Imam Bukhari : 6461
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَإِنَّمَا جَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ فَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتْ الطُّرُقُ فَلَا شُفْعَةَوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ الشُّفْعَةُ لِلْجِوَارِ ثُمَّ عَمَدَ إِلَى مَا شَدَّدَهُ فَأَبْطَلَهُ وَقَالَ إِنْ اشْتَرَى دَارًا فَخَافَ أَنْ يَأْخُذَ الْجَارُ بِالشُّفْعَةِ فَاشْتَرَى سَهْمًا مِنْ مِائَةِ سَهْمٍ ثُمَّ اشْتَرَى الْبَاقِيَ وَكَانَ لِلْجَارِ الشُّفْعَةُ فِي السَّهْمِ الْأَوَّلِ وَلَا شُفْعَةَ لَهُ فِي بَاقِي الدَّارِ وَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ فِي ذَلِكَ
[Abdullah bin Muhammad]-ek gurekin erlazionatu zuen [Hisham bin Yusuf]-ek gurekin erlazionatu zuen [Ma'mar]-ek [Az Zuhri-rengandik] [Abu Salamah-rengandik] [Jabir bin Abdullah-rengandik], eta honek esan zuen: «Profetak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengana izan daitezela) shuf'ah ezarri zuen oraindik banatu gabeko zerbaitentzat bakarrik, baina lurraren mugak eta patioaren bidea zehaztu badira, ez dago shuf'ah gehiago». Batzuek esan zuten: «shuf'ah hori bizilagunarentzat da», eta gero berak babestu zuen gaiari eutsi zion, beraz, baliogabetu egin zuen. Eta esan zuen: «Pertsona batek etxe bat erosten badu eta beldur bada bere bizilagunak shuf'ah-rekin kontrola hartuko duela, ehun akzioetatik zati bat erosten du, eta gero berak erosten ditu gainerako akzioak, eta bizilagunak lehenengo zatian bakarrik lortzen du shuf'ah, eta ez du etxearen gainerako akzioetan shuf'ah egiteko eskubiderik, eta horren inguruan lan egin dezake».
Imam Bukhari : 6462
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ قَالَجَاءَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى مَنْكِبِي فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى سَعْدٍ فَقَالَ أَبُو رَافِعٍ لِلْمِسْوَرِ أَلَا تَأْمُرُ هَذَا أَنْ يَشْتَرِيَ مِنِّي بَيْتِي الَّذِي فِي دَارِي فَقَالَ لَا أَزِيدُهُ عَلَى أَرْبَعِ مِائَةٍ إِمَّا مُقَطَّعَةٍ وَإِمَّا مُنَجَّمَةٍ قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسَ مِائَةٍ نَقْدًا فَمَنَعْتُهُ وَلَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ مَا بِعْتُكَهُ أَوْ قَالَ مَا أَعْطَيْتُكَهُقُلْتُ لِسُفْيَانَ إِنَّ مَعْمَرًا لَمْ يَقُلْ هَكَذَا قَالَ لَكِنَّهُ قَالَ لِي هَكَذَا وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَبِيعَ الشُّفْعَةَ فَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ حَتَّى يُبْطِلَ الشُّفْعَةَ فَيَهَبَ الْبَائِعُ لِلْمُشْتَرِي الدَّارَ وَيَحُدُّهَا وَيَدْفَعُهَا إِلَيْهِ وَيُعَوِّضُهُ الْمُشْتَرِي أَلْفَ دِرْهَمٍ فَلَا يَكُونُ لِلشَّفِيعِ فِيهَا شُفْعَةٌ
[Ali bin Abdullah]-ek [Sufyan] esan digu [Ibrahim bin Maisarah-engandik]: [Amru bin Sharid] entzun nuela esaten, Miswar bin Makhramah etorri eta eskua jarri zidan sorbaldan. Gero, berarekin joan nintzen Sa'dera. Orduan, [Abu Rafi'-k] Miswarri esan zion: 'Ez al zenion pertsona honi esan nire patioan dagoen etxea erosteko?', esan zuen; 'Ez dut laurehun baino gehiago handitu, ez eskudirutan ez kredituan'. Abu Rafi'-k esan zuen: 'Bostehun eman zizkidaten eskudirutan, baina uko egin nien, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta entzun ez banu esaten: 'Bizilagunak eskubide gehiago ditu bere bizilagunaren hormaren gainean', ez nizuke salduko', -edo editorialki esan zuen: 'Inola ere ez dizut emango'. - Ma'marri esan nion; Ma'marrek ez zuen hori esan, baina hori esan zidan eta esan zuen; Norbaitek etxe bat saldu nahi badu, trikimailu bat erabil dezake etxea bertan behera uzteko, eta saltzaileak etxea erosleari ematen dio, mugak ezartzen ditu -denbora eta balioa- eta erosleari ematen dio, eta erosleak mila dirhamekin ordezkatzen du, etxea duenak ez dezan gehiago izan.
