Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 641

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قِيلَ لَهُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ عَائِشَةُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ إِذَا قَرَأَ غَلَبَهُ الْبُكَاءُ قَالَ مُرُوهُ فَيُصَلِّي فَعَاوَدَتْهُ قَالَ مُرُوهُ فَيُصَلِّي إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَتَابَعَهُ الزُّبَيْدِيُّ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ وَإِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى الْكَلْبِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ عُقَيْلٌ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Calishimikilwe kuli ifwe [Yahya bin Sulaiman] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Ibnu Wahb] atile, caebelwe kuli ine [Yunus] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Hamzah bin 'Abdullah] alimushimikile ukufuma kuli [wishi] atile, 'Ilyo Rasulullah ali uwa nsansa, ' ukumutwala pa lwa mapepo ya cilonganino. E ico atile, ‘Ebeni ​​Abu Bakr ukutungulula amapepo ya bantu’. 'Aisyah atile, 'Abu Bakr alikwata umutima uwafuuka nga nshi, nga abelenga Qur'an akalila'. Atile na kabili: ‘Mumwebele ukuti atungulule ipepo’. Lyene ‘Aisyah abweleele icasuko cakwe. E ico atile: ‘Mumwebele ukuti atungulule ipepo. Muli nga bakashi ba kwa Yosefu!’ Iyi hadith yashininkishiwe na [Az Zubaidi], [Ibnu Akhi Az Zuhri] na [Ishaq bin Yahya Al Kalbi] ukufuma kuli [Az Zuhri]. [‘Uqail] na [Ma’mar] abalumbulwa ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Hamzah] ukufuma kuli Kasesema sallau’s.

Hadith

Imam Bukhari : 642

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فِي مَرَضِهِ فَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ قَالَ عُرْوَةُ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ يَؤُمُّ النَّاسَ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ اسْتَأْخَرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ كَمَا أَنْتَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِذَاءَ أَبِي بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ

Ici cishinka ca kuti, “Ibn Numair] atile, “Hisyam bin ‘Urwah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aisyah] atile, ‘Umukalamba wa cilonganino alandile kuli Abu Bakr ukutungulula ibumba lya bantu. E ico Abu Bakr atungulwike amapepo yabo’. Urwah atile, ‘Ilyo umulopa aumfwile ukupepuka mu mubili wakwe, afumine ilyo Abu Bakr aletungulula abantu mu kupepa. Ilyo Abu Bakr amumwene aleisa, alefwaya ukubwelela ku numa. Lelo amusontele - na mashiwi -: 'Ikala mu cifulo cobe'. Lyene Lesa aikele mupepi na Abu Bakr, ica kuti apepele ukukonka ipepo lya kwa Lesa kabili abantu bakonkele ipepo lya kwa Abu Bakr.

Hadith

Imam Bukhari : 643

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ التَّصْفِيقَ مَنْ رَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ

Camwebele ukuti [Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Abu Hazim bin Dinar] ukufuma kuli [Sahal bin Sa’d As Sa’idi], ukuti ubushiku bumo Umutumwa wa kwa Lesa aile ku kukumanya ba Bani ‘Amru bin ‘Auf ku kupwisha ubwafya pa kati kabo. Lyena inshita ya kupepa yafikile, kabili umusambi umo akumanya Abu Bakr no kutila, ‘Bushe ulefwaya ukutungulula ipepo lya cilonganino pa kuti ningabelenga iqamat?’ Abu Bakr ayaswike ati, ‘Ee’. E ico Abu Bakr e watungulwile ipepo. Tapapitile ne nshita iikalamba, Rasulullah aishile ilyo abantu balepepa. Lyene alisangilwe no kwingila mu mulongo. Abantu lyene bapeele icilangililo pa kubokota amaboko lelo Abu Bakr tacitilepo nangu cimo kabili atwalilile ukupepa kwakwe. Ilyo ukubilikisha kwa kukulilako, Abu Bakr apilibwile kabili caishibikwe ukuti amwene Umutumwa wa kwa Lesa. Kasesema alipeele icilangililo icalepilibula ukuti: 'Ikala mu cifulo cobe'. Abu Bakr aimishe amaboko yonse yabili no kulumbanya Lesa pa mulandu wa funde lya kwa Kasesema. Lyena Abu Bakr abwelele ku numa no kwingila mu mulongo wa mulongo, lyena Rasulullah, Saw. Pa numa ya kupepa ukupwa, atile: ‘We Abu Bakr, cinshi cakucilikile ilyo nakukonkomeshe ukuti utwalilile mu cifulo cobe?’ Abu Bakr ayaswike ati, ‘Tacili icalinga ukuti umwana wa kwa Abu Qahafah atungulule amapepo pa cinso ca Mutumwa wa kwa Lesa’. E ico Kasesema atile: ‘Cinshi mwalepoosa amaboko nga nshi? Umuntu onse uwaba makmum kabili uyumfwa ukuti kwaliba ukubembuka mu kupepa, afwile ukubelenga tasbih. Pantu nga ca kuti tasbih yabelengwa, wene - shimapepo - akabika amano kuli yene. Pali ino nshita, ukuboko kwa banakashi’.

