Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 6641
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ أَذِنَ لَهُمْ الْمُسْلِمُونَ فِي عِتْقِ سَبْيِ هَوَازِنَ إِنِّي لَا أَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ فَرَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ النَّاسَ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا
[Исмәгыйль бин Әбү Увайс] безгә [Исмәгыйль бин Ибраһим] миңа [аның абыйсы Муса бин Укба] сөйләде, [Ибн Шиһаб] болай диде: [Урва бин Зөбәер] миңа [Мәрван бин Хәкам] һәм [Мисвар бин Мәхкрамә] икесе дә аңа Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Хәвазин тоткыннарының кайберләрен азат итәргә рөхсәт иткәч: "Мин сезнең арагызда кем рөхсәт итәчәген, ә кем рөхсәт итмичә икәнен белмим, шуңа күрә арагыздагы акыллы кешеләр миңа зарланмыйча кире кайтыгыз", - дип әйткәнен сөйләделәр. Аннары сәхабәләр кире кайттылар, һәм аларның галимнәре эчке диалогка чакырдылар, аннары Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) янына кайтып, барлык сәхабәләрнең дә җиңеләйгәнен һәм рөхсәт иткәнен әйттеләр.
Hadith
Imam Bukhari : 6642
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أُنَاسٌ لِابْنِ عُمَرَإِنَّا نَدْخُلُ عَلَى سُلْطَانِنَا فَنَقُولُ لَهُمْ خِلَافَ مَا نَتَكَلَّمُ إِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِمْ قَالَ كُنَّا نَعُدُّهَا نِفَاقًا
[Әбу Нуайм] безгә ['Асим бин Мөхәммәд бин Зәйд бин Абдулла бин Гомәр] [әтисеннән] риваять итте: Кайбер кешеләр Ибн Гомәргә: "Элек без хакимебез белән очрашканда, аннан соң әйткән сүзләребезгә каршы килә торган сүзләр әйтә идек", - диделәр. Шуңа күрә [Ибн Гомәр]: "Без моны икейөзлелек дип саныйбыз", - диде.
Hadith
Imam Bukhari : 6643
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِرَاكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ ذُو الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
[Кутәйбә] безгә [Әл-Ләйс]дән [Йәзид бин Әбу Хубайбтан] [Гыйрактан] [Әбу Хурайрадан] сөйләгәнчә, ул Аллаһ Рәсүленең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигәнен ишеткән: "Кешеләрнең иң начарлары - ике йөзле - ФУРСАТЧЫЛАР -, алар кайбер кешеләргә бер йөз белән, ә башкаларга икенче йөз белән киләләр".
Hadith
Imam Bukhari : 6644
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ هِنْدًا قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ فَأَحْتَاجُ أَنْ آخُذَ مِنْ مَالِهِ قَالَ خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ
[Мөхәммәд бин Кәсир] безгә [Суфиян]нан [Хишамнан] [аның әтисеннән] [Гайшәдән] радыйаллаһу ганһадан сөйләде. Һинд бинт Утба Пәйгамбәргә (саллаллаху алейхи һәм сәләм): «Әбү Суфиян бик саран кеше, шуңа күрә мин аның байлыгын - аның хәбәре булмыйча - алырга тиеш!» - диде. Пәйгамбәр җавап бирде: «Үзеңә һәм балаларыңа җитәрлек булганны мәгъруф - акыллы юл белән ал!»
