Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
Ma yella yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Al Mutsanna] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya] seg [Hisham] yenna-d, yenna-yaɣ-d [baba-inu] ɣur-i seg [Ḥaisha] belli Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yusa-d ɣur-s yerna yid-s tella tmeṭṭut nniḍen, syin Nnbi s.al.allah is’alahi wasallam aya: Terra-yas-d Aisyah : ‘d fulanah’, syin tenna-d ɣef tẓallit-is. Ihi Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘ǧǧet ayen ur tezmirem ara ad t-tefkem, ɣef ljal n Rebbi, Rebbi ur yettḥulfu ara s lḥif alamma tḥemmleḍ kečč s timmad-ik, yerna ddin ay t-iḥemmel aṭas d ayen ay yettwaxedmen dima s tɣawla yerna s tɣawla’.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
Yenna-d [Muslim bin Ibrahim] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hsyam] yenna-d, yenna-aɣ-d [Qotadah] seg [Anas] seg Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ad yettwassuffeɣ seg lǧennet win i d-yennan ulac ul dinna millet d lxir am netta. U ad ippusuffe$ si Loahennama win iqqaôen ur illi ôebbi siwa Öebbi, u isâan lxiô, deg wul is, meqqôen am têeqqa n yirden. Ad ippusuffe$ si Loahennama win innan ur illi Öebbi siwa Öebbi, deg wul is, tella lxir s lqis n tzemrin n tmeîîut. Yenna-d Abu Ɛebdella; [Aban] yenna; Yenna-yaɣ-d [Qotadah] Yenna-aɣ-d [Anas] seg Nnbi s.al.allah, yenna-d. Yerna awal n liman deg ḥadit-agi yettwabeddel s wawal n lxir.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
Yenna-aɣ-d [Al Hasan bin Ash Shabbah] belli yesla i [Jaɛfar bin Aun] yenna-d; Yenna-aɣ-d [Abu Al-Umais], yenna-aɣ-d [Qais bin Muslim] seg [Thariq bin Shihab] seg [Umar bin Al Khaththab]; Yella yiwen n wuday inna: ‘A Amirul Muɛminin, yella yiwen n wafir deg udlis-ik i d-teɣriḍ, lemmer afir-nni i d-yessers fell-aɣ nekni s wudayen, tili nerra - ass-nni deg i d-yers uday-nni - d ass n lɛid -’ied-. Ihi, yenna-d Umar bin Al Khaththab: “D acu n ayat-nni?” -Uday- yenna: ‘Ass-a kemmleɣ ddin-nwen fell-awen, yerna ssawḍeɣ fell-awen lbaṛaka-inu, yerna qbelɣ ad yili Lislam d ddin fell-awen’. -QS. Al Maidah ayat 3-. Ihi, Umar bin Al Khaththab yerra-yas: “Neẓra ass-nni d wemkan anda i d-tewweḍ ayat i Nnbi, s.al.allah, d ass n lǧemɛa mi yella s.ll.allah, s.al.al, di Ḥarafah”.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
Iqqar-aɣ-d [Ismaɛil] Iqqar-iyi-d [Malik bin Anas] seg xali-s - [Abu Suhail bin Malik] - seg [baba-s], belli yesla i [Thalhah bin Ubaidullah] yenna-d: Yusa-d ɣer Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihist n uqerruy-is yiwen n wergaz s ṣṣut-is yeččuren d agdud-is s ṣṣut ɛlayen, maca ur yezmir ara ad yefhem d acu ay yebɣa ad d-yini, armi ay d-iqerreb -ɣer Nnbi s.al.allah- syin yesteqsa ɣef Lislam, syin yerra-as-d Rasulullah s lqedd-nnes: ‘Ẓẓal xemsa n tikkal deg wass d yiḍ’. Yenna-d umdan-nni: ‘Yella kra nniḍen s lxilaf-iw’. Jawab Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: ''Ad illa siwa thathawu' -sunnat-'. