Imam Bukhari : 6401
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ
Пире [Абдулла бин Юсуф] каласа пачӗ [Аль Лайтс] пире [Ибн Шихаб] [Саид бин Мусайяб] тата [Абу Салама бин Абдуррахман] [Абу Хурайра] радлиаллаху анху ҫинчен каласа пачӗ, Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Выльӑх-чӗрлӗхе сиен кӳрекен чӗрчунсене сиен кӳме тивӗҫлӗ мар, ҫавӑнпа та вӗсене сиен кӳме тивӗҫлӗ мар дият, Шахта кӑларасси — ҫав сиен те — дият обязательстви ҫук, закат мулӗ вара — пиллӗкмӗш пайӗ.
Imam Bukhari : 6402
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعَجْمَاءُ عَقْلُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ
Пире [мӑсӑльмансене] ҫапла каласа панӑ: пире [Сюба] [Мухаммад бин Зияд] [Абу Хурайра] радиаллаху анху пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Сиет тӑвакан выльӑх-чӗрлӗх дият тӳлеме тивӗҫлӗ мар, ҫавӑнпа та харьятсем те ҫавӑн пекех мар дият ҫук, мул вара — закатӑн пиллӗкмӗш пайӗ.
Imam Bukhari : 6403
حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا مُعَاهَدًا لَمْ يَرِحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ أَرْبَعِينَ عَامًا
Пире [Каис бин Хафш] каласа пачӗ [Абдул Вахид] пире [Аль-Хасан] каласа пачӗ [Муджахид] [Абдулла бин Амру] пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Кам та кам килӗшӳ тунӑ кафира вӗлерет, вӑл мӑсӑльманпа правительствӑна шӑршлама пултараймасть» пӗлӗт шӑрши, пӗлӗт шӑршине хӗрӗх ҫул инҫетренех туйма пулать пулин те'.
Imam Bukhari : 6404
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ أَنَّ عَامِرًا حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيٍّ ح حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يُحَدِّثُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جُحَيْفَةَ قَالَ سَأَلْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُهَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ مِمَّا لَيْسَ فِي الْقُرْآنِ وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ مَرَّةً مَا لَيْسَ عِنْدَ النَّاسِ فَقَالَ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ مَا عِنْدَنَا إِلَّا مَا فِي الْقُرْآنِ إِلَّا فَهْمًا يُعْطَى رَجُلٌ فِي كِتَابِهِ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قُلْتُ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفِكَاكُ الْأَسِيرِ وَأَنْ لَا يُقْتَلَ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Пире [Ахмад бин Юнус] каласа пачӗ [Зухайр] пире [Мутаррифа] каласа пачӗ, [Амир] вӗсене каласа пачӗ, [Абу Джухайфа] каланӑ; Пӗррехинче эпӗ [Алие] - тепӗр каласа памалли канал урлӑ - вӑл пире [Шадакох бин Аль-Фадхл] пире [Ибну Уяйна] пире [Мутарриф] каласа пани ҫинчен каласа пани ҫинчен каласа патӑм, эпӗ [Аш Ся'би] ҫапла каласа панине илтрӗм; Эпӗ [Абу Джухайфа] каланине илтрӗм; Эпӗ [Али радиаллаху анху] ыйтрӑм; — Сирӗн Коранра ҫукки пур-и? — Хӑш чухне Ибн Уяина редакцире ҫапла каларӗ: — ҫынсен ҫук япала-и? — хуравларӗ вӑл; «Тӗрлӗ ҫурса этеме пултарнӑскер урлӑ пирӗн Коранра мӗн пуррисӗр пуҫне урӑх нимӗн те ҫук, ҫынна Унӑн кӗнекинче панӑ ӑнлану тата шахифӑра мӗн пуррисӗр пуҫне». ыйтатӑп; — Сахифӑра мӗн пур? — терӗ вӑл: — дият тӳлемелле, тыткӑнрисене ирӗке кӑлармалла, мӑсӑльман ҫынна кафир пулнӑшӑн вӗлерме юрамасть.
