Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 6641
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ أَذِنَ لَهُمْ الْمُسْلِمُونَ فِي عِتْقِ سَبْيِ هَوَازِنَ إِنِّي لَا أَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ فَرَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ النَّاسَ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا
Пире каласа пачӗ [Исмаил бин Абу Увайс] мана [Исмаил бин Ибрагим] [хӑйӗн куккӑшӗнчен, Муса бин Укба] каласа пачӗ, [Ибн Шихаб] каланӑ, мана [Урва бин Зубайр] [Марван бин Хакам] тата [Мисвар бин Махкрама] иккӗшӗ те ӑна ҫапла каланӑ: Мӑсӑльмансем Хавазин тыткӑнӗнчисене ирӗке кӑларма ирӗк панӑ; — Сирӗнтен кам ирӗк парасса, кам ирӗк паманнине пӗлместӗп, ҫавӑнпа та сирӗн хушӑрти ӑслӑ ҫынсем мана ӳпкелешиччен каялла кайӑр. Унтан туссем таврӑнчӗҫ те вӗсен ӑсчахӗсем шалти калаҫӑва чӗнчӗҫ, унтан вӗсем Расулуллахпа тӗл пулма таврӑнчӗҫ те ӑна пур туссем те лӑпланни ҫинчен тата ҫакна тума ирӗк пани ҫинчен пӗлтерчӗҫ.
Hadith
Imam Bukhari : 6642
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أُنَاسٌ لِابْنِ عُمَرَإِنَّا نَدْخُلُ عَلَى سُلْطَانِنَا فَنَقُولُ لَهُمْ خِلَافَ مَا نَتَكَلَّمُ إِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِمْ قَالَ كُنَّا نَعُدُّهَا نِفَاقًا
Пире [Абу Нуаим] хӑйӗн ашшӗнчен [Ашим бин Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар] каласа панӑ, Хӑшӗ-пӗрисем Ибн Умара каланӑ; — ӗлӗк эпир хамӑрӑн пуҫлӑхпа тӗл пулсан, унран уйрӑлнӑ чухне хамӑр калаҫӑва хирӗҫле сӑмахсем каларӑмӑр. Ҫапла вара [Ибн Умар] каланӑ; — Эпир ҫакна икӗпитлӗх тесе шутлатпӑр.
Hadith
Imam Bukhari : 6643
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِرَاكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ ذُو الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
Пире [Кутайба] каласа пачӗ [Аль-Лайтс] [Язид бин Абу Хубайб] [Иракран] [Абу Хурайра], вӑл Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам каланине илтнӗ: «Чи усал ҫынсем — икӗ питлӗ ҫынсем - оппортунистсем -, вӗсем пӗр-пӗринпе пӗр-пӗринпе тӗл пулаҫҫӗ».
Hadith
Imam Bukhari : 6644
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ هِنْدًا قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ فَأَحْتَاجُ أَنْ آخُذَ مِنْ مَالِهِ قَالَ خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ
Пире [Мухаммад бин Катхир] [Суфьяна] [Хисямран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айсяхран] радиаллаху анхаран каласа пачӗ, Хинду бин Утба пророка саллаллаху алейхи васаллам каланӑ; — Абу Суфьян питӗ хыткукар ҫын, ҫавӑнпа та манӑн унӑн пурлӑхне — вӑл пӗлмесӗрех — илмелле! Пророк ҫапла хуравланӑ: «Хӑвӑра тата хӑвӑрӑн ачӑрсене мӗн ҫителӗклӗ пулнине ӑслӑ-ӑслӑ майпа илӗр!»
Hadith
Imam Bukhari : 6645
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهَاعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَمِعَ خُصُومَةً بِبَابِ حُجْرَتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَأَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنْ النَّارِ فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَتْرُكْهَا
Пире [Абдул Азиз бин Абдуллах] каласа пачӗ [Ибрагим бин Саад] [Салихран] [Ибн Шихабран] каланӑ: [Урва бин Зубайр] мана пӗлтернӗ, [Зайнаб бинт Абу Салама] ӑна пӗлтернӗ, [Умму Салама, пророкӑн арӑмӗ саллалла сулуллах] унран пӗлтернӗ саллаллаху алейхи васаллям; Вӑл хӑйӗн пӳлӗмӗн алӑкӗ умӗнче тавлашнине илтрӗ те хӑй тӗллӗнех вӗсене хирӗҫ тухрӗ те ҫапла каларӗ: — Эпӗ сирӗн пек ахаль ҫын кӑна, ман пата жалоба килчӗ, кам пӗлет, тен, сирӗнтен пӗри ыттисенчен чӗлхепе тавлашма ӑстарах пулӗ, ҫавӑнпа эпӗ ӑна тӗрӗс тесе шутларӑм — анчах вӑл ҫапла мар —, унтан эпӗ ун вырӑнне йышӑнтӑм, унтан кама шутлатӑп, вӑл хӑйӗн мӑсӑльман шӑллӗн прависене пӑсса ҫӗнтерет, ку вӑл эпӗ уншӑн факел илнине пӗлтерет, ҫапла вара вӑл ӑна хӑварма пултарать!