Imam Bukhari : 6463
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِي رَافِعٍأَنَّ سَعْدًا سَاوَمَهُ بَيْتًا بِأَرْبَعِ مِائَةِ مِثْقَالٍ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ لَمَا أَعْطَيْتُكَوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ اشْتَرَى نَصِيبَ دَارٍ فَأَرَادَ أَنْ يُبْطِلَ الشُّفْعَةَ وَهَبَ لِابْنِهِ الصَّغِيرِ وَلَا يَكُونُ عَلَيْهِ يَمِينٌ
Esan digute [Muhammad bin Yusufek] [Sufyanek] [Ibrahim bin Maisarah-ek] [Amru bin Sharid]-ek [Abu Rafi'-k]-engandik [Amru bin Sharid]-engandik [Abu Rafi'-k] esan digula behin Sa'dek laurehun mitsqal-en truke etxe bat eskaini ziola. Orduan Abu Rafik erantzun zuen: «Alaren Mezulariak (bakea eta Ala-ren bedeinkazioak berarengan izan daitezela) esaten entzun ez banu: 'Bizilagunak eskubide gehiago ditu bere hormaren gainean', ez nizuke salduko». Eta batzuek argudiatzen dute: «Norbaitek etxe baten zati bat erosten badu, gero syuf'ah bertan behera utzi nahi badu, eta bere seme-alaba adingabeari ematen badio, orduan ez dago zin egiteko behartuta».
Imam Bukhari : 6464
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَاسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ يُدْعَى ابْنَ الْلَّتَبِيَّةِ فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ قَالَ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلَّانِي اللَّهُ فَيَأْتِي فَيَقُولُ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي أَفَلَا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ وَاللَّهِ لَا يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَهُ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطِهِ يَقُولُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ بَصْرَ عَيْنِي وَسَمْعَ أُذُنِي
Kontatu digute [Ubaid bin Isma'ilek], kontatu digute [Abu Usamahk] [Hisyamek] [bere aitagandik], [Abu Humaid As Sa'idik] esan zuenez, Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallamek behin gizon bat kontratatu zuen Bani Sulaim-en zakat-a kudeatzeko, askotan Ibn Al Latabiyah deitzen zena, etorri zenean, zenbatu eta esan zuen: 'Hau zure altxorra da eta hau oparia da'. Bat-batean Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallamek esan zuen: 'Zergatik ez zarete esertzen zuen aitaren edo amaren etxean zuen saria iritsi arte, zintzoak bazarete'. Gero, hitzaldi bat eman zuen gure aurrean, Ala gurtuz eta goraipatuz, eta honela jarraituz: 'Amma ba'd. Izan ere, zuetako bat kontratatu nuen Ala-k baimendutako zakat-a biltzeko, gero etorri eta esan zuen; «Hau da zure aberastasuna eta hau niri eman didaten oparia da», zergatik ez da bere aitaren edo amaren etxean esertzen bere oparia iritsi arte? Alaren izenean, inork ez du bere eskubiderik ez den ezer hartzen, baina Alarekin topo egingo du Piztuerako Egunean eskubide hori eramanez. Badakit zuetako bat Alarekin topo egiten duena gamelu bat, behi bat edo ahuntz bat eramanez». Gero, eskuak altxatu zituen besapeen zuritasuna ikusgai egon arte, eta esan zuen: «Ai Ala, ez al dut adierazi nire begiekin ikusi eta bi belarriekin entzun dudana?»
