Imam Bukhari : 6621
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍيَقُولُ لِامْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ تَعْرِفِينَ فُلَانَةَ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِهَا وَهِيَ تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ فَقَالَ اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي فَقَالَتْ إِلَيْكَ عَنِّي فَإِنَّكَ خِلْوٌ مِنْ مُصِيبَتِي قَالَ فَجَاوَزَهَا وَمَضَى فَمَرَّ بِهَا رَجُلٌ فَقَالَ مَا قَالَ لَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ مَا عَرَفْتُهُ قَالَ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجَاءَتْ إِلَى بَابِهِ فَلَمْ تَجِدْ عَلَيْهِ بَوَّابًا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَرَفْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الصَّبْرَ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ
Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Manshur] Yandi me songa beto [Abdushshamad] Yandi me songa beto [Syu’ba] me songa beto [Tabit Al Bunani] me tuba nde, Mono waka [Anas bin Malik] ke tuba na nkento mosi ya dibuta na yandi; ‘Nge me zaba nkento A? ’ ‘Mono me zaba’ yandi vutulaka. Anasi landaka kutuba nde; Nkutu, kilumbu mosi Ntumwa (saw) lutaka nkento yina ntangu yandi vandaka kudila na maziamu, na nima yandi longisilaka yandi nde: ‘Wa Nzambi boma, mpi kanga ntima! ’ Nkento yina na kisika ya kupesa mvutu nde; ‘Kwenda, sambu nge me kutanaka ve ti kigonsa yai bonso ya mono! ’ Anas tubaka, Profete katukaka mbala mosi mpi kwendaka. Ebuna muntu mosi lutaka na lweka ya nkento yina mpi tubaka nde; ‘Inki Ntumwa ya Allah tubaka na nge? ’ Nkento yina vutulaka nde; ‘Mu zaba ve kana muntu yina vandaka Ntumwa ya Allah’. muntu yina tubaka nde; ‘Muntu yina vandaka Ntumwa ya Allah!’ Anasi tubaka nde; Nkento yina landaka na kukwisa na kielo ya nzo ya Profete ye yandi monaka ve muntu ya ke taninaka kielo, yo yina yandi tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Nzambi, na zina ya Nzambi, mono me zaba nge! ’ Na nima, Ntumwa tubaka nde; ‘Kukanga ntima ke monanaka na ntangu ya ntete ya bupusi’.
Imam Bukhari : 6622
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ الذُّهْلِيُّ حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ثُمَامَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ كَانَ يَكُونُ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْزِلَةِ صَاحِبِ الشُّرَطِ مِنْ الْأَمِيرِ
Yandi me songa beto nde [Muhammadi mbuta] me songa beto nde; [Tata na mono] songaka mono katuka na [Tsumamah] katuka na [Anas bin Malik], yandi tubaka nde, Qais bin Sa’d vandaka na ntwala ya Ntumwa bonso nsadisi ya mfumu mosi.
Imam Bukhari : 6623
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ الْقَطَّانُ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ وَأَتْبَعَهُ بِمُعَاذٍ
Yandi me songa beto [Musaddad] me songa beto [Yahya bo ke bingaka Al Qaththan] katuka na [Qurrah bin Khalid] me songa mono [Humaid bin Hilal] katuka na [Abu Burdah] katuka na [Abu Musa], nde Ntumwa saw tindaka yandi mbala mosi mpi na nima yandi tindaka kulanda Mu’adz bonso muntu na yandi.
Imam Bukhari : 6624
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا مَحْبُوبُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ رَجُلًا أَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ فَأَتَى مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَهُوَ عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَقَالَ مَا لِهَذَا قَالَ أَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى أَقْتُلَهُ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me songa mono [Abdullah bin Shabah] me songa beto [Mahbub bin Al Hasan] me songa beto [Khalid] katuka na [Humaid bin Hilal] katuka na [Abu Burdah] katuka na [Abu Musa], kuvandaka ti muntu mosi yina balukaka na dibundu ya Islam mpi na nima yandi balukaka na dibundu ya Bayuda, na nima yandi kwisaka na Jabal na Mu'adz na ntangu yina, yulaka nde: ‘Inki mambu me kuminaka muntu yai? ’ Mu’adz bin Jabal vutulaka nde: ‘Muntu yai kumaka Muzuluma, kansi na nima yandi kumaka Kiyuda’. Abu Musa tubaka na mbala mosi nde; 'Mu zola ve kuvanda tii kuna mu ta fwa yandi mutindu nsiku ya Allah ti ya Ntumwa na yandi saw.
