Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 41

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ

A tene na e [Muhammad bin Al Mutsanna] so, a tene na e [Yahya] so alondo na [Hisham] so, a tene na [babâ ti mbi] na mbi so alondo na [Aisha] so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam aga na lo na lo yeke na mbeni wali nde, na pekoni Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam so:’? Aisyah akiri tënë: ‘a fulanah’, na pekoni lo fa tënë ti sambela ti lo. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘zia ye so mo lingbi ti vo pëpe, ndali ti Nzapa, Allah ayeke ennuyé mo pëpe juska mo wani mo ennuyé mo, na vorongo so Lo ye ni mingi ayeke ye so a yeke sara ni lakue na lege ti routine nga na lege ti fä’.

Hadith

Imam Bukhari : 42

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ

A tene na e [Musulman bin Ibrahim] so, a tene na e [Hsyam] so, a tene na e [Qotadah] so alondo na [Anas] so alondo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, lo tene: ‘A yeke tomba lo na enfer tongana zo so atene mbeni nzapa ayeke dä pepe millet gi Allah na na yâ ti lo tongana lo. Na a yeke tomba ande na enfer zo so atene mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe gi Allah na so ayeke na nzoni bê so akono tongana lê ti blé na yâ ti bê ti lo. Na a yeke tomba ande lo na enfer so atene mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe gi Allah na na yâ ti bê ti lo nzoni ye ayeke dä so kota ni alingbi na lê ti moutarde. Abu Abdolla atene; [Aban] atene; Ti tene na e [Qotadah] Ti tene na e [Anas] ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, lo tene. Na tënë ti mabe so ayeke na yâ ti hadith so, a zia na place ti tënë ti nzoni bê.

Hadith

Imam Bukhari : 43

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ

A tene na e [Al Hasan bin Ash Shabbah] so lo mä [Ja’far bin ‘Aun] atene; A tene na e [Abu Al ‘Umais], a tene na e [Qais bin Muslim] ti [Thariq bin Shihab] ti [Omar bin Al Khaththab]; Mbeni koli Juif ayeke dä so atene: ‘O Amirul Mu’minin, mbeni versê ayeke na yâ ti mbeti ti mo so mo diko, tongana a fa versê so na e aJuif, ka e sara si - lango so versê ni afa - aga mbeni matanga -'ied-. Tongaso, Omar bin Al Khaththab atene: ‘Versê wa la ayeke so?’ -Juif ni- atene: ‘Laso mbi sara si vorongo ti mo aga nzoni-kue ndali ti mo, na mbi sara si adeba nzoni ti Mbi asi na mo, na mbi yeda so Islam ayeke ga mbeni vorongo ndali ti mo’. -QS. Al Maidah versê 3-. Tongaso, Omar bin Al Khaththab akiri tënë: ‘E hinga lango ni so nga na ndo so a fa versê ni na Prophète ni, so ti tene na vendredi so lo yeke na Arafah.

Hadith

Imam Bukhari : 44

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ

A tene na e [Isma’il] A tene na mbi [Malik bin Anas] na mbage ti âta ti lo ti koli - [Abu Suhail bin Malik] - na mbage ti [babâ ti lo], so lo mä [Thalhah bin ‘Ubaidullah] atene: Mbeni zo aga na Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihist ti li ti lo so alondo na azo ti lo kue . na kota go, me lo lingbi ti hinga ye so lo ye ti tene pepe, juska lo ga ndulu -na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam- na pekoni lo hunda tene ti Islam, na pekoni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akiri tene: ‘Sambela fani oku na bï na lâ’. Zo ni atene: ‘Mbeni ye nde ayeke dä nde na mbi’. Prophète ni akiri tënë na lo: ‘Mbeni ye oko ayeke dä pëpe gi thathawu’ -sunnat- ’. Rasulullah atene: ‘Na jeûne ti Ramadlan’. Zo ni akiri ahunda: ‘Mbeni ye nde ayeke dä nde na mbi’. Rasulullah akiri tene: ‘Mbeni ye oko ayeke dä pepe gi thathawu’ -sunnat- ’. Na pekoni, Rasulullah atene: ‘Zakat’: Zo ni atene: ‘Mbeni ye nde ayeke dä nde na ye so teti mbi’. Rasulullah akiri tene: ‘Mbeni ye oko ayeke dä pepe gi thathawu’ -sunnat- ’. Talhah bin ‘Ubaidullah atene: Na pekoni, koli ni ague lo tene: ‘Na lege ti Allah, mbi yeke kono wala mbi yeke kiri na gbe ni pëpe’. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Lo yeke wara ande chance tongana lo sara ye alingbi na ni na lege ti be-biani’.