Imam Bukhari : 6465
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ اشْتَرَى دَارًا بِعِشْرِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَحْتَالَ حَتَّى يَشْتَرِيَ الدَّارَ بِعِشْرِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ وَيَنْقُدَهُ تِسْعَةَ آلَافِ دِرْهَمٍ وَتِسْعَ مِائَةِ دِرْهَمٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ وَيَنْقُدَهُ دِينَارًا بِمَا بَقِيَ مِنْ الْعِشْرِينَ الْأَلْفَ فَإِنْ طَلَبَ الشَّفِيعُ أَخَذَهَا بِعِشْرِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ وَإِلَّا فَلَا سَبِيلَ لَهُ عَلَى الدَّارِ فَإِنْ اسْتُحِقَّتْ الدَّارُ رَجَعَ الْمُشْتَرِي عَلَى الْبَائِعِ بِمَا دَفَعَ إِلَيْهِ وَهُوَ تِسْعَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ وَتِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ دِرْهَمًا وَدِينَارٌ لِأَنَّ الْبَيْعَ حِينَ اسْتُحِقَّ انْتَقَضَ الصَّرْفُ فِي الدِّينَارِ فَإِنْ وَجَدَ بِهَذِهِ الدَّارِ عَيْبًا وَلَمْ تُسْتَحَقَّ فَإِنَّهُ يَرُدُّهَا عَلَيْهِ بِعِشْرِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ قَالَ فَأَجَازَ هَذَا الْخِدَاعَ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَبَيْعُ الْمُسْلِمِ لَا دَاءَ وَلَا خِبْثَةَ وَلَا غَائِلَةَ
[Abu Nu'aimek] kontatu zigun [Sufyanek] [Ibrahim ibn Maisarah]-engandik [Amr ibn Syarid]-engandik [Abu Rafi'-rengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Bizilagunak eskubide gehiago du bere etxeko hormaren gainean'. Batzuek diote: Pertsona batek hogei mila dirham-en truke etxe bat erosten badu, ez dago kalterik etxea hogei mila dirham-en truke erosiz eta bederatzi mila bederatziehun eta laurogeita hemeretzi dirham ordaintzen baditu, eta gainerako hogei mila dirham-en ordainketa gisa dinar bat ordaintzen badu. Orduan, norbaitek berriro erosten badu -lehenengo saltzaileak-, orduan -lehenengo erosleak- hogei mila dirham osoak ordaintzea eskatzen du, bestela ez du etxea okupatzeko eskubiderik. Etxea indarrez hartzen badute, lehen erosleak ordaindutako dirua itzultzen du, hots, bederatzi mila bederatziehun eta laurogeita hemeretzi dirham eta dinar bat.
Imam Bukhari : 6466
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ أَنَّ أَبَا رَافِعٍسَاوَمَ سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ بَيْتًا بِأَرْبَعِ مِائَةِ مِثْقَالٍ وَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ مَا أَعْطَيْتُكَ
Esan digu [Musaddad]-ek [Sufyan]-ek esan digu [Yahya]-k esan duela, Esan dit [Ibrahim bin Maisarah]-ek [Amru bin Sharid]-ek esan didala [Abu Rafi'-k] behin laurehun mitsqal-eko etxe bat eskaini ziola Sa'd bin Malik-i, eta honek esan zuela: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esaten entzun ez banu: 'Bizilagunak eskubide gehiago ditu bere hormen gainean', ez nizueke emango.