Hadith
Imam Bukhari : 6646
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَيَّ فِيهِ فَقَامَ إِلَيْهِ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي كَانَ عَهِدَ إِلَيَّ فِيهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ احْتَجِبِي مِنْهُ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى
Пире каласа панӑ [Исмаил] каланӑ, мана [Малик] [Ибн Шихабран] ['Урва бин Зубайран] ['Урва бин Зубайрран] ['Айсяхран, саллаллаху алейхи васаллам пророкӑн арӑмӗнчен] каласа панӑ, Утбах бин Абу Ваккаш хӑйӗн шӑллӗне, Салаллаху бин Вакша, влаҫа шанса панӑ; — Замах чура хӗрӗн ывӑлӗ манӑн пайӑм, ывӑлӑм, ҫавӑнпа та ӑна илӗр. Меккӑна ҫӗнсе илнӗ чухне Саад ҫакна ҫапла ӑнланнӑ: — Ку ман шӑллӑмӑн ывӑлӗ, вӑл хӑйӗн ӗҫӗсене мана шанса панӑ. Абд бин Зама хӑй тӗллӗнех ун умне тӑчӗ те ҫапла каларӗ: — Чӑнах та, вӑл манӑн шӑллӑм тата атте тарҫин ывӑлӗ, вӑл унӑн вырӑнӗ ҫинче ҫуралнӑ, — терӗҫ вӗсем иккӗшӗ те ҫак ӗҫ ҫинчен Расулуллах Шаллаллахуалайхивасаллама. Саад бин Абу Ваккаш вара ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, вӑл манӑн шӑллӑмӑн ывӑлӗ, вӑл мана хӑйӗн влаҫне панӑ». Абд бин Замах ҫухатасшӑн пулмарӗ, ҫапла каларӗ: — Вӑл манӑн шӑллӑм, аттен тарҫин ывӑлӗ, унӑн вырӑнӗ ҫинче ҫуралнӑ. Вара Пророк саллаллахуалаихивасаллам каланӑ; «Вӑл санӑн сӗтӳ, эй Абд бин Зама», — тенӗ вара Расулуллах салляллахуалайхивасаллам: «Ача — вырӑн хуҫи, аскӑн ҫынна чулпа персе айӑпламалла», — тенӗ вӑл Сауда бинт Замана: «Эсӗ унран хиджаб тӑхӑнмалла!» Утба евӗрлӗ пулнӑран, Замӑн чури ывӑлӗ Саудӑна ӗмӗрлӗхех курман.
Hadith
Imam Bukhari : 6647
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحْلِفُ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ مَالًا وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا }الْآيَةَفَجَاءَ الْأَشْعَثُ وَعَبْدُ اللَّهِ يُحَدِّثُهُمْ فَقَالَ فِيَّ نَزَلَتْ وَفِي رَجُلٍ خَاصَمْتُهُ فِي بِئْرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قُلْتُ لَا قَالَ فَلْيَحْلِفْ قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ فَنَزَلَتْ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ }الْآيَةَ
Пире каласа пачӗ [Исхак бин Нашр] пире [Абдурразак] каласа пачӗ [Суфьян] [Мансуртан] тата [Аль-Амаси] [Абу Ваилран] каланӑ, [Абдуллах] каланӑ, Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ; «Никам та тепӗр ҫын пурлӑхне туртса илес тӗллевпе суя тупа тумасть, вӑл хӑйӗн тупаӗпе тӗрӗс мар ӗҫлет, енчен те вӑл Аллаха тӗл пулмасан тата Аллах ӑна ҫилленмесен», — вара Аллах ҫак сӑвӑ йӗркине уҫса панӑ: «Чӑнах та, Аллах сӑмахне тата хӑйсен тупане пӗчӗк хакпа туянакансем» -QS. Али'Имран.77-, унтан [Аль-Асиатс] [Абдуллах] вӗсене каласа панӑ вӑхӑтра килчӗ те каланӑ; Чӑнах та, ҫак сӑвӑ йӗркине мана тата эпӗ пусӑ ҫинчен калаҫнӑ ҫынна уҫса пачӗҫ, унтан Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каларӗ: «Сирӗн ҫирӗплетӳ пур-и?» — Ҫук, — терӗм эпӗ. Пророк каланӑ: «Апла пулсан, хӑвӑн тӑшманна тупа тутар!» унтан Абдулла каларӗ; — Доказательствӑсем тупа туни кӑна пулсан, паллах, тупа тӑвӗ. Унтан ҫак сӑвӑ йӗрки анса ларчӗ: «Чӑнах та, Аллахӑн сӑмахне тата вӗсен тупа тунине пӗчӗк хакпа туянакансем... сӑвӑ йӗрки вӗҫленичченех» -QS. Али'Имран.77-
Hadith
Imam Bukhari : 6648