Hadith

Imam Bukhari : 644

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَقَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ شَبَبَةٌ فَلَبِثْنَا عِنْدَهُ نَحْوًا مِنْ عِشْرِينَ لَيْلَةً وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا فَقَالَ لَوْ رَجَعْتُمْ إِلَى بِلَادِكُمْ فَعَلَّمْتُمُوهُمْ مُرُوهُمْ فَلْيُصَلُّوا صَلَاةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا وَصَلَاةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا وَإِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ

Ici cishinka ca kuti, “Twalishile kuli Kasesema inshita imo kuli Kasesema, pali ilya nshita twaleikala nankwe ubushiku bwa ku numa kabili twaleikala nankwe. Twasangile ukuti Kasesema ali muntu uwa kutemwa nga nshi. Atwebele ukuti: ‘Nga mwabwelela ku calo cenu, lyene mubapeele iminwe, kabili mubakonkomeshe ukupepa ili pepo pali ino nshita, ili pepo pali ino nshita. Kabili ilyo inshita ya kupepa yafika, umo pali imwe aite ku kupepa kabili uuletungulula ipepo abe umukalamba pali imwe’.

Hadith

Imam Bukhari : 645

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ أَسَدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ سَمِعْتُ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الْأَنْصارِيَّ قَالَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنْتُ لَهُ فَقَالَ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ فَقَامَ وَصَفَفْنَا خَلْفَهُ ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا

Atwebele ukuti [Mu’adz bin Asad] atushimikile [‘Abdullah] atushimikile [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, atile kuli ine [Mahmud bin Ar Rabi’] atile, ‘Naumfwile [‘Itban bin Malik Al Ansari] atila, ‘Kasesema nga ca kutila alesuminisha ku ng’anda yandi. Lyene atile: ‘Ni kwi mwatemwa ukucila pa ng’anda yenu pa kuti ningapepa kulya?’ E ico nacitile icishibilo ku cifulo ico natemenwe. Lyene aiminine ku kupepa kabili twaimike mu mulongo ku numa yakwe, pa numa ya kumuposha twamuposhe.’

Hadith

Imam Bukhari : 646

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُأَلَا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَلَى ثَقُلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ قَالَتْ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ قَالَتْ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ النَّبِيَّ عَلَيْهِ السَّلَام لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ رَجُلًا رَقِيقًا يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَنْ لَا يَتَأَخَّرَ قَالَ أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهُوَ يَأْتَمُّ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاعِدٌقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلَا أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَاتِ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَدِيثَهَا فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لَا قَالَ هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

