Imam Bukhari : 6721
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَجِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَذِنَ لِي
Esan digutenez, [Abdul Aziz bin Abdullah]-ek esan digu [Sulaiman bin Bilalek] [Yahya]-tik ['Ubaid bin Hunain]-etik [Ibn Abbas]-ek [Umar] radiallahu 'anhum-engandik esan zuela entzun zuen: "Etorri nintzen, baina ez nekiena zen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bere edalekuan zegoela, eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-en morroi beltza eskaileren goialdean zegoela. Nik esan nion: "Mesedez, esadazu, Umar bin Khattab naiz! Profetak ere baimendu zidan".
Imam Bukhari : 6722
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَى كِسْرَى فَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ يَدْفَعُهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ كِسْرَى مَزَّقَهُ فَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
[Yahya bin Bukairrek] esan digu [Al Laitsek] [Yunusek] [Ibn Shihabek] esan digula esan digula, esan didala [Ubaidullah bin Utbahk] [Abdullah bin Abbasek] esan ziola: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek mezulari bat bidali zuen bere gutuna Kisrara eramateko, eta bere laguntzaileari agindu zion Bahraineko agintariari emateko, eta Bahraneko agintariari Kisrara eramateko. Kisrak irakurri zuenean, berehala puskatu zuen'. Eta uste dut Ibnul Musayyabek esan zuela: 'Eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek zoritxarra otoitz egin ziela haien gainean, ahalik eta gehien suntsituak izan zitezen'.
Imam Bukhari : 6723
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَسْلَمَ أَذِّنْ فِي قَوْمِكَ أَوْ فِي النَّاسِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ أَنَّ مَنْ أَكَلَ فَلْيُتِمَّ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ أَكَلَ فَلْيَصُمْ
Esan digu [Musaddad]-ek [Yahya]-k [Yazid bin Abu Ubaid-ek] [Salamah bin Al Akwa'-k] esan digula, Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, behin Ashlamen seme-alabei esan ziela: "Alda ezazu zure herriaren artean edo jendearen artean Ashura egunean, jan duenak egunaren gainerakoa osatu dezala, eta jan ez duenak barau egin dezala".
Imam Bukhari : 6724
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُقْعِدُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَلِي إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْوَفْدِ أَوْ الْقَوْمِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارَ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ وَنُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا فَسَأَلُوا عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ وَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَأَظُنُّ فِيهِ صِيَامُ رَمَضَانَ وَتُؤْتُوا مِنْ الْمَغَانِمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَبْلِغُوهُنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Esan zigun [Ali bin Al Ja'd-ek] esan zigun [Syu'bah]. -beste modu batean adierazten da- esan zigun [Ishaq-ek] esan zigun [An Nadlr-ek] esan zigun [Syu'bah] [Abu Jamrah-ek] esan zigun: '[Ibnu Abbas] bere ohean eseri ninduen eta esan zidan: 'Abdul Qais mezularia Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engana etorri zenean, galdetu zuen: 'Nor dira mezulari hauek?'. Erantzun zuten: 'Rabi'ah!'. Orduan Profetak esan zuen: 'Ongi etorri, mezulariok -edo esaten den bezala-, ongi etorri jendeari, umiliaziorik edo damurik gabe'. Esan zuten: 'Alaren Mezularia, gure eta zure artean Mudlar infidelak daude, beraz, bidali iezaguzu agindu bat zerura sartzeko eta atzean daudenak jakinarazteko'. Gero, edarien inguruan galdetu zuten. Orduan, Apostoluak lau gauza debekatu eta lau gauza agindu zizkien. Agindu Alagan sinesteko. Galdetu zuen: «Ba al dakizue zein den zuen fedea Alarengan?». Haiek erantzun zuten: «Alak eta bere Mezulariak hobeto dakite!». Hark erantzun zuen: «Horrek testigantza bat da ez dagoela bazkiderik duen beste jainko duinik Alaz gain, eta Mahoma dela Alaren mezularia, egin otoitzak, ordaindu zakat-a -eta uste dut bere aginduan baraua dagoela Ramadan hilabetean-, eta ghanimah-ren bosten bat ordaindu behar duzuela». Eta profetak duba', hantam, muzaffat, naqir debekatu zien, eta antza denez, almuqayyar ere esan zuen. Profetak jarraitu zuen: «Zaindu dena eta helarazi dena atzean duzuen jendeari».