Imam Bukhari : 6625
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ كَتَبَ أَبُو بَكْرَةَإِلَى ابْنِهِ وَكَانَ بِسِجِسْتَانَ بِأَنْ لَا تَقْضِيَ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَأَنْتَ غَضْبَانُ فَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَقْضِيَنَّ حَكَمٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ
Yandi me songa beto [Adami] me songa beto [Syuba] Yandi me songa beto [Abdul Malik], mono me wa [Abdul] ke tuba nde, [Abu] sonikilaka mwana na yandi yina vandaka na ntangu yina na Sidjistan mukanda yina tubaka nde; ‘Kusambisa ve na kati ya bantu zole ntangu nge kele na nganzi, sambu mono waka Ntumwa sallallallaahu’alaihiwasallam ke tuba nde: ‘Zuzi me buyisama na kuzenga mambu na kati ya bantu zole ntangu nge kele na makasi’.
Imam Bukhari : 6626
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَأَتَأَخَّرُ عَنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلَانٍ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا فِيهَا قَالَ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ أَشَدَّ غَضَبًا فِي مَوْعِظَةٍ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُوجِزْ فَإِنَّ فِيهِمْ الْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abu Khalid] katuka na [Qais bin Abu Hazim] katuka na [Abu Mas’ud Al Ansari] me tuba, muntu mosi kutanaka ti mfumu ya insi mpi tubaka nde; 'O Ntumwa ya Allah, na Allah, mono ke lemba kibeni na kisambu ya suka sambu mutindu yina mpi mutindu yina kele imam, yandi ke kumisaka ntangu yonso kutanga ya kisambu na yandi nda ntangu yandi ke sambaka ti beto'. Abu Mas’ud tubaka nde; Mono me monaka ntete ve Ntumwa saw na makasi bonso ntangu yandi pesaka yandi bandongisila. Na nima Profete nganinaka; ‘O bantu, kele na bantu na kati na beno yina ke salaka nde bantu ya nkaka kukatuka na -ba mosquée ti na lusambu-, konso muntu na kati na beno ke twadisa bantu, sala yo na bunkufi -na pete-, sambu kele ti minunu, bantu ya kulemba ti bantu ya kele ti bampusa’.
Imam Bukhari : 6627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ الْكَرْمَانِيُّ حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَذَكَرَ عُمَرُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لِيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ فَتَطْهُرَ فَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يُطَلِّقَهَا فَلْيُطَلِّقْهَا
Yandi me songa beto [Muhammad disongidila Az Zuhri] me songa mono [Salim], nde [Abdollah bin Omar] songaka yandi, yandi fwaka makwela ti yandi, 10:10, 11. 10 Yandi waka makasi mingi sambu na diambu yina mpi tubaka nde: ‘Songa yandi na kutadila yo, na nima yandi bumba yo tii kuna yo ta kuma bunkete, na nima yandi mona menga diaka, na nima yo ta kuma bunkete, na nima kana yandi ke zola kupesa yo kiese, katula makwela na yandi!’
Imam Bukhari : 6628
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْجَاءَتْ هِنْدٌ بِنْتُ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَهْلُ خِبَاءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ يَذِلُّوا مِنْ أَهْلِ خِبَائِكَ وَمَا أَصْبَحَ الْيَوْمَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَهْلُ خِبَاءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ يَعِزُّوا مِنْ أَهْلِ خِبَائِكَ ثُمَّ قَالَتْ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ مِسِّيكٌ فَهَلْ عَلَيَّ مِنْ حَرَجٍ أَنْ أُطْعِمَ مِنْ الَّذِي لَهُ عِيَالَنَا قَالَ لَهَا لَا حَرَجَ عَلَيْكِ أَنْ تُطْعِمِيهِمْ مِنْ مَعْرُوفٍ
Yandi me songa beto [Abul Yaman] me songa beto [Syuaib] katuka na [Az Zuhri] me songa beto [‘Urwah] nde [Aisyah] bika Nzambi kusepedisa yandi tubaka nde, Bahindu bin Utba bin Rabi’a kwisaka mpi tubaka nde; 'O Ntumwa ya Allah, na ntangu ya ntama ata muntu mosi ve vandaka kuzinga na nzo na ntoto yina mono vandaka kuzola kupesa nsoni katula kaka muntu yina vandaka kuzinga na nzo na nge, mambu ya kuswaswana kele ntangu yai, ata muntu mosi ve vandaka kuzinga na nzo yina na ntoto yina mono vandaka kuzola kupesa lukumu kuluta muntu yina vandaka kuzinga na nzo na nge,' na nima bi Hindubahn tubaka; ‘Na kutuba ya mbote Abu Sufyan kele muntu ya ntu-ngolo mingi, keti yo ta vanda disumu sambu na mono na kudisa bantu yina kele bantu ya beto ke zingaka ti bo - na kubakaka bima na bo kukonda nde bo zaba?
