Imam Bukhari : 6601
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَدِينَةُ يَأْتِيهَا الدَّجَّالُ فَيَجِدُ الْمَلَائِكَةَ يَحْرُسُونَهَا فَلَا يَقْرَبُهَا الدَّجَّالُ قَالَ وَلَا الطَّاعُونُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
me songa mono [Yahya bin Musa] me songa beto [Yazid bin Harun] me songa beto [Syu’bah] katuka na [Qotadah] katuka na [Anas bin Malik] katuka na profete saw tubaka nde: ‘Dajjal ta kwenda kutala Madinah, kansi yandi ta mona bawanzio ke kengila yo sambu Dajjal lenda pusana pene-pene na yandi. Anasi tubaka nde; ‘ata maladi ya Tha’un, kana Nzambi zola’.
Imam Bukhari : 6602
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَتْهُ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ بِنْتِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَزِعًا يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدْ اقْتَرَبَ فُتِحَ الْيَوْمَ مِنْ رَدْمِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلُ هَذِهِ وَحَلَّقَ بِإِصْبَعَيْهِ الْإِبْهَامِ وَالَّتِي تَلِيهَا قَالَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ قَالَ نَعَمْ إِذَا كَثُرَ الْخُبْثُ
Yau me zabisama na beto [Abul Yaman] me zabisa beto [Syu’aib] katuka na [Az Zuhri] - na nzila ya banzila ya nkaka ya kutendula-- me zabisa beto [Ismail] me zabisa mono [mpangi na mono] katuka na [Sulaiman] katuka na [Muhammad bin Abu ‘Atiq] katuka na [U. Salamah] songaka yandi katuka na [Ummi Habibah bint Sufyan], katuka na [Zainab bint Jahsy], Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam kutanaka ti yandi kilumbu mosi na makasi mpi tubaka nde: ‘Mawa na dikanda ya Baarabi sambu na mambu ya mbi yina kele pene-pene, bubu yai nzo ya ngolo ya Gogi ti Magogi me kanguka mutindu yai, mpi bo me kangulaka maboko na yandi zole mutindu yai.’ Zainab bint Jahsy tubaka nde, yo yina mono yulaka nde; ‘Keti beto mpi ta fwa ata bantu ya lunungu kele kaka na kati na beto? ’ Profete vutulaka nde: ‘Ee, kana mambu ya mbi me panzana’.
Imam Bukhari : 6603
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُفْتَحُ الرَّدْمُ رَدْمُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلُ هَذِهِ وَعَقَدَ وُهَيْبٌ تِسْعِينَ
Yau me zabisama na beto [Musa bin Ismail] me zabisa beto [Wuhaib] me zabisa beto [Ibn Thawus] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] bika Nzambi kusepela na yandi, katuka na Ntumwa saw. Wuhaib ke monisa misapi na yandi na kusalaka makumi uvwa.
Imam Bukhari : 6604
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَمَنْ أَطَاعَ أَمِيرِي فَقَدْ أَطَاعَنِي وَمَنْ عَصَى أَمِيرِي فَقَدْ عَصَانِي
Yandi me songa beto [Abdan] me songa beto [Abdulla] katuka na [Yunus] katuka na [Al Karmani] me songa mono [Abu Salama bin Abdurrahman], yandi me wa [Abu Hurairah] ke tuba nde, Ntumwa ya Nzambi saw. Allah, ye konso muntu ke lemfukila mono amir na mono ke tendula nde yandi ke lemfukila mono, ye konso muntu ke lemfukila mono ve amir na mono ke tendula nde yandi ke lemfukila mono ve’.
Imam Bukhari : 6605
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَالْإِمَامُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى أَهْلِ بَيْتِ زَوْجِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ وَعَبْدُ الرَّجُلِ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ أَلَا فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
Yau me zabisama na beto [Ismail] Yau me zabisama na mono [Malik] katuka na [Abdullah bin Dinar] katuka na [Abdullah bin Umar], Rasulullah tubaka nde: ‘Beno zaba nde konso muntu na kati na beno kele mfumu, mpi konso muntu na kati na beno ta pesa bakonti sambu na mambu yina yandi ta sala sambu na bantu mingi yina yandi ta sala. yandi ke twadisaka, konso mfumu ya dibuta kele mfumu ya bantu ya dibuta na yandi mpi yandi ta pesa bakonti sambu na bantu yina yandi ke twadisaka, mpi nkento kele mfumu ya dibuta ya bakala na yandi ti bana na yandi, mpi yandi ta vanda ti mukumba na bo, mpi mpika kele mpi mfumu ya bima ya mfumu na yandi mpi yandi ta vanda ti mukumba sambu na yandi. Beno zaba nde konso muntu na kati na beno kele ti mukumba ya bantu yina yandi ke twadisaka’.
