Imam Bukhari : 6441
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُأَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَتَبَ لَهُ فَرِيضَةَ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ
Yandi me songa beto [Muhammad bin Abdullah Al Ansari] me songa beto [Tata na mono] me songa beto [Tsumama bin Abdullah bin Anas] nde [Anas] me songa yandi, nde Abu Bakr sonikilaka yandi mukumba ya kupesa makabu ya mawa mutindu profete ke lombaka, fwete vanda ve ya kukabwana ti bibulu fwete zinga. kukabwana, sambu na boma ya makabu ya mawa - zakat.
Imam Bukhari : 6442
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِأَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ الصِّيَامِ قَالَ شَهْرَ رَمَضَانَ إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا قَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ الزَّكَاةِ قَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرَائِعَ الْإِسْلَامِ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لَا أَتَطَوَّعُ شَيْئًا وَلَا أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيَّ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي عِشْرِينَ وَمِائَةِ بَعِيرٍ حِقَّتَانِ فَإِنْ أَهْلَكَهَا مُتَعَمِّدًا أَوْ وَهَبَهَا أَوْ احْتَالَ فِيهَا فِرَارًا مِنْ الزَّكَاةِ فَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ
Yandi me songa beto [Qutaiba] me songa beto [Isma’il bin Ja’far] katuka na [Abu Suhail] katuka na [tata na yandi] katuka na [Talhah bin Ubaidullah]; Kuvandaka ti Arabi mosi ya Bédouin yina kutanaka ti Rasulullah ti nsuki ya kukabwana, yandi tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, songa mono inki bisambu Allah me kumisa mono nsiku? ’ Ntumwa vutulaka : ‘Samba mbala tanu na kilumbu, katula kaka kana nge zola kusala Sunnah’. Bédouin yulaka diaka nde: ‘Songa mono nki mutindu ya kubuya madia Allah me tula nsiku sambu na mono? ’ Ntumwa vutulaka nde: ‘buya madia na ngonda ya Ramadan, katula kaka kana nge zola kuzitisa sunna’. Arabi yina ya Bédouin yulaka nde; ‘Songa mono, inki zakat Allah me lomba mono na kusala? ’ na nima, Rasulullah songaka yandi bansiku ya Islam, ebuna Arabi Bédouin tubaka nde; 'Na zina ya Muntu yina ke kumisaka nge, mono ta sala ve mambu ya kele sunna, kansi mono ta kulumusa ve ata fioti mambu yina Allah me sala fardhukan sambu na mono'. Yo yina Ntumwa ya Allah tubaka nde; 'yandi kele na chance kana yandi kele masonga to na rédaction -yandi ke kwenda na zulu kana yandi kele masonga'. Nsoniki tubaka nde; Bantu ya nkaka ke tubaka nde zakat ya bashamo nkama mosi na makumi zole kele hiqqah zole, ye kana muntu yina kele na yo me basisa yo na luzolo, to me pesa yo to me mona mayele na yo ti lukanu ya kupesa ve zakat, pana yandi kele ve ti kifu ya disumu.
