибн Аббас кӗлӗ тума та, икамат ҫинчен те асӑнман- Унтан вӑл вӗсене ырӑ ӗҫсем тума хушнӑ, ҫавӑнпа та хӗрарӑмсем хӑлхисем ҫинчи хӑлха ҫаккисене тата мӑйӗсем ҫинчи мӑй ҫыххисене хывса илнӗ, ҫав вӑхӑтрах Билал вӗсем патне ҫав япаласене илме кайнӑ, унтан вӑл пророк патне таврӑннӑ.