Imam Bukhari : 6606
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ بَلَغَ مُعَاوِيَةَوَهُوَ عِنْدَهُ فِي وَفْدٍ مِنْ قُرَيْشٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَيَكُونُ مَلِكٌ مِنْ قَحْطَانَ فَغَضِبَ فَقَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رِجَالًا مِنْكُمْ يُحَدِّثُونَ أَحَادِيثَ لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَا تُوثَرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُولَئِكَ جُهَّالُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَالْأَمَانِيَّ الَّتِي تُضِلُّ أَهْلَهَا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ لَا يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلَّا كَبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ مَا أَقَامُوا الدِّينَتَابَعَهُ نُعَيْمٌ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرٍ
Yandi me zabisa beto [Abul Yaman] me songa beto [Syu’aib] katuka na [Az Zuhri] me tuba nde, [Muhammad bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me tuba nde, [Muhamad bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me tuba nde, [Muhamad bin Jubair] me tuba nde, [Muhamad bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me zabisa beto nde, [Muhamed bin Jubair] me tuba nde, [Muhamed bin Jubair] me songa yandi nde yandi ta kuma ntotila ya Qah. Mu’awiyah waka makasi na kintulumukina, yandi telamaka mpi sikisaka Allah ti lukumu ya me fwana, na nima yandi tubaka nde; ‘Mama me fwa. Nsangu me kwisila mono nde bankaka na kati na beno ke tuba ba hadith yina kele ve na mukanda ya Nzambi mpi yina ke katuka ve na Ntumwa ya Nzambi, bo kele bantu na beno ya kukonda kuzaba mambu, beno vanda ntama ti bandosi na beno yina ke nataka bankwa na yo na nzila ya mbi, sambu mono waka Ntumwa ya Nzambi, mfumu mosi mpamba ke tuba nde: na bo, kansi Allah ta fika bo na bilungi na bizizi na bo, kana bo ke simba dibundu’.
Imam Bukhari : 6607
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ عُمَرَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْهُمْ اثْنَانِ
Me songa beto [Ahmad ben Yunus] me songa beto [‘Ashim ben Muhammad], mono waka [tata na mono] ke tuba nde; [Ibn Omar] tubaka nde, mfumu ya insi tubaka nde: ‘Kimfumu ya diambu yai kele na maboko ya ba Quraysh, ata bo kele kaka zole’.
Imam Bukhari : 6608
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَآخَرُ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Yau me zabisama na beto [Syihab bin Ibad] me zabisa beto [Ibrahim bin Humaid] katuka na [Ismail] katuka na [Qais] katuka na [Abdullah] tubaka nde: ‘Yo kele nswa ve na kuwila kimpala katula kaka na mambu zole, muntu yina Nzambi ke pesaka kimvwama, ke pesaka mayele, na nima yandi ke sadilaka yo sambu na kubaka lukanu ya nsiku mpi ke longaka yo’.
Imam Bukhari : 6609
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَإِنْ اسْتُعْمِلَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ حَبَشِيٌّ كَأَنَّ رَأْسَهُ زَبِيبَةٌ
Yandi me songa beto [Musaddad] me songa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [Syu’bah] katuka na [Abu Tayyah] katuka na [Anas bin Malik] radiallah ‘anhu tubaka nde: ‘Beno widikila mpi lemfuka ata muntu yina ke twadisa beno kele muntu ya ke fwaka bantu.