Imam Bukhari : 6629
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الرُّومِ قَالُوا إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِهِ وَنَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ
Bo me songa mono nde [Muhammad bin Basyar] me songa beto [Ghundar] me songa beto [Syu’bah] me tuba nde, mono waka [Qatadah] na [Anas bin Malik] ke tuba nde, Ntangu profete zolaka kutinda mukanda na bantu ya Roma, bo monaka nde yo vandaka ve muntu yina vandaka ve ti mukanda yina. bo me tula kashe, yo yina Ntumwa salaka kashe na arza, bonso nde mono monaka nsemo na yo mpi bo sonikaka na zulu na yo nde MUHAMMAD RASULULLAH.
Imam Bukhari : 6630
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَفِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِيَ مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ قَالَ عُمَرُ لَا تَفْعَلْ فَإِنِّي كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَإِلَّا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَوَعَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَالَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Yandi me songa beto [Abul Yaman] me songa beto [Syu’aib] katuka na [Az Zuhri] me songa mono [Mutindu Sa’ib bin Yazid bin Ukhti Namir], nde [Khuwaitib bin Abdul ‘Uzza] songaka yandi, nde [Abdul Yaman] songaka yandi, yandi kwendaka kutala Umar mbala mosi. [Omar] tubaka na nima nde; 'Keti yau kele kieleka nde nsangu me kuma na mono nde beno ke bakaka mambu ya luzingu, kansi kana bo me pesa beno mbongo ya kukatuka na kisalu - mbongo ya kulemba - beno ke zolaka yo ve?' Mono vutulaka nde ‘Ee’. Omar tubaka na nima nde; ‘Ebuna nge ke zola inki?’ Mono vutulaka nde; 'Mu kele dezia na bampunda mingi, mutindu mosi ti bampika mingi, mpi mu kele na kikalulu ya mbote - na mambu ya mbongo -, yo yina mu ke na lukanu ya kusala kisalu na munu bonso makabu ya mawa - makabu ya mawa ya ofele - sambu na bamizilma'. Umar tubaka na mbala mosi nde: ‘Kusala yo ve, na kutuba ya mbote mono mpi ke zola kusala mambu yina nge ke zola, kansi Mfumu Nzambi pesaka mono mpi dikabu, kansi mono tubaka nde; ‘Meka kaka kupesa dikabu yina na muntu yina kele na mfunu na yo kuluta mono! ’ Na nima, Profete mpi pesaka dikabu yina mosi mpi na nima mono tubaka nde; ‘Pardo pesa bantu yina kele na mfunu na yo kuluta mono! ’ Na nima, Ntumwa tubaka nde; ‘Baka kaka yo, yedisa kimvwama yai, mpi balula yo na makabu ya mawa, kimvwama yai ya ke kwisila nge na mutindu ya kuluta ve mpi nge mosi ke lomba yo ve, yo yina baka yo kaka, mpi na yina me tala kimvwama, kudipesa ve na bampusa na nge!’ Mpi katuka na [Azi Zuri] tubaka nde: me songa mono [Salim mbuta] nde [Abdola] tubaka nde; Mono me waka [Omar bin Khatab] ke tuba nde; Ntumwa pesaka mono dikabu, na nima mono tubaka nde; Pesa yo na muntu yina kele nsukami kuluta mono, sambu kilumbu mosi yandi pesa diaka mpi mono pesa mvutu bonso ntete. Na nima, Ntumwa tubaka nde: ‘Baka yo! kuyedisa kimvwama yai, mpi kukumisa yo makabu ya mawa, kimvwama yai ya ke kwisila nge na mutindu ya kuluta ve mpi nge mosi ke lomba yo ve, yo yina baka yo kaka, mpi na yina me tala kimvwama, kudipesa ve na nzala na nge ya ngolo sambu na yo!’