Imam Bukhari : 6443
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ فَيَطْلُبُهُ وَيَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ قَالَ وَاللَّهِ لَنْ يَزَالَ يَطْلُبُهُ حَتَّى يَبْسُطَ يَدَهُ فَيُلْقِمَهَا فَاهُ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَا رَبُّ النَّعَمِ لَمْ يُعْطِ حَقَّهَا تُسَلَّطُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَتَخْبِطُ وَجْهَهُ بِأَخْفَافِهَاوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي رَجُلٍ لَهُ إِبِلٌ فَخَافَ أَنْ تَجِبَ عَلَيْهِ الصَّدَقَةُ فَبَاعَهَا بِإِبِلٍ مِثْلِهَا أَوْ بِغَنَمٍ أَوْ بِبَقَرٍ أَوْ بِدَرَاهِمَ فِرَارًا مِنْ الصَّدَقَةِ بِيَوْمٍ احْتِيَالًا فَلَا بَأْسَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ إِنْ زَكَّى إِبِلَهُ قَبْلَ أَنْ يَحُولَ الْحَوْلُ بِيَوْمٍ أَوْ بِسِتَّةٍ جَازَتْ عَنْهُ
Yandi tubaka nde: “Kimvwama ya muntu mosi na kati na beno - kana bo me pesa yo ve zakat -, ebuna na Kilumbu ya Resurna, yo ta kuma kimvwama ya yandi mosi. bima ke sosa kudigulusa kansi nioka ke landa kuzomba yandi, ke tuba nde; ‘Mono kele kimvwama na nge,’ Na zina ya Allah, nioka yambulaka ve ata fioti kuzomba tii kuna muntu yina vandaka ti kimvwama yina tandulaka diboko na yandi mpi yandi diaka yo’. Mpi Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kana munkwa ya shamo kupesa yandi ve banswa na yandi, pana na kilumbu ya kusambisa shamo ta nwana ti yandi mpi ta niata luse na yandi ti makulu na yandi’. - Bantu ya nkaka ke tubaka nde kana muntu yina kele na shamo ke kudiyangisa nde yandi fwete baka zakat, ebuna kilumbu mosi na ntwala nde haul kukuma yandi ke teka yo sambu na shamo, mu mbandu nkombo to ngombe, to ba dirham ti lukanu ya kukonda zakat, ebuna disumu kele ve na zulu na yandi. Yandi tubaka ; kana yandi pesa shamo na yandi mawa kilumbu mosi na ntwala nde bima yina bo ke nata kukuma, to bilumbu sambanu na ntwala nde yo kuma, pana yo kele mpi nswa.
Imam Bukhari : 6444
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُقَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِهِ عَنْهَاوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا بَلَغَتْ الْإِبِلُ عِشْرِينَ فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ فَإِنْ وَهَبَهَا قَبْلَ الْحَوْلِ أَوْ بَاعَهَا فِرَارًا وَاحْتِيَالًا لِإِسْقَاطِ الزَّكَاةِ فَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ وَكَذَلِكَ إِنْ أَتْلَفَهَا فَمَاتَ فَلَا شَيْءَ فِي مَالِهِ
Yandi me songa beto [Qutaibah bin Sa’id] me songa beto [Laits] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] katuka na [Ibnu Abbas] nde yandi tubaka nde, Sa’ad bin Ubadah Al Ansari lombaka kilumbu mosi fatwa na ntwala nde yandi lomba fatwa mosi na ntwala nde yandi vutukila mambu yina yandi salaka. kulungisa nadzar na yandi. Na yau, Ntumwa tubaka nde: ‘Beno lungisa nadzarnya’. Bantu ya nkaka ke tubaka nde kana bashamo kele makumi zole yo yina yandi kele ti mukumba ya kufuta zakat na bankombo iya, ebuna yandi ke pesaka bashamo yina ntama na ntwala ya kunata yo, to ke tekaka yo ti lukanu to mayele sambu na kubuya nde yandi vanda ti mukumba ya kufuta zakat, ebuna amande kele ve na zulu na yandi, mutindu mosi kana yandi bumba yo mpi me fwa, ebuna amande na yandi kele ve na kati.
Imam Bukhari : 6445
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الشِّغَارِقُلْتُ لِنَافِعٍ مَا الشِّغَارُ قَالَ يَنْكِحُ ابْنَةَ الرَّجُلِ وَيُنْكِحُهُ ابْنَتَهُ بِغَيْرِ صَدَاقٍ وَيَنْكِحُ أُخْتَ الرَّجُلِ وَيُنْكِحُهُ أُخْتَهُ بِغَيْرِ صَدَاقٍ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ احْتَالَ حَتَّى تَزَوَّجَ عَلَى الشِّغَارِ فَهُوَ جَائِزٌ وَالشَّرْطُ بَاطِلٌ وَقَالَ فِي الْمُتْعَةِ النِّكَاحُ فَاسِدٌ وَالشَّرْطُ بَاطِلٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ الْمُتْعَةُ وَالشِّغَارُ جَائِزٌ وَالشَّرْطُ بَاطِلٌ
Yandi me songa beto [Musaddad] me songa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [Ubaidullah] me tuba, me songa mono [Nafi’] katuka na [‘Abdullah] radliallahu ‘anhu, Rasulullah saw. Mono yulaka Nafi’; ‘Syighar ke tendula inki? ’ Yandi vutulaka nde; 'kukwela mwana ya bakala na nsiku nde bakala kukwela mwana na yandi ya nkento kukonda mbongo ya makwela, to kukwela mpangi ya bakala na nsiku nde bakala kukwela yandi na mpangi na yandi ya nkento kukonda mbongo ya makwela'. Bantu ya nkaka ke tulaka ntembe nde; Kana muntu mosi kekana kukwela na shayhar, pana makwela yango kele nswa mpi mambu yina bo kelombaka kele ya luvunu. Mpi yandi tubaka sambu na makwela ya mut’ah; makwela me beba mpi mambu yina bo me sonikaka kele ya luvunu. Na ntangu yina, bantu yankaka keyindulaka nde makwela ya syighar kele nswa mpi mambu yina bo kelombaka kele ya luvunu.