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ عَنْ أُمِّهَا أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَبَةَ خِصَامٍ عِنْدَ بَابِهِ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ فَلَعَلَّ بَعْضًا أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ أَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ وَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنْ النَّارِ فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَدَعْهَا
Пире [Абул Яман] каласа пачӗ [Сюаиб] [Аз Зухрирен] каласа пачӗ мана [Урва бин Зубайра] [Зайнаб бин Абу Салама] ӑна амӑшӗнчен каласа панӑ, [Умму Салама] каланӑ; Пӗррехинче пророк хӑйӗн алӑкӗ умӗнче шавлӑ харкашу илтнӗ те вӗсене кӗтсе илнӗ те ҫапла каланӑ: — Эпӗ сирӗн пекех ахаль ҫын кӑна, мана тавлашу илсе килеҫҫӗ, тен, сирӗнтен хӑшӗ-пӗрисем ыттисенчен лайӑхрах тавлашма пултараҫҫӗ, эпӗ ҫӗнтеретӗп, эпӗ вара вӑл тӗрӗс тесе шутлатӑп, ҫавӑнпа та эпӗ ытти мӑсӑльмансен прависене пӑсса кама ҫӗнтеретӗп, ҫавӑ ҫунакан ҫулӑм, тархасшӑн, илӗр е хӑварӑр!
Hadith
Imam Bukhari : 6649
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَعْتَقَ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرَهُ فَبَاعَهُ بِثَمَانِ مِائَةِ دِرْهَمٍ ثُمَّ أَرْسَلَ بِثَمَنِهِ إِلَيْهِ
Пире [Ибн Нумаир] каласа пачӗ [Мухаммад бин Бисир] пире [Исмаил] каласа пачӗ [Салама бин Кухайл] ['Ато`]-ран [Джабир бин Абдуллах] каланӑ, пророк саллаллахуалайхивасаллам хӑйӗн тусӗ хӑйӗн чурине ирӗке кӑларни ҫинчен илтнӗ, ун чухне вӑл урӑх пророк пулман пулин те ӑна сакӑрҫӗр дирхампа туяннӑ, унтан тупӑшне ун патне ярса панӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 6650
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْثًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَطُعِنَ فِي إِمَارَتِهِ وَقَالَ إِنْ تَطْعَنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَقَدْ كُنْتُمْ تَطْعَنُونَ فِي إِمَارَةِ أَبِيهِ مِنْ قَبْلِهِ وَايْمُ اللَّهِ إِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلْإِمْرَةِ وَإِنْ كَانَ لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ وَإِنَّ هَذَا لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ بَعْدَهُ
Пире [Муса бин Исмаил] каласа пачӗ [Абдул Азиз бин Муслим] пире [Абдулла бин Динар] каласа пачӗ, эпӗ [Ибн Умар] радиаллаху анхума каланине илтрӗм; Расулуллах Шаллаллахуалаихивасаллам экспедици янӑ та унӑн пуҫлӑхӗ пулма Усама бин Заида лартнӑ, унтан унӑн ертсе пынине ҫав вӑхӑтра унӑн тусӗсем хытӑ критикленӗ, ҫавӑнпа та пророк ӑна ҫийӗнчех ятланӑ; — Эсир унӑн ертӳлӗхне критиклетӗр пулсан, малтан унӑн ашшӗн ертӳлӗхне те критиклетӗр, Аллахпа, вӑл ертсе пыма питӗ лайӑх пулнӑ, чӑнах та, унӑн ашшӗ — Заид бин Харитса — эпӗ чи юратнӑ ҫынсенчен пӗри пулнӑ, вӑл — Усама бин Заид — вилнӗ хыҫҫӑн эпӗ чи юратнӑ ҫынсенчен пӗри пулнӑ».
Hadith
Imam Bukhari : 6651
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْغَضُ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ
Пире [Мусаддад] [Яхья бин Саид] [Ибн Джурайджран] каласа пачӗ, эпӗ [Ибн Абу Авалька] [Айся] радиаллаху анхаран каласа панине илтрӗм, терӗ вӑл; Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Аллах ытларах курайман ҫынсем — ҫирӗп кӑмӑллӑ ҫынсем, тавлашма юратакансем».