Atwebele [Ahmad bin Yunus] atile, atwebele [Za’idah] ukufuma kuli [Musa bin Abu Aisyah] ukufuma kuli [‘Ubaidul bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] atile, ‘Naingile mu kumona [‘Aisyah] kabili namwebele ukuti, ‘Bushe kuti mwanshimikilako pa lwa cacitike ilyo Lesa cacitike. ukuba pali wene) ali uwalwala?’ ‘Aisha ayaswike ukuti, ‘Ee. Ubushiku bumo, ilyo ubulwele bwa kwa Kasesema bwalekulilako, aipwishe ukuti: ‘Bushe abantu balipepa?’ Twaliswike ukuti, ‘Tacili, bacili balemulolela, shikulu’. Kabili atile: ‘Nga ca kutila mulendetela amenshi mu cipe’. E ico twacitile ifyo atupwishe. Lyene alisambile, lyene aesha ukubuuka no kufumapo, lelo aliwile no kufwa. Ilyo aishileumfwa bwino, aipwishe na kabili ukuti: ‘Bushe abantu balipepa?’ Twaliswike ukuti, ‘Tacili, O Mutumwa wa kwa Lesa, bacili balelolela, shikulu’. Lyene atile na kabili: ‘Ndeteleni amenshi mu cipe’. Lyene aikele no kusamba. Lyene aesha ukwiminina no kufumapo, lelo awile na kabili ukwabula ukumfwa. Ilyo aishileumfwa bwino, atile: ‘Bushe abantu balipepa?’ Twaliswike na kabili ukuti, ‘Tacili, O Mutumwa wa kwa Lesa, bacili balelolela, shikulu’. Lyene atile na kabili: ‘Ndeteleni amenshi mu cipe’. Lyene aikele no kusamba. Lyene aesha ukwiminina no kufumapo, lelo awile no kufwa icipuupu na kabili. Ilyo aishileumfwa bwino, atile: ‘Bushe abantu balipepa?’ Pa nshita ilya abantu balelolela Kasesema mu cikuulwa ca mapepo ku kupepa ipepo lya kulekelesha ilya ‘Isha. Lyene Kasesema atumine umuntu ku kukumanya Abu Bakr no kumulomba ukutungulula ipepo. Eico umutumwa asangene na Abu Bakr no kumweba ukuti, ‘Mu cine cine, Lesa wa Mulungu akukonkomeshe ukutungulula ipepo lya cilonganino!’ Lyena Abu Bakr - umuntu uwa mutima uwafuuka - atile, ‘O Umar, tungulula abantu mu kupepa’. Umar ayaswike ukuti, ‘Uli ne nsambu ishingi muli ici cishinka’. E ico Abu Bakr atungulwike amapepo mu nshiku sha bulwele bwa kwa Kasesema. Lyena, ilyo Kasesema asangile umubili wakwe uwapya, afumine mu ng’anda ilyo aleenda, ukutungililwa na baume babili, umo pali aba ali ni ‘Abbas, ku kucita ipepo lya kasuba. Pa nshita ilya Abu Bakr aletungulula ipepo, ilyo amumwene aleisa, Abu Bakr alefwaya ukubwelela ku numa ukufuma pa cifulo cakwe lelo Kasesema amwebele ukuti aleke ukubwelela ku numa. Lyene atile: ‘Nkaleni mupepi nankwe’. E ico twamwikele mupepi na Abu Bakr’. Uwalondolola atile, ‘Eico Abu Bakr apepele ukupitila mu kukonka ipepo lya kwa Kasesema ilyo abantu balekonka ipepo lya kwa Abu Bakr, kabili pali ilya nshita Kasesema alepepa ilyo naikala’. Ubaidullah atile, 'Nakumanya' [Abdullah bin 'Abbas] kabili atile kuli wene, 'Bushe kuti watemwa ukuti ndemweba hadith pa lwa bulwele bwa kwa Kasesema nga fintu asosele kuli 'Aisyah?' Ayaswike ukuti, ‘Landa ifyo!’ E ico namwebele hadith iyo ‘Aisyah amwebele. Abdullah bin Abas tasanine nangu cimo ico namwebele, ukufumyako fye ukunjipusha ukuti, ‘Bushe Aisyah alandilepo ishina lya muntu uwali na Abas? Nayaswike ukuti, 'Awe'. Kabili atile, ‘Ni ‘Ali bin Abu Talib’.

Hadith

Imam Bukhari : 647

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاكٍ فَصَلَّى جَالِسًا وَصَلَّى وَرَاءَهُ قَوْمٌ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا

Ici cishinka ca kuti, “Ilyo alwele Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa) alebomfya si mu ng’anda yakwe kuli Lesa. Kabili ibumba lya bantu lyalepepa ilyo baiminine ku numa yakwe. E ico abacitile icishibilo ukuti bekale. Ilyo ipepo lyapwilile atile: ‘Mu cine cine, Imamu alengelwe ukukonkwa, nga afukama ninshi imwe mwafukama, nga aimika umutwe wakwe ninshi muimike imitwe yenu. Kabili nga apepa naikala, ninshi imwe mulepepa naikala.’