Imam Bukhari : 6631
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَشَهِدْتُ الْمُتَلَاعِنَيْنِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً وَفُرِّقَ بَيْنَهُمَا
Yandi me zabisa beto [Ali ben Abdullah] me songa beto [Sufyan], [Az Zuhri] me tuba katuka na [Sahal ben Sa’d], yandi me tuba; Kilumbu mosi mono monaka bantu zole ke sala li’an ntangu mono vandaka ti bamvula kumi na tanu, yo yina bantu yina zole fwaka makwela.
Imam Bukhari : 6632
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَهْلٍ أَخِي بَنِي سَاعِدَةَأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلًا وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلًا أَيَقْتُلُهُ فَتَلَاعَنَا فِي الْمَسْجِدِ وَأَنَا شَاهِدٌ
Yandi me zabisa beto [Yahya] me songa beto [Ibn Juraij] me songa mono [Ibn Shihab] katuka na [Sahal, mpangi ya Bani Sa’idah], muntu mosi ya Ansar kutanaka ti Ntumwa saw mpi tubaka nde; ‘Inki nge tayindula kana muntu mosi mekutana ti bakala yankaka ti nkento na yandi? Keti yandi lenda fwa yandi?’ Bakala ti nkento yina na nima vandaka kutala kumosi mpi mono vandaka kutala.
Imam Bukhari : 6633
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَلَمَّا شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعًا قَالَ أَبِكَ جُنُونٌ قَالَ لَا قَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَارْجُمُوهُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَهُ بِالْمُصَلَّى رَوَاهُ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجْمِ
Yo me zabisama na beto nde [Yahya bin Bukair] me songa mono [Al Laits] ya [Uqail] ya [Ibn Shihab] ya [Abu Salama] mpi [Sa’id bin Musayyab] ya [Abu Hurairah] tubaka nde; Muntu mosi kutanaka ti mfumu ya insi ntangu yandi vandaka na mosquée. Muntu yina bingaka yandi mpi tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, mono me sala bizumba! ’ kansi Ntumwa ya Allah vutukaka nima na yandi. Ntangu kimbangi na yandi kumaka mbala iya, Profete yulaka nde: ‘Mbala ya nkaka nge kele kilawu?’ ‘VE’ vandaka mvutu. Na nima Profete tubaka nde: ‘Beno baka muntu yai mpi beno losa yandi matadi!’ [Ibn Shihab] tubaka, mpi me songa mono [muntu yina] waka [Jabir bin Abdolla] ke tuba nde; ‘Mono vandaka na kati ya bantu yina bulaka yandi matadi na bilanga’. [Yunus], [Ma’mar] ti [Ibn Juraij] telaka yo katuka na [Az Zuhri] katuka na [Abu Salama] katuka na [Jabir] katuka na Ntumwa saw.
Imam Bukhari : 6634
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِي عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلَا يَأْخُذْهُ فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِ
Yandi me zabisa beto nde [Abdullah bin Maslamah] katuka na [Malik] katuka na [Hisyam] katuka na [tata na yandi] katuka na [Zainab bint Abu Salamah] katuka na [Ummu Salamah], Rasulullah tubaka nde; ‘Mono kele kaka muntu ya mpamba, mpi mbala mingi beno ke bokutaka na mono sambu na mavwanga. Ya lenda vanda nde bankaka na kati na beno ke zaba mbote kuswana kuluta bankaka, yo yina mono bakaka lukanu mutindu mono waka, yo yina konso muntu ya mono ta baka lukanu ta nunga na kusadilaka banswa ya mpangi na yandi na mutindu ya mbi, bika yandi baka yo ve, sambu yo ke tendula nde mono ta baka tiya sambu na yandi’.