Hadith
Imam Bukhari : 6645
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهَاعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَمِعَ خُصُومَةً بِبَابِ حُجْرَتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَأَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنْ النَّارِ فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَتْرُكْهَا
[Габдел Азиз бин Абдуллаһ] безгә [Ибраһим бин Сагъд]тан [Салих], [Ибн Сыйһаб]дан сөйләгән: [Урва бин Зубайр] миңа [Зәйнәп бинт Әбу Сәләмә] аңа [Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең хатыны Өммү Сәләмә] Аллаһның Рәсүленнән саллаһу галәйһи вәссәламнән] сөйләгәнен сөйләгән. Ул үз бүлмәсенең ишеге янында бәхәс ишетте, ул аларны каршы алырга чыгып: «Мин дә сезнең кебек гади кеше, һәм миңа бер шикаять килде, кем белә, бәлки сезнең берегез бәхәсләшүдә икенчесеннән остарактыр, шуңа күрә мин аның хаклы булуын уйлыйм - әгәр ул хаклы булмаса - мин аның өчен карар кабул итәм, шуңа күрә мин кемне сайласам, ул мөселман кардәшенең хокукларын бозып җиңә, бу мин аның өчен факел алу белән бертигез, шуңа күрә ул аны ала яки калдыра ала!» - диде.
Hadith
Imam Bukhari : 6646
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَيَّ فِيهِ فَقَامَ إِلَيْهِ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي كَانَ عَهِدَ إِلَيَّ فِيهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ احْتَجِبِي مِنْهُ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى
[Исмаил] безгә сөйләде, [Мәлик] миңа әйтте, [Ибн Шиһабтан] ['Урва бин Зөбәердән] [Пәйгамбәрнең хатыны Гаишә] әйтте: Утбә бин Әбу Ваккас үзенең абыйсы Сәгъд бин Әбу Ваккаска вәкаләт бирде, ул болай диде: "Кол Зәмәнең улы минем бер өлешем - минем улым -, шуңа күрә аны алыгыз". Мәккә яулап алынгач, Сәгъд аны тотып алды: "Бу минем абыемның улы, ул аның турындагы эшне миңа тапшырды", - диде. Габд бин Зәмә аңа карап басып: "Чыннан да, ул минем абыем һәм әтиемнең колының улы, ул аның түшәгендә туган", - диде, аннары икесе дә бу хакта Аллаһның Рәсүленә (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сөйләделәр. Аннары Сәгъд бин Әбу Ваккас әйтте: "Әй Аллаһның Рәсүле, ул минем абыемның улы, ул миңа вәкаләт бирде", - диде. Габд бин Зәм'ә башкалардан калышырга теләмәде һәм: «Чыннан да, ул минем кардәшем, һәм әтиемнең колының улы, ул аның түшәгендә туган», – диде. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Ул синеке, әй Габд бин Зәм'ә», – диде, аннары Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Бала түшәк хуҗасы, һәм зина кылучыга таш ату җәзасы бирелергә тиеш», – диде, аннары ул Сәүдә бинт Зәм'әгә: «Син аннан пәрдә кияргә тиеш!» – диде, чөнки бу Үтбәгә охшаган иде, шуңа күрә Зәм'әнең колының улы Сәүдәне мәңге күрмәде.
Hadith
Imam Bukhari : 6647
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحْلِفُ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ مَالًا وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا }الْآيَةَفَجَاءَ الْأَشْعَثُ وَعَبْدُ اللَّهِ يُحَدِّثُهُمْ فَقَالَ فِيَّ نَزَلَتْ وَفِي رَجُلٍ خَاصَمْتُهُ فِي بِئْرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قُلْتُ لَا قَالَ فَلْيَحْلِفْ قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ فَنَزَلَتْ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ }الْآيَةَ