Imam Bukhari : 6405
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُخَيِّرُوا بَيْنَ الْأَنْبِيَاءِ
Пире каласа пачӗ [Абу Нуаим] пире [Суфьяна] [Амру бин Яхьяран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Саидран] пророкран саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Пророксем хушшинче ан суйласа илӗр».
Imam Bukhari : 6406
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لُطِمَ وَجْهُهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِكَ مِنْ الْأَنْصَارِ قَدْ لَطَمَ فِي وَجْهِي قَالَ ادْعُوهُ فَدَعَوْهُ قَالَ لِمَ لَطَمْتَ وَجْهَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي مَرَرْتُ بِالْيَهُودِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ قَالَ قُلْتُ وَعَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَخَذَتْنِي غَضْبَةٌ فَلَطَمْتُهُ قَالَ لَا تُخَيِّرُونِي مِنْ بَيْنِ الْأَنْبِيَاءِ فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى آخِذٌ بِقَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَفَاقَ قَبْلِي أَمْ جُوزِيَ بِصَعْقَةِ الطُّورِ
Пире [Мухаммад бин Юсуф] каласа пачӗ [Суфьян] [Амру бин Яхья Аль Мазини] [унӑн ашшӗнчен] [Абу Саид Аль Худзри] каланӑ, пӗр еврей ҫынни пророк патне пынӑ, унӑн питне ҫыпӑҫтарса хунӑ, тенӗ; — Эй, Мухаммед, санӑн Ансарти тусусенчен пӗри мана питрен ҫапрӗ. Пророк каланӑ; — Чӗн ӑна! Вара юлташӗсем ӑна чӗнсе илнӗ те, пророк ыйтнӑ: «Мӗншӗн эсӗ ӑна питӗнчен ҫапатӑн?» — хуравларӗ вӑл; «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ иудейсем патӗнчен иртрӗм, унтан вӑл ҫапла каланине илтрӗм; «Моисее пур ҫынран та ҫӳлерех суйласа илнӗ Турӑ ячӗпе». Эпӗ каларӑм; «Мухаммедран ҫӳлерех». Ҫавӑнпа та эпӗ ҫав вӑхӑтра ҫилленсе кайрӑм, ҫавӑнпа эпӗ ӑна ҫапрӑм». Пророк малалла ҫапла каланӑ: «Эсир мана пророксем хушшинчен ан суйласа илӗр, мӗншӗн тесен чӗрӗлӳ кунӗнче ҫынсем ӑнран кайӗҫ, эпӗ вара чи малтан вӑранӑп, анчах та Муса престола тытса тӑнӑ иккен, эпӗ пӗлместӗп, вӑл манран маларах вӑраннӑ-и е вӑл тӑнран кайнӑшӑн тавӑрнӑ-и Турсинӑн'.