Imam Bukhari : 6467
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ فَكَانَ يَأْتِي حِرَاءً فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَتُزَوِّدُهُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فِيهِ فَقَالَ اقْرَأْ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدُ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدُ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدُ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ }حَتَّى بَلَغَ{ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ }فَرَجَعَ بِهَا تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ يَا خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ وَقَالَ قَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ لَهُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ ثُمَّ انْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قُصَيٍّ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخُو أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ فَيَكْتُبُ بِالْعَرَبِيَّةِ مِنْ الْإِنْجِيلِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ وَرَقَةُ ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَى فَقَالَ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ فَقَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُ فَتْرَةً حَتَّى حَزِنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا بَلَغَنَا حُزْنًا غَدَا مِنْهُ مِرَارًا كَيْ يَتَرَدَّى مِنْ رُءُوسِ شَوَاهِقِ الْجِبَالِ فَكُلَّمَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ لِكَيْ يُلْقِيَ مِنْهُ نَفْسَهُ تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ حَقًّا فَيَسْكُنُ لِذَلِكَ جَأْشُهُ وَتَقِرُّ نَفْسُهُ فَيَرْجِعُ فَإِذَا طَالَتْ عَلَيْهِ فَتْرَةُ الْوَحْيِ غَدَا لِمِثْلِ ذَلِكَ فَإِذَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ{ فَالِقُ الْإِصْبَاحِ }ضَوْءُ الشَّمْسِ بِالنَّهَارِ وَضَوْءُ الْقَمَرِ بِاللَّيْلِ
Esan digu [Yahya bin Bukairrek] Ibn Shihabek [Uqailetik] esan digu [Al Laits] -narrazio-bide gehiagoren bidez- Eta esan dit ['Abdullah bin Muhammad] esan dit ['Abdurrazaqek] esan digula [Ma'mar], [Az Zuhrik] esan du, esan dit [Urwah] [Aisyah] radliallahu 'anha-rengandik, esan du; Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-i agerian utzi zitzaion lehen errebelazioa amets on baten moduan izan zen lo zegoela, ez zuen amets egiten egunsentia bezala etortzen zen bitartean, eta beti Hirako kobazuloan joaten zen han iraunez, hots, gau batzuetan gurtzen, eta horretarako hornidurak ematen zituen, gero Khadijahrengana itzultzen zen behar horietarako hornitu zezan, azkenean Al Haq-ek harritu zuen arte, Hirako kobazuloan zegoenean, aingeru bat etorri zitzaion eta esan zion: 'irakurri!' Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zion; 'Orduan erantzun nion; 'Ezin dut irakurri!' Orduan besarkatu eta estali ninduen nekatu arte. Gero askatu ninduen eta esan zidan: 'Irakurri!' Nik erantzun nion; 'Ezin dut irakurri!' Berriro besarkatu ninduen eta bigarren aldiz estali ninduen nekatu arte, gero berriro joaten utzi eta esan zidan: 'Irakurri!' Nik erantzun nion; 'Ezin dut irakurri'. Beraz, besarkatu eta hirugarren aldiz estali ninduen nekatu arte, gero berriro joaten utzi eta esan zidan: 'IQRO' BISMI ROBBIKAL LADZII KHOLAQO 'ALLAMAL INSAANA MAA LAM YA'LAM' bertsoari, gero etxera joan zen dardarka Khadijahrekin topo egitera eta esan zidan: 'Estali nazazu, estali nazazu!' Beraz, bere familiak estali zuen, beldurra desagertu arte, orduan esan zuen: 'Oi Khadijah, zer gertatu zait?' Gertakaria kontatu zion eta esan zuen; «Neure buruaz kezkatuta nago». Khadijahk erantzun zuen: «Inola ere ez, izan zaitez pozik, Alaren izenean, Alak ez zaitu betiko umiliatuko, harremanak mantentzea, egia esatea, zailtasunak ezabatzea eta gonbidatuak entretenitzea eta egia defendatzea gustatzen zaizulako!». Khadijah berarekin joan zen Waraqah bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza bin Qushshayrekin, Khadijahren osabaren edo bere aitaren anaiaren semearekin, kristaua zen Jahiliyah garaian eta arabierazko liburu santua idaztea gustatzen zitzaion, Biblia arabiarra idatzi zuen Alaren nahiarekin, eta aitona nahiko zaharra eta itsua zen. Khadijahk esan zion: «Osabaren semea, entzun zure anaiaren semeak esaten duena!». Waraqahk galdetu zuen: «Nire anaiaren semea, zer ikusi duzu?». Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, ikusi zuena jakinarazi zuen. Waraqahk berez esan zuen; «Hau da Moisesi errebelatu zitzaion Namus-a, ai, garai hartan oraindik indartsu eta bizirik egongo banintz, zure herriak kanporatuko zaituztenean!». «Nire herriak kanporatuko nau?», galdetu zuen sallallaahu 'alaihi wasallam profetak. Waraqah-ek erantzun zuen: «Bai, inork ez du zuk daramana eramaten, baina gorrotatua izango da. Inoiz zurekin topo egiten badut, tinko defendatuko zaitut». Gero, Waraqah hil eta gutxira, errebelazioak gelditu egin ziren sallallaahu 'alaihi wasallam profeta triste jarri zen arte. Iritsi zitzaigun berria izan zen sentitu zuen tristura hain handia zela, non hainbat aldiz mendi tontorretik bere buruaz beste egin nahi izan zuen. Mendi tontorrera igotzen zen bakoitzean bere burua botatzeko, Jibril agertzen zen eta esaten zuen: «Oi Muhammad, benetan zu zara Alaren Mezularia!». Aholku honek bere bihotza arindu eta arima baretu egin zuen eta etxera joan zen. Hala ere, errebelaziorik denbora luzez iristen ez bada, bere arima berriro astintzen da, eta mendi-tontor batera igotzen den bakoitzean bere buruaz beste egiteko, Gabriel agertzen da eta antzeko aholkuak ematen dizkio. Ibn Abbasek bertso honi buruz esan zuen: 'Faaliqul ishbah' eguzkiaren argia da egunean zehar, eta ilargiaren argia gauez.