Hadith
Imam Bukhari : 6652
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ بَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِدًا ح و حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا فَقَالُوا صَبَأْنَا صَبَأْنَا فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ وَيَأْسِرُ وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ فَأَمَرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَسِيرَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلَا يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مَرَّتَيْنِ
Пире [Махмуд] каласа пачӗ [Абдурразак] пире [Ма'мар] [Аз Зухрирен] [Салимран] [Ибн Умартан] каласа пачӗ, пророк саллаллаху алейхи васаллам Халида ячӗ -урӑх ҫулпа куҫарнӑ-Тата мана [Абу Абдуллах бин Хадуллах] Халид хушрӗ пире [Абдурразак] каласа пачӗ. пире [Ма'мар] [Аз Зухри] [Салим] [ашшӗ] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ, пророк саллаллаху алейхи васаллам Халид бин Аль Валида Бану Джудзайма патне ячӗ, унӑн чӗлхисем ASLAMNAA -эпир ислам тӗнне йышӑнтӑмӑр- тесе калама пӗлмен-ха, ҫавӑнпа вӗсем ҫапла каларӗҫ; «АШБА'НА» - ку вӑл эпир шабия тӗнне тытса тӑнине пӗлтерет, вӗсем АСЛАМНА тенине пӗлтереҫҫӗ пулин те -, ҫавӑнпа та Халид хӑйӗн тыткӑнри ҫыннисене пире кашнинех вӗлерме, тыткӑна илме тата пама пӑрахмарӗ, пире кашнинех хӑйне вӗлерме хушрӗ, ҫавӑнпа эпӗ ҫапла каларӑм; — Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ хамӑн тыткӑна лекнӗ ҫынна вӗлермӗп, — манӑн юлташсенчен нихӑшӗ те унӑн тыткӑнҫине вӗлермен. Ҫавӑнпа та эпӗ ҫак ӗҫ ҫинчен пророка пӗлтертӗм те, вӑл ҫапла каларӗ: — Эй, Аллах, эпӗ Халид бин Валид мӗн тунине чӑнах та уйӑратӑп, — терӗ вӑл хӑйӗн сӑмахӗсене икӗ хутчен.
Hadith
Imam Bukhari : 6653
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَكَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرٍو فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَتَاهُمْ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فَلَمَّا حَضَرَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَأَذَّنَ بِلَالٌ وَأَقَامَ وَأَمَرَ أَبَا بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ وَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي الصَّلَاةِ فَشَقَّ النَّاسَ حَتَّى قَامَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ فِي الصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ قَالَ وَصَفَّحَ الْقَوْمُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ لَمْ يَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْرُغَ فَلَمَّا رَأَى التَّصْفِيحَ لَا يُمْسَكُ عَلَيْهِ الْتَفَتَ فَرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ أَنْ امْضِهْ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ هُنَيَّةً يَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ مَشَى الْقَهْقَرَى فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ تَقَدَّمَ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ لَا تَكُونَ مَضَيْتَ قَالَ لَمْ يَكُنْ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لِلْقَوْمِ إِذَا رَابَكُمْ أَمْرٌ فَلْيُسَبِّحْ الرِّجَالُ وَلْيُصَفِّحْ النِّسَاءُ