Imam Bukhari : 6725
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ قَالَ لِي الشَّعْبِيُّأَرَأَيْتَ حَدِيثَ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَاعَدْتُ ابْنَ عُمَرَ قَرِيبًا مِنْ سَنَتَيْنِ أَوْ سَنَةٍ وَنِصْفٍ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا قَالَ كَانَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ سَعْدٌ فَذَهَبُوا يَأْكُلُونَ مِنْ لَحْمٍ فَنَادَتْهُمْ امْرَأَةٌ مِنْ بَعْضِ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ فَأَمْسَكُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوا أَوْ اطْعَمُوا فَإِنَّهُ حَلَالٌ أَوْ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ شَكَّ فِيهِ وَلَكِنَّهُ لَيْسَ مِنْ طَعَامِي
[Muhammad bin Al Walid]-ek [Muhammad bin Ja'far]-ek [Syu'bah]-ek [Taubah Al 'Anbari]-k esan zigun, [Ash Sya'bik] esan zidan: 'Badakizu Al Hasanen haditha, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik? Eta askotan eseri nintzen [Ibn Umar]-ekin bi urtez edo urte eta erdiz, baina ez nuen ezer entzun sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, hau izan ezik: 'Sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren lagun batzuk, horien artean Sa'd-ek haragia jan zuen. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren emazte batek 'Kaixo... hori musker haragia da!' deitu zien. Beraz, jateari utzi zioten. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Jan', edo 'jan, halal da' editorialarekin. Edo «Ez du axola», narratzaileak zalantzan jarri zen, «baina varanoak ez dira nire janaria» editorialarekin.
Imam Bukhari : 6726
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مِسْعَرٍ وَغَيْرِهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ لِعُمَرَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ أَنَّ عَلَيْنَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَيَّ يَوْمٍ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ نَزَلَتْ يَوْمَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍسَمِعَ سُفْيَانُ مِنْ مِسْعَرٍ وَمِسْعَرٌ قَيْسًا وَقَيْسٌ طَارِقًا
[Abdullah bin Zubair Al Humaidik] kontatu zigun [Sufyanek] [Mis'ar]-etik eta beste batek [Qais bin Muslim]-etik [Thariq bin Shihab]-etik judu batek [Umar]-i esan ziola: «Oi, Sinesdunen Komandantea, bertso hau errebelatu izan balitzaigu, hots: "Gaur zure erlijioa hobetu dut zuretzat, eta nire faborea isuri dizuet eta Islama onartu dizuet zuen erlijio gisa-» -Galdera Al Maidah: 2-, jai bat egingo genukeen». Orduan Umarrek esan zuen: «Badakit zein egunetan errebelatu zen. Arafah egunean, ostiralean, errebelatu zen». Sufyanek Mis'arrengandik entzun zuen, Mis'arrek Qaisrengandik eta Qaisek Tariqrengandik.
Imam Bukhari : 6727
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَالْغَدَ حِينَ بَايَعَ الْمُسْلِمُونَ أَبَا بَكْرٍ وَاسْتَوَى عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَشَهَّدَ قَبْلَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَاخْتَارَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عِنْدَهُ عَلَى الَّذِي عِنْدَكُمْ وَهَذَا الْكِتَابُ الَّذِي هَدَى اللَّهُ بِهِ رَسُولَكُمْ فَخُذُوا بِهِ تَهْتَدُوا وَإِنَّمَا هَدَى اللَّهُ بِهِ رَسُولَهُ
Esan digu [Yahya bin Bukairrek] [Al Laitsek] [Uqailetik] esan digu [Ibn Shihabek] esan dit [Anas bin Malikek], [Umar] entzun zuela Profeta hil eta hurrengo egunean, musulmanek Abu Bakr-i leialtasuna eman ziotenean eta Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en pulpituan zutik, Umarrek testigantza eman zuen Abu Bakr-en aurrean, esanez: 'Amma ba'du. Ala-k bere Mezulari sallallaahu 'alaihi wasallam-entzat aukeratu zuen Berarekin dagoena, zurekin dagoena gainditzeko, eta hau da Ala-k zure mezulariari gidaritza ematen dion liburua, beraz, hartu gidaritza gisa, ziur aski gidaritza lortuko duzu, liburu honekin bakarrik Ala-k gidaritza ematen dio - gidaritza - Bere Mezulariari'.