Imam Bukhari : 6446
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ الْحَسَنِ وَعَبْدِ اللَّهِ ابْنَيْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقِيلَ لَهُ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ لَا يَرَى بِمُتْعَةِ النِّسَاءِ بَأْسًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْإِنْسِيَّةِوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ احْتَالَ حَتَّى تَمَتَّعَ فَالنِّكَاحُ فَاسِدٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ النِّكَاحُ جَائِزٌ وَالشَّرْطُ بَاطِلٌ
Yandi me songa beto [Musaddad] me songa beto [Yahya] katuka na [Azi] me zabisa beto [Az Zuhri] katuka na [Al Hasan] ti [Abdullah], bana zole ya Muhammad bin Ali, katuka na [tata na yandi ya zole], nde bo songaka yo na [Ali] radiallah ‘anhu; nde Ibn Abbas vandaka kumona nde makwela ya mut’ah vandaka ve mpasi, na nima Ali tubaka nde; ‘Ntumwa ya Nzambi buyisaka yo na kilumbu ya Khaibar, mpi yandi buyisaka musuni ya bampunda ya bo ke sansaka na nzo’. Bantu ya nkaka ke tubaka nde; nde kana muntu mosi ke yiba sambu makwela kuvanda mut’ah, pana makwela me beba, kansi bantu ya nkaka ke tuba nde makwela kele nswa mpi mambu yina bo ke lombaka kele ya luvunu.
Imam Bukhari : 6447
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُمْنَعُ فَضْلُ الْمَاءِ لِيُمْنَعَ بِهِ فَضْلُ الْكَلَإِ
Yau me zabisama na beto [Isma’il] me zabisama na beto [Malik] katuka na [Abu Az Zanad] katuka na [Al A’raj] katuka na [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Beno fwete bumba ve masa ya kuluta sambu na kukanga nzila na kuyela ya matiti’.
Imam Bukhari : 6448
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِ
Yau me zabisama na beto na [Qutaibah bin Sa’id] katuka na [Malik] katuka na [Nafi’] katuka na [Ibn Umar], mfumu ya insi buyisaka -kusumba ti kuteka- najasy -luvunu-.
Imam Bukhari : 6449
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا ذَكَرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ يُخْدَعُ فِي الْبُيُوعِ فَقَالَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ
Yandi me songa beto [Isma’il] me songa beto [Malik] katuka na [Abdola bin Dinar] katuka na [Abdola bin Umar] radliallahu ‘anhuma; Kuvandaka ti muntu mosi yina bokutaka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, sambu bo vandaka kukusa yandi mbala mingi na kusumba ti kuteka, yo yina yandi tubaka nde: ‘Kana nge ke sumba ti kuteka, tuba mutindu yina; "Kansi na condition nde luvunu kuvanda ve."