Imam Bukhari : 6407
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَمْ يَلْبِسْ إِيمَانَهُ بِظُلْمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيْسَ بِذَاكَ أَلَا تَسْمَعُونَ إِلَى قَوْلِ لُقْمَانَ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
Пире [Кутайба бин Саид] [Джарир] [Аль-Амаси] [Ибрагим] [Алкома] [Абдуллах] радлиаллаху анху ҫинчен каласа пачӗ, ҫапла каланӑ; — Сӑвӑ уҫӑлсан; «Чӑнах та, ӗненекенсем хӑйсен ӗненӗвне тӗрӗсмарлӑхпа хутӑштармаҫҫӗ» -QS. Ал ан'ам 82-, пророкӑн юлташӗсем тарӑхса кайрӗҫ, ҫавӑнпа вӗсем ыйтрӗҫ; «Пирӗнтен кам хӑйӗн ӗненӗвне тӗрӗсмарлӑхпа хутӑштармасть? — Ҫапла хуравларӗ: — Ун пек каласшӑн пулман, илтмерӗн-и эсӗ Лукман мӗн каланине; — Чӑнах та, ширк — пысӑк тӗрӗсмарлӑх. Лукман 13-
Imam Bukhari : 6408
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ ح و حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْبَرُ الْكَبَائِرِ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ ثَلَاثًا أَوْ قَوْلُ الزُّورِ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
Пире каласа пачӗ [Мусаддад] пире [Бисир бин Муфадхал] каласа пачӗ [Аль-Джураири] -ытти каласа пани урлӑ- мана каласа пачӗ [Каис бин Хафш] пире каласа пачӗ [Исмаил бин Ибрагим] пире каласа пачӗ [Саид Аль-Джураири] пире [Абдурра бин Абура] хӑйӗн ашшӗнчен каласа пачӗ Радиллаху анху ҫапла каланӑ: «Ытти пысӑк ҫылӑхсенчен чи пысӑк ҫылӑх вӑл — Аллахпа ҫыхӑну тытни, ашшӗ-амӑшне пӑхӑнманни, суя показани пани, суя показани пани — вӑл ӑна виҫӗ хутчен тепӗр хут каларӗ- е суйни», — тенӗ вӑл ҫакна ҫине-ҫинех, ҫавӑнпа эпир ҫапла каларӑмӑр; — Эй, турӑҫӑм, вӑл чӗнмен пулсанччӗ.
Imam Bukhari : 6409
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا شَيْبَانُ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْكَبَائِرُ قَالَ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ عُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْيَمِينُ الْغَمُوسُ قُلْتُ وَمَا الْيَمِينُ الْغَمُوسُ قَالَ الَّذِي يَقْتَطِعُ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا كَاذِبٌ
мана [Мухаммад бин Аль Хусейн бин Ибрагим] пире [Убайдуллах бин Муса] каласа пачӗ [Шайбан] [Фирас] ҫинчен [Аш Ша'би] [Абдулла бин Амру] ҫинчен каласа пачӗ; Пӗр бедуин-араб пророкпа тӗл пулнӑ та ыйтнӑ: — Вайя Расулуллах, мӗнле пысӑк ҫылӑхсем шутланаҫҫӗ? — Вӑл ҫапла хуравларӗ: — Аллахпа пӗрлешсе пурӑнасси, — терӗ вӑл. — Вара малалла мӗн пулӗ? — ыйтрӗ вӑл. Пророк ҫапла хуравланӑ: «Атте-аннене итлемен». — малалла мӗн? — ыйтрӗ вӑл. Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла хуравланӑ: «Гамус тупа». Эпир ыйтрӑмӑр; — Гамус мӗне пӗлтерет? — Вӑл хуравларӗ; — ку вӑл суя тупа, суя тенине пӗлтерет, мӗншӗн тесен вӑл хӑйӗн тупа тунӑшӑн мӑсӑльман пурлӑхне тытса тӑма пултарать, анчах унӑн тупа суя пулсан та.
Imam Bukhari : 6410
حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Пире каласа пачӗ [Халлад бин Яхья] пире [Суфьян] [Мансур] тата [Аль-Амаси] [Абу Ваил] [Ибн Масуд] радлиаллаху анху каланӑ, пӗр ҫын ыйтнӑ; — Эй, Аллахӑн Элчи, пире хамӑрӑн тӗттӗмлӗх вӑхӑтӗнчи тыткаларӑшшӑн айӑплаҫҫӗ-и? — Пророк ҫапла хуравланӑ: «Кам исламра ырӑ ӗҫ тӑвать, унӑн тӗттӗмлӗх вӑхӑтӗнчи тыткаларӑшӗ айӑпланмасть, пачах урӑхла, кам исламра усал ӗҫ тӑвать, ӑна пуҫламӑшӗнчен пуҫласа вӗҫӗнчен пуҫласа айӑплаҫҫӗ».