Imam Bukhari : 6728
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
[Musa bin Ismailek] esan zigun [Wuhaibek] [Khalid]engandik [Ikrimah]engandik [Ibn Abbas] esan zuela: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek behin besarkatu ninduen otoitz egiten ari nintzela: 'O Ala, irakatsi iezaiozu liburua - Korana-'.
Imam Bukhari : 6729
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَبَّاحٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ عَوْفًا أَنَّ أَبَا الْمِنْهَالِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَرْزَةَ قَالَإِنَّ اللَّهَ يُغْنِيكُمْ أَوْ نَعَشَكُمْ بِالْإِسْلَامِ وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَعَ هَاهُنَا يُغْنِيكُمْ وَإِنَّمَا هُوَ نَعَشَكُمْ يُنْظَرُ فِي أَصْلِ كِتَابِ الِاعْتِصَامِ
[Abdullah bin Sabah-ek] esan zigun [Mu'tamirrek] esan zuela, [Auf] entzun nuela, [Abul Minhal-ek] esan ziola, [Abu Barzah-ek] esan zuela entzun zuela: 'Egia esan, Alak aberastu edo igo du zure egoera Islamarekin eta Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam'-ekin. Abu Abdullah-ek esan zuen: 'Hemen idatzita dago 'Alak aberastu egiten zaitu', nahiz eta 'Zure mailaren altuerak bakarrik' idatzita, hau ikus daiteke al-I'tisham izeneko jatorrizko liburuan -Imam Bukhari-ren beste saiakera bat-'.
Imam Bukhari : 6730
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَتَبَ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ يُبَايِعُهُ وَأُقِرُّ لَكَ بِذَلِكَ بِالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَسُنَّةِ رَسُولِهِ فِيمَا اسْتَطَعْتُ
[Ismailek] esan digu [Malikek] [Abdullah bin Dinar]-engandik esan didala [Abdullah bin Umarrek] gutun bat bidali ziola Abdul Malik bin Marwani leialtasun adierazpen gisa, eta honako gutunaren edukia hau zen: "Zin egiten dizut hau entzunez eta obedituz, Allahren sunnah-aren eta bere mezulariaren sunnah-aren gainean nire ahalmen guztia eginez".
Imam Bukhari : 6731
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُعِثْتُ بِجَوَامِعِ الْكَلِمِ وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ وَبَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الْأَرْضِ فَوُضِعَتْ فِي يَدِي قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَدْ ذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمْ تَلْغَثُونَهَا أَوْ تَرْغَثُونَهَا أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا
Esan digu [Abdul 'Aziz bin Abdullah]-ek [Ibrahim bin Sa'd]-ek [Ibn Shihab]-engandik [Sa'id bin Al Musayyab]-engandik [Abu Hurairah]-engandik [radliallahu 'anhu, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Esanahi handiko esaldi laburrekin bidali ninduten, eta nire etsaien bularretan botatako beldurrak lagundu zidan, eta lo nengoela, lurreko altxorraren giltzak eman zizkidatela amets egin nuen eta gero eskuan jarri zizkidatela', Abu Hurairah-ek esan zuen, 'Allah-ren Mezularia sallallaahu 'alaihi wasallam joan zen - hil egin zen - aberastasunaren ugaritasunaz gozatzen ari zinen bitartean - edo lurreko altxorra xurgatzen - edo antzeko esaldiak'.
Imam Bukhari : 6732
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيٌّ إِلَّا أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ أُومِنَ أَوْ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَاهُ اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنِّي أَكْثَرُهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Esan digu ['Abdul 'Aziz bin Abdullah]-ek [Al Laits] esan digula [Sa'id-engandik] [bere aitagandik] [Abu Hurairah-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, esan zuela: 'Ez dago profetarik ezerekin alderatu ezin diren miraririk eman ezean, jendeak haietan sinets dezan -edo editorearekin, jendea sinestun bihur dadin'-, baina niri eman didana Alak niri errebelatu didan errebelazio bat besterik ez da, orduan espero dut Judizioaren Egunean jarraitzaile gehien dituen pertsona izatea'.