[Исхак бин Наср] безгә [Абдурразак] безгә [Маншур] һәм [Әл-Амаси] безгә [Әбу Вәил] сөйләде, ул әйтте: [Абдуллаһ] әйтте, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Беркем дә башка кешенең милкен тартып алу нияте белән ялган ант итми һәм анты белән гаделсез эш итми, Аллаһ белән очрашачак һәм Аллаһ аңа ачуланачак", - диде. Шуннан соң Аллаһ "Дөреслектә, Аллаһның вәгъдәсен һәм антларын аз бәягә сатып алучылар" - "Али-Имран" 77- аятен төшерде, аннары [Әшъас] [Абдуллаһ] аларга сөйләгәндә килеп әйтте: "Чынлыкта, аять минем һәм мин кое турында бәхәсләшкән кеше турында төште, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Сезнең дәлилегез бармы?" "Юк", - дидем мин. Пәйгамбәр әйтте: "Ул чакта бәхәсләшкән кешегә ант итәргә боер!" - диде. Габдуллаһ әйтте: «Әгәр дәлил ант кына булса, ул ант итәр иде». Аннары аять иңде: «Дөреслектә, Аллаһ вәгъдәсен һәм антларын аз бәягә сатып алучылар... аять ахырына кадәр» - Али-Имран.77-
Hadith
Imam Bukhari : 6648
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ عَنْ أُمِّهَا أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَبَةَ خِصَامٍ عِنْدَ بَابِهِ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ فَلَعَلَّ بَعْضًا أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ أَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ وَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنْ النَّارِ فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَدَعْهَا
Безгә [Әбул Яман] безгә [Су'аиб] [әз-Зуһридән] миңа [Урва бин Зубайрга] [Зәйнәп бинт Әбу Сәләмә] моны әнисеннән сөйләгәнен сөйләде. [Өммү Сәләмә] болай диде: Бервакыт Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам ишек төбендә талаш тавышын ишетте, аннары алар белән очрашты һәм әйтте: "Мин дә сезнең кебек гади кеше, миңа бәхәс куелды, һәм сезнең арагызда бәхәсләшүдә остарак булган кеше булырга мөмкин, шуңа күрә мин аны җиңәм һәм мин аның хаклы булуын уйлыйм, шуңа күрә мин кемне дә булса башка мөселманның хокукларын бозып җиңәм, ул янып торган ут кебек, ул аны алсын яки ташласын!"
Hadith
Imam Bukhari : 6649
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَعْتَقَ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرَهُ فَبَاعَهُ بِثَمَانِ مِائَةِ دِرْهَمٍ ثُمَّ أَرْسَلَ بِثَمَنِهِ إِلَيْهِ
Безгә [Ибн Нумайр] [Мөхәммәд бин Бишр] [Исмәгыйль] [Сәләмә бин Куһайл] безгә ['Ато`]дан [Җабир бин Абдуллаһ]дан сөйләгәнен риваять иттеләр: Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) бер иптәшенең колын мудаббар юлы белән азат итүе турындагы хәбәрне ишеткән, хәтта аның башка милке булмаса да, Пәйгамбәр аны сигез йөз дирһәмгә сатып алган, аннары акчасын аңа җибәргән.
Hadith
Imam Bukhari : 6650
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْثًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَطُعِنَ فِي إِمَارَتِهِ وَقَالَ إِنْ تَطْعَنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَقَدْ كُنْتُمْ تَطْعَنُونَ فِي إِمَارَةِ أَبِيهِ مِنْ قَبْلِهِ وَايْمُ اللَّهِ إِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلْإِمْرَةِ وَإِنْ كَانَ لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ وَإِنَّ هَذَا لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ بَعْدَهُ
Безгә [Муса бин Исмәгыйль] [Габдел Азиз бин Мөслим] [Габдел Азиз бин Динар] болай дип әйткән: Мин [Ибн Гомәр] ризааллаһу ганһүмәнең болай дигәнен ишеттем: Аллаһның Рәсүле саллаһу гаиләте һәм аңа Усама бин Зәйдне командир итеп билгеләде, аннары аның җитәкчелеген сәхабәләре тәнкыйтьләделәр, шуңа күрә Пәйгамбәр шунда ук шелтәләде: "Әгәр сез аның җитәкчелеген тәнкыйтьләсәгез, сез аның әтисенең җитәкчелеген дә тәнкыйтьләдегез, Аллаһ белән ант итәм, ул җитәкчелек итүдә бик идеаль иде, һәм чыннан да аның әтисе - Зәйд бин Хариса - мин иң яраткан кешеләр арасында иде, һәм ул - Усама бин Зәйд - аңардан соң мин иң яраткан кешеләр арасында иде".