Hadith

Imam Bukhari : 648

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ فَصَلَّى صَلَاةً مِنْ الصَّلَوَاتِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَوْلُهُ إِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا هُوَ فِي مَرَضِهِ الْقَدِيمِ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا وَالنَّاسُ خَلْفَهُ قِيَامًا لَمْ يَأْمُرْهُمْ بِالْقُعُودِ وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالْآخِرِ فَالْآخِرِ مِنْ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Catushimikilwe ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Anas bin Malik], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) ubushiku bumo ali pa kabalwe kakwe kabili awile no kuuma ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo. Pa mulandu wa ico, inshita imo alepepa ilyo aikele pa kati ka mapepo yakwe. E ico twapepele pa numa yakwe twaikala. Ilyo apwishishe atile: ‘Mu cine cine, Imamu alengelwe ukukonkwa, nga apepa aiminina lyena pepa ilyo iwe wiminina. Nga afukama lyena fukameni, nga aimika umutwe wakwe lyena imitwe yenu. Kabili nga atila -Lesa aumfwe abo abamulumbanya-', lyena atila; -O Rabb wesu, kuli Wene ukulumbanya konse-'. Kabili nga apepa aiminina lyene pepeni imwe bonse ukwiminina, kabili nga apepa ukwikala lyena pepeni imwe bonse ukwikala.’ Abu Abdullah atile, Al Humaidi ilyo alelondolola amashiwi ya kwa Kasesema ‘Kabili nga alepepa naikala ninshi imwe mulepepa naikala’ atile, ‘Ici cacitike cali ilyo Kasesema alwele kale. Lyene pa numa ya ico Kasesema apepele ukwikala ilyo abantu aba ku numa yakwe balepepa ukwiminina, kabili tabakonkomeshe ukuti baleikala. Kabili mu cine cine ifyo fyapangwa mu kupekanya fyashintilila pa fyo caba ica kulekelesha kabili ica kulekelesha ica kwa Kasesema.

Hadith

Imam Bukhari : 649

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ وَهُوَ غَيْرُ كَذُوبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ لَمْ يَحْنِ أَحَدٌ مِنَّا ظَهْرَهُ حَتَّى يَقَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاجِدًا ثُمَّ نَقَعُ سُجُودًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ نَحْوَهُ بِهَذَا

Abu Ishaq atile, atile, anjebele [Al Bara] -kabili te wa bufi- atile, 'Nga ca kuti Rasullahallah' LIMAN HAMIDAH', tapali nangu umo uwa ifwe uwali no kufukama umusana wakwe ku cinso ca kwa Kasesema -ukubika umutwe wakwe panshi- ukufukama mu kufukama, lyena pa numa ya ico twafukama'. Atwebele [Abu Nu’aim] ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ne hadith nga iyi’.

Hadith

Imam Bukhari : 650

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا يَخْشَى أَحَدُكُمْ أَوْ لَا يَخْشَى أَحَدُكُمْ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ قَبْلَ الْإِمَامِ أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ رَأْسَهُ رَأْسَ حِمَارٍ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ صُورَتَهُ صُورَةَ حِمَارٍ

Caebelwe kuli ifwe [Hajjaj bin Minhal] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [Muhammad bin Ziyad], ‘Naumfwile [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema atila: ‘Bushe umo uwa imwe te kutiina, nelyo bushe umo uwa imwe te kutiina pa ntanshi ya mutwe wakwe, ukuti nga ca kuti Lesa acita nga umutwe wakwe, ukuti nga ca kuti umutwe wa mpunda, nelyo Allah akalenga ukumoneka kwakwe ukuba nge mimonekele ya mpunda?’

Hadith

Imam Bukhari : 651

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ الْأَوَّلُونَ الْعُصْبَةَ مَوْضِعٌ بِقُبَاءٍ قَبْلَ مَقْدَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَؤُمُّهُمْ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَكَانَ أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًا

Atile, atile, ilyo ibumba lya kubalilapo ilya ba Muhajirin lyafikile ku Ushbah, icifulo cimo icali mu Quba, ilyo umukalamba wa bashilafika. amapepo yabo yali ni Salim, umubomfi wa kwa Abu uwa kale Hudzaifah. Aali cibusa uo pa kati kabo ali ne fingi ifya kubelenga - ukusunga mu mutwe - Qur’an.

Hadith

Imam Bukhari : 652

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَإِنْ اسْتُعْمِلَ حَبَشِيٌّ كَأَنَّ رَأْسَهُ زَبِيبَةٌ

[Muhammad bin Basysyar] atubuulile [Yahya] atubuulile [Syu’bah] atile, anjebele [Abu At Tayyah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Umfweni no kumfwila imwe, nangu ca kuti imwe aba nga Hayiba a lea . ukusansa'.