Imam Bukhari : 6450
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ }قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا فَيَرْغَبُ فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ }فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Yandi me tubila beto [Abul Yaman] me tubila beto [Syu’aib] katuka na [Az Zuhri] tubaka nde, [Urwah] ke tubila; yandi yulaka [Aisha] mambu ya me tala verse yina; ‘Kana beno ke kudiyangisa nde beno ta kuka ve kusala lunungu na bana na beno ya me konda tata, pana beno kwela bankento yina kele mbote sambu na beno, zole, tatu to iya -QS. Annisa’; 3- yandi tubaka nde; ‘disongidila, mwana-nsukami yina kele na kiyeka ya muntu yina ke taninaka yandi, mpi muntu yina ke taninaka yandi ke zolaka ve kitoko mpi kimvwama na yandi, kansi yandi ta kwela yandi kaka kana yandi futa mbongo ya makwela ya kuluta fioti yina ke fwa bikalulu ya bantu yonso. Na yau, bo buyisaka bo na kukwela bana yina me konda tata katula kaka kana bo sala lunungu na kufutaka mbongo ya makwela ya mvimba, na nima banduku lombaka Ntumwa ya Nzambi sallallahu na nima, na nima Allah monisaka verse yina; 'Bo ke lomba nge fatwa,,, mpi buna na buna -QS. 127-, na nima yandi tubilaka hadi.
Imam Bukhari : 6451
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُعْرَفُ بِهِ
Yau me zabisama na beto [Abu Nu’aim] me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Abdullah bin Dinar] katuka na [Abdullah bin Umar] radliallahu ‘anhuma katuka na profete saw.
Imam Bukhari : 6452
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ وَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلَا يَأْخُذْ فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِ
Yau mezabisama na beto na [Muhammad bin Kathir] katuka na [Sufyan] katuka na [Hsyam] katuka na [Urwah] katuka na [Zainab bint Ummi Salamah] katuka na [Ummu Salamah] katuka na [Ummu Salamah] katuka na profete saw. bandinga ti bikuma kuluta bankaka, yo yina mono ke baka lukanu na kiteso ya mono ke wa, ebuna konso muntu ya mono ke baka lukanu ke nunga na kusala mbi banswa ya mpangi na yandi, bika yandi katula yo ve, sambu mono ta baka ludimi ya bilungi sambu na yandi’.
Imam Bukhari : 6453
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ وَلَا الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ إِذَا سَكَتَتْوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ لَمْ تُسْتَأْذَنْ الْبِكْرُ وَلَمْ تَزَوَّجْ فَاحْتَالَ رَجُلٌ فَأَقَامَ شَاهِدَيْ زُورٍ أَنَّهُ تَزَوَّجَهَا بِرِضَاهَا فَأَثْبَتَ الْقَاضِي نِكَاحَهَا وَالزَّوْجُ يَعْلَمُ أَنَّ الشَّهَادَةَ بَاطِلَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَطَأَهَا وَهُوَ تَزْوِيجٌ صَحِيحٌ
Bo me zabisaka beto nde [Muzuluma bin Ibrahim] me songa beto nde [Hisham] me songa beto [Yahya bin Abi Kathir] katuka na [Abu Salama] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete sallallahu ‘alaihi waslam, tubaka nde: ‘Bana-bankento lenda kwela ve tii kuna bo ta lomba ve nswa ya kukwela. yulaka’. Muntu mosi yulaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, inki kele kidimbu ya nswa? ’ Profete vutulaka nde: ‘kidimbu kele pima’. Bantu ya nkaka ke tulaka ntembe nde; Kana bo me lomba ve mwana-nkento nswa, ebuna muntu mosi ke sosa kukusa yandi, ebuna bambangi zole ya luvunu ke ta kimbangi nde bakala yina me kwela yandi na luzolo na yandi mosi, mpi zuzi ke baka lukanu na mutindu ya me fwana, mpi bakala me zaba nde kimbangi na yandi kele luvunu, ebuna kima mosi ve kele mbi na kuvukisa nitu ti yandi mpi makwela kele ya mbote.