Hadith
Imam Bukhari : 6651
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْغَضُ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ
Мусаддад безгә Яхъя бин Сәиднең Ибн Җурайҗдан сөйләгәнен сөйләде, мин Ибн Әбү Мулайкәнең Айшәдән (Аллаһ аннан риза булсын) Аллаһның Илчесенең (Аллаһның аңа сәламе һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеттем: "Аллаһка иң нәфрәтләнгән кеше - үҗәт һәм бәхәсләшүче".
Hadith
Imam Bukhari : 6652
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ بَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِدًا ح و حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا فَقَالُوا صَبَأْنَا صَبَأْنَا فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ وَيَأْسِرُ وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ فَأَمَرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَسِيرَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلَا يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مَرَّتَيْنِ
[Мәхмүд] безгә [Абдурразак] безгә [Мә'мәр]не [Әз-Зүһридән] [Сәлимнән] [Ибн Гомәрдән] сөйләде, Пәйгамбәр (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) башка риваять аша Халидны җибәрде. Һәм [Әбу Габдуллаһ] безгә [Мә'мәр]не [Әз-Зүһридән] [Сәлимнән] [әтисеннән] әйтте: Пәйгамбәр (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) Халид бин Әл-Вәлидне Бәну Җудхаймага җибәрде, аларның теле ӘСЛӘМНӘ - без Исламны кабул иттек - дип әйтергә әзер түгел иде, шуңа күрә алар: "ӘШБӘ'НӘ" - бу сүзгә-сүз без Шәбия динен кабул итәбез дигәнне аңлата, ә алар ӘСЛӘМНӘне күздә тотканнар - диделәр, шуңа күрә Халид үзенең әсирләрен үтерүен, тотып алуын һәм һәрберебезгә тапшыруын дәвам итте, һәм һәрберебезгә аны үтерергә боерды, шуңа күрә мин: "Аллаһ белән ант итәм, мин әсиремне үтермим", - дидем, һәм минем иптәшләремнең берсе дә үз әсирләрен үтермәде. Мин бу хәлне Пәйгамбәргә (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) җиткердем, һәм ул: "Йә Аллаһ, мин Халид бин Вәлид кылган эштән Синең хозурыңда пакьмен", - диде. Ул сүзләрен ике тапкыр кабатлады.
Hadith
Imam Bukhari : 6653
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَكَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرٍو فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَتَاهُمْ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فَلَمَّا حَضَرَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَأَذَّنَ بِلَالٌ وَأَقَامَ وَأَمَرَ أَبَا بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ وَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي الصَّلَاةِ فَشَقَّ النَّاسَ حَتَّى قَامَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ فِي الصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ قَالَ وَصَفَّحَ الْقَوْمُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ لَمْ يَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْرُغَ فَلَمَّا رَأَى التَّصْفِيحَ لَا يُمْسَكُ عَلَيْهِ الْتَفَتَ فَرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ أَنْ امْضِهْ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ هُنَيَّةً يَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ مَشَى الْقَهْقَرَى فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ تَقَدَّمَ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ لَا تَكُونَ مَضَيْتَ قَالَ لَمْ يَكُنْ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لِلْقَوْمِ إِذَا رَابَكُمْ أَمْرٌ فَلْيُسَبِّحْ الرِّجَالُ وَلْيُصَفِّحْ النِّسَاءُ
[Әбу Нуъман] безгә [Хәммәд] безгә [Әбу Хазим Әл-Мәдәни] [Сәхәл бин Сәгъд Әс-Сәгъди]дән сөйләгән: Бәнү Әмр арасында сугыш булганда, бу хәбәр Пәйгамбәр галәйһиссәламгә барып җиткән, шуңа күрә ул зөһр намазын укыганнан соң аларны татулаштырырга барган. Аср намазы җиткәч, Билал азан һәм икәмә әйткән. Аннары ул Әбу Бәкергә халыкны җитәкләргә кушкан. Ул алга чыгып, аларны җитәкләгән. Аннары Пәйгамбәр галәйһиссәлам килеп җиткән, ә Әбу Бәкер намаз укыган. Пәйгамбәр рәтләрне өзеп, Әбу Бәкер артында торганчы, һәм Әбу Бәкер артыннан сафка басканчы алга барган. Сәхл әйтүенчә, шул вакытта сәхабәләр уң кулларын сул кулларының артына чапканнар, бу Пәйгамбәрнең аның артында булуына ишарә итеп. Әбу Бәкернең гадәте буенча, ул намазын тәмамлаганчы артына борылып карамый иде, шуңа күрә ул тәшфиһнең туктамыйча укылачагын күргәч, артына борылып карады һәм аның артында Пәйгамбәрне (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) күрде. Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аңа кулы белән намазын дәвам итәргә ишарә ясады һәм кулы белән шулай ишарә ясады. Әбу Бәкер бераз намазын дәвам итте, Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) әйткәннәре өчен Аллаһка мактау әйтте, аннары кире китте. Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын ... Шуннан соң Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) үзенең сәхабәләренә болай диде: «Намаз вакытында шикләнсәгез, ирләр тәсбих әйтсеннәр, ә хатын-кызлар кул чабып торсалар - тәшфих әйтсеннәр».