Imam Bukhari : 6411
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَأُتِيَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِزَنَادِقَةٍ فَأَحْرَقَهُمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَوْ كُنْتُ أَنَا لَمْ أُحْرِقْهُمْ لِنَهْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللَّهِ وَلَقَتَلْتُهُمْ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ
Пире [Абу Нуман Мухаммад бин Фадхл] каласа пачӗ [Хаммад бин Заид] [Айюбран] [Икрима] каланӑ тӑрӑх, Зиндикран темиҫе ҫынна арестленӗ те Али радиаллаху анху патне тӑратнӑ, унтан Али вӗсене ҫунтарса янӑ. [Ибну Аббас] ҫак ӗҫе илтнӗ те ҫапла каланӑ: «Эпӗ пулнӑ пулсан, эпӗ вӗсене ҫунтарман пулӑттӑм, мӗншӗн тесен ҫакна пророк чарнӑ: «Вӗсене Аллах асапӗпе ан асаплантарӑр», — тенӗ, эпӗ вӗсене ҫапах та пророк сӑмахӗсем тӑрӑх вӗлерӗп: «Кам хӑйӗн тӗнне улӑштарать, ҫавна вӗлерӗр!»
Imam Bukhari : 6412
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَأَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعِي رَجُلَانِ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالْآخَرُ عَنْ يَسَارِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَاكُ فَكِلَاهُمَا سَأَلَ فَقَالَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ فَقَالَ لَنْ أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنْ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ إِلَى الْيَمَنِ ثُمَّ اتَّبَعَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ أَلْقَى لَهُ وِسَادَةً قَالَ انْزِلْ وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ قَالَ مَا هَذَا قَالَ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ قَالَ اجْلِسْ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ تَذَاكَرَا قِيَامَ اللَّيْلِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَمَّا أَنَا فَأَقُومُ وَأَنَامُ وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي
Пире каласа пачӗ [Мусаддад] пире [Яхья] [Курра бин Халидран] каласа пачӗ мана [Хумайд бин Хилал] пире [Абу Бурда] [Абу Мусаран] каласа пачӗ, терӗ: «Эпӗ пророк патне кайрӑм, унта эпӗ икӗ Ашарипе пӗрле кайрӑм, пӗри манран сылтӑмра, тепри сулахайра, Аллах саламӗ саламӗ васаллам хӑйӗн сивакне тунӑ. Иккӗшӗ те ӗҫ -должноҫ- ыйтаҫҫӗ. Унтан пророк каланӑ: «Эй, Абу Муса е эй, Абдулла бин Каис», — тенӗ; ҫапла хуравларӑм; — Сире чӑнлӑхпа янӑ ҫын тупа туса, икӗ хӑна та хӑйсен чӗринче мӗн пуррине уҫса памарӗҫ, эпӗ вӗсенчен нихӑшӗ те ӗҫ ыйтнине туймастӑп. эпӗ унӑн тути айӗнчи мисвака ҫӗмӗрсе тӑкнине курнӑ пек туйӑнчӗ. Унтан пророк каланӑ: «Эпӗ хамӑрӑн тивӗҫсене нихҫан та ыйтакан ҫынна шанса памастӑп, анчах эсир, эй Абу Муса е эй Абдулла бин Каис, Йемене кайӑр». унтан ун хыҫҫӑн Муадз бин Джабал утнӑ. Муадз бин Джабал ӑна тӗл пулсан, Абу Муса минтер сарса панӑ та ҫапла каланӑ: — Анӑр. Ун ҫумне ҫыхнӑ ҫын пулнӑ иккен. — ыйтрӗ Муадз; — мӗн пулнӑ ку ҫынна? — терӗ Абу Муса; — Вӑл ӗлӗк еврей пулнӑ, унтан ислам тӗнне йышӑннӑ та хӑйӗн еврей тӗнне таврӑннӑ. Абу Муса ҫапла каланӑ: — Лар! — терӗ Муадз; — Эпӗ ӑна Аллахпа Унӑн Элчи хушнине пурнӑҫлама вӗлериччен лармастӑп, — терӗ вӑл виҫӗ хутчен, — унтан Абу Муса еврее вӗлерме хушрӗ. Унтан вӗсем каҫхи кӗлӗ пирки калаҫрӗҫ. Пӗри ҫапла каларӗ: — Эпӗ ҫӗрле кӗлтӑватӑп, анчах ҫывӑратӑп та, ҫывӑрнӑран эпӗ хамӑн халӑхпа пӗрле сӑвап илме ӗмӗтленнӗ пекех, сӑвап илессе шанатӑп.