Imam Bukhari : 6635
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ مَنْ لَهُ بَيِّنَةٌ عَلَى قَتِيلٍ قَتَلَهُ فَلَهُ سَلَبُهُ فَقُمْتُ لِأَلْتَمِسَ بَيِّنَةً عَلَى قَتِيلِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَشْهَدُ لِي فَجَلَسْتُ ثُمَّ بَدَا لِي فَذَكَرْتُ أَمْرَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ سِلَاحُ هَذَا الْقَتِيلِ الَّذِي يَذْكُرُ عِنْدِي قَالَ فَأَرْضِهِ مِنْهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ كَلَّا لَا يُعْطِهِ أُصَيْبِغَ مِنْ قُرَيْشٍ وَيَدَعَ أَسَدًا مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَدَّاهُ إِلَيَّ فَاشْتَرَيْتُ مِنْهُ خِرَافًا فَكَانَ أَوَّلَ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ اللَّيْثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَدَّاهُ إِلَيَّ وَقَالَ أَهْلُ الْحِجَازِ الْحَاكِمُ لَا يَقْضِي بِعِلْمِهِ شَهِدَ بِذَلِكَ فِي وِلَايَتِهِ أَوْ قَبْلَهَا وَلَوْ أَقَرَّ خَصْمٌ عِنْدَهُ لِآخَرَ بِحَقٍّ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي عَلَيْهِ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ حَتَّى يَدْعُوَ بِشَاهِدَيْنِ فَيُحْضِرَهُمَا إِقْرَارَهُ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِرَاقِ مَا سَمِعَ أَوْ رَآهُ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ قَضَى بِهِ وَمَا كَانَ فِي غَيْرِهِ لَمْ يَقْضِ إِلَّا بِشَاهِدَيْنِ وَقَالَ آخَرُونَ مِنْهُمْ بَلْ يَقْضِي بِهِ لِأَنَّهُ مُؤْتَمَنٌ وَإِنَّمَا يُرَادُ مِنْ الشَّهَادَةِ مَعْرِفَةُ الْحَقِّ فَعِلْمُهُ أَكْثَرُ مِنْ الشَّهَادَةِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يَقْضِي بِعِلْمِهِ فِي الْأَمْوَالِ وَلَا يَقْضِي فِي غَيْرِهَا وَقَالَ الْقَاسِمُ لَا يَنْبَغِي لِلْحَاكِمِ أَنْ يُمْضِيَ قَضَاءً بِعِلْمِهِ دُونَ عِلْمِ غَيْرِهِ مَعَ أَنَّ عِلْمَهُ أَكْثَرُ مِنْ شَهَادَةِ غَيْرِهِ وَلَكِنَّ فِيهِ تَعَرُّضًا لِتُهَمَةِ نَفْسِهِ عِنْدَ الْمُسْلِمِينَ وَإِيقَاعًا لَهُمْ فِي الظُّنُونِ وَقَدْ كَرِهَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظَّنَّ فَقَالَ إِنَّمَا هَذِهِ صَفِيَّةُ
Yau me zabisama na beto [Qutaibah] me zabisa beto [Al Laits bin Sa’d] katuka na [Yahya] katuka na [‘Umar bin Katsir] katuka na [Abu Muhammad, maula Abu Qatadah] tubaka nde, Rasulullah tubaka na mvita ya Hunain nde: ‘Konso muntu yina kele ti nzikisa ya mvita ya . yandi nataka ti yandi’. Na yau, mono - Abu Qatadah - telamaka mbala mosi sambu na kusosa banzikisa ya mbeni yina mono fwaka, kansi yo ke monana nde mono monaka ve muntu mosi yina monaka mutindu bo fwaka mono. Na yau, mono vandaka, mpi mono vandaka ti lukanu ya kubokuta sambu na mpasi na mono na Ntumwa saw. Na nima nduku mosi ya kisika na yandi tubaka nde: ‘Keti munduki ya muntu yina bo me fwa yina [Abu Qatadah] ke tubilaka ntangu yonso ti mono? ’ Muntu yango landaka kutuba nde; ‘Pardo songa Abu Qatadah na kupesa yo sambu na mono! ’ Yo yina Abu Bakr zengaka ndinga; 'Ve kibeni, yau lenda salama ve nde mfumu ya insi kupesa beno bima ya bo me botula na bitumba, mpi yandi bikaka nkosi mosi ya Nzambi - disongidila Abu Qatadah - yina yandi nwanaka ti yandi sambu na Nzambi ti Ntumwa na yandi'. Na nima, Rasulullah pesaka mono bima yina bo botulaka, mpi na nima mono sumbaka gibas mosi. Mpi yo vandaka kimvwama ya ntete yina mono kumaka ti yo. [Abdullah] songaka mono, katuka na [Al Laits], na nima Ntumwa telamaka mpi pesaka mono yo. Bantu ya mayele ya Hejaz ke tuba nde; Zuzi kele ve ti nswa ya kubaka lukanu kaka na kutadila mambu yina yandi me zaba ntangu bo ke sambisa yandi to na ntwala ya kusambisa yandi, ata muntu yina bo ke funda ke ndima nde nswa yina kele ya mbeni yina ke nwanisaka yandi na ntangu bo ke sambisa yandi. Bantu ya nkaka na kati na bo tubaka nde