Hadith

Imam Bukhari : 45

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

A tene na e [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] so, a tene na e [Rauh] so, a tene na e [‘Auf] so alondo na [Al Hasan] na [Mohammed] so alondo na [Abu Hurairah], so Watokua ti Nzapa (siriri na deba nzoni ti Nzapa aduti na ndo ti lo) atene: ti mabe na ti beku ti wara mbeni futa na lo yeke lakue na tere ti kuâ ni juska a sambela ndali ni na a lu kuâ ni awe, na pekoni lo kiri na yanga-da na a-qiroth use, a-qiroth oko oko alingbi na Hoto ti Uhud. Na zo so asambela ni na lo kiri na yanga-da kozoni si a lu lo, lo yeke kiri na yanga-da na qiroth’ oko. A fa nga mbeni hadith tongana ti so na mbage ti [Othman Al Mu`adzin], lo tene; a tene na e [‘Auf] so alondo na [Mohammed] so alondo na [Abu Hurairah] so alondo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam.

Hadith

Imam Bukhari : 46

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ

A tene na e [Muhammad bin ‘Ar’arah] so, A tene na e [Syu’bah] so alondo na [Zubaïd] so atene: Mbi hunda [Abu Wa’il] na ndo ti Murji`ah, tongaso lo kiri tënë: A tene na mbi [Abdullah] so Prophète sallallaahu na Musulman atene: kufr’.

Hadith

Imam Bukhari : 47

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ

A tene na e [Qutaibah bin Sa’id] A tene na e [Isma’il bin Ja’far] so alondo na [Humaid], A tene na mbi [Anas bin Malik] atene, a tene na mbi [‘Ubadah bin Ash Shamit], so Watokua ti Nzapa ayeke lani na aMusulman use so ayeke kâ so aga ti fa nda ti tënë ni, ambeni. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Mbi ga ti fa nda ti Lailatul Qadar na mo, me tongaso na tongaso na tongaso na tongaso mbi sala tënë na popo ti ala juska na nda ni a zi ni -Lailatul Qodar-, na beku ayeke dä so a yeke ga nzoni teti mo, tongaso gi ni -Lailatul Qodar- na lango mbasambala na lango omene ni,’.

Hadith

Imam Bukhari : 48

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ

Ti tene na e [Musaddad] atene, Ti tene na e [Isma’il bin Ibrahim] ti tene na [Abu Hayyan At Taimi] ti [Abu Zur’ah] ti [Abu Hurairah] ti tene; so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam mbeni lâ asi na amba ti lo, na pekoni Ange Jibril ‘Alaihis Salam aga so na pekoni lo hunda: ‘Mabe ayeke nyen?’. Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam a kiri tene na lo: ‘Mabe ayeke ti tene mo ma na be na Allah, na a-ange ti lo, na abuku ti lo, na abungbi na lo, na a tokua ti lo, na mo ma na be na lâ ti londongo ti awakinda’. -Jibril 'Alaihis salam- atene: 'Islam ayeke nyen?' Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam a kiri tene na lo: ‘Islam a yeke ti voro Allah na ti bungbi ye oko na Lo pepe, ti sala asambela, ti futa zakat so ayeke obligatoire, na ti jeûne na nze ti Ramadlan’. -Jibril 'Alaihis salam- atene: 'Ihsan ayeke nyen?' Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam akiri tene: ‘I voro Allah mo ba mo ba Lo na tongana i ba Lo pepe, Lo ba i biani’. -Jibril ‘Alaihis salam- a kiri a tene: ‘Lawa ti fango ngbanga ayeke si ande?’ Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam akiri tënë: ‘Azo so a hunda tënë na ndo ni ahinga ye mingi pëpe ahon azo so ahunda tënë. Me mbi yeke fa nda ti afä ni; -ayeke-; tongana mbeni ngbâa adü maître ti lo awe, tongana azo ti batango achameau ti ngonda asala mandako ti leke ada teti angu oku, so ngoi ni ayeke ninga pëpe gi na Allah’. Na pekoni, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam adiko: ‘Biani, gi na mbage ti Allah si hingango ye ti lâ ti fango ngbanga ayeke dä’ -QS. Luqman: ngu 34-. Na peko ti so Jibril ‘Alaihis abara lo, na pekoni Prophète ni atene; ‘ga na lo ge’. Me amba ti lo abâ ye oko pëpe, tongaso Prophète ni atene; ‘Lo yeke Ange Gabriel so aga na mbage ti azo ti fa ye na ala na ndo ti vorongo ti ala’. Abu Abdullah atene: ‘Aye kue so lo fa nda ni, a mû ni tongana mabe.