Imam Bukhari : 6468
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ مِنْ الرَّجُلِ الصَّالِحِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
[Abdullah bin Maslamah-ek] [Malik-ek] [Ishaq bin Abdullah bin Abi Thalhah-ek] [Anas bin Malik-ek] esan digu, Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: "Pertsona zuzen batek datorren amets ona profetaren sei edo berrogei zatietako bat da".
Imam Bukhari : 6469
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ
Esan digu [Ahmad bin Yunus]-ek [Zuhair]-ek [Yahya Ibn Sa'idek] esan zuela: Behin [Abu Salamah] entzun nion esaten; [Abu Qatadah] sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik entzun nion esaten: 'Benetako ametsak Alagandik datoz eta amets gaiztoak Satanarrengandik'.
Imam Bukhari : 6470
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يُحِبُّهَا فَإِنَّمَا هِيَ مِنْ اللَّهِ فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ عَلَيْهَا وَلْيُحَدِّثْ بِهَا وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ فَإِنَّمَا هِيَ مِنْ الشَّيْطَانِ فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا وَلَا يَذْكُرْهَا لِأَحَدٍ فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ
Esan digu [Abdullah bin Yuusf]-ek [Al Laits]-ek [Ibnul Al Had]-ek [Abdullah bin Khabbab]-engandik [Abu Sa'id Al Khudri]-rengandik esan digu, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esaten entzun zuela: "Zuetako batek gustuko duen amets bat badu, egia esan, ametsa Ala-rengandik datorrela, orduan goraipatu dezala Ala horregatik eta kontatu, baina gustuko ez duen beste zerbait amesten badu, orduan Satanasengandik dator, orduan eska dezala bere gaiztakeriaren aurkako babesa, eta ez dezala beste inori kontatu, kalterik ez egiteko".
Imam Bukhari : 6471
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا لَقِيتُهُ بِالْيَمَامَةِ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ فَلْيَتَعَوَّذْ مِنْهُ وَلْيَبْصُقْ عَنْ شِمَالِهِ فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُوَعَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Esan digu [Musaddad]-ek [Abdullah bin Yahya bin Abi Katsir]-ek ondo goraipatu zuela, Yamamah-en ezagutu nuela [bere aitagandik], esan digu [Abu Salamah-ek] [Abu Qatadah-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela: 'Amets onak Alagandik datoz eta amets gaiztoak Satanarrengandik, beraz, zuetako batek amets gaizto bat badu, eskatu Alahi babesa horregatik eta tu egin bere ezkerreko aldera, bere amesgaiztoek kalterik egin ez diezaion', eta [bere aita]-k, esan digu [Abdullah bin Abu Qatadah-ek] [bere aita] sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela adibidez.
Imam Bukhari : 6472
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Kontatu digute [Muhammad bin Basyarrek], kontatu digute [Ghundarrek], kontatu digute [Syu'bahk] [Qatadah]-engandik [Anas bin Malik]-engandik [Ubadah bin Ash Shamit]-engandik, shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuenez: 'Sinestun baten ametsa profetaren berrogeita sei zatietako bat da'.
Imam Bukhari : 6473
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِوَرَوَاهُ ثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ وَإِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَشُعَيْبٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digute [Yahya bin Qaza'ah-ek] [Ibrahim bin Sa'd-ek] [Az Zuhri-tik] [Sa'id bin Musayyab-etik] [Abu Hurairah-etik], Ala-k pozik egon dadin berarekin, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Sinestun baten ametsa Profeziaren sei edo berrogeita sei zatien parte da'. Eta hadith hau [Tsabit], [Humaid], [Ishaq bin Abdullah] eta [Syu'aib-ek] kontatu zuten [Anas]-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak.