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam said: 'Ad fasting Ramadlan'. Yesteqsa-t umdan-nni tikkelt nniḍen: ‘Yella kra nniḍen s lxilaf-iw’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jawab: 'Ulac kra siwa thathawu' -sunnat-'. Syin, yenna-d Rasulullah ssalllahu ’alaihi wasallam: ‘Zakat’: Amdan-nni yenna-d: ‘Ma yella kra nniḍen s lmendad n waya i yiman-iw’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jawab: 'Ulac kra siwa thathawu' -sunnat-'. Talhah bin Ubaidullah yenna: Syin, argaz-nni iṛuḥ, yenna-d: “S Öebbi, ur t-ttnerniɣ ara, ur t-ttnerniɣ ara”. Ihi Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d : ‘Ad yesɛu lxir ma yella yeḍfer-it s ṣṣfa’.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Iqqar-aɣ-d [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Rauh] yenna-yaɣ-d, iqqar-aɣ-d [‘Auf] seg [Al Hasan] d [Muḥemmed] seg [Abu Hurairah], belli Amazan n Ṛebbi (s.a.w) yenna-d: n liman d usirem n lxir yerna yella dima d lǧeţţa alamma ttwaẓẓallen fell-as yerna tfuk tmeḍlant, sakkin ad yeddu ɣer uxxam s snat n tqirutin, yal qiruṭ tqabel adrar n Uhud. U win ara t-iẓẓallen, ad iruḥ ɣer wexxam-is uqbel ad yettwaḍel, ad iruḥ ɣer wexxam-is s yiwen n qiroth’. Ḥadit am wa yettwaḥka-d daɣen seg [Uthman Al Mu`adzin], yenna-d; yenna-yaɣ-d [‘Auf] seg [Muḥemmed] seg [Abu Hurayrah] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Arɛraḥ], nnan-aɣ-d [Syuɛbah] seg [Zubaid] yenna-d: Steqsaɣ [Abu Waɛil] ɣef Murji`ah, dɣa yerra-yas-d: Nnan-iyi-d [Abdullah] belli Nnbi ssalllallahu Ḥalahireqil wassal yenna-yasen: kufr'.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
Yenna-yaɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] Yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Humaid], Yenna-yi-d [Anas bin Malik] yenna-yi-d, yenna-yi-d [‘Ubadah bin Ash Shamit], belli Rasul n Ṛebbi llan d sin n Yinselmen sallallahu ‘alaihi wasallam ffɣen-d ad sfehmen, nniḍen. Ihi, yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Usiɣ-d ad awen-d-sfehmeɣ Lailatul Qadar, maca akka d wakka d wakka ttnaɣen gar-asen armi d taggara yettwakkes -Lailatul Qodar-, yerna s usirem ad yili d ayen yelhan fell-awen, ihi nadit fell-as -Lailatul Qodar- deg wass wis sebɛa d wis settaf.
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
Yenna-yaɣ-d [Musaddad] yenna-d, Yenna-yaɣ-d [Ismaɛil bin Ibrahim] yenna-yaɣ-d [Abu Hayyan At Taimi] seg [Abu Zur’ah] seg [Abu Hurairah] yenna-d; belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yiwen wass iban-d i yemdukal-is, syin yusa-d Lmelk Jibril ‘Alaihis Salam i d-yesteqsan syin : « D acu i d liman ? Yerra-yas-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam : ''Liman d akken ad tamnem s Öebbi, s lmalayekkat-is, s yedlisen-is, s temliliyin yid-es, s imazanen-is, yerna ad tamnem s wass n tnekra''. -Jibril Ɛlayḥis salam- yenna: 'D acu i d Lislam?' Yerra-yas-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : « Lislam d akken ad t-ɛebdem Öebbi, ur t-tessexdameḍ ara, ad t-teẓẓallem, ad t-texdemḍ s lzakat, yerna ad tẓummeḍ deg wayyur n Remḍlan’. -Jibril 'Alaihis salam- inna: 'D acu i ihsan?' Yerra-yas-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam : ''Tɛebbdem Öebbi amzun tettwalim-t yerna ma ur t-teẓrim ara, Netta yettwali-k s tidet''. -Jibril Ɛlaḥis salam- yenna-d daɣen: ‘’Melmi ara d-yali wass n lḥisab?’’