Hadith
Imam Bukhari : 6654
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَبَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلَانِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ فِي آخِرِ سُورَةِ التَّوْبَةِ{ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ }إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا وَكَانَتْ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ
[Мөхәммәд бин Убайдуллаһ] Әбу Сабит безгә сөйләде, [Ибраһим бин Саад] безгә [Ибн Шиһабтан] сөйләде, [Убайд бин Сибахтан] әйтте, [Зәйд бин Сабиттан] әйтте: Әбу Бәкер миңа кеше җибәрде, чөнки Әбу Бәкер Гомәр белән бергә булганда, Ямама сугышында күп санлы корбаннар булды. Әбу Бәкер әйтте: «Гомәр минем яныма килде һәм әйтте: «Ямама сугышында сугыш корбаннары коръраны – Коръән хәфизләрен – алып китү дәрәҗәсенә җитте, һәм мин Коръән корърасының күп урыннарда юкка чыгуы белән Коръәннең күп аятьләре югалыр дип куркам, һәм мин сезгә Коръән җыюны боерырга кирәк дип уйлыйм». Шуңа күрә мин әйттем: «Аллаһ пәйгамбәре беркайчан да эшләмәгән эшне мин ничек эшли алам?» Гомәр тиз арада үз фикерен белдерде; «Аллаһ белән ант итәм, бу яхшы эш», – дип, Гомәр мине бу эшкә өндәүдән туктамады, Аллаһ минем күкрәгемне ачканчы, Гомәрнең күкрәге ачылган эшне башкарырга, һәм мин Гомәрнең фикере белән килешәм». Зәйд әйтте, Әбү Бәкер әйтте: «Син яшь, акыллы кеше, һәм без синең сәләтеңә бернинди дә шикләнмибез, чөнки син Аллаһның Илчесе өчен вәхиләр язарга күнеккәнсең. Шуңа күрә Коръәннән – ул әле дә таралган – эзлә һәм аны җый», – диде. Зәйд җавап бирде: «Аллаһ белән ант итәм, әгәр Әбү Бәкер миңа тауны күчерергә боерса, миңа Коръән җыярга боерудан да авыррак булмас иде». Шуңа күрә мин әйттем: «Сез икегез Аллаһның Илчесе, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, беркайчан да эшләмәгән эшне ничек эшли аласыз?» Әбү Бәкер җавап бирде: «Аллаһ белән ант итәм, бу эш яхшы». Әбү Бәкер Аллаһ минем күкрәгемне ачканчы, Аллаһ Әбү Бәкер һәм Гомәрнең күкрәкләрен ачкан эшне эшләргә минем уйларымны этәрүдән туктамады. Мин икесе белән дә килештем, шуңа күрә таралган Коръәнне эзләп таптым һәм аны яфраклардан, тиреләрдән, чүлмәкләрдән, сөякләрдән һәм хафизларның сандыкларыннан җыйдым, һәм "Тәүбә" сүрәсе ахырында "Сезгә үзегездән бер пәйгамбәр килде, аять ахырына кадәр - "Әтәүбә" 128 нче аяте - Хөзәймә яки Әбү Хөзәймә белән, мин аны аның хатына керткәнче. Аннары бу шөхүф - Коръәннең төп кулъязмасы - Әбү Бәкернең исән вакытында Аллаһ аны үлемгә китергәнче аның янында булды, аннары бу шөхүф Гомәр әззә вәҗалланың исән вакытында Аллаһ аны үлемгә китергәнче аның янында булды, аннары Хәфсә бинт Гомәр белән булды" диде Мөхәммәд бин Убәйдулла; "әл-лихаф"ның мәгънәсе - пешкән балчык -.