Imam Bukhari : 6474
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ وَالدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Esan dit [Ibrahim bin Hamzah] [Ibn Abi Hazim] eta [Darawardi] [Yazid] ['Abdullah bin Khabbab] [Abu Sa'id Al Khudzri] [Abu Sa'id Al Khudzri] [Abdullah bin Khabbab] [Abu Sa'id Al Khudzri] esan didala, Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallamek esaten entzun duela: "Amets onak asmoen parte dira".
Imam Bukhari : 6475
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ يَبْقَ مِنْ النُّبُوَّةِ إِلَّا الْمُبَشِّرَاتُ قَالُوا وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ
Esan digu [Abul Yamanek] esan digu [Syu'aibek] [Az Zuhritik] esan didala [Sa'id bin Musayyabek], [Abu Hurairahk] esan zuela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Profezia ez da berri onak baino gehiago', galdetu zuten lagunek; 'Zer esan nahi du berri onak?' Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek erantzun zuen: 'amets onak'.
Imam Bukhari : 6476
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ أُنَاسًا أُرُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ وَأَنَّ أُنَاسًا أُرُوا أَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ
Esan digu [Yahya bin Bukairrek] [Al Laits] esan digu [Uqailetik] [Ibn Shihabetik] [Salim bin Abdullahtik] [Ibn Umar]-etik radliallahu 'anhu; batzuei Lailatul Qadar erakutsi zitzaien azken zazpi gauetan, eta beste batzuei azken hamar gauetan erakutsi zitzaien, beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: 'Bilatu azken zazpi gauetan'.
Imam Bukhari : 6477
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ مَا لَبِثَ يُوسُفُ ثُمَّ أَتَانِي الدَّاعِي لَأَجَبْتُهُ
[Abdullahk] esan digu [Juwairiyah]-k [Malik]-engandik [Az Zuhri]-tik, [Sa'id bin Musayyab] eta [Abu Ubaid-ek] [Abu Hurairah-rengandik] jakinarazi ziotela radiallahu 'anhu-k esan zuen, Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: 'Yusuf bezala denbora luzez kartzelan egon banintz, deitzaile bat etorriko balitzait, ziur aski bere deia beteko nuke'.
Imam Bukhari : 6478
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ وَلَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِيقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ إِذَا رَآهُ فِي صُورَتِهِ
['Abdanek] [Abdullahk] [Yunusek] esan digu, [Az Zuhrik] niri [Abu Salamah] esan digularik, [Abu Hurairahk] esan zuela: Sallallaahu 'alaihi wasallam profeta entzun dut esaten: 'Lo nagoela ikusten nauen edonork, esna nagoela ikusten banau bezala da, deabruak ezin baitu nire antzeko izan'. Abu Abdullahek esan zuen, Ibn Sirinek esan zuen: 'Horrek esan nahi du bere jatorrizko forman ikusten baduzu'.
Imam Bukhari : 6479
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُخْتَارٍ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَخَيَّلُ بِي وَرُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Kontatu digu [Mu'allaa bin Asad]-ek ['Abdul 'Aziz bin Mukhtar]-ek [Tsabit Al Bunani]-k [Anas] radliallahu 'anhu-k esan zuenez, shallallahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Amets batean ikusten nauenak, ikusi nauela esan nahi du, Satanek ezin baitu ni bezala agertu, eta sinestun baten ametsa profetaren berrogeita sei zatien parte da'.
Imam Bukhari : 6480
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَمَنْ رَأَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفِثْ عَنْ شِمَالِهِ ثَلَاثًا وَلْيَتَعَوَّذْ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ وَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَرَاءَى بِي
Esan digu [Yahya bin Bukair-ek] [Al Laits]-ek [Ubaidullah bin Abi Ja'far-ek] esan digu [Abu Salamah]-ek [Abu Qatadah-ek] esan duela, sallallaahu'alaihiwasallam profetak esan zuela: 'Amets onak Ala-rengandik datoz, eta amets gaiztoak Satanarrengandik, beraz, gustatzen ez zaion zerbait ikusten duenak, hiru aldiz tu egin dezala ezkerreko aldean, eta babesa eska diezaioke. Satan, egia esan, bere ametsak ez dio kalterik egingo, eta Satanek ezin du nire antzekorik izan'.