Imam Bukhari : 6413
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَاقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Пире каласа пачӗ [Яхья бин Букаир] пире [Аль Лайтс] [Укаилран] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ мана [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утба], [Абу Хурайра] каланӑ; Пророк саллаллаху алейхи васаллам вилсен тата Абу Бакра халиф туса лартсан, темиҫе араб кафир пулса тӑнӑ, вара [Умар] ыйтнӑ; Эй, Абу Бакр, эсӗ ҫынсемпе мӗнле ҫапӑҫма пултаратӑн, пророк саллаллахуалайхивасаллам ҫапла каланӑ чухне; «Мана ҫынсемпе вӗсем ла-илаха-иллаллах тесе ҫапӑҫма хушнӑ, кам ла-илаха-иллаллах каланӑ, вӑл хӑйӗн юнӗпе чунӗн чысне тивӗҫлӗ сӑлтавсемсӗр пуҫне сыхласа хӑварнине пӗлтерет, унӑн шучӗ Аллаха тивӗҫлӗ». [Абу Бакр] хуравларӗ; — Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ кӗлӗпе заката уйӑракан ҫынпа малашне те ҫапӑҫӑп, мӗншӗн тесен закат вӑл — пурлӑх прави. Аллахпа тупа тӑватӑп, енчен те вӗсем мана тахҫан Расулуллах саллаллахуалайхивасаллама тӳленӗ качака путекӗнчен чарсан, эпӗ вӗсемпе ӑна тӳлеменшӗн ҫапӑҫӑп». Умар вара ҫапла каларӗ: — Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ ҫапла шутлатӑп: Аллах Абу Бакра ҫапӑҫма май панӑ, эпӗ вӑл мӗн тунине ӑнланатӑп.
Imam Bukhari : 6414
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُمَرَّ يَهُودِيٌّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَا يَقُولُ قَالَ السَّامُ عَلَيْكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَقْتُلُهُ قَالَ لَا إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ
Пире [Мухаммад бин Мукатил Абул Хасан] каласа пачӗ [Абдуллах] пире [Сю'ба] [Хисям бин Заид бин Анас бин Маликран] каласа пачӗ, эпӗ [Анас бин Малик] каланине илтрӗм; пӗр еврей пророк патӗнчен иртсе кайрӗ те ҫапла каларӗ: — Ассаам, алейкум — вилӗм ҫапса антартӑр. Ҫапла вара Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла хуравланӑ: «Ваайлайка — Сирӗншӗн те —». унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ыйтрӗ; — Вӑл мӗн каланине пӗлетӗн-и? — терӗ вӑл; 'алаикум -Вилӗм ҫаптӑр сире-'. Ҫапла хуравларӗҫ туссем; — Эпир ӑна вӗлерсен? — Пророк хуравларӗ; — Çук, сана Кӗнеке ҫыннисем саламлаҫҫӗ пулсан, вӗсене хуравла; ва'алаикум -сана вилӗм-!'