Hadith

Imam Bukhari : 653

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى الْأَشْيَبُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُصَلُّونَ لَكُمْ فَإِنْ أَصَابُوا فَلَكُمْ وَإِنْ أَخْطَئُوا فَلَكُمْ وَعَلَيْهِمْ

Caebelwe kuli ifwe [Al Fadll bin Sahal] atile, caebelwe kuli ifwe [Al Hasan bin Musa Al Asyab] atile, caebelwe kuli ifwe ['Abdurrahman bin 'Abdullah bin Dinar] ukufuma kuli [Zaid bin Aslam] ukufuma kuli ['Atha bin Yasar] ukufuma kuli [uyo Abu Saihillalah atile: ‘Ba imamu ba mapepo balamutungulula. E ico nga ca kuti alilungama, balapokelela icilambu kabili na imwe mupokelela icakaniko cenu ica cilambu. Lelo nga ca kuti alufyanya iwe na lyo line ulepokelela icilambu kabili bene bapokelela ulubembu’.

Hadith

Imam Bukhari : 654

قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ لَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ خِيَارٍ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَهُوَ مَحْصُورٌ فَقَالَ إِنَّكَ إِمَامُ عَامَّةٍ وَنَزَلَ بِكَ مَا نَرَى وَيُصَلِّي لَنَا إِمَامُ فِتْنَةٍ وَنَتَحَرَّجُ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَحْسَنُ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ فَإِذَا أَحْسَنَ النَّاسُ فَأَحْسِنْ مَعَهُمْ وَإِذَا أَسَاءُوا فَاجْتَنِبْ إِسَاءَتَهُمْوَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ قَالَ الزُّهْرِيُّ لَا نَرَى أَنْ يُصَلَّى خَلْفَ الْمُخَنَّثِ إِلَّا مِنْ ضَرُورَةٍ لَا بُدَّ مِنْهَا

Abu Abdullah atile; [Muhammad bin Yusuf] atile kuli ifwe, atwebele ukuti [Al Auza’i] atwebele [Az Zuhri] ukufuma kuli [Ubaidullah bin ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Adi bin Khiyar]], ukuti aishile ku kumona [‘Uthman bin ‘Affan] ilyo ali intungulushi ya baMuslim kabili atile, icacitike nga cilya twamwene. Pali ino nshita, ipepo likatungululwa na imam uwabipilwa kabili tuli abasakamikwa pa lwa kulufyanya.’ E ico Uthman bin Affan atile, ‘Ipepo e cicitwa cacilapo bwino ico abantunse bengacita. Eico, nga cakuti abantu bacita ifisuma - ukupitila mu kupeela amapepo - lyena cita ifisuma - ukupepa - pamo na bo. Kabili nga bacita ifintu ifibi -ifilubo-, lyena ikala ukutali ne fintu fyabo ifibi'. Az Zubaidi atile, Az Zuhri atile, ‘Tatwasuminisha ukupepa mu mapepo ku numa ya sissy kano fye mu mibele ya kupatikishiwa nga nshi’.

Hadith

Imam Bukhari : 655

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي ذَرٍّ اسْمَعْ وَأَطِعْ وَلَوْ لِحَبَشِيٍّ كَأَنَّ رَأْسَهُ زَبِيبَةٌ

Atwebele [Muhammad bin Aban] atwebele [Ghundar] ukufuma kuli [Syu’bah] ukufuma kuli [Abu At Tayyah] ukuti aumfwile [Anas bin Malik] alelanda ukuti, ‘Kasesema inshita imo atile kuli Abu Dzar ukuti: ‘Umfweni no kumfwila nangu fye ni musha wa bucisenene.’

Hadith

Imam Bukhari : 656

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ فَجِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ قَالَ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ

Caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [Al Hakam] atile, ‘Naumfwile [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] atile, ‘Inshita imo naleikala ku ng’anda ya kwa nkashi yandi, Maimunah. Ukupepa Isha lyena abweleele ku ng’anda no kupepa ama rak’ah yane, lyene alaala. Pa kati ka bushiku abuukile no kupepa ubushiku, lyene naishile ku kupepa nankwe no kwiminina ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo. Lyena ansuntinkanye ku kulyo kwakwe, lyene apepele ama rak’at yasano, lyene ama rak’at yabili, lyene alaala ukufika na lintu naumfwile ukulila kwakwe ukwa kupopomenwa. Pa numa ya ico, lyene aile ku kupepa -fajr-’.