Пире каласа пачӗ [Абу Нуман] пире [Хаммад] каласа пачӗ [Абу Хазим Аль Мадани] [Сахал бин Саад Ас Саиди] каланӑ; Бани Амрусем хушшинче вӑрҫӑ пуҫлансан, ҫак хыпар пророк патне ҫитнӗ, ҫавӑнпа вӑл кӑнтӑрлахи кӗлӗ тунӑ, унтан вӗсем патне хӑйсем хушшинче мирлешме пынӑ. Кӑнтӑрлахи кӗлӗ ҫитсен, Билал кӗлӗ тума тата икамат каларӗ. Унтан вӑл Абу Бакра халӑха ертсе пыма хушнӑ. Вӑл та ертсе пыма малалла утрӗ. Унтан, Абу Бакр священниксене ертсе пынӑ вӑхӑтра, саллаллаху алейхи васаллям пророк килнӗ. Пророк Абу-Бакр хыҫне ҫитичченех йӗр урлӑ каҫрӗ те, Абу-Бакр хыҫҫӑн тӳрех ретре тӑричченех малалла кайрӗ. Сахал ҫапла каларӗ: «Ҫавӑн чухне юлташӗсем сылтӑм аллисемпе сулахай алӑ хыҫӗ ҫине ҫапса илчӗҫ, ҫакӑ вӗсем хыҫӗнче Ҫынна пӗлтерчӗ. Абу Бакрӑн йӑли ҫапла пулнӑ: вӑл кӗлӗ туса пӗтерсен, вӑл вӗҫлениччен ҫаврӑнса тӑман, ҫавӑнпа та вӑл ташфих пӗр чарӑнмасӑр малалла пынине курсан, ҫаврӑннӑ та хӑй хыҫӗнче пророк саллаллаху алейхи васаллам тӑнине курнӑ. Пророк саллаллаху алейхи ва саллам ӑна аллисемпе кӗлтума малалла тӑсма кӑтартнӑ та аллисемпе ҫапла сулкаланӑ. Абу Бакр пӗр вӑхӑт кӗлтума пӑрахман, пророкӑн сӑмахӗсемшӗн Аллаха мухтанӑ, унтан каялла утнӑ, пророк ҫакна курсан, пророк малалла кайнӑ та халӑха ертсе пынӑ. Кӗлӗ туса пӗтерсен, вӑл ҫапла каланӑ: «Эй, Абу Бакр, эпӗ сана сигнал панӑ чухне мӗн чӑрмантарнӑ, анчах эсӗ малалла каламан?» Абу Бакр ҫапла хуравларӗ: «Ибн Абу Кухафа пророк саллаллаху алейхи васаллам» ертсе пыни вырӑнлӑ мар. Унтан Пророк юлташӗсене каланӑ: «Эсир кӗлтунӑ чухне иккӗленетӗр пулсан, арҫынсем тасбих калччӑр, хӗрарӑмсем вара алӑ ҫупӑр -ташфиих-».
Hadith
Imam Bukhari : 6654
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَبَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلَانِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ فِي آخِرِ سُورَةِ التَّوْبَةِ{ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ }إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا وَكَانَتْ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ
Пире [Мухаммад бин Убайдуллах] Абу Табит каласа пачӗ, пире [Ибрагим бин Саад] [Ибну Шихабран] [Убайд бин Сибакран] [Заид бин Сабитран] каласа пачӗ, Абу Бакр мана курма ҫын янӑ, мӗншӗн тесен Ямама вӑрҫинче вилнисем нумай пулнӑ, ҫав вӑхӑтра Амбу Бак Уммарпа пӗрле пулнӑ. Абу Бакр каланӑ; Умар ман пата пычӗ те каларӗ; «Ямама вӑрҫинче вӑрҫӑри ҫухатусем Коррана илсе кайичченех сарӑлнӑ» - Коран ӑса хывакансем, эпӗ вара, тен, Коран нумай ҫӗрте вилнӗ май, Коранӑн нумай сӑввисем ҫухалӗҫ тесе пӑшӑрханатӑп, эсир вӗсене Коран пуҫтарма хушсан, эпӗ ҫапла шутлатӑп». Эпӗ ҫапла хуравларӑм: — Аллахӑн Элчи нихҫан та туман ӗҫе мӗнле тума пултаратӑп-ха эпӗ? Умар ҫавӑнтах хӑйӗн шухӑшне пӗлтерчӗ; — Аллахпа тупа тӑватӑп, ку лайӑх япала, — мана ҫак ӗҫе тума хавхалантарсах тӑчӗ Умар, анчах Аллах манӑн кӑкӑра Умар кӑкӑрӗ унччен уҫса панӑ ӗҫе тума уҫрӗ, эпӗ Умар шухӑшӗпе килӗшетӗп. Заид каланӑ, Абу Бакр каланӑ; — Чӑнах та, эсӗ ҫамрӑк, ӑслӑ ҫын, эпир санӑн пултарулӑху пирки пачах та иккӗленместпӗр, мӗншӗн тесен эсӗ Аллахӑн Элчи валли уҫҫӑн ҫырма хӑнӑхнӑ. Ҫавӑнпа та Корана вуласа тухӑр — вӑл халӗ те сапаланса выртать — ӑна пуҫтарӑр». Ҫапла вара Заид хуравларӗ; — Аллахпа тупа тӑватӑп, енчен те Абу Бакр мана ту куҫарма хушнӑ пулсан, мана вӑл Коран пухма хушнинчен йывӑртарах пулман пулӗччӗ. Эпӗ ҫапла каларӑм: — Эсир иксӗр те Расулуллах Саллаллахуалайхивасаллам нихҫан та туман ӗҫе мӗнле тума пултартӑр-ха? — хуравларӗ Абу Бакр; «Аллахпа тупа тӑватӑп, ку ӗҫ лайӑх». Абу Бакр манӑн шухӑша хавхалантарма нихҫан та чарӑнман, мӗншӗн тесен Аллах манӑн кӑкӑра Абу Бакрпа Умарӑн кӑкӑрӗнче уҫнӑ ӗҫе тума уҫнӑ. Эпӗ вӗсемпе иккӗшӗпе те килӗшрӗм, ҫавӑнпа