Imam Bukhari : 6733
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى شَيْبَةَفِي هَذَا الْمَسْجِدِ قَالَ جَلَسَ إِلَيَّ عُمَرُ فِي مَجْلِسِكَ هَذَا فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لَا أَدَعَ فِيهَا صَفْرَاءَ وَلَا بَيْضَاءَ إِلَّا قَسَمْتُهَا بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ قَالَ لِمَ قُلْتُ لَمْ يَفْعَلْهُ صَاحِبَاكَ قَالَ هُمَا الْمَرْءَانِ يُقْتَدَى بِهِمَا
Esan digutenez, ['Amru bin Abbas]-ek esan digu [Abdurrahman]-ek [Sufyan]-ek [Washil]-etik [Abu Wail]-ek esan du: 'Meskita honetan [Syaibah] ondoan eserita nengoen, eta esan zuen: 'Eta [Umar] behin zure batzarrean eseri zitzaidan eta esan zidan: 'Egia esan, ez dut horia ez zuria utzi nahi, musulmanen artean partekatzeaz gain'. Beraz, esan nion: 'Ezin izango duzu egin'. Umarrek esan zuen: 'Zergatik!'. Nik erantzun nion: 'Zure bi lagunek - Rasulullah eta Abu Bakr-ek - ez dutelako inoiz egin'. Orduan, esan zuen: 'Biak dira gizaki eredugarriak'.
Imam Bukhari : 6734
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَأَلْتُ الْأَعْمَشَ فَقَالَ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ يَقُولُحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ مِنْ السَّمَاءِ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ فَقَرَءُوا الْقُرْآنَ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ
Esan zigun [Ali bin Abdullah]-ek esan zigun [Sufyan]-ek esan zigun; [Al A'masy]-ri galdetu nion, eta [Zaid bin Wahb-engandik] esan zidan: [Hudzaifah]-ek esan zigun, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, mezu bat jaitsi zela zerutik gizakien bihotzen sakonera, eta Korana jaitsi zela eta gero Korana irakurri eta Sunnah ezagutu zutela.
Imam Bukhari : 6735
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ سَمِعْتُ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيَّ يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِإِنَّ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَحْسَنَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَ{ إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ }
[Adam bin Abu Iyas]-ek [Syu'bah]-ek [Amru bin Murrah] esan zigula esan ondoren, [Murrah Al Hamdani] entzun nuen esaten, [Abdullah]-ek esan zuen: 'Hitzaldirik onena Alaren Liburua da eta gidaritzarik onena Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam-en gidaritza da, eta ekintzarik txarrenak gauza berriak dira', eta gero bertso hau aipatu zuen: '-Zuei agindutakoa ziur etorriko da-' -Galdera Al an'aam: 134-.
Imam Bukhari : 6736
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ
[Musaddad]-ek esan digu [Sufyan]-ek [Az Zuhri] [Ubaidullah-engandik] [Abu Hurairah-engandik] eta [Zaid bin Khalid-ek] esan duela: «Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en alde geundenean, orduan esan zuen: 'Egia esan, Allahren liburuarekin erabakiko dut zuen bien artean'».
Imam Bukhari : 6737
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ أُمَّتِي يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ أَبَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ يَأْبَى قَالَ مَنْ أَطَاعَنِي دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ أَبَى
[Muhammad bin Sinan]-ek [Fulaih]-engandik [Hilal bin Ali]-engandik ['Atha bin Yasar]-engandik [Abu Hurairah]-engandik kontatu ziguten Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuela: 'Nire herriko guztiak sartuko dira Paradisura, uko egiten diotenak izan ezik'. Lagunek galdetu zuten: 'Alaren Mezularia, orduan, nor da errezelotsua?'. Profetak erantzun zuen: 'Niri obeditzen didana Paradisura sartzen da eta niri desobeditzen didana errezelotsua da'.