Imam Bukhari : 6415
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْاسْتَأْذَنَ رَهْطٌ مِنْ الْيَهُودِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكَ فَقُلْتُ بَلْ عَلَيْكُمْ السَّامُ وَاللَّعْنَةُ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الْأَمْرِ كُلِّهِ قُلْتُ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ قُلْتُ وَعَلَيْكُمْ
Ӑна пире [Абу Нуаим] [Ибн Уяйна] [Аз Зухри] [Урва] [Айся] ҫинчен каласа пачӗ. Еврейсен ушкӑнӗ пророкран ирӗк ыйтнӑ та ҫапла каланӑ: — Ассаам алейка — вилӗм ҫиттӗр сана — — терӗм эпӗ; 'бал 'алайкум Ассам вал ла'нах -Саншӑн та вилӗм тата ылхан та-'. Ҫапла вара пророк каланӑ; «Эй, Айся, Аллах пур ӗҫре те йӑвашлӑха юратать». Эпӗ ответлерӗм; — Мӗн каланине илтмерӗн-и? — Вӑл ҫапла хуравларӗ: — Эпӗ ответлерӗм; ва'алаикум - саншӑн та-'.
Imam Bukhari : 6416
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْيَهُودَ إِذَا سَلَّمُوا عَلَى أَحَدِكُمْ إِنَّمَا يَقُولُونَ سَامٌ عَلَيْكَ فَقُلْ عَلَيْكَ
Пире каласа пачӗ [Мусаддад] пире [Яхья бин Саид] [Суфьянран] тата [Малик бин Анас] каланӑ, пире [Абдулла бин Динар] каланӑ, эпӗ [Ибн Умар] радиаллаху анху каланине илтрӗм; Расулуллах салляллаху алейхи васаллам каланӑ: «Еврейсем сирӗнтен кама та пулин саламлаҫҫӗ пулсан, вӗсем ҫапла калаҫҫӗ: Саамун 'алайка - енчен те сире вилӗм пырса ҫапсан - вара калӑр; ва'алайка -саншӑн та-'.
Imam Bukhari : 6417
بَاب حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْكِي نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ ضَرَبَهُ قَوْمُهُ فَأَدْمَوْهُ فَهُوَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَيَقُولُ رَبِّ اغْفِرْ لِقَوْمِي فَإِنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Пире каласа пачӗ [Умар бин Хафш] пире каласа пачӗ [Манӑн атте] пире каласа пачӗ [Аль-Амаси] каланӑ, мана каласа панӑ [Сякик] каланӑ, [Абдуллах] каланӑ: «Эпӗ саллаллаху алейхи васаллам пророк ҫинчен каласа панӑ пекех, вӑл хӑйӗн халӑхӗ хӑйӗн кӗллисенчен юнне шӑлнӑ чухне ҫапса янӑ пророк ҫинчен каласа панӑ та ҫапла каланӑ; «Эй, раввин, каҫар ман халӑха, мӗншӗн тесен вӗсем нимӗн те пӗлмен ҫынсем».
Imam Bukhari : 6418
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا خَيْثَمَةُ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ غَفَلَةَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُإِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا فَوَاللَّهِ لَأَنْ أَخِرَّ مِنْ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَكْذِبَ عَلَيْهِ وَإِذَا حَدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ فَإِنَّ الْحَرْبَ خِدْعَةٌ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَخْرُجُ قَوْمٌ فِي آخِرِ الزَّمَانِ أَحْدَاثُ الْأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الْأَحْلَامِ يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ الْبَرِيَّةِ لَا يُجَاوِزُ إِيمَانُهُمْ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ فَأَيْنَمَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ فَإِنَّ فِي قَتْلِهِمْ أَجْرًا لِمَنْ قَتَلَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Пире каласа пачӗ [Умар бин Хафш бин Гиятс] пире каласа пачӗ [Манӑн атте] пире каласа пачӗ [Аль А'маси] пире каласа пачӗ [Хайцума] пире каласа пачӗ [Суваид бин Гафла] каланӑ, [Али] радиаллаху анху каланӑ; Эпӗ сире Аллахӑн Элчинчен хадис ҫитерсен, Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ тӳперен ӳкни мана ӑна йышӑнманнинчен ытларах килӗшет. Ҫавӑнпа та эпӗ сире хампа сирӗн хушӑра мӗн пулассине каласа парӑп, чӑннипе илсен, вӑрҫӑ вӑл — ултав, эпӗ вара Расулуллах Саллаллахуалаихивасаллам ҫапла каланине илтрӗм: «Юлашки вӑхӑтра ҫамрӑк-ха, шухӑшӗсем ухмахла халӑх пулӗҫ, вӗсем чи лайӑх ҫынсенчен калаҫаҫҫӗ, вӗсен ӗненӗвӗ вӗсен карланки патне ҫитеймест пулин те, вӗсем тӗнрен кивҫен илнӗ пекех илӗҫ ӑна кирек ӑҫта тупатӑр та, ӑна вӗлерӗр, мӗншӗн тесен кам ӑна вӗлерет, ҫавӑ тавӑрӗ. айӑплӑ ҫыннӑн ирхине Суд кунӗнче» тесе ҫырнӑ.