yandi vandaka ve ti nswa ya kubaka lukanu tii kuna yandi ta binga bambangi zole mpi na nima zuzi ta tuba lukanu na yandi. Na ntangu yina, bamfumu ya mabundu ya Irak ke tubaka nde mambu yina yandi ke waka to ke monaka na tribinale, zuzi ke bakaka lukanu ti yandi, kansi na nganda ya tribinale, yandi lenda baka ve lukanu ya nkaka katula kaka kubinga bambangi zole. Na ntangu yina, kimvuka yankaka na kati na bau kele na ngindu nde, ‘Ata yandi vandaka na nganda ya tribinale, yandi bakaka kaka lukanu -kukonda kubinga bambangi zole-, sambu zuzi vandaka muntu ya bo vandaka kutudila ntima, mpi lukanu ya kimbangi vandaka kaka ya kusosa kuzaba kyeleka, ata nzayilu ya zuzi ya kukangula mambu yai vandaka mingi kuluta nde yandi vandaka mingi kuluta . -ata profete vandaka kuzola mpenza ve bangindu ya mbi, mutindu yo vandaka bangindu ya mbi ya banduku na yandi zole ntangu profete vandaka kutambula ti nkento mosi, profete vandaka kuzenga mbala mosi nde: -nkento na mono-'.
Imam Bukhari : 6636
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأُوَيْسِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَتْهُ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَيٍّ فَلَمَّا رَجَعَتْ انْطَلَقَ مَعَهَا فَمَرَّ بِهِ رَجُلَانِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَدَعَاهُمَا فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ صَفِيَّةُ قَالَا سُبْحَانَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِرَوَاهُ شُعَيْبٌ وَابْنُ مُسَافِرٍ وَابْنُ أَبِي عَتِيقٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ يَعْنِي ابْنَ حُسَيْنٍ عَنْ صَفِيَّةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me zabisa beto [Ibrahim bin Sa’d] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ali bin Husain], profete saw na yina me tala kukwisa ya Shafiyah bin Huyyai, ntangu Shafiyah zole vandaka kuluta kuna ti yandi, bantu zole vandaka kuvutuka na nzo na yandi. na nzila na yandi, yo yina yandi bingaka bantu yina zole mpi tubaka nde: ‘Kaka yandi Shafiya’. Na yau, bantu zole yina tubaka nde ‘MBOTE’. Profete tubaka nde, ‘Ya kieleka Satana ke kulumuka na kati ya bana ya Adami na menga na bo. Hadith yayi me salama na [Syu’aib], [Ibn Musafir], [Ibn ‘Atiq], mpe [Ishaq bin Yahya] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Ali ke tendula Ali bin Husain] katuka na [Shafiyyah] katuka na Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 6637
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبِي وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ يَسِّرَا وَلَا تُعَسِّرَا وَبَشِّرَا وَلَا تُنَفِّرَا وَتَطَاوَعَا فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى إِنَّهُ يُصْنَعُ بِأَرْضِنَا الْبِتْعُ فَقَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌوَقَالَ النَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَوَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me songa beto [Muhammad bin Basyar] me songa beto [Al Aqdi] me songa beto [Syu’ba] katuka na [Sa’id bin Abu Burdah] me tuba nde, mono waka [tata na mono] ke tuba nde; Ntumwa tindaka tata na mono ti Mu’adz bin Jabal na Yemen, Ntumwa tubaka nde: ‘Beno zole beno fwete sala mambu pete, beno sala ve mambu mpasi, beno pesa nsangu ya mbote, beno vutula ve bantu nima, mpi beno vanda na bumosi!’ Na nima Abu Musa tubaka na yandi nde; ‘Na kizunga ya beto, mbala mingi ba ke salaka badati ya kuyoka -Albit’u-’. Mu’adz vutulaka nde; ‘Konso malafu kele haram’. Na ntangu [Abu Nadhr], [Abu Daud], [Yazid bin Harun] ti [Waki’] tubaka katuka na [Syu’bah] katuka na [Sa’id bin Abu Burdah] katuka na [tata na yandi] katuka na [kaka na yandi ya bakala], katuka na profete saw.