Imam Bukhari : 6610
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ الْجَعْدِ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ يَرْوِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَأَى مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا فَكَرِهَهُ فَلْيَصْبِرْ فَإِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ يُفَارِقُ الْجَمَاعَةَ شِبْرًا فَيَمُوتُ إِلَّا مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً
Yandi me zabisa beto [Suleiman bin Harb] me zabisa beto [Hammad] katuka na [Al Ja’d] katuka na [Abu Raja’] katuka na [Ibn Abbas] yina yandi telaka, yandi tubaka nde, Ntumwa tubaka nde; ‘Konso muntu yina ke mona na emir na yandi kima yina yandi ke zola ve, yandi kanga ntima, sambu yo kele ve nde muntu mosi kukatuka na dibundu sambu na inch mosi mpi na nima yandi fwa, kansi yandi ke fwa na kukonda kuzaba’.
Imam Bukhari : 6611
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ عَلَى الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ فِيمَا أَحَبَّ وَكَرِهَ مَا لَمْ يُؤْمَرْ بِمَعْصِيَةٍ فَإِذَا أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلَا سَمْعَ وَلَا طَاعَةَ
Yandi me songa beto [Musaddad] me songa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [‘Ubaidullah] Yandi me songa mono [Nafi’] katuka na [Abdullah] radliallahu ‘anhu, katuka na profete saw. bo me pesa yandi ntuma ya kusala mansoni, kansi kana bo me pesa yandi ntuma ya kusala mansoni, pana nswa ya kuwa mpi ya kulemfuka kele ve’.
Imam Bukhari : 6612
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يُطِيعُوهُ فَغَضِبَ عَلَيْهِمْ وَقَالَ أَلَيْسَ قَدْ أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُطِيعُونِي قَالُوا بَلَى قَالَ قَدْ عَزَمْتُ عَلَيْكُمْ لَمَا جَمَعْتُمْ حَطَبًا وَأَوْقَدْتُمْ نَارًا ثُمَّ دَخَلْتُمْ فِيهَا فَجَمَعُوا حَطَبًا فَأَوْقَدُوا نَارًا فَلَمَّا هَمُّوا بِالدُّخُولِ فَقَامَ يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا تَبِعْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِرَارًا مِنْ النَّارِ أَفَنَدْخُلُهَا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ خَمَدَتْ النَّارُ وَسَكَنَ غَضَبُهُ فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا أَبَدًا إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ
Yandi me songa beto [‘Umar bin Hafs bin Ghiyats] me songa beto [Tata na mono] me songa beto [Al A’masy] me songa beto [Sa’d bin Ubaidah] katuka na [Abu Abdurrahman] katuka na [‘Ali] radiallahu ‘anhu tubaka nde, Profete sallallahu ti ntendula na bo tindaka an, yandi songaka bo na kulemfukila yandi. Na nima, nduku ya Ansar waka makasi mpi tubaka nde; ‘Keti Rasulullah pesaka nge ve ntuma ya kulemfukila mono?’ Bo vutulaka nde: ‘Ee. Banduku ya Ansar landaka kutuba nde; 'Yo yina, mono ke zola kana nge vukisa bankuni mpi nge tula tiya, pana nge ta kota na kati na yo'. Bo vandaka kulokuta mpi bankuni mpi kuyoka tiya. Ntangu bo vandaka kuzola kukota na kati na yo, konso muntu vandaka kutalana. Bantu ya nkaka ke tubaka nde; ‘Keti beto landaka ve Ntumwa na kubuya tiya, keti beto -bubu yai- keti beto ke zola kukota na kati na yo? ’ Ntangu bau vandaka na kikalulu ya mutindu yina, na kintulumukina tiya kufwaka mpi makasi manaka. Yo yina mambu yai me salama na Ntumwa mpi Ntumwa tubaka nde; ‘Kana bo kota na kati na yo, bo ta kuka kibeni ve kubasika na tiya kimakulu’.
Imam Bukhari : 6613
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَمُرَةَ لَا تَسْأَلْ الْإِمَارَةَ فَإِنَّكَ إِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ مَسْأَلَةٍ وُكِلْتَ إِلَيْهَا وَإِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ أُعِنْتَ عَلَيْهَا وَإِذَا حَلَفْتَ عَلَى يَمِينٍ فَرَأَيْتَ غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا فَكَفِّرْ عَنْ يَمِينِكَ وَأْتِ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ
Yandi me songa beto nde: “Ntumwa tubaka na mono nde: ‘O Abdurahman, kulomba ve kisika mosi, sambu kana bo me pesa nge kisika mosi, sambu na kulomba, ebuna bo ta yambula nge, mpi kana nge zenga kieleka, ebuna nge ke mona nde kele ti kima ya kuluta mbote, ebuna futa mfuka ya ndefi na nge mpi sala mambu ya mbote’.