Hadith
Imam Bukhari : 6655
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى ح حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُهُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُخْبِرَ مُحَيِّصَةُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَاللَّهِ ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمُحَيِّصَةَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِمْ بِهِ فَكُتِبَ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ أَفَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ الدَّارَ قَالَ سَهْلٌ فَرَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ
Безгә [Абдуллаһ бин Йосыф] безгә [Малик] турында [Әбү Ләйләдән] сөйләде - башка риваять аша - безгә [Исмаил] миңа [Малик] турында [Әбү Ләйлә бин Абдуллаһ бин Абдуррахман бин Сәһәл бин Әбү Хәтсмәдән] сөйләде, ул һәм аның халкының кайбер җитәкчеләре аңа Габдуллаһ бин Сәһәл һәм Мөхәйшә ачлык аркасында Хайбарга киткәннәрен хәбәр иттеләр, аннары Мөхәйшәгә Габдуллаһның үтерелүе һәм чишмәгә ташлануы турында әйттеләр. Шуңа күрә ул яһүдләр янына барып: "Әй, сез аны үтерүчеләр - Аллаһ белән ант итәм -!" - диде. Алар: "Без аны үтермәдек, Аллаһ белән ант итәм", - диделәр. Аннары Мөхәйшә өенә кайтып, халкы белән очрашканчы аларга хәлне сөйләде. Ул халкы белән үзеннән өлкәнрәк булган абыйсы Хувәйсә һәм Әбдәрәһман бин Сәһәл белән очрашты. Мөхәйшә акча белән сөйләшергә теләде - чөнки ул Хайбарга барган иде -, ләкин Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам Мөхәйшәне шелтәләде; "Картайсын, картайсын" дигәндә, ул үзенең яшен күздә тоткан. Шулай итеп, Хувайша - Мухайсаның өлкән абыйсы - сөйләште, аннары Мухайша сүзен дәвам итте. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Алар сезнең дусларыгызга дият түләргә телиләрме, әллә сугыш игълан итәргә телиләрме?" - диде. Шуннан соң Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам аларга хат җибәрде, һәм алар: "Без аны үтермәдек", - дип җавап бирделәр. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Мухайшага, Хувайшага һәм Абдуррахман бин Сәһалга: "Әгәр сез ант итсәгез һәм дустыгызның канын таләп итәргә хокукыгыз булса, нишләрсез?" - дип сорады. Алар: "Юк", - дип җавап бирделәр. Аннары Пәйгамбәр: "Әгәр яһүдләр сезгә ант итсәләр, нишләрсез?" - дип сорады. Алар: "Алар мөселман түгел", - дип җавап бирделәр. Моннан тыш, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам үзенең йөз дөясеннән дият түләде, аларны абзарга салганчы. [Сәһәл]: "Аларның берсе мине типте", - диде.