Imam Bukhari : 6454
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ الْقَاسِمِأَنَّ امْرَأَةً مِنْ وَلَدِ جَعْفَرٍ تَخَوَّفَتْ أَنْ يُزَوِّجَهَا وَلِيُّهَا وَهِيَ كَارِهَةٌ فَأَرْسَلَتْ إِلَى شَيْخَيْنِ مِنْ الْأَنْصَارِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمُجَمِّعٍ ابْنَيْ جَارِيَةَ قَالَا فَلَا تَخْشَيْنَ فَإِنَّ خَنْسَاءَ بِنْتَ خِذَامٍ أَنْكَحَهَا أَبُوهَا وَهِيَ كَارِهَةٌ فَرَدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَقَالَ سُفْيَانُ وَأَمَّا عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ عَنْ أَبِيهِ إِنَّ خَنْسَاءَ
Yandi me songa beto [Ali mbuta Abdullah] me songa beto [Sufyan] me songa beto [Yahya mbuta Sa’id] katuka na [Al Qasim]; nde nkento mosi ya mwana ya Jafar waka boma - na susi - nde muntu yina ke taninaka yandi ta kwela yandi mpi yandi zolaka yo ve, yo yina yandi tindaka muntu mosi mbala mosi sambu na kukutana ti ba sheikh zole na kati ya ba Ansar, [Abdurrahman] ti [Mujamma’], bana zole ya Jariyah. Yo yina bo zole tubaka nde; Kudiyangisa ve, sambu Khansa` bint Khidzam kwelaka kilumbu mosi tata na yandi mpi yandi vandaka kuzola yo ve, yo yina Ntumwa buyaka makwela na yandi. [Sufyani] tubaka nde; ntangu [Abdurami] mono waka yandi ke tuba nde; katuka na [tata na yandi] ti editere; Ya kieleka Khansa’.
Imam Bukhari : 6455
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُنْكَحُ الْأَيِّمُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ قَالُوا كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ أَنْ تَسْكُتَوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ احْتَالَ إِنْسَانٌ بِشَاهِدَيْ زُورٍ عَلَى تَزْوِيجِ امْرَأَةٍ ثَيِّبٍ بِأَمْرِهَا فَأَثْبَتَ الْقَاضِي نِكَاحَهَا إِيَّاهُ وَالزَّوْجُ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَمْ يَتَزَوَّجْهَا قَطُّ فَإِنَّهُ يَسَعُهُ هَذَا النِّكَاحُ وَلَا بَأْسَ بِالْمُقَامِ لَهُ مَعَهَا
Yau me zabisama na beto [Abu Nu’aim] me zabisa beto [Syaiban] katuka na [Yahya] katuka na [Abu Salamah] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde: ‘Bankento ya mifwidi fwete kwela ve tii kuna bo ta solula ti bo, mpi bana ya bankento fwete kwela ve tii kuna bo ta pesa bo nswa ya kukwela’. Banduku yulaka nde; ‘Inki mutindu nswa kele? ’ Profete vutulaka nde; ‘kana yandi me vanda pima’. Bantu ya nkaka ke tubaka nde; nde kana muntu mosi ke sala mayele na kumonisaka bambangi zole ya luvunu na makwela ya mufwidi na kutubaka nde yo vandaka nswa na yandi, pana zuzi ke zenga makwela, ata bakala me zaba nde na kieleka yandi me kwelaka yandi ve ata fioti, pana diambu kele ve na makwela na yandi, mpi yo kele mbi ve na kuzinga ti yandi’.
Imam Bukhari : 6456
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ قُلْتُ إِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحْيِي قَالَ إِذْنُهَا صُمَاتُهَاوَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ هَوِيَ رَجُلٌ جَارِيَةً يَتِيمَةً أَوْ بِكْرًا فَأَبَتْ فَاحْتَالَ فَجَاءَ بِشَاهِدَيْ زُورٍ عَلَى أَنَّهُ تَزَوَّجَهَا فَأَدْرَكَتْ فَرَضِيَتْ الْيَتِيمَةُ فَقَبِلَ الْقَاضِي شَهَادَةَ الزُّورِ وَالزَّوْجُ يَعْلَمُ بِبُطْلَانِ ذَلِكَ حَلَّ لَهُ الْوَطْءُ
Yau me zabisama na beto na [Abu ‘Ashim] katuka na [Ibnu Juraij] katuka na [Dzakwan] katuka na [Aisyah] bika Nzambi kusepela na yandi nde yandi tubaka nde: ‘Bana-bankento ke lombaka nswa’. Mono ke yula; ‘Ya kieleka, bana ya bankento ke waka mbala mingi nsoni na kumonisa kundima na bo’. Profete vutulaka nde; ‘kidimbu ya nswa kele pima’. Bantu ya nkaka ke tubaka nde; Kana bakala mosi kele na mpusa ya kukwela nsadi to mwana-nkento yina kele mufwidi, ebuna mwana-nsukami to mpika yango kebuya, ebuna bakala yango kezwa mayele na kusongaka bambangi zole ya luvunu, na kutubaka nde bakala yina mekwelaka yandi mpi nkento yango kezola, ebuna zuzi kendimaka kimbangi ya luvunu yina mpi kimbangi yina ya luvunu ya bakala na yandi mezaba sambu na . sambu na kuvukisa nitu ti yandi.