Imam Bukhari : 6614
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَمُرَةَ لَا تَسْأَلْ الْإِمَارَةَ فَإِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ مَسْأَلَةٍ وُكِلْتَ إِلَيْهَا وَإِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ أُعِنْتَ عَلَيْهَا وَإِذَا حَلَفْتَ عَلَى يَمِينٍ فَرَأَيْتَ غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا فَأْتِ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَكَفِّرْ عَنْ يَمِينِكَ
Yandi me songa beto [Abdl Warits] me songa beto [Yunus] katuka na [Al Hasan] me songa mono me songa mono [Abdurrahman bin Samurah] me tuba nde, Rasulullah saw. kubika, ye kana bo me pesa nge yo kukonda kulomba, pana nge ta sadisama, mpi kana nge zenga kieleka, ebuna nge ke mona nde yina ya nkaka kele mbote, ebuna sala mbote mpi futa kitini ya mbi ya ndefi na nge’.
Imam Bukhari : 6615
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَحْرِصُونَ عَلَى الْإِمَارَةِ وَسَتَكُونُ نَدَامَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَنِعْمَ الْمُرْضِعَةُ وَبِئْسَتْ الْفَاطِمَةُوَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُمْرَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَوْلَهُ
Yau me zabisama na beto [Ahmad bin Yunus] me zabisa beto [Ibn Abu Dzi’b] katuka na [Sa’id Al Maqburi] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete saw. ndudi bonso kukatula mabele’. [Muhamadi] tubaka nde; me songa beto [Abdola bin Humran] me songa beto [Abdola Hamid bin Ja’far] katuka na [Sa’id Al Maqburi] katuka na [Umar bin Al Hakam] katuka na [Abu Hurairah] mutindu na zulu.
Imam Bukhari : 6616
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَرَجُلَانِ مِنْ قَوْمِي فَقَالَ أَحَدُ الرَّجُلَيْنِ أَمِّرْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَالَ الْآخَرُ مِثْلَهُ فَقَالَ إِنَّا لَا نُوَلِّي هَذَا مَنْ سَأَلَهُ وَلَا مَنْ حَرَصَ عَلَيْهِ
Yandi me songa beto [Muhammad bin Al ‘Ala`] me songa beto [Abu Usamah] katuka na [Buraid] katuka na [Abu Burdah] katuka na [Abu Musa] radliallahu ‘anhu tubaka nde; Mono kutanaka ti Ntumwa ti bantu na mono zole, na nima muntu mosi na kati ya bantu yina zole tubaka nde; ‘Kumisa beto bamfumu, O Ntumwa ya Allah? ’ muntu ya zole mpi tubaka mutindu mosi. Na mbala mosi, Ntumwa tubaka nde; ‘Beto ta pesa ve kisika yai na muntu yina ta lomba yo, to na muntu yina kele ti lukanu ya kubaka yo.’
Imam Bukhari : 6617
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِأَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ اسْتَرْعَاهُ اللَّهُ رَعِيَّةً فَلَمْ يَحُطْهَا بِنَصِيحَةٍ إِلَّا لَمْ يَجِدْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ
Bo me zabisa beto nde [Abu Nu’aim] me zabisa beto [Abu Ashhab] katuka na [Al Hasan], nde Abdola bin Ziyad kwendaka kutala Maqil bin Yasar ntangu maladi na yandi salaka nde yandi fwa, na nima [Maqil] tubilaka yandi nde; 'Mono ke pesa beno hadith mosi ya mono waka na ntumwa ya Nzambi, mono waka ntumwa ya Nzambi ke tuba nde; ‘Kele ve ti nsadi yina Allah me pesa kiyeka ya kutwadisa, kansi yandi ke landa yo mbote ve, katula yina yandi ta baka ve nsudi ya zulu’.