Hadith
Imam Bukhari : 6656
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَاجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنْ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ لِرَجُلٍ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا
Безгә [Адәм] безгә [Ибн Әбу Дзиб] безгә [әз-Зүһри] [Убәйдуллаһ бин Габдуллаһ] [Әбу Һөрәйрә]дән һәм [Зәйд бин Халид Әл-Җүһани] болай диде: «Бер күчмә гарәп - бәдәви килеп: «Әй Аллаһның Илчесе, безнең араны Аллаһ китабы белән хәл ит!» - диде. Шуннан соң каршы як торып: «Ул хаклы, безнең араны Аллаһ китабы белән хәл ит», - диде. Күчмә гарәп - авыл кешесе - аннары: «Минем улым бу кешенең хезмәтчесе иде, аннары ул хатыны белән зина кылды, һәм алар: «Улыңны таш белән үтерергә кирәк!» - диделәр», - диде. Мин улымны йөз кәҗә һәм бер хезмәтче белән коткардым, аннары галимнәрдән сорадым, һәм алар: «Улыңны йөз тапкыр камчы белән суктырырга һәм бер елга сөргенгә җибәрергә кирәк», - диделәр. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: «Чыннан да, мин сезнең икегез өчен дә Аллаһ китабы буенча карар кабул итәрмен, ә хезмәтчеләр һәм кәҗәләр сезгә кире кайтарылырга тиеш, ә малайлар йөз тапкыр кыйналырга һәм бер елга сөргенгә җибәрелергә тиеш, ә сез, Унәйс - тулысынча Унәйс Әл Әсләми - хатын янына барыгыз һәм аны таш белән атагыз!» Унәйс шунда ук хатын белән очрашты һәм аны таш белән ата.
Hadith
Imam Bukhari : 6657
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ لِلتُّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ
[Әбул Яман] безгә [Шуайб] безгә [әз-Зүһри]дән сөйләде, ул миңа [Убәйдуллаһ бин Габдулла] әйтте, [Абдуллаһ бин Аббас] аңа [Әбу Суфьян бин Харб] әйтте, Ираклий аңа Корайш төркеме белән булганда бер кеше җибәргән, аннары тәрҗемәчесенә: "Аларга әйт, мин бу кешедән - Әбу Суфьяннан - сорыйм, әгәр ул миңа ялганласа, аны ялганчы дип әйт", - диде, аннары Әбу Суфьян үз сүзен сөйләде, аннары Ираклий тәрҗемәчесенә: "Аңа - Әбу Суфьянга - әйт, әгәр син әйткәннәр дөрес булса, ул - Мөхәммәд - минем аяк табаннарымны да контрольдә тотачак", - диде.
Hadith
Imam Bukhari : 6658
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ ابْنَ الْأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ فَلَمَّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَاسَبَهُ قَالَ هَذَا الَّذِي لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَبَيْتِ أُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَ النَّاسَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ رِجَالًا مِنْكُمْ عَلَى أُمُورٍ مِمَّا وَلَّانِي اللَّهُ فَيَأْتِي أَحَدُكُمْ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَهَلَّا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَبَيْتِ أُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا فَوَاللَّهِ لَا يَأْخُذُ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا قَالَ هِشَامٌ بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا جَاءَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا فَلَأَعْرِفَنَّ مَا جَاءَ اللَّهَ رَجُلٌ بِبَعِيرٍ لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بِبَقَرَةٍ لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةٍ تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ
[Мөхәммәд] безгә [Әбдә] безгә [Хишам бин Урва] [әтисеннән] [Әбү Хөмәйд әс-Сәгыйди]дән риваять кылды: Пәйгамбәр (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) Ибнул Әтәбияне бәнү Сүләмнең хәер-сәдакаларын җыю өчен яллаган. Ул Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) янына килгәч, Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) аны бәяләгәч, ул: "Бу синең өлешең, бу минем бүләгем", - диде. Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) үзеннән-үзе: "Әгәр сез әтиегез һәм әниегез йортында гына яшәсәгез, дөрес сөйләсәгез, сезгә бүләк килер идеме?" - диде. Шуннан соң Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) торып басты һәм кешеләргә мөрәҗәгать итеп, Аллаһны мактады һәм мактады, аннары: "Әммә бә'ду", - диде. Чыннан да, мин сезнең кайберләрегезне Аллаһ миңа вәкаләт биргән эшкә ялладым, аннары берегез: "Бу сезнең өлешегез, бу минем бүләгем", - диде. Әгәр ул әтисе йортында һәм әнисе йортында утырса, әгәр ул чыннан да җуҗу булса, аның бүләге аңа киләчәкме?... Аллаһ белән ант итәм, сезнең берегез дә үз хакы булмаган әйберне алмый, ләкин ул Аллаһка алган әйберен күтәреп килә. Белегез, мин Аллаһка дөясен күтәреп килгән кешене беләм, сыерын күтәреп мөгерәгән кешене, кәҗәсен мәләгән кешене беләм. Аннары ул култык асты агарганчы кулларын күтәрде.