Hadith

Imam Bukhari : 49

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ

A tene na e [Ibrahim bin Hamzah] so, a tene na e [Ibrahim bin Sa’d] ti [Salih] ti [Ibn Shihab] ti [Ubaidillah bin Abdullah] so [Abdullah bin Abdullah] afa tene na lo, so lo tene; a fa na mbi [Abu Sufyan bin Harb] so Heraqlius atene na lo: ‘Mbi hunda mo, wungo ti ala ayeke gue na li ni wala ayeke kiri na peko? Tongaso, mo tene so ala yeke gue na li ni, na a yeke tongaso si mabe ayeke ngbâ ande ti maï juska ti ga nzoni-kue. Na mbi hunda mo, mbeni zo ayeke dä so aga apostat ngbanga ti so lo ke lege ti vorongo ti lo? Na pekoni, mo tene; Tongana a yeke dä pëpe, tongaso nga, tongana mabe akono na akono na yâ ti bê, zo oko ayeke sara ngonzo na terê ni pëpe’.

Hadith

Imam Bukhari : 50

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ

Ti tene na e [Abu Nu’aim] Ti tene na e [Zakaria] ti [‘Amir] ti tene; Mbi mä [Mbeni Nu’man bin Basyir] atene; Mo mä Prophète so atene: ‘Ye so ayeke halal ayeke polele na ye so ayeke haram ayeke nga polele. Ye oko, na popo ti aye use so, mbeni tënë ti kite ayeke dä - so ayeke polele pëpe - so azo mingi ahinga ni pëpe. Tongaso, zo kue so azia tele ti lo yongoro na azo so ayeke na kite aye ti tene so lo bata lege ti vorongo ti lo nga na nengo ti lo. Na zo so atï - na salango - na yâ aye so ayeke na kite, lo yeke biani tongana mbeni berger so ayeke bata anyama ti lo na yanga ti mbeni tênë so lo sala mbito so fade lo yeke tï na yâ ni. Hinga so gbia oko oko ayeke na akatikati, na hinga so akatikati ti aye so Allah akanga lege na ni na ndo ti sese ti Lo ayeke ye so Lo kanga lege na ni. Na hinga so na yâ ti tere ti zo oko oko, mbeni mênë ayeke dä so tongana a yeke nzoni, tere ti lo ayeke nzoni nga tongana lo buba, tere ti lo ayeke buba. Hinga, lo yeke bê’.

Hadith

Imam Bukhari : 51

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ

A tene na e [Ali bin Al Ja’di] so, a fa na e [Syu’bah] so alondo na [Abu Jamrah] so: Mbi duti ândö na [Ibn ‘Abbas] na ngoi so lo tisa mbi ti duti na ndo ti tapis ti lo na pekoni lo tene: ‘Ngbâ na mbi juska mbi mû na mo mbeni mbage ti mosoro ti mbi’. Tongaso, mbi ngbâ na lo nze use, na pekoni mbi tene: Tongana watokua ti Abu Qais aga ti bâ Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, lo hunda ala: ‘Azo wa la wala watokua ti zo wa la? Ala kiri tënë, atene: ‘Rabi’ah!’. Lo tene: ‘I yamba ala nzoni, O atokua, na bê ti ala wani nga na regret pëpe’. Azo ti tokua ni atene: ‘O Watokua ti Allah, e lingbi ti ga na mo pepe gi na nze ti nzoni-kue, ngbanga ti so na popo ti e na mo a yeke wara mara ti Mudlor so ayeke a-infidèle. Tongaso, fa na e mbeni ye ti manda so ayeke polele so e lingbi ti zia na sese na so e lingbi ti fa na azo ti kodoro ti e, si e lingbi ti lï na yayu’. na pekoni ala hunda Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na ndo ti nyongo sämba, na pekoni Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam amû yanga na ala ti sara aye osio na lo kanga lege na aye osio, lo mû yanga na ala ti mä na bê na oko Allah, na pekoni lo hunda: ‘Mo hinga ye so ti mä na bê na oko Allah aye ti tene?’ Ala kiri tënë: ‘Allah na Watokua ti lo ahinga ye nzoni ahon’. Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam afa nda ni: Fa tene ti témoin so mbeni nzapa nde ayeke pepe gi Allah na so Mohammed ayeke watokua ti Allah, sala asambela, futa zakat, jeûne na nze ti Ramadan na mu mbeni oko ti oku mbage ti aye so a gbu na bira’. Na Prophète ti Nzapa akanga lege na ala ti sara aye osio, so ti tene ti nyon ye oko pëpe na yâ ti al hantam, ad Dubbaa`, mbeni naqir nga na al Muzaffaat. Wala Lo sala tene ti muqoyyir -no naqir-. Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘bâ ye kue na tene na azo ti kodoro ti mo’.