Imam Bukhari : 6419
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُمَا أَتَيَا أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّفَسَأَلَاهُ عَنْ الْحَرُورِيَّةِ أَسَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أَدْرِي مَا الْحَرُورِيَّةُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْرُجُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ وَلَمْ يَقُلْ مِنْهَا قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلَاتَكُمْ مَعَ صَلَاتِهِمْ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حُلُوقَهُمْ أَوْ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنْ الرَّمِيَّةِ فَيَنْظُرُ الرَّامِي إِلَى سَهْمِهِ إِلَى نَصْلِهِ إِلَى رِصَافِهِ فَيَتَمَارَى فِي الْفُوقَةِ هَلْ عَلِقَ بِهَا مِنْ الدَّمِ شَيْءٌ
Пире [Мухаммад бин Аль-Мутсанна] каласа пачӗ [Абдул Ваххаб] каланӑ: «Эпӗ [Яхья бин Саид] ҫапла каланине илтрӗм: «Мана [Мухаммад бин Ибрагим] [Абу Саламаран] тата [Ато' бин Ясартан] вӗсем иккӗшӗ те [Абу Саид Аль-Худри] патне килнӗ те унран Харури секта ҫинчен ыйтнӑ; — Эсир пророкран илтнӗ-и? — терӗ вӑл; — Эпӗ харурия ҫинчен нимӗн те пӗлместӗп, анчах ҫакна ҫеҫ илтрӗм: пророк ҫапла каланине илтрӗм: — Ҫак халӑх хушшинче — вӑл ҫак халӑхран каламан — ҫавӑн пек халӑх пулса тӑрӗ, вӗсен кӗллисем сире вӗсеннисемпе танлаштарсан мӗскӗнлетӗҫ, вӗсем Коран вулаҫҫӗ, анчах вӑл вӗсен карланки витӗр тухмасть, вӗсем тӗнрен ухӑ йӗппинчен тухнӑ пек тухаҫҫӗ, унтан ывӑтаканӗ ухӑ ҫине пӑхать, ухӑ пуҫӗ ҫине тата ҫӗмрен ухӑ ҫине пӑхать, ухӑ йӗппи тухичченех ҫӗҫӗ ӑшӗнче юн ҫыпӑҫнӑ-и?»
Imam Bukhari : 6420
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَوَذَكَرَ الْحَرُورِيَّةَ فَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنْ الرَّمِيَّةِ
Пире каласа пачӗ [Яхья бин Сулейман] мана [Ибну Вахб] каланӑ, мана [Умар] [унӑн ашшӗ] ӑна [Абдулла бин Умартан] каласа панӑ, вӑл аль-харурия ҫинчен каласа панӑ, унтан вӑл каланӑ; Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Вӗсем исламран тухнӑ, ухӑ ухӑран тухнӑ пек».