та эпӗ сапаланчӑк Корансене шыраса тупрӑм, вӗсене вулакансен вар-хырӑмӗнчен, тирӗнчен, савӑт-сапаран, шӑмӑсенчен тата кӑкӑрӗсенчен пуҫтартӑм та, «Ат Тауба» сурӑн вӗҫӗнче ҫакӑн пек сӑвӑ йӗркине тупрӑм: — Сирӗн пата хӑвӑр йӑхӑртан хыпарҫӑ килчӗ,,,, сӑвӑ йӗрки вӗҫлениччен -QS. Аттауба 128- Хузаимӑпа е Абу Хузаемӑпа, ҫавӑнпа эпӗ ӑна унӑн ҫырӑвне кӗртрӗм. Унтан шухуф — Коранӑн малтанхи ҫырӑвӗн алҫырӑвӗ — Абу Бакрпа унӑн пурнӑҫӗнче, ӑна Аллах виличченех, унпа пӗрле пулнӑ, унтан ҫак шухуф унӑн пурнӑҫӗнче, Аллах ӑна виличчен, Умарпа пӗрле пулнӑ, унтан Хафшах бинт Умарпа пӗрле пулнӑ. Мухаммед бин Убайдулла ҫапла каланӑ: Аль-Лихаф сӑмахӑн пӗлтерӗшӗ — чӳлмек — ҫунтарнӑ тӑм —.
Hadith
Imam Bukhari : 6655
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى ح حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُهُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُخْبِرَ مُحَيِّصَةُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَاللَّهِ ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمُحَيِّصَةَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِمْ بِهِ فَكُتِبَ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ أَفَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ الدَّارَ قَالَ سَهْلٌ فَرَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ
Пире [Абдулла бин Юсуф] каласа пачӗ [Малик] [Абу Лайла] - урӑхла каласа пани урлӑ - каласа пачӗ [Исмаил] мана [Малик] [Абу Лаила бин Абдулла бин Абдуррахман бин Абдуррахман бин Сахал бин Абу Хацма] каласа пачӗ, вӑл тата унӑн халӑхӗн темиҫе ертӳҫи Абдуллах бин Сахал тата Мушахал Хасмахран тухса кайни ҫинчен пӗлтернӗ вӗсем ҫине ҫитнӗ типӗ ҫанталӑк, унтан Мухайшаха Абдуллана вӗлерни ҫинчен тата ҫӑлкуҫа пӑрахни ҫинчен пӗлтернӗ. Вара вӑл иудейсем патне пырса каланӑ; — Эй, эсӗ — Аллахпа — вӗлернӗ ӑна! — Вӗсем хуравларӗҫ; «Эпир ӑна вӗлермерӗмӗр, Аллахпа». Унтан Мухайшах хӑйӗн ҫыннисемпе тӗл пуличчен килне таврӑннӑ та вӗсене хӑйӗн ӗҫне каласа панӑ. Вӑл хӑйӗн халӑхне хӑйӗн шӑллӗпе, хӑйӗнчен аслӑрах Хувайсапа тата Абдуррахман бин Сахалпа тӗл пулнӑ. Мухайшах укҫалла калаҫасшӑн пулнӑ — мӗншӗн тесен вӑл Хайбара кайнӑ ҫын пулнӑ — анчах та пророк Мухайшана ятланӑ; «Аслӑрах пултӑр, аслӑрах пултӑр» тенӗ вӑл хӑйӗн ҫулӗ ҫинчен. Ҫапла Хувайшах — Мухайсӑн аслӑ пиччӗшӗ — калаҫрӗ, унтан Мухайшах малалла каларӗ. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Вӗсем сирӗн тусӑрсене дият тӳлесшӗн-и е вӑрҫӑ пуҫласшӑн-и?» унтан Пророк саллаллахуалайхивасаллам вӗсем патне ҫыру янӑ, вӗсем вара ҫапла хуравланӑ; — эпир ӑна вӗлермен. Унтан Расулуллах саллаллахуалайхивасаллам Мухайшаха, Хувейшаха тата Абдуррахман бин Сахала каланӑ; — Тупа туса, тусӑн юнне ыйтма ирӗк пур пулсан? вӗсем хуравларӗҫ; 'Çук'. Пророк вара ҫапла каланӑ: — Иудейсем сана тупа тунӑ пулсан? Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: «вӗсем мӑсӑльмансем мар». Унсӑр пуҫне, шӑпах пророк саллаллахуалайхивасаллам хӑйӗн ҫӗр тӗверен дият тӳленӗ, вӗсене витене лартнӑ. [Сахал] каланӑ; — Пӗри мана тапса ячӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6656
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَاجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنْ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ لِرَجُلٍ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا
Пире каласа пачӗ [Адам] пире [Ибн Абу Дзи'б] каласа пачӗ [Аз Зухри] [Убайдуллах бин Абдилла] [Абу Хурайра] тата [Заид бин Халид Аль Джухани] каланӑ, бедуин араб -куҫса ҫӳрекен- килнӗ те каланӑ; «Эй, Аллахӑн Элчи, пирӗн хушӑра Аллах кӗнекипе татса пар! — Унтан тӑшманӗ ура ҫине тӑчӗ те ҫапла каларӗ: «Вӑл тӗрӗс калать, пирӗнпе Аллах кӗнеки хушшинче татса парӑр». Куҫса ҫӳрекен араб — ялти — вара ҫапла каланӑ; — Ман ывӑлӑм ҫак ҫыннӑн ӗҫченӗ пулнӑ, унтан вӑл арӑмӗпе аскӑн ӗҫ тунӑ, вара: санӑн ывӑлна чулпа персе вӗлермелле! — Ҫапла вара эпӗ хамӑн ывӑлӑма ҫӗр качакапа тата пӗр тарҫӑпа ҫӑлса хӑвартӑм, унтан эпӗ ахлул-илмирен ыйтрӑм та, вӗсем ҫапла каларӗҫ: — санӑн ывӑлна ҫӗр хутчен хӗнемелле те ҫулталӑклӑха ссылкӑна ямалла. Укҫа-тенкӗпе Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: — Чӑнах та, эпӗ сире иксӗршӗн те Аллах кӗнекипе татса парӑп, тарҫӑсемпе качакасем пирки вӗсене сире тавӑрса памалла, арҫын ачасене ҫӗр хутчен хӗнемелле те ҫулталӑклӑха ссылкӑна ямалла, эсир вара, Унаис — тулли Унаис Аль Аслами — хӗрарӑм патне кайӑр та ӑна чулпа перетӗр! Унайс ҫийӗнчех хӗрарӑма тӗл пулнӑ та чулпа персе вӗлернӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6657
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ لِلتُّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ
Пире [Абул Яман] каласа пачӗ [Сюаиб] [Аз Зухри] мана [Убайдулла бин Абдулла] каласа пачӗ, [Абдулла бин Аббас] ҫакӑн ҫинчен пӗлтернӗ, [Абу Суфьян бин Харб] ҫакӑн ҫинчен пӗлтернӗ, Гераклий ун патне, вӑл Корейшерсен ушкӑнӗпе пӗрле чухне, хӑйӗн тӑлмачӗ патне хыпар янӑ; — Калӑр вӗсене, эпӗ ҫак ҫынран — Абу Суфьянран — ыйтӑп, вӑл мана суять пулсан, ӑна суйӑр, — терӗ вара Абу Суфьян хӑйӗн калаҫӑвне малалла тӑсрӗ, унтан Гераклий хӑйӗн пресс-секретарӗнчен каларӗ; — Кала ӑна — Абу Суфьян — эсӗ мӗн калани тӗрӗс пулсан, вӑл — Мухаммед — манӑн ура тупанӗсене тытса тӑрӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6658
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ ابْنَ الْأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ فَلَمَّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَاسَبَهُ قَالَ هَذَا الَّذِي لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَبَيْتِ أُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَ النَّاسَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ رِجَالًا مِنْكُمْ عَلَى أُمُورٍ مِمَّا وَلَّانِي اللَّهُ فَيَأْتِي أَحَدُكُمْ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَهَلَّا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَبَيْتِ أُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا فَوَاللَّهِ لَا يَأْخُذُ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا قَالَ هِشَامٌ بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا جَاءَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا فَلَأَعْرِفَنَّ مَا جَاءَ اللَّهَ رَجُلٌ بِبَعِيرٍ لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بِبَقَرَةٍ لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةٍ تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ
Пире [Мухаммед] каласа пачӗ [Абда] пире [Хисям бин Урва] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хумаид Саиди пек] каласа пачӗ, пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗррехинче Ибнул Атабияна Сулейм ачисенчен ырлӑх пухма тара тытнӑ. Вӑл Расулуллах патне пырсан, Расулуллах ӑна хакланӑ чухне ҫапла каланӑ: — Ку пай сан валли, ку — ман валли парне. Хӑй тӗллӗнех Расулуллах Шаллаллахуалайхивасаллам ҫапла каларӗ: «Эсӗ аҫу килӗнче тата аннӳ килӗнче ларсан, тӳрӗ кӑмӑллӑ пулсан, санӑн сӑвапу ҫитӗччӗ-ши?» унтан пророк ура ҫине тӑчӗ те халӑх умӗнче сӑмах каларӗ, вӑл Аллаха пуҫҫапрӗ те мухтарӗ, унтан ҫапла каларӗ: «Амма баду». Чӑнах та, эпӗ сирӗнтен темиҫе ҫынна Аллах мана тума ирӗк панӑ ӗҫе ӗҫе илтӗм, унтан сирӗнтен пӗри ку сирӗншӗн пай, ку маншӑн парне терӗ. Вӑл ашшӗ килӗнче, амӑшӗн килӗнче кӑна ларсан, тӳрӗ кӑмӑллӑ пулсан, унӑн сӑвапӗ ӑна ҫитӗ-ши... Аллахпа тупа тӑватӑп, сирӗнтен нихӑшӗ те хӑйӗн прави мар япалана илмест, анчах вӑл хӑй илнӗ япалана йӑтса Аллах умне тӑрать. Акӑ эпӗ пӗлетӗп, кам та пулин Аллах умӗнче хӑйӗн тӗвене йӑтса пырать, вӑл мӑкӑртатать, кам та пулин хӑйӗн ӗнине йӑтса пырать, вӑл мӑкӑртатать, кам та пулин хӑйӗн качакине йӑтса пырать, вӑл мӑкӑртатать. унтан хул айӗсем шурӑ курӑнччӑр тесе аллисене ҫӗклерӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6659
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ مِنْ نَبِيٍّ وَلَا اسْتَخْلَفَ مِنْ خَلِيفَةٍ إِلَّا كَانَتْ لَهُ بِطَانَتَانِ بِطَانَةٌ تَأْمُرُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَحُضُّهُ عَلَيْهِ وَبِطَانَةٌ تَأْمُرُهُ بِالشَّرِّ وَتَحُضُّهُ عَلَيْهِ فَالْمَعْصُومُ مَنْ عَصَمَ اللَّهُ تَعَالَىوَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ بِهَذَا وَعَنْ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ وَمُوسَى عَنْ ابْنِ شِهَابٍ مِثْلَهُ وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَوْلَهُ وَقَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ أَبِي حُسَيْنٍ وَسَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَوْلَهُ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Пире [Ашбаг] каласа пачӗ [Ибну Вахб] мана [Юнус] [Ибн Шихабран] [Абу Саламаран] [Абу Саид Аль Худрирен] пророк саллаллаху алейхи васалламран каласа пачӗ; «Аллах пророк яман, халиф лартман, унӑн икӗ лагерь пулман пулсан, ӑна ырӑ тума хушакан тата ӑна хавхалантаракан лагерь тата ӑна усал ӗҫсем тума хушакан тата хавхалантаракан лагерь, вара вӑранакан ҫынна Аллах Таала сыхлать». [Сулайман] каланӑ тӑрӑх, [Яхья] мана [Ибну Шихаба] ҫак хадиспа, [Ибн Абу Атикран] тата [Мусаран] [Ибну Шихабран] ҫав хадисах каласа панӑ, [Сюаиб] вара [Аз Зухри] мана [Абу Салама] [Абу Салама] [Абу Саламаран] ҫӳлти хадис пекех каласа панӑ тенӗ... [Аль-Аузаи] тата [Муавия бин Салам] каланӑ вӑхӑтра вӗсем мана [Аз-Зухри] мана [Абу Салама] [Абу Хурайра] пророкран саллаллаху алейхи васаллямран каласа панӑ. [Ибн Абу Хусейн] тата [Саид бин Зияд] ҫапла каланӑ: Эпӗ пророк саллаллаху алейхи васаллям каланине илтрӗм.
Hadith
Imam Bukhari : 6660
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الْوَلِيدِ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَأَنْ نَقُومَ أَوْ نَقُولَ بِالْحَقِّ حَيْثُمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ
Пире каласа пачӗ [Исмаил] мана [Малик] [Яхья бин Саид] каланӑ, мана ['Убада бин Аль Валид] каласа панӑ [Манӑн атте] [Убада бин Аш Шамит] каланӑ; «Эпир Расулуллах Саллаллахуалайхивасаллама парӑнма сӑмах паратпӑр, ӑна итлеме тата пӑхӑнма сӑмах паратпӑр, эпир хастар пулсан та, хастар пулсан та, кахал пулсан та, ун ҫинче ларакансен влаҫне сирпӗтсе антарас мар, кирек ӑҫта пулсан та чӑнлӑха ҫирӗплетес тата калаҫас тесе, Аллах ҫулӗ ҫинче критиклекенсен ӳпкевӗсем пирки пӑшӑрханмастпӑр».