Imam Bukhari : 6457
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ الْحَلْوَاءَ وَيُحِبُّ الْعَسَلَ وَكَانَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ أَجَازَ عَلَى نِسَائِهِ فَيَدْنُو مِنْهُنَّ فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَاحْتَبَسَ عِنْدَهَا أَكْثَرَ مِمَّا كَانَ يَحْتَبِسُ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَهْدَتْ لَهَا امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةَ عَسَلٍ فَسَقَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُ شَرْبَةً فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسَوْدَةَ قُلْتُ إِذَا دَخَلَ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ فَقُولِي لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَا فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشْتَدُّ عَلَيْهِ أَنْ يُوجَدَ مِنْهُ الرِّيحُ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ وَسَأَقُولُ ذَلِكِ وَقُولِيهِ أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى سَوْدَةَ قُلْتُ تَقُولُ سَوْدَةُ وَالَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ كِدْتُ أَنْ أُبَادِرَهُ بِالَّذِي قُلْتِ لِي وَإِنَّهُ لَعَلَى الْبَابِ فَرَقًا مِنْكِ فَلَمَّا دَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ لَا قُلْتُ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ قَالَ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ قُلْتُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيَّ قُلْتُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ وَدَخَلَ عَلَى صَفِيَّةَ فَقَالَتْ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَسْقِيكَ مِنْهُ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي بِهِ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ قَالَتْ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي
Yandi me songa beto [Ubaid bin Isma’il] me songa beto [Abu Usamah] katuka na [Hisham] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisha], nde; Rasulullah vandaka kuzola mpenza madia ya sukadi mpi bwiki. Yau vandaka kikalulu na yandi, kana yandi me sala kisambu ya Asr, yandi vandaka kuluta na ntwala ya bankento na yandi mpi kupusana penepene na bau. Yo yina, kilumbu mosi yandi kutanaka ti Hafshah mpi yandi vandaka na lweka na yandi ntangu mingi kuluta mutindu yandi vandaka kusala mbala mingi na bilumbu ya mpamba. Yo yina, mono yulaka yandi mbala mosi sambu na nki yandi me salaka bamvula mingi na nzo ya Hafshah mpi yo vandaka ve bonso bilumbu ya bantu yonso. Yandi vutulaka nde: ‘Kuvandaka ti nkento mosi na kati ya bantu na yandi yina pesaka yandi dilonga ya bwiki, na nima yandi pesaka Ntumwa ya Nzambi saw malafu’. Yo yina mono tubaka nde; 'Na zina ya Allah, beto ta sala kibeni kisalu na yandi'. Yo yina mono tubilaka Sauda nde; ‘Kana Ntumwa ya Allah me kutana ti nge, mpi yandi me pusana pene-pene na nge, zabisa yandi; ‘O Ntumwa ya Nzambi, keti nge me dia mbuma ya mighfar? ’ ya kieleka yandi ta tuba nde; ‘ve’, na nima songa yandi; ‘Ebuna nsudi yai kele inki? ’ Yau kele mutindu yina sambu Ntumwa vandaka kuwa mbote ve kana yandi mona nsudi ya mbi ke katuka na nitu na yandi. Yo yina yandi ta tuba nde; ‘Hafsha me pesa mono mafuta ya bwiki’. Yo yina, tubila yandi nde; ‘Ntomo ya bwiki me soba sambu bansusu me dia kima mosi! ’ Mpi mono ta tuba mutindu yina, mpi mono ta tuba mutindu yina, Shafiya! ’ Yo yina ntangu Ntumwa kutanaka ti Sauda, Sauda tubaka nde; ‘Na zina ya Muntu yina kele na Nzambi ve katula kaka Yandi, mono vandaka penepene na kuyula ntete Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam sambu na bangogo ya nge tubilaka mono, mpi Ntumwa vandaka dezia na kielo sambu yandi vandaka kuwa nge boma. Ntangu Rasulullah pusanaka pene-pene, mono tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Nzambi, keti yo kele kieleka, nge me dia mbuma ya mighfar? ’ ‘Ve’ yandi vutulaka. Yo yina mono tubaka nde; ‘Ebuna nsudi yai kele inki? ’ Profete vutulaka nde; ‘Hafsha me pesa mono bwiki’. Mono tubaka nde; ‘Ntomo ya bwiki me sobaka sambu nsusu mosi vandaka kudia kima mosi! ’ Ntangu yandi kutanaka ti mono, mono tubaka mutindu yina. Mpi ntangu yandi kutanaka ti Shafiya, yandi mpi tubaka mambu ya mutindu mosi. Yo yina, ntangu yandi kutanaka ti Hafsa, Hafsa yulaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, keti nge ke zola nde mono pesa nge bwiki sambu na kunwa? ’ Profete vutulaka nde: ‘Mono kele na mfunu na yandi ve’. Ebuna Sauda tubaka nde; ‘Na zina ya Allah, beto me buyisa yandi bwiki’. Aisha tubaka nde; Mono ke tuba nde; 'Kanga! '
Imam Bukhari : 6458
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ فَلَمَّا جَاءَ بِسَرْغَ بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَاءَ وَقَعَ بِالشَّأْمِ فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ فَرَجَعَ عُمَرُ مِنْ سَرْغَوَعَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ إِنَّمَا انْصَرَفَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
Yau me zabisama na beto na [Abdullah ben Maslamah] katuka na [Malik] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Abdullah ben Amir ben Rabi’ah], Umar ben Khattab, bika Nzambi kusepela na yandi, kwendaka na Siria. Ntangu yandi kumaka na mbanza mosi na zina ya Saragh, yandi waka nsangu nde maladi ya ngolo ke na kubwila bantu ya Siria. Na yau, [Abdurrahman bin Auf] zabisaka yandi nde Rasulullah tubaka nde: ‘Kana nge me wa nde kimbefo mosi ya ngolo kele na kisika mosi, kwisa ve kuna, mpi kana yau me salama na kisika mosi ya nge ke zingaka, katuka ve na kisika yina’. Omar katukaka na mbanza Saragh na mbala mosi. Mpi katuka na [Ibnu Shihab] katuka na [Salim bin Abdullah], nde Omar vutukaka na nzo sambu na hadith yai ya Abdurrahman.
Imam Bukhari : 6459
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ سَمِعَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍيُحَدِّثُ سَعْدًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ الْوَجَعَ فَقَالَ رِجْزٌ أَوْ عَذَابٌ عُذِّبَ بِهِ بَعْضُ الْأُمَمِ ثُمَّ بَقِيَ مِنْهُ بَقِيَّةٌ فَيَذْهَبُ الْمَرَّةَ وَيَأْتِي الْأُخْرَى فَمَنْ سَمِعَ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا يُقْدِمَنَّ عَلَيْهِ وَمَنْ كَانَ بِأَرْضٍ وَقَعَ بِهَا فَلَا يَخْرُجْ فِرَارًا مِنْهُ
Yandi me songa beto nde [Amir bin Sa’d bin Abi Waqqash] me songa beto [‘Amir bin Sa’d bin Abi Waqqash], yandi me wa [Usamah bin Zaid] ke songa Sa’d, nde Ntumwa ya Nzambi saw vandaka kutuba sambu na mpasi kele kusadila kimbefo mosi, yandi tubaka nde: kumonisa bantu mpasi, ebuna kima mosi me bikala kaka ya kimbefo Disongidila, na mpila nde bantangu ya nkaka yo ke kwisa mpi ke kwenda, yo yina konso muntu yina ta wa nde kimbefo me simba insi mosi, yandi fwete kwenda ve bantangu ya nkaka kuna, mpi konso muntu yina kele na insi yina kimbefo ke simba yandi, yandi fwete tina ve ti lukanu ya kutina kimbefo yina’.
Imam Bukhari : 6460
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ لَيْسَ لَنَا مَثَلُ السَّوْءِ
Yandi tubaka nde: “Muntu yina ke vutulaka dikabu, kele bonso mbwa na yandi yina ke diaka ve, beto ke diaka ve.