Hadith
Imam Bukhari : 6659
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ مِنْ نَبِيٍّ وَلَا اسْتَخْلَفَ مِنْ خَلِيفَةٍ إِلَّا كَانَتْ لَهُ بِطَانَتَانِ بِطَانَةٌ تَأْمُرُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَحُضُّهُ عَلَيْهِ وَبِطَانَةٌ تَأْمُرُهُ بِالشَّرِّ وَتَحُضُّهُ عَلَيْهِ فَالْمَعْصُومُ مَنْ عَصَمَ اللَّهُ تَعَالَىوَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ بِهَذَا وَعَنْ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ وَمُوسَى عَنْ ابْنِ شِهَابٍ مِثْلَهُ وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَوْلَهُ وَقَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ أَبِي حُسَيْنٍ وَسَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَوْلَهُ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Әшбәгъ] безгә [Ибн Вәхб] миңа [Юнус] әйтте, ул [Ибн Шиһабтан] ул [Әбу Сәламнән] ул [Әбу Сәгъид Әл-Худридан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Аллаһ пәйгамбәр җибәрмәде яки хәлиф билгеләде, ләкин аның ике лагере бар иде: берсе аңа яхшылык эшләргә боерды һәм аны дәртләндерде, икенчесе аңа явызлык эшләргә боерды һәм аны дәртләндерде, шуңа күрә сакланучы - Аллаһы Тәгалә саклаган кеше." [Сөләйман] ул [Яхья] ул миңа [Ибн Шиһабка] бу хәдисне сөйләде, ул [Ибн Әбу Атик] һәм [Муса] ул [Ибн Шиһабтан] шул ук хәдисне сөйләде, ә [Шуайб] ул [Әз-Зүһри] ул миңа [Әбу Сәламгә] ул [Әбу Сәгъид] әйтте... югарыдагы хәдис кебек. [Аль Аузай] һәм [Муавия бин Салам] әйтсәләр дә, [Аз Зухри] миңа әйтте [Абу Салама] миңа [Абу Хурайра] пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән әйтте. [Ибн Абу Хусейн] һәм [Саид бин Зияд] әйтсәләр, [Абу Саламадан] [Абу Саидтан] ,, югарыдагы хәдис кебек, һәм [Убайдулла бин Абу Ягъфар] миңа [Сафванга] [Абу Салама] дан [Абу Аюб] әйттеләр; Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнең сүзләрен ишеттем;
Hadith
Imam Bukhari : 6660
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الْوَلِيدِ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَأَنْ نَقُومَ أَوْ نَقُولَ بِالْحَقِّ حَيْثُمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ
Безгә [Исмаилгә] [Мәлик] миңа [Яхья бин Сәгыйдтән] ул болай дип сөйләгән: миңа [Убада бин Әл Вәлид] [әтием] миңа [Убада бин Әш-Самиттән] ул болай дип сөйләгән: «Без Аллаһның Илчесенә (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) тыңларга һәм буйсынырга, мәшгуль булсак та, ялкау булсак та, аның өстеннән хакимлек итүчеләрнең хакимиятен җимермәскә, кайда гына булсак та, дөреслекне урнаштырырга һәм сөйләргә ант иттек, һәм Аллаһ юлында гаепләүчеләрнең шелтәсеннән курыкмыйбыз».