Imam Bukhari : 6638
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُكُّوا الْعَانِيَ وَأَجِيبُوا الدَّاعِيَ
[Musaddad] songaka beto [Yahya bin Sa’id] songaka beto katuka na [Sufyan] songaka mono [Manshur] katuka na [Abu Wa’il] katuka na [Abu Musa] katuka na profete saw, yandi tubaka nde: ‘Beno katula bantu yina bo kangaka na kimpika, mpi beno lungisa ba emvitasio’.
Imam Bukhari : 6639
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّ قَالَاسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي أَسْدٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَةٍ فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ فَيَأْتِي يَقُولُ هَذَا لَكَ وَهَذَا لِي فَهَلَّا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَنْظُرُ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يَأْتِي بِشَيْءٍ إِلَّا جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَتَيْ إِبْطَيْهِ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ ثَلَاثًاقَالَ سُفْيَانُ قَصَّهُ عَلَيْنَا الزُّهْرِيُّ وَزَادَ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعَ أُذُنَايَ وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنِي وَسَلُوا زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ سَمِعَهُ مَعِي وَلَمْ يَقُلْ الزُّهْرِيُّ سَمِعَ أُذُنِي{ خُوَارٌ }صَوْتٌ وَالْجُؤَارُ مِنْ{ تَجْأَرُونَ }كَصَوْتِ الْبَقَرَةِ
Yandi me zabisa beto [Ali bin Abdullah] me songa beto [Sufyan] katuka na [Az Zuhri], yandi me wa [‘Urwah] me songa beto, [Abu Humaid Assa’idi] me tuba nde, Kilumbu mosi, Ntumwa saw vandaka kusadila muntu mosi ya Bani Asad yina zina na yandi vandaka Ibnul Fusends. Muntu yina kwisaka mpi tubaka nde; ‘Yai kele sambu na nge, mpi yai kele dikabu sambu na mono’. Na mbala mosi, Ntumwa telamaka na minbar - na ntangu Sufyan tubaka na mutindu ya kusonika; ‘Na kutombukaka na minbar, yandi sambilaka mpi sikisaka Allah na nima yandi tubaka nde; ‘Inki mambu ya zakat amil beto tindaka, na nima yandi kwisaka mpi tubaka nde; yai kele sambu na nge mpi yai kele dikabu sambu na mono! Meka yandi kaka kuvanda na nzo ya tata na yandi to na nzo ya mama na yandi, mpi tala mbote-mbote, kana yandi bakaka dikabu to ve? Na Muntu yina moyo na mono kele na Diboko na yandi, ata muntu mosi ve ya ke bakaka zakat ke nataka kima mosi na kati ya bima ya zakat, katula kaka kana yandi nata yo na nima ya dikosi na yandi na Kilumbu ya Lufutumuku, kana yo kele shamo, pana shamo ke bulaka ntulu, mpi kana yo kele ngombe, yo ke boka, mpi kana yo kele nkombo, yo ke bulaka mutindu yina w the diboko na yandi,' ntulu mpi tubaka nde: ‘Zaba, keti mono me songa nge ve?’ -yandi vutukilaka yo mbala tatu-. Na ntangu [Sufyan] tubaka nde; [Az Zuhri] me tela beto yo, mpi [Hsyam] yikaka nde [tata na yandi] ya [Abu Humaid] tubaka nde; ‘Makutu na mono waka mpi meso na mono monaka yo,’ mpi bo yulaka Zaid bin Thabit kana yandi waka yo ti mono, na ntangu Az Zuhri tubaka ve; 'makutu na mono ke waka kubokuta'.
Imam Bukhari : 6640
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ أَنَّ نَافِعًا أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَخْبَرَهُ قَالَكَانَ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ يَؤُمُّ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ وَأَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِ قُبَاءٍ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَبُو سَلَمَةَ وَزَيْدٌ وَعَامِرُ بْنُ رَبِيعَةَ
Yandi me songa beto nde [Nafi] me zabisa yandi, nde [Ibnu Umar] me zabisa yandi, Salim maula Abu hudzaifah vandaka ntete mfumu ya kimvuka ya ntete ya bantu ya lusambu ya Nzambi mpi bantu ya dibundu ya Nzambi. mosquée, ata na kati na bo kuvandaka ti Abu Bakar, Umar, Abu Salama, Zaid, mpi Amir bin Rabia.