. Yerra-yas-d Nnbi sallallahu âihi wasallam : « Wid yettwasteqsan fell-as ur ssinen ara ugar n wid i steqsan. Maca ad d-sfehmeɣ lbeṛhanat; -D wa i d-; ma yella akli yerra-d bab-is, ma yella imkerrazen n lmal iberkanen mzazzalen ad bnun lebni n xemsa n leqrun, ur t-yessin ara Öebbi lqedd-is. Syin, Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yeqqar-d : 'S tidett, ala ɣur Öebbi ay tella tmusni n wass n lḥisab' -QS. Luqman: 34-. Deffir waya, yeffeɣ-d Jibril Ɛlaḥis slam, syin yenna-d Nnbi s.al.allah ; 'awi-t-id da'. Maca imeddukal ur walan ara kra, ihi Nnbi yenna-d ; ‘D Lmelk Jibril i d-yusan ɣer yemdanen akken ad ten-isselmed ddin-nsen’. Yenna Abu Ɛebdellah: “Akk tiɣawsiwin i d-yesfehm s sallallahu ɛlayhi wasallam, ttwaṭṭfent d iman”.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
Yenna-yaɣ-d [Ibrahim bin Hamzah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd] seg [Salih] seg [Ibn Shihab] seg [Ubaidillah bin Ɛebbi] belli [Abdullah bin Ɛebbas] ixebber-as-d, belli yenna-d; ixebber-iyi-d [Abu Sufyan bin Harb] belli Hiraqlius yenna-as : « Steqsaɣ-k, ttnernin neɣ ttneqqisen ? Ihi teqqareḍ belli ţnernin, akka ara ikemmel liman ad iţnerni alamma yekmel. Yerna steqsaɣ-k, yella win i d-yeffɣen seg ddin-is imi yekṛeh ddin-is? Syin ad d-tiniḍ; Ma yella ulac, ihi akken daɣen, ma yella liman yennerna yerna yeffeɣ-d deg wul, ulac win ara t-iɛeqlen’.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
Yenna-aɣ-d [Abu Nuɛim] Yenna-aɣ-d [Zakarya] n [Amir] yenna-d; Sliɣ [An Nuɛman bin Basyir] yenna-d; Sliɣ i Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam yenna-d : « ayen yellan d leḥlal iban, ayen yellan d leḥram daɣen iban. Maca, gar sin-a tella yiwet n temsalt n ccek - ur neẓri ara - ur tt-ssinen ara aṭas n medden. Ihi win ara ibeɛden ɣef wid icukken, anamek-is yeṭṭef ddin-is d lḥerma-s. Yerna win ara yeɣlin - ixeddem - deg tɣawsiwin icudden ɣer ccek, d tidett am umeksa yettɛeggiḍen lmal-is ɣef tlisa n tẓegwa iɣef yettugad ad yeɣli deg-s. Eêô ar yal agellid isâa tilisa, éôet ar tilisa n igdel n Öebbi di tmurt iS, d ayen Igdel. Yerna ẓer belli di yal tafekka yella yiwen n lḥemla n idamen ma yella telha ihi tafekka telha ma yella texṣer ihi tafekka texṣer. Ssnen, d netta ay d ul’.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Ttwaḥesben-aɣ-d [Ali bin Al Jaɛdi] yenna-d, ttwaxebbren-aɣ-d [Syu’bah] seg [Abu Jamrah] yenna-d: qqimeɣ yiwet n tikkelt ed [Ibn ’Abbas] asmi ay iyi-d-yenna ad qqimeɣ ɣef tmeqbert-nnes, sakkin yenna-yi-d: ‘Qqim yid-i alamma fkiɣ-ak-d amur seg wayla-inu’. Ihi qqimeɣ ɣur-s sin wagguren, syin nniɣ-as: Mi d-yusa umazan n Abu Qaɛis akken ad iẓer Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yesteqsa-ten: “anwa agdud-agi neɣ n wumi d amazan-agi? Rran as: "Rabiâ"! Yenna-d: “Azul fell-awen, ay imazanen, s lebɣi-nwen yerna war lḥeqq”. Nnan imazanen: "a Amazan n Öebbi, ur nezmir ad k nas, siwa deg wayyur iqedsen, acku gar nne$ d ik, tella teqbilt n Mudlor, d ikafiren". Ihi, slemdet-aɣ-d tamsirt ibanen ay nezmer ad tt-nessers deg uxeddim yerna ad tt-nesselmed i medden deg taddart-nneɣ, akken ad nekcem ɣer yigenni’. syin steqsan Nnbi sallallahu aleyhi wasallam ɣef tissit, syin Nnbi ssalllahu aleyhi wasallam yumeṛ-asen s ṛebɛa n tɣawsiwin yerna yeḥṛem-iten s ṛebɛa n tɣawsiwin, yumeṛ-iten ad amnen s Ṛebbi awḥid, syin steqsan-ten: “Teẓriḍ d acu ay d anamek n umnen s Ṛebbi awḥid?” Rran as: "Öebbi akked Umazan iS, Ssnen akteô". Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam yessefhem-d : Cehhet-d belli ulac Rebbi siwa Öebbi yerna Muêemmed d amazan n Öebbi, xeddem taẓallit, xellṣeḍ zzakat, ẓẓum deg wayyur n Remḍan, fket-d yiwen n xemsa n lɣella n ṭṭrad'. Yerna Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam iḥeṛṛem-iten seg ṛebɛa n tɣawsiwin, d tid n ur teswiḍ kra seg al hantam, ad Dubbaa`, an naqir d al Muzaffaat. Or Ia sallallahu 'alaihi wasallam disalin muqoyyir -bukan naqir-. Yenna-d Nnbi sallallahu alaihi wasallam: ‘ḥadret kullec, ini-d i medden n taddart-nwen’.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Iqqar-aɣ-d [Abdullah bin Maslamah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Malik] seg [Yahya bin Saɛid] seg [Muḥemmed bin Ibrahim] seg [Alqamah bin Waqash] seg [Umar], belli Amazan n Ṛebbi yettkel ɣef lḥeqq n Ṛebbi, yenna-d: « -yeqqen ɣer- wayen yellan yettwaqsed; Win ib$an ad inij, ilmend n Öebbi akked Umazan iS, ihi, inig is ar Öebbi akked Umazan iS. Win yebɣan ad yeḥṛes ɣef ljal n ddunit ay yebɣa ad yaweḍ neɣ ɣef ljal n tmeṭṭut ay yebɣa ad yezweǧ, ihi, lḥeṛma-nnes ɣer wayen ay yebɣa ad t-yexdem’.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
Yenna-aɣ-d [Hajjaj bin Minhal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-d, yenna-yi-d [Adi bin Thabit] yenna-d: Sliɣ yiwet n tikkelt [Abdullah bin Yazid] seg [Abu Mas’ud] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam s lxir n twacult-is, yenna-d: ‘I a lxir imiren yettak-d lxir'.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
Yenna-aɣ-d [Al Hakam bin Nafi’] yenna, yenna-aɣ-d [Syu’aib] seg [Az Zuhri] yenna-yaɣ, yenna-yi-d [Amir bin Saɛd] seg [Sa’d bin Abu Waqash] belli yenna-d, belli Amazan n Öebbi sallallahu ’alaihi wasallam yenna-d: ad ak-d-yettunefk lxir gar-asen kra ara t-tesseččeḍ deg yimi n tmeṭṭut-ik’.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya] seg [Ismaɛil] yenna-d, yenna-yi-d [Qais bin Abu Hazim] seg [Jarir bin Abdullah] yenna-d: ‘Ssewjedɣ-d lḥeqq i Umazan n Öebbi akken ad ḍefren taẓallit, ad xellṣeɣ zakat yerna ad nṣaḥeɣ yal amsellem’.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
Yenna-yaɣ-d [Abu An Nuɛman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Ziyad bin Ɛalaqah] yenna-d; Sliɣ [Jarir bin Abdullah] yenna-d belli asmi yemmut Al Mughirah bin Syu’bah, deg wakud aydeg ibedd, iḥemmel Öebbi yerna yesqeddes-it, yenna-d: ‘D lḥeqq fell-awen ad tgaḍem Öebbi kan yerna ur t-tettedduḍ ara s kra, yerna s tmeẓẓuɣt d tɣawsa s lekmal-nnes alamma d asmi ara d-yas wemḍebber ara d-yesbedden amkan-nnes, yerna tura yenna-d seg rrbeḥ-nnes. Subhanahu wa Ta'ala i umḍebber-nwen - Al Mughirah -, acku iḥemmel ad yefk ssur'. Syin yenna-d: “Amma baɛdu, s tidet ṛuḥeɣ ɣer Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam syin nniɣ-as: “Ad k-ɛuhdeɣ s Lislam”. Syin, Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yefka-d lḥeqq yerna iweṣṣa yal Ineslem, dɣa s waya ay s-fkiɣ lḥeqq ɣef temsalt-nni, yerna ɣef ljal n bab n tmesgida-a, ad ak-d-fkeɣ lewṣayat dima.’ Syin, iga Istighfar, iṣubb-d seg minbar.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Sinan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Fulaih]. Yerna ḥadit yecban wa yettwaḥka-d daɣen seg webrid niḍen, d win ay d-yenna Yettwaḥka-yi-d [Ibrahim bin Al Mundzir] yenna-d, yettwaḥka-aɣ-d [Muḥemmed bin Fulaih] yenna-d, yettwaḥka-yi-d [baba-inu] yenna-d, yettwaḥka-yi-d [Hilal bin Ali] seg [Athorah bi] sallallaahu alaihi wasallam yella deg yiwet n temlilit yettmeslay ɣef yiwen n wegdud, deg yiwet n tikkelt yusa-d yiwen n waɛrab abeduin, yesteqsa-t: ‘Melmi ara d-yas wass n lqima?’. Maca, Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam ikemmel awal-is. Di lawan-nni, kra n yemdanen qqaren-d; ‘yesla i wayen i d-yenna maca ur as-yeɛǧib ara wayen i d-yenna’, yerna llan daɣen kra i d-yeqqaren; ‘belli ur yesli ara i wayen i d-yenna’. Armi d taggara Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yekfa ameslay-is, yenna-d : ‘’anda yella umdan-nni i d-yesteqsan ɣef wass n lḥisab?’’. Inna-yas umdan-nni: “Nekk, a Amazan n Öebbi!”. Ihi Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d : ‘Ma yella texṣer laman ihi rǧu taggara n ddunit’. Amdan-nni yesteqsa-t: ‘Amek i d-yeffeɣ lmanda?’. Yerra-as-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘Ma yella ur ttwaǧǧant ara temsal i yimazzayen, ihi ad neqqim nerǧa taggara n ddunit’.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Yenna-yaɣ-d [Abu An Nuɛman ‘Arim bin Al Fadlal] yenna-d, yettwanna-aɣ-d [Abu ‘Awanah] seg [Abu Bisyir] seg [Yusuf bin Mahak] seg [Abdullah bin Amru] yenna-d: Nnbi llan sllallahu ‘alaihi wasallam llan zik ttwafkan-aɣ-d yiwen n wass qrib ad tfak teswiɛt n tẓallit, nexdem ţţaẓẓit s usfeḍ kan n yiḍarren-nneɣ. Ihi Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessuɣ s ṣṣut ɛlayen : ‘aɛeṭṭel n tqacucin ur nesɛi ara aẓar, ad ṛuḥent ɣer lǧennet’. Yessuɣ snat neɣ tlata n tikkal.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] Yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Abdullah bin Dinar] seg [Ibn Umar] yenna-d; Inna Nnbi sallallahu âihi wasallam: “S tidep, gar yisekla tella yiwet n ttejra, ur ttɣellin ara iferrawen-is”. Yerna aya d amedya i umsellem”. Yesteqsa-t Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam : Ini-yi-d, d acu n tteǧra-nni ? Ihi imdukal ttwalin belli ayen i d-yeqqar d aseklu yellan deg tala. Abdellah yenna-d : « Ɣileɣ deg wul-iw aseklu-nni d aẓekka n tmeẓyant, maca ḥeṣleɣ ad t-iniɣ. Syin, steqsan imeddukal: “a Amazan n Öebbi, d acu n ttejra-nni”? Yerra-yas-d: 'Aseklu n tferka'.
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Yenna-yaɣ-d [Khalid bin Makhlad] Yenna-aɣ-d [Suliman] Yenna-aɣ-d [Abdullah bin Dinar] seg [Ibn Umar] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘S tidet, gar yisekla yella yiwen n useklu ur tt-id-yettɣelliten ara. Yerna aya d amedya i umsellem”. Yesteqsa-t Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam : Ini-yi-d, d acu n tteǧra-nni ? Ihi imdukal ttwalin belli ayen i d-yeqqar d aseklu yellan deg tala. Abdellah yenna-d : Ɣileɣ deg wul-iw aseklu-nni d azemmur, maca ḥeṣleɣ ad t-iniɣ. Sinna, nnan medden: “a Amazan n Öebbi, d acu n ttejṛa-nni”? Yerra-yas-d: 'Aseklu n tferka'.