Imam Bukhari : 6738
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ حَدَّثَنَا أَوْ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَتْ مَلَائِكَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا إِنَّ لِصَاحِبِكُمْ هَذَا مَثَلًا فَاضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا مَثَلُهُ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى دَارًا وَجَعَلَ فِيهَا مَأْدُبَةً وَبَعَثَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ فَقَالُوا أَوِّلُوهَا لَهُ يَفْقَهْهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا فَالدَّارُ الْجَنَّةُ وَالدَّاعِي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ أَطَاعَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ عَصَى مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَمُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرْقٌ بَيْنَ النَّاسِتَابَعَهُ قُتَيْبَةُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ جَابِرٍ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digu [Muhammad bin Ubadah-ek] Esan digu [Yazid-ek] Esan digu [Salim bin Hayyan-ek] eta goraipatu egin du, esan digu [Sa'id bin Mina'-k] esan digu, edo entzun dut [Jabir bin 'Abdullah] esaten: 'Aingeruak etorri ziren Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engana lo zegoela, beraz, aingeru batzuek esan zuten: 'Lo dago!'. Batzuek esan zuten: 'Bere begiak lo daude, baina bere bihotza esna dago'. Orduan esan zuten: 'Egia esan, zure lagun hau parabola bat da, beraz, egin parabola bat berarentzat'. Orduan batzuek esan zuten: 'Lo dago!'. Beste batzuek esan zuten: 'Bere begiak lo daude, baina bere bihotza esna dago'. Orduan esan zuten: 'Bere adibidea etxe bat eraiki eta janariz betetzen duen gizon baten antzekoa da, eta gero gonbidapen-egile bat bidaltzen du. Gonbidapena onartzen duenak etxean sartu eta jaten du, eta gonbidapena onartzen ez duenak ez du etxean sartu edo jaten'. Aingeruek esan zuten: 'Mesedez, interpretatu adibide hau uler dezan'. Orduan batzuek esan zuten: «Bai, lo dago!». Beste batzuek esan zuten: «Begiak lo egin dezake, baina bihotza esna dago». Orduan esan zuten: «Etxe hori Paradisua da, eta gonbidatzailea Mahoma da (Alaren bakea eta bedeinkapenak haren gainean). Mahomari obeditzen dionak (Alaren bakea eta bedeinkapenak haren gainean) Ala obeditzen dio, eta Mahomari desobeditzen dionak (Alaren bakea eta bedeinkapenak haren gainean) Ala desobeditzen dio». Hadith hau [Qutaibah-ek] berretsi zuen [Al Laits]-engandik [Khalid]-engandik [Sa'id bin Abu Hilal]-engandik [Jabir]-engandik: «Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam shallallahu 'alaihi wasallam ezagutu genuen».
Imam Bukhari : 6739
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَيَا مَعْشَرَ الْقُرَّاءِ اسْتَقِيمُوا فَقَدْ سَبَقْتُمْ سَبْقًا بَعِيدًا فَإِنْ أَخَذْتُمْ يَمِينًا وَشِمَالًا لَقَدْ ضَلَلْتُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا
Esan digute [Abu Nu'aimek] esan digula [Sufyanek] [Al A'masy]-tik, [Ibrahim]-etik, [Hammam]-etik [Khudzaifah]-tik, esan zuela: "Koraneko jendea, izan zaitezte irmo, horrela garaile aterako zarete, baina eskuinetik ezkerrera mugitzen bazarete, bidetik galdu zarete".
Imam Bukhari : 6740
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمًا فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنَيَّ وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا فَانْطَلَقُوا عَلَى مَهَلِهِمْ فَنَجَوْا وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ فَصَبَّحَهُمْ الْجَيْشُ فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي فَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ وَمَثَلُ مَنْ عَصَانِي وَكَذَّبَ بِمَا جِئْتُ بِهِ مِنْ الْحَقِّ
Esan digu [Abu Kuraibek] [Abu Usamahk] [Buraid]-engandik [Abu Burdah]-engandik [Abu Musa]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: 'Nire parabola eta ekarri dudan mezuaren parabola norbait herri batera etorri zen bezalakoa da, eta gero esan zuen: 'Oi herri, armada bat ikusi dut nire bi begiekin, eta biluzik dagoen jendearen abisua naiz, gero salba zaitzatela, salba zaitzatela'. Orduan, haien herriko talde batzuek obeditzen zuten eta bidaia jarraitu zuten eta seguru zeuden, baina beste batzuek gezurra esan zuten eta zeuden lekuan geratu ziren tropek goizaldean eraso egin eta bahitu zituzten arte. Hori da ni obeditzen eta ekarri nuen mezua jarraitu zuen jendearen parabola, eta ni desobeditzen eta ekarri nuen egiari gezurra esan zion jendearen parabola'.