Hadith

Imam Bukhari : 52

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ

A tene na e [Abdullah bin Maslamah] so, a tene na e [Malik] so alondo na [Yahya bin Sa’id] so alondo na [Muhammad bin Ibrahim] so alondo na [Alqamah bin Waqash] so alondo na [Omar], so Watokua ti Nzapa azia bê ti lo na ndo ti -aye kue so ayeke na yâ ti bê ti lo. -a dependé na- ye so a leke ti sara; Zo so a leke ti gue na kodoro wande ndali ti Allah na Watokua ti lo, fade guengo ti lo na kodoro wande ayeke gue na Allah na Watokua ti lo. Zo so aleke ti gue na kodoro wande ndali ti aye so lo ye ti si dä wala ndali ti mbeni wali so lo ye ti sara mariage na lo, ka guengo na kodoro wande ti lo ayeke na ye so lo leke ti sara’.

Hadith

Imam Bukhari : 53

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ

A tene na e [Hajjaj bin Minhal] so, a tene na e [Syu’bah] so, a fa na mbi [‘Adi bin Thabit] atene: “Mbi mä ândö [Abdullah bin Yazid] na yanga ti [Abu Mas’ud] na yanga ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, lo tene: ‘ mbeni futa na pekoni lo mû alm’.

Hadith

Imam Bukhari : 54

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ

Ti tene na e [Al Hakam bin Nafi’] atene, ti tene na e [Syu’aib] ti [Az Zuhri] ti tene, ti tene na mbi [‘Amir bin Sa’d] ti [Sa’d bin Abu Waqash] so lo fa, so Watokua ti Nzapa asala tene ti lo: ‘Biani, mo sala pepe mbeni pursepo ti ho ti Nzapa so ayeke na lege ni pepe. a yeke mû na mo mbeni futa so na popo ni a yeke wara mbeni ye so mo mû na lo na yanga ti wali ti mo’.

Hadith

Imam Bukhari : 55

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Ti tene na e [Musaddad] atene, ti tene na e [Yahya] ti [Isma’il] ti tene, ti tene na mbi [Qais bin Abu Hazim] ti [Jarir bin Abdullah] ti tene: ‘Mbi mû zendo ti duti be-ta-zo na Watokua ti Nzapa ti bata sambela, ti futa zakat na ti mû wango na aMusulman kue’.

Hadith

Imam Bukhari : 56

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ

A tene na e [Abu An Nu’man] so, a tene na e [Abu ‘Awanah] ti [Ziyad bin ‘Alaqah] so; Mo mä [Jarir bin Abdullah] atene so tongana Al Mughirah bin Syu’bah akui, na ngoi so lo luti lo gonda Allah na lo sala si Lo ga nzoni-kue, lo tene: ‘A yeke obligatoire teti mo ti kpe mbito ti oko Allah na ti bungbi ye oko pëpe na Lo, na na ziango tele kue na gbe ti lo nga na dutingo kpô juska mbeni mokonzi ti mû place ti lo aga, na fadeso, lo tene: ‘Allahve ti lo’. Subhanahu wa Ta’ala teti mokonzi ti e - Al Mughirah -, teti so lo ye ti mû pardon’. Na pekoni, lo tene: ‘Amma ba’du, biani mbi gue na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na pekoni mbi tene: ‘Mbi mû zendo na mo ti ga Islam’. Na pekoni, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam amû aconditions na lo mû wango na aMusulman oko oko kue, tongaso mbi mû zendo ti duti be-ta-zo na lo ndali ti tënë so, nga ndali ti nzoni ti wa ti mosquée so, mbi yeke mû lakue wango na mo.’ Na pekoni, lo sara Istighfar na lo descend na ndö ti estrade.