Imam Bukhari : 6618
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ قَالَ زَائِدَةُ ذَكَرَهُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَأَتَيْنَا مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَدَخَلَ عَلَيْنَا عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا مِنْ وَالٍ يَلِي رَعِيَّةً مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَيَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهُمْ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ
Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Manshur] Yandi me songa beto [Husain Al Ju’fi], [Zaidah] me tuba, nde yandi tubilaka yo katuka na [Hysyam] katuka na [Al Hasan] tubaka, beto kwendaka na Ma’qil bin Yasar, na nima Ubaidullah kutanaka ti beto, na nima [Ma’qil] tubaka na yandi; Mono ta songa beno hadith mosi ya mono waka na mfumu ya insi, yandi tubaka nde; ‘Ata mfumu mosi ve ke twadisaka kimvuka ya bamizilma, na nima yandi ke fwaka ntangu yandi ke kusa bo, katula kaka kana Allah kubuyisa yandi Paladisu’.
Imam Bukhari : 6619
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ طَرِيفٍ أَبِي تَمِيمَةَ قَالَشَهِدْتُ صَفْوَانَ وَجُنْدَبًا وَأَصْحَابَهُ وَهُوَ يُوصِيهِمْ فَقَالُوا هَلْ سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ سَمَّعَ سَمَّعَ اللَّهُ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ وَمَنْ يُشَاقِقْ يَشْقُقْ اللَّهُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالُوا أَوْصِنَا فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُنْتِنُ مِنْ الْإِنْسَانِ بَطْنُهُ فَمَنْ اسْتَطَاعَ أَنْ لَا يَأْكُلَ إِلَّا طَيِّبًا فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ اسْتَطَاعَ أَنْ لَا يُحَالَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ بِمِلْءِ كَفِّهِ مِنْ دَمٍ أَهْرَاقَهُ فَلْيَفْعَلْقُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ مَنْ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُنْدَبٌ قَالَ نَعَمْ جُنْدَبٌ
Yandi tubaka nde: “Mono kwendaka na Shafwan ti [Jundab] ti banduku na yandi ntangu Jundab pesaka bo testament, na nima bo lombaka; ‘Keti nge me wa kima mosi na mfumu ya insi? ’ Yandi vutulaka nde; Mono waka yandi ke tuba nde: ‘Konso muntu yina ke sala bisalu ya mbote sambu yandi ke zola nde bantu kuwa yandi, pana Allah ta zabisa yandi nde yandi me sala lusilu na kilumbu ya lufutumuku, mpi konso muntu yina ke nata mpasi na bantu, pana Allah ta nata yandi mpi mpasi na kilumbu ya lufutumuku’. bo tubaka nde; ‘Beno kwikila beto!’ yandi tubaka nde; ‘Kima ya ntete ya ke bebaka na nitu ya muntu kele kivumu, yo yina konso muntu yina lenda dia kima ve katula kaka kima ya mbote, sala mutindu yina, mpi konso muntu yina ke zola ve nde bo kanga yandi nzila na kati na yandi ti zulu sambu na diboko ya menga yina yandi ke losa, sala mutindu yina’. Mono yulaka Abu Abdila; ‘Nani tubaka nde mono waka Rasulullah, keti yo vandaka Jundab? ’ yandi vutulaka nde; ‘Ee, Yundabi’.
Imam Bukhari : 6620
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَيْنَمَا أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَارِجَانِ مِنْ الْمَسْجِدِ فَلَقِيَنَا رَجُلٌ عِنْدَ سُدَّةِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْدَدْتَ لَهَا فَكَأَنَّ الرَّجُلَ اسْتَكَانَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا كَبِيرَ صِيَامٍ وَلَا صَلَاةٍ وَلَا صَدَقَةٍ وَلَكِنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ
Yandi tubaka nde, ntangu mono ti profete sallallahu ‘alaihi wasallam basikaka na mosquée mpi beto kutanaka ti mosquée, ‘O Ntumwa ya Allah, inki ntangu Kilumbu ya Kusambisa ta kwisa? ’ Ntumwa vutulaka nde; ‘Inki nge me yidika?’ Yo ke monana nde muntu yina vandaka kusosa kudikulumusa mpi na nima yandi tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, mono yidikaka yo ve ti kubuya madia mingi, kisambu mingi ti makabu mingi ya mawa, mono ke zolaka kaka Allah ti ntumwa NA NDI,’ Ntumwa tubaka; ‘Nge kele ti muntu ya nge ke zolaka’.