Hadith

Imam Bukhari : 657

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَنِمْتُ عِنْدَ مَيْمُونَةَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُمْتُ عَلَى يَسَارِهِ فَأَخَذَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ نَامَ حَتَّى نَفَخَ وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ ثُمَّ أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ عَمْرٌو فَحَدَّثْتُ بِهِ بُكَيْرًا فَقَالَ حَدَّثَنِي كُرَيْبٌ بِذَلِكَ

Caebelwe kuli ifwe [Ahmad] atile, caebelwe kuli ine [Ibn Wahb] atile, caebelwe kuli ifwe [‘Amru] ukufuma kuli [‘Abdu Rabbih bin Sa’id] ukufuma kuli [Makhramah bin Sulaiman] ukufuma kuli [Kuraib] Ibn ‘Abbas’ umusha wa kale uwa bushiku, ukufuma kuli [Ibban] Maimunah, ilyo Kasesema aleele mupepi nankwe ubushiku bulya. Kasesema pa numa alisambile no kwiminina pa kuti acite ipepo. E ico naishile no kwiminina ukupepa ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo. Lelo alinjikete no kuntwala ku kulyo kwakwe. Pa numa ya ico apepele ama rak’ah ikumi limo na yatatu, lyene alaala ukufika na lintu aumfwile umupashi wakwe. Kabili mu cine cine, ilyo alelala, aleumfwa ukulila kwa kupuma kwakwe. Lyene mu’adzin aishile kuli wene, eico afumine ku kucita ipepo lya Fajr ukwabula ukusamba na kabili. 'Amru atile, 'Nashimikiile ili lyashi lya kale kuli [Bukair], lyena atile, 'Kuraib na o anjebele icintu ica musango yo'.

Hadith

Imam Bukhari : 658

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ عِنْدَ خَالَتِي فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ فَقُمْتُ أُصَلِّي مَعَهُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِرَأْسِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ

Atwebele [Musaddad] atile, anjebele [Isma’il bin Ibrahim] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] atile, ‘Inshita imo naleikala ku ng’anda ya kwa nkashi yandi. Lyena Rasulullah apepele ipepo lya bushiku. E ico naishile ku kupepa nankwe, naiminine ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo, lyene alinjitile ku mutwe no kuntwala ku kulyo kwakwe.’

Hadith

Imam Bukhari : 659

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ كَانَ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّ قَوْمَهُ

Calishimikilwe kuli ifwe [Umusulumi bin Ibrahim] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [‘Amru] ukufuma kuli [Jabir bin ‘Abdullah], ukuti Mu’adz bin Jabal inshita imo apepele pamo na Kasesema, lyene abweleele ku ŋanda no kutungulula abantu bakwe.

Hadith

Imam Bukhari : 660

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّ قَوْمَهُ فَصَلَّى الْعِشَاءَ فَقَرَأَ بِالْبَقَرَةِ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ فَكَأَنَّ مُعَاذًا تَنَاوَلَ مِنْهُ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ فَتَّانٌ فَتَّانٌ فَتَّانٌ ثَلَاثَ مِرَارٍ أَوْ قَالَ فَاتِنًا فَاتِنًا فَاتِنًا وَأَمَرَهُ بِسُورَتَيْنِ مِنْ أَوْسَطِ الْمُفَصَّلِقَالَ عَمْرٌو لَا أَحْفَظُهُمَا

Naumfwile [Jabir bin Abdullah] alelanda ukuti, ‘Muhammad bin Jabal inshita imo apepele pamo na Kasesema mu mulungu wakwe kabili alepepa abantu bakwe. ukupitila mu kubelenga Sura Al Bakara. Lyene umuntu umo afumine no kufumapo, Mu’adz alemoneka ukuti aleita uyu muntu icintu icabipa. Ici cicitika lyene cafikile kuli Kasesema, eico atile: ‘Bushe muleya ku kucita ubucende? Bushe muleya ku kucita ukubepesha? Bushe muleya ku kucita ifya bufi?’ Alandile ifi imiku itatu. Nangu atile: ‘Bushe uli uwa bufi? Bushe uli uwa bufi? Bushe waliba uwa bufi?’ Lyena amukonkomeshe -Mu’adz- ukubelenga fye ama surah yabili ukufuma pa kati ka Al Mu’adz’. Amru atile, 'Lelo nshaishiba aya makalata yabili mu mutwe'.