Hadith

Imam Bukhari : 57

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ

Ti tene na e [Mohammed bin Sinan] so, ti tene na e [Fulaih]. Na mbeni hadith tongaso a fa nga ni na mbeni lege nde, so ti tene A tene na mbi [Ibrahim bin Al Mundzir] atene, a tene na e [Muhammad bin Fulaih] atene, a tene na mbi [babâ ti mbi] atene, a tene na mbi [Hilal bin Ali] so alondo na [Athorah bi]: sallallaahu ‘alaihi wasallam ayeke lani na yâ ti mbeni bungbi so ayeke sara tënë na ndo ti mbeni mara, gi hio tongaso mbeni zo ti Arabie Bédouin aga na lo hunda: ‘Lawa la lâ ti nda ni ayeke ga?’ Me, Prophète ni angbâ ti sara lisoro na lo. Na ngoi ni so, ambeni zo atene; ‘lo mä tënë ti lo me ye so lo tene anzere na lo pëpe,’ na ambeni zo ayeke nga dä so atene; ‘so lo mä tënë so lo tene pëpe’. Juska na nda ni Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam ahunzi lisoro ti lo, lo tene: ‘Zo so ahunda tënë na ndo ti Lâ ti fango ngbanga ni ayeke na ndo wa?’ Zo ni atene: ‘Mbi, O Watokua ti Allah!’. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Tongana confiance ni abuba awe, ku ti tene dunia ahunzi’. Zo ni ahunda: ‘Manda ni abuba tongana nyen?’ Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam akiri tënë: ‘Tongana a zia tënë ni na maboko ti azo so ahinga ye mingi pëpe, ka a yeke ku ande ti tene dunia so ahunzi’.

Hadith

Imam Bukhari : 58

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا

A tene na e so [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] atene, a tene na e [Abu ‘Awanah] so alondo na [Abu Bisyir] so alondo na [Yusuf bin Mahak] so alondo na [Abdullah bin ‘Amru] so atene: Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam ayeke lani mbeni lâ so lo zia e na ndo ti e. ngoi ti sambela aga nduru ti hunzi awe, e sara ablution gi na sukulango gere ti e. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam adekongo na kota go: ‘mawa na a-talon so ayeke na ngu pëpe, ala yeke gue na enfer’. Lo dekongo fani use wala ota.

Hadith

Imam Bukhari : 59

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ

A tene na e [Qutaibah bin Sa’id] A tene na e [Isma’il bin Ja’far] ti [Abdullah bin Dinar] ti [Ibn Omar] ti tene; Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Biani, na popo ti akeke, mbeni keke ayeke dä so akeke ti lo ayeke tï pëpe. Na so ayeke mbeni toli teti mbeni Musulman’. Prophète ni ahunda: ‘Tene na mbi, keke wa la?’ Tongaso, akamarade ni apensé so ye so a ye ti tene ayeke mbeni keke so ayeke na yâ ti popo-hoto ni. Abdullah atene: ‘Mbi pensé na yâ ti bê ti mbi so keke ni ayeke mbeni keke ti datte, me kamene asara mbi ti tene ni. Na pekoni, amba ti lo ahunda: ‘O Watokua ti Nzapa, keke wa la?’. Lo kiri tënë na lo: ‘Keke ti datte’.

Hadith

Imam Bukhari : 60

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ

A tene na e [Khalid bin Makhlad] A tene na e [Sulaiman] A tene na e [Abdullah bin Dinar] ti [Ibn Omar] ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, lo tene: ‘Biani, na popo ti akeke, mbeni keke ayeke dä so akeke ti lo ayeke tï pëpe. Na so ayeke mbeni toli teti mbeni Musulman’. Prophète ni ahunda: ‘Tene na mbi, keke wa la?’ Tongaso, akamarade ni apensé so ye so a ye ti tene ayeke mbeni keke so ayeke na yâ ti popo-hoto ni. Abdullah atene: “Mbi pensé na yâ ti bê ti mbi so keke ni ayeke mbeni keke ti datte, me kamene asara mbi ti tene ni. Na pekoni, azo ni atene: ‘O Watokua ti Nzapa, keke wa la?’ Lo kiri tënë na lo: ‘Keke ti datte’.